See also
Το χωριό Αγία Βαρβάρα Πάφου – Agia Varvara Village, Paphos – History, Archaeology, Population and Sights – Cyprus
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Παλαιός Νερόμυλος στο χωριό Αγία Βαρβάρα Πάφου, στην περιοχή Τριμιθιές / Λαονερίν του Σιχτούρη – Old Watermill in Agia Varvara Village, Paphos, at Trimithies / Laonerin tou Sihtouri – Cyprus
.JPG)
Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Οι δεξαμενές της Αγίας Βαρβάρας
Οι δεξαμενές της Αγίας Βαρβάρας Πάφου, στην Κοιλάδα του ποταμού Έζουσα, έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους και δημοφιλέστερους τόπους πτηνοπαρατήρησης της επαρχίας Πάφου. Είναι ευρέως γνωστές στους Κύπριους και ξένους πτηνοπαρατηρητές ως Agia Varvara Pools ή Agia Varvara Soakaways.
Πρόκειται για τεχνητές δεξαμενές νερού μέσα σε μια πλούσια γεωργική περιοχή της κοιλάδας. Οι δεξαμενές, ο εποχικός ποταμός Έζουσα, οι καλαμιώνες, τα αλμυρίκια, τα ψηλά χόρτα, οι θάμνοι και οι γύρω καλλιέργειες σχηματίζουν ένα εξαιρετικά ποικιλόμορφο μωσαϊκό ενδιαιτημάτων. Σύγχρονοι πτηνοπαρατηρητικοί οδηγοί περιγράφουν την περιοχή ως σημαντικό μεταναστευτικό σταθμό, ιδιαίτερα για ερωδιούς, παρυδάτια και νεροπουλάδες.
Ιδιαίτερα την άνοιξη, αλλά και κατά τη φθινοπωρινή μετανάστευση, οι δεξαμενές προσελκύουν πλήθος πτηνοπαρατηρητών και φωτογράφων άγριας ζωής. Η συχνή παρουσία ασυνήθιστων και σπάνιων ειδών έχει κάνει την Αγία Βαρβάρα ένα από τα σημεία της Πάφου που παρακολουθούνται συστηματικά από την πτηνοπαρατηρητική κοινότητα.
Top Pools, Middle Pools και Motorway Pools
Οι δεξαμενές δεν αποτελούν έναν ενιαίο υγρότοπο αλλά διαφορετικές ομάδες υδάτινων σωμάτων κατά μήκος της κοιλάδας. Οι πτηνοπαρατηρητές χρησιμοποιούν πρακτικές ονομασίες για τις τρεις κύριες ζώνες:
Top Pools – οι ψηλότερες δεξαμενές, προς την πλευρά του χωριού.
Middle Pools – οι ενδιάμεσες δεξαμενές.
Motorway Pools – οι χαμηλότερες δεξαμενές κοντά στον αυτοκινητόδρομο Α6, γνωστές επίσης ως Ezousas Motorway Soakaways.
Η BirdLife Cyprus χρησιμοποιεί στις καταγραφές υδρόβιων πουλιών τόσο την ονομασία Agia Varvara soakaways όσο και Ezousas Motorway Soakaways, γεγονός που δείχνει ότι τα διαφορετικά σημεία της περιοχής παρακολουθούνται ξεχωριστά.
Top Pools
Τα Top Pools αποτελούν μία από τις γνωστότερες ζώνες πτηνοπαρατήρησης της Αγίας Βαρβάρας. Στην περιοχή υπάρχουν μικρές γειτονικές δεξαμενές με καλάμια και ανοικτές παρυφές.
Οι συντεταγμένες της κύριας περιοχής των Agia Varvara Pools είναι:
34.753967, 32.507756
Google Maps – Agia Varvara Pools
Ο σύγχρονος οδηγός Birds of Cyprus περιγράφει εδώ μεγάλες δεξαμενές βόρεια του περάσματος του Έζουσα, οι οποίες γεμίζουν και αδειάζουν περιοδικά.
Καταγράφηκαν τρεις μικρές δεξαμενές, με μία από αυτές στις συντεταγμένες 34.756310, 32.508122.
Middle Pools
Τα Middle Pools αποτελούν την ενδιάμεση ζώνη του συστήματος των δεξαμενών της Αγίας Βαρβάρας.
Η οικολογική κατάσταση των δεξαμενών μεταβάλλεται σημαντικά ανάλογα με την εποχή και τη στάθμη του νερού. Άλλες μπορεί να έχουν ανοικτό νερό, άλλες ρηχές και λασπώδεις παρυφές και άλλες πυκνή ανάπτυξη καλαμιών και υδροχαρούς βλάστησης.
Αυτή η εναλλαγή δημιουργεί διαφορετικά ενδιαιτήματα σε μικρή απόσταση μεταξύ τους και αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τη μεγάλη ποικιλία πουλιών της περιοχής.
Motorway Pools
Τα Motorway Pools, ή Ezousas Motorway Soakaways, βρίσκονται χαμηλότερα στην κοιλάδα, κοντά στον αυτοκινητόδρομο Α6.
Ένας τεχνητός υγρότοπος μεγάλης αξίας
Οι δεξαμενές δημιουργήθηκαν για τη διαχείριση του νερού και όχι ως φυσικός υγρότοπος. Με την πάροδο του χρόνου όμως η παρουσία νερού επέτρεψε την ανάπτυξη καλαμιώνων και άλλης υδροχαρούς βλάστησης.
Σήμερα οι δεξαμενές, μαζί με τον Έζουσα και τη γύρω γεωργική γη, δημιουργούν έναν εξαιρετικά σημαντικό τεχνητό υγροτοπικό βιότοπο.
Οι καλαμιώνες παρέχουν κάλυψη σε κρυπτικά είδη. Οι λασπώδεις όχθες χρησιμοποιούνται από παρυδάτια, το ανοικτό νερό από πάπιες και άλλα υδρόβια, ενώ τα αλμυρίκια, οι θάμνοι και τα χωράφια φιλοξενούν πολλά στρουθιόμορφα.
Οι περίφημες νεροπουλάδες της Αγίας Βαρβάρας
Η Αγία Βαρβάρα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη φήμη για τις νεροπουλάδες (crakes).
Στις δεξαμενές καταγράφονται:
Little Crake – Zapornia parva
Baillon's Crake – Zapornia pusilla
Spotted Crake – Porzana porzana
Ο σύγχρονος οδηγός Birds of Cyprus αναφέρει και τα τρία είδη στην Αγία Βαρβάρα, μαζί με το Great Snipe (Gallinago media).
Τον Μάρτιο του 2025 η περιοχή φιλοξένησε ταυτόχρονα Baillon's Crake, έξι Little Crakes και δύο Spotted Crakes, ενώ στις αρχές Απριλίου εξακολουθούσαν να υπάρχουν παρόμοιοι αριθμοί Little Crakes.
Ήταν μία από τις καλύτερες ανοιξιάτικες περιόδους των τελευταίων χρόνων για την παρατήρηση του είδους στην Κύπρο.
Ερωδιοί και υδρόβια πουλιά
Οι δεξαμενές είναι επίσης εξαιρετικός τόπος για ερωδιούς και άλλα υδρόβια πουλιά. Έχουν καταγραφεί μεταξύ άλλων:
Little Bittern – Ixobrychus minutus
Black-crowned Night Heron – Nycticorax nycticorax
Squacco Heron – Ardeola ralloides
Cattle Egret – Bubulcus ibis
Grey Heron – Ardea cinerea
Purple Heron – Ardea purpurea
Little Egret – Egretta garzetta
Τον Απρίλιο του 2024, στις χαμηλότερες και ανώτερες δεξαμενές παρατηρήθηκαν μεταξύ άλλων Little Crakes, Little Bitterns, Night Herons, Squacco Herons, Purple Herons, Little Egret και Grey Heron.
Παρυδάτια πουλιά
Όταν η στάθμη του νερού πέφτει και δημιουργούνται ρηχές λασπώδεις όχθες, οι συνθήκες γίνονται ιδιαίτερα κατάλληλες για παρυδάτια.
Μεταξύ των ειδών που έχουν καταγραφεί είναι τα Black-winged Stilt, Common Sandpiper, Wood Sandpiper, Common Snipe και άλλα μεταναστευτικά παρυδάτια.
Τον Απρίλιο του 2024, για παράδειγμα, στα ρηχά νερά υπήρχαν Black-winged Stilt, Common Sandpiper και Wood Sandpiper μαζί με διάφορες μορφές Yellow Wagtail.
Πάπιες και άλλα υδρόβια
Ανάλογα με την ποσότητα του νερού εμφανίζονται επίσης πάπιες και άλλα υδρόβια είδη.
Σε καταγραφή του Νοεμβρίου 2022 παρατηρήθηκαν Garganey, Eurasian Wigeon, Mallard, Northern Pintail, Eurasian Teal, Little Grebe, Baillon's Crake, Common Coot και Common Moorhen.
Η σύνθεση των ειδών μπορεί να αλλάξει εντυπωσιακά μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα καθώς μεταβάλλεται η στάθμη του νερού και εξελίσσεται η μετανάστευση.
Σπάνια πουλιά στην Αγία Βαρβάρα
Η Αγία Βαρβάρα έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστή και για την εμφάνιση σπάνιων πουλιών για την Κύπρο.
Χαρακτηριστικότερη περίπτωση σημειώθηκε στις 3 Απριλίου 2025, όταν στις δεξαμενές βρέθηκε Lesser Moorhen (Gallinula angulata).
Ήταν η πρώτη καταγραφή του είδους στην Κύπρο. Η παρουσία του προκάλεσε εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον και συγκέντρωσε έναν από τους μεγαλύτερους αριθμούς birdwatchers που είχαν συγκεντρωθεί στο νησί για να δουν ένα σπάνιο πουλί.
Η ίδια πηγή χαρακτηρίζει την Αγία Βαρβάρα πραγματικό hotspot κατά την ανοιξιάτικη μετανάστευση του 2025.
Μεταναστευτικός σταθμός
Η σημασία της περιοχής δεν περιορίζεται στις δεξαμενές. Η ευρύτερη Κοιλάδα του Έζουσα αποτελεί σημαντικό μεταναστευτικό διάδρομο και σταθμό ανάπαυσης.
Εξειδικευμένες πτηνοπαρατηρητικές περιηγήσεις χαρακτηρίζουν την Αγία Βαρβάρα ως σημαντική διαδρομή και στάση για μεταναστευτικά πουλιά, με τις μεγάλες δεξαμενές να προσελκύουν ερωδιούς, παρυδάτια και νεροπουλάδες.
Χελιδόνια, πετροχελίδονα και σταχτάρες τρέφονται πάνω από τα νερά, ενώ στους θάμνους, στα δέντρα, στα χωράφια και στα καλώδια μπορούν να εμφανιστούν πολλά μεταναστευτικά στρουθιόμορφα.
Αρπακτικά
Η ανοιχτή κοιλάδα προσφέρει επίσης εξαιρετικές ευκαιρίες παρατήρησης αρπακτικών.
Στην περιοχή καταγράφονται Bonelli's Eagle (Aquila fasciata), Long-legged Buzzard (Buteo rufinus), Peregrine Falcon (Falco peregrinus) και άλλα αρπακτικά, ιδιαίτερα κατά τις μεταναστευτικές περιόδους. Ο οδηγός Birds of Cyprus αναφέρει Bonelli's Eagle και Long-legged Buzzard καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.
Πλήθος πτηνοπαρατηρητών και φωτογράφων
Η φήμη των δεξαμενών έχει εξαπλωθεί πολύ πέρα από την Πάφο. Κύπριοι και ξένοι πτηνοπαρατηρητές επισκέπτονται συστηματικά την περιοχή, ενώ οι σπάνιες εμφανίσεις μπορούν να προσελκύσουν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλο αριθμό παρατηρητών και φωτογράφων.
Ήδη από παλαιότερες αναφορές περιγράφονται αυτοκίνητα και ομάδες birdwatchers συγκεντρωμένες στις δεξαμενές για την παρατήρηση Baillon's και Little Crakes.
Η εξαιρετική άνοιξη του 2025 και ιδιαίτερα η εμφάνιση του πρώτου Lesser Moorhen της Κύπρου εδραίωσαν ακόμη περισσότερο τη φήμη της Αγίας Βαρβάρας ως ενός από τα σημαντικότερα σημεία αναζήτησης μεταναστευτικών και σπάνιων πουλιών στην Πάφο.
Ένας υγρότοπος που αλλάζει συνεχώς
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των Agia Varvara Pools είναι ότι η εικόνα τους αλλάζει συνεχώς.
Οι δεξαμενές γεμίζουν και αδειάζουν περιοδικά. Έτσι, την ίδια περίοδο μια δεξαμενή μπορεί να είναι γεμάτη, μια άλλη να έχει ρηχό νερό και εκτεθειμένη λάσπη και μια τρίτη να έχει πυκνή βλάστηση.
Αυτή η μεταβλητότητα δημιουργεί διαφορετικές οικολογικές συνθήκες και εξηγεί γιατί οι πτηνοπαρατηρητές εξετάζουν ολόκληρο το σύστημα των Top Pools, Middle Pools και Motorway Pools.
Καλύτερη εποχή για πτηνοπαρατήρηση
Οι καλύτερες περίοδοι είναι:
Μάρτιος – Μάιος, κατά την ανοιξιάτικη μετανάστευση.
Σεπτέμβριος – Νοέμβριος, κατά τη φθινοπωρινή μετανάστευση.
Αυτές είναι και οι περίοδοι που συνιστώνται από τον σύγχρονο πτηνοπαρατηρητικό οδηγό για την Αγία Βαρβάρα.
Ωστόσο, η περιοχή παρουσιάζει ενδιαφέρον ολόκληρο τον χρόνο, καθώς η κοιλάδα φιλοξενεί και μόνιμα είδη.
Πτηνοπαρατήρηση και φωτογράφιση με σεβασμό
Η μεγάλη δημοτικότητα της περιοχής δημιουργεί και ευθύνη για την προστασία της.
Οι νεροπουλάδες και πολλά άλλα είδη χρησιμοποιούν την πυκνή βλάστηση για κάλυψη και ανάπαυση. Οι παρατηρητές και οι φωτογράφοι πρέπει να αποφεύγουν να πλησιάζουν υπερβολικά, να εισέρχονται στους καλαμιώνες ή να αναγκάζουν τα πουλιά να εγκαταλείπουν τα σημεία όπου τρέφονται και ξεκουράζονται.
Παράλληλα, η περιοχή παραμένει ενεργή γεωργική ζώνη και πρέπει να υπάρχει σεβασμός στις καλλιέργειες, στους αγροτικούς δρόμους και στις ιδιωτικές περιουσίες.
Συντεταγμένες
Κύρια περιοχή Agia Varvara Pools / Top Pools:
34.753967, 32.507756
Google Maps – Agia Varvara Pools
Μικρές δεξαμενές:
34.756310, 32.508122
Google Maps – Small Agia Varvara Pools
Οι δεξαμενές σήμερα
Οι τεχνητές δεξαμενές της Αγίας Βαρβάρας αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μια ανθρωπογενής υδάτινη εγκατάσταση μπορεί να αποκτήσει μεγάλη σημασία για την άγρια ζωή.
Σε συνδυασμό με τον Έζουσα και τη γύρω γεωργική κοιλάδα, τα Top Pools, Middle Pools και Motorway Pools προσφέρουν νερό, τροφή, κάλυψη και τόπους ανάπαυσης σε μεγάλο αριθμό πουλιών.
Οι συχνές εμφανίσεις Little, Baillon's και Spotted Crakes, οι ερωδιοί, τα παρυδάτια, τα αρπακτικά και πολλά άλλα μεταναστευτικά είδη έχουν κάνει την περιοχή ιδιαίτερα γνωστή στην πτηνοπαρατηρητική κοινότητα. Η καταγραφή του πρώτου Lesser Moorhen για την Κύπρο το 2025 αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα στην πρόσφατη πτηνοπαρατηρητική ιστορία της περιοχής.
Σήμερα οι Agia Varvara Pools αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς πτηνοπαρατήρησης της Πάφου και ένα σημείο όπου κάθε μεταναστευτική περίοδος μπορεί να επιφυλάσσει νέες και απρόσμενες παρατηρήσεις.
Πηγές
BirdLife Cyprus – Recent Sightings
Birds of Cyprus – Agia Varvara birding-site description
BirdGuides – A sensational spring in Cyprus
Birdfinders – Cyprus 2024 Trip Report
BirdLife Cyprus – Monthly Checklist / Agia Varvara Soakaways and Ezousas Motorway Soakaways
.JPG)
.JPG)
Agia Varvara Pools – Top Pools, Middle Pools and Motorway Pools – One of the Most Important Birdwatching Sites in Paphos – Cyprus
Text by George Konstantinou.
The Agia Varvara Pools
The Agia Varvara Pools, situated in the Ezousa Valley in the Paphos District, have developed into one of the best-known and most productive birdwatching areas in western Cyprus. They are widely known among local and visiting birdwatchers as the Agia Varvara Pools or Agia Varvara Soakaways.
The pools lie within a rich agricultural landscape crossed by the seasonal Ezousa River. The combination of artificial pools, riverbed, reedbeds, tamarisks, tall grasses, scrub and cultivated land creates an exceptionally varied mosaic of habitats. A modern birding guide describes Agia Varvara as particularly productive during migration, with crakes, herons, waders and Great Snipe among the birds associated with the river and soakaways.
The area has become especially popular during spring and autumn migration, attracting birdwatchers and wildlife photographers from Cyprus and abroad. The regular appearance of scarce migrants and occasional major rarities has further established Agia Varvara as an important birding locality in the Paphos area.
Top Pools, Middle Pools and Motorway Pools
Birdwatchers commonly distinguish different groups of pools within the wider Agia Varvara wetland system. Practical field names are used to identify the different sections:
Top Pools – the upper pools, closer to the village.
Middle Pools – the intermediate group of pools.
Motorway Pools – the lower pools beside the A6 motorway, also referred to by birdwatchers as the Motorway Pools or motorway soakaways.
These different sections should be considered parts of the same broader wetland and river-valley system. Their birdlife can vary considerably according to water levels, vegetation and season.
Top Pools
The Top Pools form one of the principal birdwatching areas at Agia Varvara. The main birding locality is centred approximately at:
34.753967, 32.507756
Google Maps – Agia Varvara Pools
This position is given in the modern Birds of Cyprus site guide. The guide describes large soakaway pools on either side of the river north of the ford and notes that they are regularly filled and emptied.
The changing water levels are extremely important for birdlife. Open water, shallow margins, exposed mud and dense reed vegetation can occur within a relatively small area, providing habitat for birds with very different ecological requirements.
Middle Pools
The Middle Pools form the intermediate section of the Agia Varvara pool system.
Their character changes according to water levels and management. At different times individual pools may contain open water, shallow muddy margins, dense reeds or extensive emergent vegetation.
This dynamic character greatly increases habitat diversity. Conditions suitable for crakes may occur in one pool while another provides feeding habitat for waders, herons or wagtails.
Motorway Pools
The Motorway Pools lie farther downstream near the A6 motorway and form another important part of the birding area.
Recent birding records continue to use the name Motorway Pools. In spring 2026, for example, Baillon's Crake was recorded specifically at the Agia Varvara Motorway Pools.
The lower pools near the motorway bridge have repeatedly produced notable birds. During an April 2024 visit, observers recorded two male Little Crakes and two Little Bitterns there. Across the lower pools and upper soakaways they also found Night Herons, Squacco Herons, Purple Herons, Little Egret and Grey Heron.
An artificial wetland of considerable importance
The pools are artificial water bodies associated with water management in the Ezousa Valley. Over time, however, they have developed considerable ecological importance.
Reeds and other wetland vegetation provide shelter for secretive birds. Shallow margins and exposed mud offer feeding habitat for waders, while open water is used by waterbirds. Tamarisk, scrub, agricultural fields and the river corridor further increase the diversity of habitats.
The wider Agia Varvara agricultural area is also recognised as an important migration route and stopover. Birding tour literature specifically notes that the soakaway pools attract herons, waders and crakes.
The famous crakes of Agia Varvara
Agia Varvara has become particularly famous among birdwatchers for its crakes.
Three especially important species regularly associated with the pools during migration are:
Little Crake – Zapornia parva
Baillon's Crake – Zapornia pusilla
Spotted Crake – Porzana porzana
The modern Birds of Cyprus guide lists all three for the Agia Varvara river and soakaways in spring, together with Great Snipe.
BirdLife Cyprus records also document Little Crake at the Agia Varvara Pools, including a juvenile recorded in August 2021.
The spring of 2025 was particularly remarkable. By early April, numbers of Little Crakes at Agia Varvara were among the highest of an exceptional spring, while Baillon's Crake was also present. Later in April the site held at least four Spotted Crakes, a Baillon's Crake and several Little Crakes.
Herons
The pools are also particularly productive for herons and related wetland birds.
Species recorded include:
Little Bittern – Ixobrychus minutus
Black-crowned Night Heron – Nycticorax nycticorax
Squacco Heron – Ardeola ralloides
Cattle Egret – Bubulcus ibis
Grey Heron – Ardea cinerea
Purple Heron – Ardea purpurea
Little Egret – Egretta garzetta
During a 2023 visit, Little Bitterns and several Squacco Herons were present at the wetlands, while four Cattle Egrets were found at pools beneath the motorway viaduct.
The following spring, Little Bittern, Night Heron, Squacco Heron, Purple Heron, Little Egret and Grey Heron were all recorded across the lower and upper pools.
Waders and other wetland birds
When water levels fall, shallow areas and exposed muddy margins can provide excellent feeding habitat for waders.
Species recorded at Agia Varvara include Black-winged Stilt, Common Sandpiper, Wood Sandpiper, Common Snipe and other migrating waders.
In April 2024, Black-winged Stilt, Common Sandpiper and Wood Sandpiper were feeding in the shallows, together with several Yellow Wagtails of different forms.
Great Snipe (Gallinago media) is another particularly interesting migrant associated with Agia Varvara. The species is specifically listed for the site in Birds of Cyprus, and several were reported there during the exceptional spring migration of 2025.
A major rarity – the first Lesser Moorhen recorded in Cyprus
One of the most remarkable events in the recent ornithological history of Agia Varvara occurred on 3 April 2025, when a Lesser Moorhen (Gallinula angulata) was discovered there.
It represented the first record of Lesser Moorhen for Cyprus. Its discovery generated exceptional interest among birdwatchers, with BirdGuides reporting that the gathering to see it became one of the largest rarity gatherings recorded on the island.
The bird remained for an extraordinary period. It was still present during the latter part of April and remained at Agia Varvara into late May.
Its prolonged stay allowed many local and visiting birdwatchers and photographers to observe and photograph a species never previously recorded in Cyprus.
An exceptional spring in 2025
The Lesser Moorhen was not the only remarkable feature of the 2025 spring migration at Agia Varvara.
During April the pools supported impressive numbers and combinations of secretive wetland migrants. At different stages there were Little Crakes, Baillon's Crakes, Spotted Crakes, Great Snipe and Savi's Warblers, together with numerous other migrants.
BirdGuides consequently referred to Agia Varvara as a hotspot during its account of the exceptional 2025 Cyprus spring migration.
The events of that spring demonstrated the remarkable potential of these relatively small artificial wetlands to provide temporary feeding and resting habitat for birds travelling enormous distances between Africa, Europe and Asia.
The Ezousa Valley as a migration corridor
The importance of Agia Varvara extends beyond the pools themselves.
The wider Ezousa Valley forms an important route and stopover for migrating birds. The seasonal river, wetland vegetation, cultivated fields, scrub and open valley provide a sequence of habitats through which migrants can move, feed and rest.
Professional birding itineraries describe Agia Varvara as a major route and stopover for migrants, with the soakaway pools being particularly attractive to wetland species.
Swallows, martins and swifts feed above the water and fields, while bushes, trees, reeds and agricultural areas can hold a wide variety of migrating passerines.
Raptors
The open character of the Ezousa Valley also provides opportunities to observe birds of prey.
Bonelli's Eagle (Aquila fasciata) and Long-legged Buzzard (Buteo rufinus) are among the characteristic raptors of the wider area. Both are specifically mentioned in the modern site account for Agia Varvara.
Peregrine Falcon and migrating raptors may also be encountered, adding another dimension to birdwatching in the valley.
Birdwatchers and wildlife photographers
The reputation of Agia Varvara now extends well beyond the Paphos District. Local birdwatchers, visiting birders and wildlife photographers regularly visit the pools, particularly during migration.
The occurrence of a major rarity can rapidly attract large numbers of observers. The Lesser Moorhen of 2025 provided the clearest example, drawing one of the largest birdwatching gatherings associated with a rarity in Cyprus.
The pools are particularly attractive to photographers because secretive wetland birds occasionally emerge from the reeds and feed along relatively open margins, providing unusual opportunities to observe and photograph species such as Little and Baillon's Crakes.
A constantly changing wetland
One of the most fascinating characteristics of the Agia Varvara Pools is their constant change.
The soakaways are regularly filled and emptied, meaning that their ecological character can alter dramatically. One pool may contain deep open water, another shallow water and mud, while another may be dominated by reeds.
These changing conditions explain why different groups of birds may favour different pools at different times and why birdwatchers often examine the entire system rather than a single water body.
A 2019 birding account, for example, found the soakaway pools in particularly suitable condition for crakes and herons.
Best seasons for birdwatching
The principal birdwatching periods are:
Spring migration: March–May
Autumn migration: September–November
These are also the periods specifically recommended for Agia Varvara in the modern Birds of Cyprus site guide.
Spring can be especially rewarding for crakes, herons, Great Snipe, waders and passerine migrants, while autumn brings another major movement of birds travelling south.
Nevertheless, Agia Varvara remains interesting outside the main migration periods because resident and wintering species also use the valley.
Responsible birdwatching and photography
The increasing popularity of Agia Varvara makes responsible behaviour particularly important.
Crakes, bitterns and many other wetland birds depend on dense vegetation for shelter. Birdwatchers and photographers should avoid entering reedbeds, approaching birds too closely or repeatedly disturbing individuals from feeding and resting areas.
The pools are also situated within an active agricultural landscape. Farm access, crops, private land and local activities should always be respected.
Coordinates
Main Agia Varvara Pools / upper pool area:
34.753967, 32.507756
Google Maps – Agia Varvara Pools
The Agia Varvara Pools today
The Agia Varvara Pools provide a striking example of how artificial water bodies can acquire considerable value for wildlife.
Together with the Ezousa River and the surrounding agricultural valley, the Top Pools, Middle Pools and Motorway Pools provide water, food, shelter and resting habitat for resident and migratory birds.
Little, Baillon's and Spotted Crakes, herons, waders, Great Snipe, raptors and numerous passerines have made the area well known among birdwatchers. The extraordinary spring of 2025, culminating in the first Lesser Moorhen recorded in Cyprus, further highlighted the ornithological importance and potential of the site.
Today the Agia Varvara Pools are firmly established as an important birdwatching destination in the Paphos District and as a place where every migration season can produce unexpected and sometimes exceptional observations.
Sources
BirdLife Cyprus – Recent Sightings
BirdLife Cyprus – Monthly Checklist
Birds of Cyprus – Agia Varvara site account
BirdGuides – A Sensational Spring in Cyprus
Birdfinders – Cyprus 2023 Trip Report
Birdfinders – Cyprus 2024 Trip Report
Birdwatching Breaks – Cyprus 2019
