See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Επαρχία Πάφου – Peyia – History, Nature, Archaeology and
Cultural Heritage – Paphos District – Cyprus
Photos George Konstantinou 14/10/2026
Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Γεωγραφική θέση
Το ακρωτήριο Δρέπανον (ακρωτήριο Αγίου Γεωργίου) βρίσκεται στη δυτική ακτή της Κύπρου, στην παραθαλάσσια περιοχή του Αγίου Γεωργίου Πέγειας, βορειοδυτικά της Πάφου. Απέναντί του βρίσκεται η Γερόνησος, ενώ κοντά του συνυπάρχουν το αλιευτικό καταφύγιο, οι δύο ναοί του Αγίου Γεωργίου και σημαντικά αρχαιολογικά κατάλοιπα.
Το ακρωτήριο αποτελεί χαρακτηριστικό σημείο του παράκτιου τοπίου της Πέγειας. Η σχέση της στεριάς με τη γειτονική βραχονησίδα και τις λιμενικές θέσεις της περιοχής συνέβαλε στη μακρά ιστορία της ανθρώπινης παρουσίας εδώ.
Ονομασία και ιστορικές αναφορές
Στη γεωγραφική και αρχαιολογική βιβλιογραφία χρησιμοποιούνται οι μορφές Δρέπανον, Δρέπανο, Cape Drepanon και Cape Drepanum. Η ονομασία «ακρωτήριο Αγίου Γεωργίου» συνδέει το σημείο με το γνωστό προσκύνημα της Πέγειας.
Η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια καταγράφει επίσης τις παλαιότερες ονομασίες «ακρωτήρι των Χελιδονιών» και «κάβο Μαλούντα». Επισημαίνει, ωστόσο, ένα πρόβλημα ταύτισης στις αρχαίες αναφορές: το Δρέπανον που αναφέρει ο Κλαύδιος Πτολεμαίος τοποθετείται μεταξύ Παλαιπάφου και Κουρίου και πιθανότατα αφορά το σημερινό ακρωτήρι Άσπρο. Η συγκεκριμένη αναφορά δεν αποτελεί συνεπώς ασφαλή ταύτιση με το ακρωτήριο της Πέγειας.
Γεωλογία και παράκτιο ανάγλυφο
Στη διαμόρφωση του ακρωτηρίου σημαντικό ρόλο έχει ο ασβεστολιθικός ψαμμίτης, πέτρωμα σχετικά ανθεκτικό στη θαλάσσια διάβρωση. Η διαφορετική αντοχή των παράκτιων πετρωμάτων επηρεάζει τη μορφή των προεξοχών και των πρανών.
Στον ευρύτερο χώρο εναλλάσσονται βραχώδεις ακτές, απόκρημνα μέτωπα και φυσικά πλατώματα. Σε τμήματα των παράκτιων βράχων λαξεύτηκαν αρχαίοι τάφοι, συνδέοντας το γεωλογικό υπόβαθρο με την αρχαιολογική ιστορία της περιοχής.
Ο αρχαίος οικισμός και οι βασιλικές
Στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου αναπτύχθηκε εκτεταμένος ανοχύρωτος οικισμός κατά τους ρωμαϊκούς και παλαιοχριστιανικούς χρόνους. Ιδιαίτερη ακμή γνώρισε τον 6ο αιώνα, κατά τη βασιλεία του Ιουστινιανού Α΄.
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν τρεις παλαιοχριστιανικές βασιλικές, λουτρώνα και άλλα κτίσματα. Η μεγάλη βασιλική Α΄ συνδέεται με βαπτιστήριο, ενώ οι βασιλικές Β΄ και Γ΄ καταλαμβάνουν διαφορετικές θέσεις στον οικισμό. Τα ψηφιδωτά δάπεδα αποτελούν σημαντικά σωζόμενα στοιχεία του εκκλησιαστικού συγκροτήματος.
Η θέση του οικισμού υποδεικνύει ότι πιθανότατα εξυπηρετούσε πλοία που μετέφεραν σιτηρά από την Αίγυπτο προς την Κωνσταντινούπολη. Πρόσφατες αρχαιολογικές έρευνες έχουν προσθέσει στοιχεία για θαλάσσιες επαφές με τη νότια Παλαιστίνη κατά τον 6ο αιώνα, μέσα από ευρήματα εισαγόμενων αμφορέων.
Νεκρόπολη και θρησκευτικά μνημεία
Η αρχαία νεκρόπολη αναπτύσσεται στους βράχους πάνω από τη δυτική και τη βορειοδυτική ακτή. Περιλαμβάνει λαξευτούς τάφους, ορισμένοι από τους οποίους φέρουν σταυρούς και επιγραφές.
Ανάμεσα στις βασιλικές και στη νεκρόπολη αναπτύχθηκε το προσκύνημα του Αγίου Γεωργίου. Το μικρό μεσαιωνικό εκκλησάκι χρονολογείται στα τέλη του 13ου–αρχές του 14ου αιώνα. Κοντά του βρίσκεται ο μεγαλύτερος νεότερος τρουλαίος ναός, που εγκαινιάστηκε στις 4 Οκτωβρίου 1952 από τον Μητροπολίτη Πάφου Φώτιο.
Βλάστηση και αγροτικό τοπίο
Στην περιοχή διατηρούνται στοιχεία μεσογειακής θαμνώδους βλάστησης, με χαρακτηριστική παρουσία της σχινιάς (Pistacia lentiscus). Στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο καταγράφονται επίσης κάπαρη, αγρωστώδη, χαρουπιές (Ceratonia siliqua) και παπουτσοσυκιές.
Προς την ενδοχώρα, οι καλλιέργειες και οι ξερολιθιές συμπληρώνουν το τοπίο. Η αξιοποίηση υπόγειων νερών επέτρεψε την ανάπτυξη αρδευόμενων καλλιεργειών, μεταξύ άλλων μπανανών, εσπεριδοειδών και λαχανικών. Έτσι, γύρω από το ακρωτήριο συνυπάρχουν φυσική βλάστηση, αγροτικές εκτάσεις και μνημεία διαφορετικών εποχών.
Τοποθεσία και χάρτης
Χαρτογραφημένο σημείο του ακρωτηρίου: 34.89946° N, 32.31611° E.
Ακρωτήριο Δρέπανον (ακρωτήριο Αγίου Γεωργίου) στο Google Maps
Πλήρης διεύθυνση χάρτη:
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=34.89946%2C32.31611
Στοιχεία τοποθεσίας
Ονομασία: Ακρωτήριο Δρέπανον (ακρωτήριο Αγίου Γεωργίου).
Αγγλικές ονομασίες: Cape Drepanon, Cape Drepanum.
Γεωγραφικός τύπος: Παράκτιο ακρωτήριο.
Περιοχή: Άγιος Γεώργιος Πέγειας.
Επαρχία: Πάφος.
Χώρα: Κυπριακή Δημοκρατία.
Χαρακτηριστικό πέτρωμα: Ασβεστολιθικός ψαμμίτης.
Γειτονική βραχονησίδα: Γερόνησος.
Πηγές
- Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια – Δρέπανον ακρωτήρι. polignosi.com
- Περιφέρεια Ακάμα – Πέγεια: αρχαιολογικός χώρος και βλάστηση. Akamas
- Υφυπουργείο Τουρισμού – Αρχαιολογικός χώρος Αγίου Γεωργίου Πέγειας. www.visitcyprus.com
- Τμήμα Αρχαιοτήτων – Ανασκαφές στη Γερόνησο και στον Άγιο Γεώργιο Πέγειας. Gov.cy
- Δήμος Ακάμα – Τα ξωκλήσια της Πέγειας. akamasmunicipality.org.cy
- OpenStreetMap – Χαρτογραφημένη θέση του ακρωτηρίου. OpenStreetMap
Text by George Konstantinou.
Cape Drepanon (Cape Agios Georgios) at Pegeia, Paphos District
Geographical location
Cape Drepanon (Cape Agios Georgios) lies on the western coast of Cyprus, in the coastal area of Agios Georgios Pegeias, northwest of Paphos. Geronisos Island lies opposite it, while the fishing harbour, the two churches of Saint George and important archaeological remains are situated nearby.
The cape is a distinctive feature of Pegeia’s coastal landscape. The relationship between the mainland, the neighbouring islet and the area’s harbour sites contributed to the long history of human presence here.
Name and historical references
The forms Drepanon, Drepano, Cape Drepanon and Cape Drepanum occur in geographical and archaeological literature. The name “Cape Agios Georgios” connects the location with Pegeia’s well-known pilgrimage site.
The Great Cyprus Encyclopaedia also records the older names “Cape of the Swallows” and “Cavo Malounta”. However, it identifies a difficulty in interpreting ancient references: the Drepanon mentioned by Claudius Ptolemy is placed between Palaipaphos and Kourion and probably refers to modern Cape Aspro. That particular reference therefore cannot securely identify the cape at Pegeia.
Geology and coastal landforms
Calcareous sandstone, a rock relatively resistant to marine erosion, has played an important role in shaping the cape. Differences in the resistance of coastal rocks influence the form of headlands and slopes.
The surrounding area contains rocky shores, steep coastal faces and natural plateaux. Ancient tombs were cut into sections of the coastal rock, connecting the geological setting with the area’s archaeological history.
The ancient settlement and basilicas
An extensive unwalled settlement developed in the Agios Georgios area during the Roman and Early Christian periods. It enjoyed particular prosperity in the 6th century, during the reign of Justinian I.
Excavations revealed three Early Christian basilicas, bathing facilities and other buildings. The large Basilica A is associated with a baptistery, while Basilicas B and C occupy different positions within the settlement. Mosaic floors are important surviving elements of the ecclesiastical complex.
The settlement’s location suggests that it probably served ships carrying grain from Egypt to Constantinople. Recent archaeological investigations have added evidence of maritime connections with southern Palestine during the 6th century through finds of imported amphorae.
Necropolis and religious monuments
The ancient necropolis extends through the cliffs above the western and northwestern coast. It contains rock-cut tombs, some bearing crosses and inscriptions.
The pilgrimage site of Saint George developed between the basilicas and the necropolis. The small medieval chapel dates to the late 13th–early 14th century. Nearby stands the larger, more recent domed church, consecrated on 4 October 1952 by Photios, Metropolitan of Paphos.
Vegetation and agricultural landscape
Elements of Mediterranean scrub survive in the area, with mastic shrubs (Pistacia lentiscus) forming a characteristic component. Caper plants, grasses, carob trees (Ceratonia siliqua) and prickly pears are also recorded in the wider archaeological landscape.
Inland, cultivated land and dry-stone walls complete the setting. The exploitation of groundwater enabled the development of irrigated crops, including bananas, citrus fruit and vegetables. Natural vegetation, farmland and monuments of different periods therefore coexist around the cape.
Location and map
Mapped reference point for the cape: 34.89946° N, 32.31611° E.
Cape Drepanon (Cape Agios Georgios) on Google Maps
Full map address:
https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=34.89946%2C32.31611
Location details
Name: Cape Drepanon (Cape Agios Georgios).
English names: Cape Drepanon, Cape Drepanum.
Geographical feature: Coastal cape.
Area: Agios Georgios Pegeias.
District: Paphos.
Country: Republic of Cyprus.
Characteristic rock: Calcareous sandstone.
Neighbouring islet: Geronisos.
Sources
- Great Cyprus Encyclopaedia – Cape Drepanon. polignosi.com
- Akamas Region – Pegeia: archaeological site and vegetation. Akamas
- Deputy Ministry of Tourism – Agios Georgios Pegeia Archaeological Site. www.visitcyprus.com
- Department of Antiquities – Excavations at Yeronisos and Agios Georgios Pegeias. Gov.cy
- Akamas Municipality – The Chapels of Pegeia. akamasmunicipality.org.cy
- OpenStreetMap – Mapped location of the cape.
