See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Η οικογένεια Elaeagnaceae, γνωστή στα αγγλικά ως oleaster family, είναι οικογένεια ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην τάξη Rosales. Περιλαμβάνει 3 αποδεκτά γένη —Elaeagnus, Hippophae και Shepherdia— και περίπου 100 είδη, τα οποία εξαπλώνονται κυρίως στις εύκρατες και υποτροπικές περιοχές του Βόρειου Ημισφαιρίου.
Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Elaeagnaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 1 γένος και 1 taxon. Πρόκειται για το ξενικό και εγκλιματισμένο είδος Elaeagnus angustifolia L.
Ταξινομική θέση
Η οικογένεια Elaeagnaceae κατατάσσεται ως εξής:
- Βασίλειο: Plantae
- Κλάδος: Αγγειόσπερμα – Angiosperms
- Κλάδος: Ευδικοτυλήδονα – Eudicots
- Τάξη: Rosales
- Οικογένεια: Elaeagnaceae
- Γένος στην Κύπρο: Elaeagnus
- Είδος στην Κύπρο: Elaeagnus angustifolia L.
Γενικά χαρακτηριστικά
Τα μέλη της οικογένειας είναι φυλλοβόλοι ή αειθαλείς θάμνοι και μικρά δέντρα, τα οποία μπορεί να διαθέτουν αγκάθια. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα γνωρίσματά τους είναι τα αργυρόχρωμα ή καστανόχρωμα λέπια που καλύπτουν τους νεαρούς βλαστούς, τα φύλλα και συχνά τους καρπούς.
Τα φύλλα είναι απλά, ακέραια και διατάσσονται αντίθετα ή κατ’ εναλλαγή, ανάλογα με το γένος. Τα άνθη είναι συνήθως μικρά, χωρίς πραγματικά πέταλα, μονήρη ή οργανωμένα σε μικρές ταξιανθίες. Ο κάλυκας είναι σωληνοειδής και συνήθως χωρίζεται σε δύο έως τέσσερις λοβούς.
Ο καρπός μοιάζει εξωτερικά με δρύπη ή ράγα. Βοτανικά αποτελεί ξηρό καρπό, ο οποίος περιβάλλεται από τον σαρκώδη και επίμονο ανθικό σωλήνα.
Ιδιαίτερη οικολογική σημασία έχει η ικανότητα των φυτών της οικογένειας να σχηματίζουν στις ρίζες τους συμβιωτικά φυμάτια με αζωτοδεσμευτικά ακτινοβακτήρια του γένους Frankia. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να αναπτύσσονται σε φτωχά και υποβαθμισμένα εδάφη.
Η οικογένεια Elaeagnaceae στην Κύπρο
Στην Κύπρο καταγράφεται μόνο το γένος Elaeagnus, με το είδος Elaeagnus angustifolia L. Το είδος δεν αποτελεί αυτοφυές στοιχείο της κυπριακής χλωρίδας. Εισήχθη στο νησί μέσω καλλιέργειας και σήμερα χαρακτηρίζεται ως εγκλιματισμένο μη εισβλητικό – Naturalized non-invasive (NN).
Μπορεί να απαντά ως καλλωπιστικό ή φυτεμένο δέντρο, αλλά και ως αυτοφυόμενο απόγονο καλλιεργημένων φυτών. Στην Κύπρο έχει καταγραφεί από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι υψόμετρο περίπου 1.375 μέτρων.
Taxa της οικογένειας Elaeagnaceae στην Κύπρο
Ξενικά και εγκλιματισμένα taxa
Elaeagnus
- Elaeagnus angustifolia L. – Είδος – Εγκλιματισμένο μη εισβλητικό (NN)
Σύνολο: 1 γένος και 1 taxon.
Elaeagnus angustifolia L.
Το Elaeagnus angustifolia, γνωστό στα αγγλικά ως Russian olive ή oleaster, είναι φυλλοβόλος, συχνά αγκαθωτός θάμνος ή μικρό δέντρο. Η φυσική του εξάπλωση εκτείνεται από την ανατολική Ευρώπη μέχρι τις εύκρατες περιοχές της Ασίας.
Τα φύλλα του είναι στενά, λογχοειδή και καλύπτονται από πυκνά αργυρόχρωμα λέπια, ιδιαίτερα στην κάτω επιφάνειά τους. Η αργυρόχρωμη εμφάνιση αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα γνωρίσματα αναγνώρισης του είδους.
Τα άνθη είναι μικρά, αρωματικά, κιτρινωπά εσωτερικά και αργυρόχρωμα εξωτερικά. Δεν διαθέτουν πέταλα και προσελκύουν επικονιαστικά έντομα. Οι καρποί είναι ωοειδείς, κιτρινωποί έως καστανοκίτρινοι, με αργυρόχρωμη επιφάνεια και αλευρώδη σάρκα.
Ενδιαιτήματα στην Κύπρο
Το είδος μπορεί να συναντηθεί σε:
- κήπους και πάρκα,
- παλιές φυτείες και εγκαταλειμμένους καλλιεργημένους χώρους,
- παρυφές δρόμων,
- όρια αγρών,
- διαταραγμένα εδάφη,
- κοίτες και όχθες υδατορευμάτων,
- σχετικά υγρές θέσεις,
- ορεινές και ημιορεινές περιοχές.
Παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στην ξηρασία, στους ανέμους, στο ψύχος, στην αλατότητα και σε εδάφη χαμηλής γονιμότητας.
Αναπαραγωγή και διασπορά
Το Elaeagnus angustifolia αναπαράγεται με σπόρους, αλλά μπορεί επίσης να εξαπλώνεται βλαστητικά μέσω παραφυάδων και βλαστών που αναπτύσσονται από τις ρίζες.
Τα αρωματικά άνθη επικονιάζονται κυρίως από έντομα. Οι καρποί καταναλώνονται από πτηνά και άλλα ζώα, τα οποία συμβάλλουν στη διασπορά των σπόρων. Οι σπόροι μπορούν επίσης να μεταφερθούν με το νερό, το χώμα ή τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Προσαρμογές στο περιβάλλον
Τα αργυρόχρωμα λέπια των φύλλων αντανακλούν μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας και περιορίζουν την απώλεια νερού. Το εκτεταμένο ριζικό σύστημα επιτρέπει στο φυτό να αξιοποιεί την υγρασία βαθύτερων στρωμάτων του εδάφους.
Η συμβίωση των ριζών με βακτήρια του γένους Frankia τού επιτρέπει να δεσμεύει ατμοσφαιρικό άζωτο και να εγκαθίσταται σε φτωχά εδάφη. Η παραγωγή παραφυάδων το βοηθά να αναβλαστάνει μετά από κοπή ή άλλη διαταραχή.
Οικολογική και οικονομική σημασία
Το Elaeagnus angustifolia έχει φυτευτεί σε διάφορες χώρες ως καλλωπιστικό δέντρο, ανεμοφράκτης, φυτό σκίασης και μέσο σταθεροποίησης του εδάφους. Έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τον περιορισμό της διάβρωσης και την αποκατάσταση υποβαθμισμένων εκτάσεων. Οι καρποί του είναι εδώδιμοι, αν και έχουν σχετικά ξηρή και αλευρώδη σάρκα.
Τα άνθη προσφέρουν τροφή σε επικονιαστικά έντομα, ενώ οι καρποί καταναλώνονται από πτηνά και άλλα ζώα. Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες το είδος έχει εξελιχθεί σε ισχυρά εισβλητικό φυτό, ιδιαίτερα σε παραποτάμια οικοσυστήματα, όπου μπορεί να σχηματίσει πυκνές συστάδες και να ανταγωνιστεί την αυτοφυή βλάστηση.
Δεν πρέπει να θεωρείται ότι οι επιπτώσεις που έχουν παρατηρηθεί σε άλλες χώρες εμφανίζονται υποχρεωτικά και στην Κύπρο. Στο νησί το είδος ταξινομείται προς το παρόν ως εγκλιματισμένο μη εισβλητικό.
Παρακολούθηση και διαχείριση
Επειδή πρόκειται για ξενικό είδος με αποδεδειγμένη εισβλητική συμπεριφορά σε άλλες περιοχές του κόσμου, είναι χρήσιμη η παρακολούθηση της εξάπλωσής του στην Κύπρο, ιδιαίτερα κοντά σε υδατορεύματα, υγροτόπους και φυσικά οικοσυστήματα.
Η ανεξέλεγκτη φύτευσή του κοντά σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές πρέπει να αποφεύγεται. Νεαρά αυτοφυόμενα φυτά μπορούν να απομακρύνονται πριν καρποφορήσουν, εφόσον διαπιστωθεί ότι απειλούν τη φυσική βλάστηση. Κατά την απομάκρυνση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ριζικές παραφυάδες, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν νέα αναβλάστηση.
Πηγές
- Χλωρίδα της Κύπρου – Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa
- Flora of Cyprus – Elaeagnus angustifolia
- Plants of the World Online – Elaeagnaceae
- Plants of the World Online – Elaeagnus angustifolia
Text by George Konstantinou
The family Elaeagnaceae, known as the oleaster family, is a family of flowering plants belonging to the order Rosales. It includes 3 accepted genera—Elaeagnus, Hippophae and Shepherdia—and approximately 100 species, distributed mainly throughout the temperate and subtropical regions of the Northern Hemisphere.
According to the organized checklist of the Cypriot flora, the family Elaeagnaceae is represented in Cyprus by 1 genus and 1 taxon. It is the alien and naturalized species Elaeagnus angustifolia L.
Taxonomic position
The family Elaeagnaceae is classified as follows:
- Kingdom: Plantae
- Clade: Angiosperms
- Clade: Eudicots
- Order: Rosales
- Family: Elaeagnaceae
- Genus in Cyprus: Elaeagnus
- Species in Cyprus: Elaeagnus angustifolia L.
General characteristics
The members of the family are deciduous or evergreen shrubs and small trees, which may possess thorns. One of their most characteristic features is the silvery or brown scales covering the young shoots, leaves and often the fruits.
The leaves are simple and entire and are arranged oppositely or alternately, depending on the genus. The flowers are usually small, without true petals, solitary or arranged in small inflorescences. The calyx is tubular and is usually divided into two to four lobes.
The fruit externally resembles a drupe or berry. Botanically, it is a dry fruit surrounded by the fleshy and persistent floral tube.
Of particular ecological importance is the ability of the plants of the family to form symbiotic nodules on their roots with nitrogen-fixing actinobacteria of the genus Frankia. In this way, they can grow in poor and degraded soils.
The family Elaeagnaceae in Cyprus
In Cyprus, only the genus Elaeagnus is recorded, with the species Elaeagnus angustifolia L. The species is not a native element of the Cypriot flora. It was introduced to the island through cultivation and is currently classified as Naturalized non-invasive (NN).
It may occur as an ornamental or planted tree, as well as a self-sown descendant of cultivated plants. In Cyprus, it has been recorded from sea level up to an altitude of approximately 1,375 metres.
Taxa of the family Elaeagnaceae in Cyprus
Alien and naturalized taxa
Elaeagnus
- Elaeagnus angustifolia L. – Species – Naturalized non-invasive (NN)
Total: 1 genus and 1 taxon.
Elaeagnus angustifolia L.
Elaeagnus angustifolia, known in English as Russian olive or oleaster, is a deciduous, often thorny shrub or small tree. Its native distribution extends from eastern Europe to the temperate regions of Asia.
Its leaves are narrow, lanceolate and covered with dense silvery scales, particularly on their lower surface. The silvery appearance is one of the most characteristic identifying features of the species.
The flowers are small, fragrant, yellowish internally and silvery externally. They lack petals and attract pollinating insects. The fruits are ovoid, yellowish to yellowish-brown, with a silvery surface and mealy flesh.
Habitats in Cyprus
The species may be encountered in:
- gardens and parks,
- old plantations and abandoned cultivated areas,
- roadsides,
- field boundaries,
- disturbed ground,
- beds and banks of watercourses,
- relatively moist sites,
- mountainous and semi-mountainous areas.
It displays considerable tolerance to drought, wind, cold, salinity and soils of low fertility.
Reproduction and dispersal
Elaeagnus angustifolia reproduces by seeds, but it may also spread vegetatively through suckers and shoots developing from the roots.
The fragrant flowers are pollinated mainly by insects. The fruits are eaten by birds and other animals, which contribute to seed dispersal. The seeds may also be transported by water, soil or human activities.
Environmental adaptations
The silvery scales of the leaves reflect part of the solar radiation and reduce water loss. The extensive root system allows the plant to utilize moisture from deeper layers of the soil.
The symbiosis of the roots with bacteria of the genus Frankia enables it to fix atmospheric nitrogen and become established in poor soils. The production of suckers helps it resprout following cutting or other disturbance.
Ecological and economic importance
Elaeagnus angustifolia has been planted in various countries as an ornamental tree, windbreak, shade plant and means of stabilizing the soil. It has also been used to reduce erosion and restore degraded areas. Its fruits are edible, although they have relatively dry and mealy flesh.
The flowers provide food for pollinating insects, while the fruits are eaten by birds and other animals. However, in certain countries the species has developed into a strongly invasive plant, particularly in riparian ecosystems, where it may form dense stands and compete with native vegetation.
It should not be assumed that the impacts observed in other countries necessarily also occur in Cyprus. On the island, the species is currently classified as naturalized non-invasive.
Monitoring and management
Because it is an alien species with demonstrated invasive behaviour in other regions of the world, monitoring its spread in Cyprus is useful, particularly near watercourses, wetlands and natural ecosystems.
Its uncontrolled planting near ecologically sensitive areas should be avoided. Young self-sown plants may be removed before they produce fruit if they are found to threaten natural vegetation. During removal, root suckers, which may cause renewed growth, must be taken into consideration.
No comments:
Post a Comment