See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Η οικογένεια Haloragaceae, γνωστή στα αγγλικά ως watermilfoil family, είναι οικογένεια ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην τάξη Saxifragales. Περιλαμβάνει 8 αποδεκτά γένη και περίπου 150 είδη, με παγκόσμια εξάπλωση. Τα περισσότερα είδη απαντούν στο Νότιο Ημισφαίριο, ιδιαίτερα στην Αυστραλία, ενώ το γένος Myriophyllum έχει σχεδόν κοσμοπολίτικη εξάπλωση.
Η οικογένεια περιλαμβάνει υδρόβια, ελοφυτικά και χερσαία ποώδη φυτά, καθώς και ορισμένους μικρούς θάμνους. Πολλά είδη ζουν σε λίμνες, ποταμούς, ρυάκια, έλη, υδατοδεξαμενές και άλλους υγροτοπικούς σχηματισμούς.
Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Haloragaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 1 γένος και 1 taxon. Πρόκειται για το ξενικό και εγκλιματισμένο υδρόβιο είδος Myriophyllum spicatum L.
Γενικά χαρακτηριστικά
Τα μέλη της οικογένειας παρουσιάζουν σημαντική μορφολογική ποικιλία λόγω της προσαρμογής τους σε διαφορετικά υδάτινα και χερσαία ενδιαιτήματα. Τα υδρόβια είδη είναι συνήθως πολυετή, ριζωμένα στον πυθμένα, με εύκαμπτους βλαστούς που αναπτύσσονται μέσα στο νερό και μπορεί να φθάνουν μέχρι την επιφάνειά του.
Τα φύλλα είναι απλά ή έντονα διαιρεμένα και διατάσσονται αντίθετα, κατ’ εναλλαγή ή κατά σπονδύλους. Στο γένος Myriophyllum τα βυθισμένα φύλλα είναι συνήθως πτεροειδώς διαιρεμένα σε πολυάριθμα λεπτά τμήματα, δίνοντας στο φυτό χαρακτηριστική φτερωτή εμφάνιση.
Τα άνθη είναι μικρά και σχετικά δυσδιάκριτα. Μπορεί να είναι ερμαφρόδιτα ή μονογενή και να διατάσσονται σε στάχεις, βότρεις ή μικρές ομάδες. Στα υδρόβια είδη οι ανθοφόροι στάχεις συνήθως αναπτύσσονται πάνω από την επιφάνεια του νερού. Ο καρπός είναι μικρός και ξηρός και συχνά διαχωρίζεται κατά την ωρίμανση σε επιμέρους μονόσπερμα τμήματα.
Η οικογένεια Haloragaceae στην Κύπρο
Το μοναδικό μέλος της οικογένειας που περιλαμβάνεται στον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας είναι το Myriophyllum spicatum L. Πρόκειται για πλήρως βυθισμένο υδρόβιο φυτό, με εξαίρεση τον ανθοφόρο στάχυ που προβάλλει πάνω από την επιφάνεια του νερού.
Στην Κύπρο το είδος θεωρείται εγκλιματισμένο μη εισβλητικό – Naturalized non-invasive (NN). Δεν είναι ενδημικό και η παρουσία του στο νησί αποδίδεται σε εισαγωγή και μετέπειτα εγκατάστασή του σε κατάλληλα υδάτινα ενδιαιτήματα.
Taxa της οικογένειας Haloragaceae στην Κύπρο
Ξενικά και εγκλιματισμένα taxa
Myriophyllum
- Myriophyllum spicatum L. – Είδος – Εγκλιματισμένο μη εισβλητικό (NN)
Σύνολο: 1 γένος και 1 taxon.
Myriophyllum spicatum L.
Το Myriophyllum spicatum, γνωστό στα αγγλικά ως Eurasian watermilfoil ή spiked watermilfoil, είναι πολυετές, βυθισμένο υδρόβιο φυτό. Η φυσική του εξάπλωση καλύπτει μεγάλο μέρος του εύκρατου Παλαιού Κόσμου και ορεινές περιοχές των τροπικών ζωνών.
Οι μακριοί και εύκαμπτοι βλαστοί του αναπτύσσονται κάτω από το νερό και συχνά διακλαδίζονται κοντά στην επιφάνεια. Τα φύλλα διατάσσονται συνήθως κατά σπονδύλους γύρω από τον βλαστό και είναι πτεροειδώς διαιρεμένα σε πολλά λεπτά, νηματοειδή τμήματα. Η μορφή αυτή αυξάνει την επιφάνεια του φύλλου και επιτρέπει την αποτελεσματική ανταλλαγή αερίων και θρεπτικών ουσιών μέσα στο νερό.
Ο λεπτός ανθοφόρος στάχυς αναπτύσσεται πάνω από την επιφάνεια του νερού. Τα άνθη είναι μικρά και διατάσσονται κατά σπονδύλους. Τα θηλυκά άνθη βρίσκονται συνήθως στο κάτω μέρος του στάχυ, ενώ τα αρσενικά στο ανώτερο μέρος.
Ενδιαιτήματα στην Κύπρο
Το Myriophyllum spicatum αναπτύσσεται σε γλυκά ή ελαφρώς υφάλμυρα, στάσιμα ή βραδέως κινούμενα νερά. Μπορεί να απαντά σε:
- λίμνες και μικρές φυσικές υδατοσυλλογές,
- φράγματα και υδατοδεξαμενές,
- αρδευτικές δεξαμενές,
- ήρεμα τμήματα ποταμών και ρυακιών,
- κανάλια και τάφρους με μόνιμο νερό,
- έλη και άλλους εσωτερικούς υγροτόπους.
Στην Κύπρο έχει καταγραφεί σε υψόμετρο μεταξύ 550 και 600 μέτρων. Η παρουσία του εξαρτάται άμεσα από τη διατήρηση νερού για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αναπαραγωγή και διασπορά
Το είδος αναπαράγεται με σπόρους, αλλά η βλαστητική αναπαραγωγή αποτελεί συνήθως τον αποτελεσματικότερο τρόπο εξάπλωσής του. Τμήματα των βλαστών μπορούν να αποκοπούν, να μεταφερθούν με το νερό και να ριζώσουν σε νέα θέση, δημιουργώντας καινούργια φυτά.
Η επικονίαση πραγματοποιείται κυρίως με τον άνεμο, καθώς οι ανθοφόροι στάχεις προβάλλουν πάνω από την επιφάνεια του νερού. Οι καρποί και τα φυτικά τμήματα μπορούν να διασπαρούν με τα υδάτινα ρεύματα, τα πτηνά, τον αλιευτικό εξοπλισμό, τις βάρκες και τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Οικολογικός ρόλος
Οι βυθισμένες συστάδες του φυτού προσφέρουν καταφύγιο και επιφάνειες ανάπτυξης σε υδρόβια ασπόνδυλα, αυγά ψαριών και άλλους μικρούς οργανισμούς. Συμβάλλουν επίσης στην παραγωγή οξυγόνου, στη συγκράτηση αιωρούμενων σωματιδίων και στη δημιουργία σύνθετης υποβρύχιας βλάστησης.
Το φυτό αποτελεί μέρος της τροφικής αλυσίδας των υδάτινων οικοσυστημάτων. Τα τρυφερά μέρη του μπορεί να καταναλώνονται από υδρόβια ασπόνδυλα, ψάρια και υδρόβια πτηνά, ενώ οι πυκνές συστάδες του προσφέρουν προστασία σε μικρά ζώα.
Προσαρμογές στο υδάτινο περιβάλλον
Τα λεπτά και πολυσχιδή φύλλα μειώνουν την αντίσταση του νερού και περιορίζουν τον κίνδυνο μηχανικής καταστροφής από τα υδάτινα ρεύματα. Παράλληλα, προσφέρουν μεγάλη επιφάνεια για φωτοσύνθεση και άμεση απορρόφηση διαλυμένων θρεπτικών ουσιών.
Οι εύκαμπτοι βλαστοί ακολουθούν την κίνηση του νερού χωρίς να σπάζουν εύκολα. Η ικανότητα ριζοβολίας αποκομμένων τμημάτων επιτρέπει στο είδος να ανακάμπτει γρήγορα μετά από φυσική ή ανθρωπογενή διαταραχή.
Πιθανή έντονη εξάπλωση
Σε περιοχές εκτός της φυσικής του εξάπλωσης, ιδιαίτερα στη Βόρεια Αμερική, το Myriophyllum spicatum έχει εξελιχθεί σε σοβαρό εισβλητικό υδρόβιο φυτό. Μπορεί να σχηματίσει πυκνές επιφανειακές μάζες, να περιορίσει το φως στο νερό, να εκτοπίσει άλλα υδρόβια φυτά και να δυσχεράνει την αλιεία, την κολύμβηση και την κυκλοφορία μικρών σκαφών.
Οι επιπτώσεις που έχουν καταγραφεί σε άλλες χώρες δεν πρέπει να μεταφέρονται αυτόματα στην Κύπρο. Στο νησί το είδος ταξινομείται ως εγκλιματισμένο μη εισβλητικό. Ωστόσο, η μεγάλη δυνατότητα βλαστητικής αναπαραγωγής του δικαιολογεί την παρακολούθηση των πληθυσμών του.
Παρακολούθηση και διαχείριση
Η παρακολούθηση πρέπει να επικεντρώνεται στην εξάπλωση του φυτού μέσα σε φράγματα, υδατοδεξαμενές και φυσικούς υγροτόπους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται κατά τη μεταφορά βαρκών, διχτυών, αλιευτικού εξοπλισμού ή μηχανημάτων μεταξύ διαφορετικών υδατοσυλλογών, επειδή ακόμη και μικρά τμήματα του βλαστού μπορούν να δημιουργήσουν νέα φυτά.
Η μηχανική κοπή χωρίς συλλογή των φυτικών τμημάτων μπορεί να ενισχύσει αντί να περιορίσει τη διασπορά του. Οποιαδήποτε διαχειριστική επέμβαση πρέπει να βασίζεται στην πραγματική έκταση του πληθυσμού και στην αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεών του στο συγκεκριμένο υδάτινο οικοσύστημα.
Ταξινόμηση και στοιχεία του είδους στην Κύπρο
- Βασίλειο: Plantae
- Φύλο: Streptophyta
- Κλάση: Equisetopsida
- Υποκλάση: Magnoliidae
- Τάξη: Saxifragales
- Οικογένεια: Haloragaceae
- Γένος: Myriophyllum
- Είδος: Myriophyllum spicatum L.
- Καθεστώς στην Κύπρο: Εγκλιματισμένο μη εισβλητικό – Naturalized non-invasive (NN)
- Ενδημισμός: Μη ενδημικό
- Βιομορφή: Υδρόβιο – Aquatic
- Υψομετρική εξάπλωση στην Κύπρο: 550–600 μέτρα
- Αριθμός στον οργανωμένο κατάλογο: 1819
Πηγές
- Χλωρίδα της Κύπρου – Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa
- Flora of Cyprus – Myriophyllum spicatum
- Plants of the World Online – Haloragaceae
- Plants of the World Online – Myriophyllum
- Plants of the World Online – Myriophyllum spicatum
Text by George Konstantinou
The family Haloragaceae, known as the watermilfoil family, is a family of flowering plants belonging to the order Saxifragales. It includes 8 accepted genera and approximately 150 species, with a worldwide distribution. Most species occur in the Southern Hemisphere, particularly in Australia, while the genus Myriophyllum has an almost cosmopolitan distribution.
The family includes aquatic, helophytic and terrestrial herbaceous plants, as well as some small shrubs. Many species live in lakes, rivers, streams, marshes, reservoirs and other wetland formations.
According to the organized checklist of the Cypriot flora, the family Haloragaceae is represented in Cyprus by 1 genus and 1 taxon. It is the alien and naturalized aquatic species Myriophyllum spicatum L.
General characteristics
The members of the family display considerable morphological diversity because of their adaptation to different aquatic and terrestrial habitats. Aquatic species are usually perennial and rooted in the bottom, with flexible stems growing through the water and sometimes reaching its surface.
The leaves are simple or deeply divided and are arranged oppositely, alternately or in whorls. In the genus Myriophyllum, the submerged leaves are usually pinnately divided into numerous fine segments, giving the plant its characteristic feathery appearance.
The flowers are small and relatively inconspicuous. They may be bisexual or unisexual and arranged in spikes, racemes or small groups. In aquatic species, the flowering spikes usually develop above the water’s surface. The fruit is small and dry and often separates at maturity into individual one-seeded segments.
The family Haloragaceae in Cyprus
The only member of the family included in the organized checklist of the Cypriot flora is Myriophyllum spicatum L. It is a completely submerged aquatic plant, except for the flowering spike that projects above the water’s surface.
In Cyprus, the species is considered Naturalized non-invasive (NN). It is not endemic, and its presence on the island is attributed to its introduction and subsequent establishment in suitable aquatic habitats.
Taxa of the family Haloragaceae in Cyprus
Alien and naturalized taxa
Myriophyllum
- Myriophyllum spicatum L. – Species – Naturalized non-invasive (NN)
Total: 1 genus and 1 taxon.
Myriophyllum spicatum L.
Myriophyllum spicatum, known in English as Eurasian watermilfoil or spiked watermilfoil, is a perennial submerged aquatic plant. Its native distribution covers a large part of the temperate Old World and mountainous regions of the tropics.
Its long, flexible stems grow underwater and often branch near the surface. The leaves are usually arranged in whorls around the stem and are pinnately divided into many fine, thread-like segments. This form increases the surface area of the leaf and allows the efficient exchange of gases and nutrients in the water.
The slender flowering spike develops above the water’s surface. The flowers are small and arranged in whorls. The female flowers are usually situated on the lower part of the spike, while the male flowers occur on its upper part.
Habitats in Cyprus
Myriophyllum spicatum grows in fresh or slightly brackish, standing or slow-moving waters. It may occur in:
- lakes and small natural water bodies,
- dams and reservoirs,
- irrigation reservoirs,
- calm sections of rivers and streams,
- canals and ditches with permanent water,
- marshes and other inland wetlands.
In Cyprus, it has been recorded at altitudes between 550 and 600 metres. Its presence depends directly on the retention of water for a sufficiently long period.
Reproduction and dispersal
The species reproduces by seeds, but vegetative reproduction is usually its most effective means of spreading. Stem fragments can become detached, be transported by water and take root in a new location, creating new plants.
Pollination takes place mainly by wind, as the flowering spikes project above the water’s surface. The fruits and plant fragments can be dispersed by water currents, birds, fishing equipment, boats and human activities.
Ecological role
The submerged stands of the plant provide shelter and growing surfaces for aquatic invertebrates, fish eggs and other small organisms. They also contribute to oxygen production, the retention of suspended particles and the creation of structurally complex underwater vegetation.
The plant forms part of the food chain of aquatic ecosystems. Its tender parts may be consumed by aquatic invertebrates, fish and waterbirds, while its dense stands provide protection for small animals.
Adaptations to the aquatic environment
The fine and highly divided leaves reduce water resistance and limit the risk of mechanical damage from water currents. At the same time, they provide a large surface area for photosynthesis and the direct absorption of dissolved nutrients.
The flexible stems follow the movement of the water without breaking easily. The ability of detached fragments to develop roots allows the species to recover rapidly following natural or human-induced disturbance.
Potential for extensive spread
In areas outside its natural distribution, particularly in North America, Myriophyllum spicatum has developed into a serious invasive aquatic plant. It may form dense surface mats, reduce the amount of light entering the water, displace other aquatic plants and obstruct fishing, swimming and the movement of small boats.
The impacts recorded in other countries should not automatically be transferred to Cyprus. On the island, the species is classified as naturalized non-invasive. Nevertheless, its considerable capacity for vegetative reproduction justifies the monitoring of its populations.
Monitoring and management
Monitoring should focus on the spread of the plant within dams, reservoirs and natural wetlands. Particular attention is required when boats, nets, fishing equipment or machinery are transferred between different water bodies, because even small stem fragments can create new plants.
Mechanical cutting without collecting the plant fragments may increase rather than limit its dispersal. Any management intervention should be based on the actual extent of the population and an assessment of its potential effects on the particular aquatic ecosystem.
Classification and details of the species in Cyprus
- Kingdom: Plantae
- Phylum: Streptophyta
- Class: Equisetopsida
- Subclass: Magnoliidae
- Order: Saxifragales
- Family: Haloragaceae
- Genus: Myriophyllum
- Species: Myriophyllum spicatum L.
- Status in Cyprus: Naturalized non-invasive (NN)
- Endemism: Not endemic
- Life form: Aquatic
- Altitudinal range in Cyprus: 550–600 metres
- Number in the organized checklist: 1819
No comments:
Post a Comment