See also
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Ποταμιά, 15/6/2015
Η Acontia lucida, γνωστή στα αγγλικά ως Pale Shoulder, είναι μικρή νυχτοπεταλούδα της οικογένειας Noctuidae, με χαρακτηριστικές λευκές περιοχές στα φτερά. Ανήκει στην υποοικογένεια Acontiinae και συναντάται στην Κύπρο, στη νότια Ευρώπη και σε άλλες θερμές περιοχές της ευρύτερης Μεσογείου και της Ασίας.
Περιγραφή και αναγνώριση
Το άνοιγμα των φτερών είναι περίπου 26–30 χιλιοστά. Χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι η μεγάλη λευκή ή γκριζόλευκη περιοχή στη βάση των πρόσθιων φτερών, η οποία δημιουργεί έντονη αντίθεση με τα σκουρότερα τμήματα. Η κατανομή των ανοιχτόχρωμων και σκούρων περιοχών δίνει στο έντομο ιδιαίτερα αναγνωρίσιμη εμφάνιση. Η ένταση και η έκταση των σχεδίων παρουσιάζουν διαφοροποίηση μεταξύ ατόμων.
Η προνύμφη εμφανίζεται σε πράσινες και καστανές χρωματικές μορφές. Για την αναγνώρισή της είναι χρήσιμα τόσο τα μορφολογικά χαρακτηριστικά όσο και το φυτό στο οποίο βρίσκεται· το χρώμα μόνο του δεν αποτελεί ασφαλές διαγνωστικό γνώρισμα.
Εξάπλωση και παρουσία στην Κύπρο
Το είδος έχει ευρεία εξάπλωση στη νότια και σε τμήματα της κεντρικής Ευρώπης, στη βόρεια Αφρική, στην Τουρκία και στη Μέση Ανατολή, με αναφορές ανατολικότερα έως την Ινδία. Απαντά επίσης στη Μαδέρα και στα Κανάρια Νησιά. Βορειότερα από τις κύριες περιοχές εξάπλωσής του εμφανίζεται και ως μετανάστης. Στη Βρετανία και στο Βέλγιο θεωρείται πολύ σπάνιος μεταναστευτικός επισκέπτης.
Η παρουσία της Acontia lucida στην Κύπρο είναι βιβλιογραφικά τεκμηριωμένη. Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης προέρχονται από την Ποταμιά, στις 15 Ιουνίου 2015. Υπάρχει επίσης φωτογραφική καταγραφή στη διεθνή βάση Lepidoptera Mundi από τον Μαζωτό, στις 18 Ιουνίου 2008.
Βιότοποι
Προτιμά θερμές, ηλιόλουστες, ανοικτές εκτάσεις με ποώδη βλάστηση και φυτά ξενιστές. Συναντάται σε χέρσα και διαταραγμένα εδάφη, άκρες δρόμων, ξηρά λιβάδια, αμμοθίνες και ξηρές πλαγιές. Στη Μεσόγειο έχει καταγραφεί επίσης σε φρυγανικές εκτάσεις, ελαιώνες και παράκτιους λόφους. Οι καταγραφές από την Κρήτη περιλαμβάνουν υψόμετρα από το επίπεδο της θάλασσας έως περίπου 1.000 μέτρα, με αναφορές και ψηλότερα.
Συμπεριφορά και διατροφή των ενηλίκων
Παρότι ταξινομείται στις νυχτοπεταλούδες, δραστηριοποιείται και κατά τη διάρκεια της ημέρας, ιδιαίτερα με ηλιοφάνεια. Τα ενήλικα επισκέπτονται άνθη για τροφή και μπορούν να παρατηρηθούν να πετούν σε ανοικτές ανθισμένες εκτάσεις. Προσελκύονται επίσης από τεχνητό φωτισμό τη νύχτα, επομένως καταγράφονται και σε φωτοπαγίδες.
Φυτά ξενιστές και προνυμφική διατροφή
Οι καλύτερα τεκμηριωμένοι ξενιστές ανήκουν στην οικογένεια Malvaceae. Περιλαμβάνουν την κοινή μολόχα Malva sylvestris, τις Malva neglecta και Malva moschata, καθώς και την Alcea biennis, η οποία αναφέρεται στη σχετική βιβλιογραφία και ως Althaea pallida.
Οι προνύμφες τρέφονται με φυτικούς ιστούς, ιδιαίτερα φύλλα. Μπορούν να παρατηρηθούν στους μίσχους των φύλλων, στην επάνω επιφάνειά τους και σπανιότερα στους βλαστούς. Αναφορές ξενιστών από άλλες φυτικές οικογένειες έχουν αμφισβητηθεί ως πιθανές συγχύσεις και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εξίσου ασφαλείς με τις καταγραφές στις μολόχες. Οι παραπάνω ξενιστές αφορούν το είδος διεθνώς και δεν αποτελούν από μόνοι τους απόδειξη προνυμφικής διατροφής στην Κύπρο.
Κύκλος ζωής και εποχή εμφάνισης
Η Acontia lucida αναπτύσσει περισσότερες από μία γενεές τον χρόνο. Σε ευρωπαϊκές πηγές αναφέρονται δύο γενεές και πτήσεις μεταξύ Μαΐου και Αυγούστου, ενώ σε θερμότερες μεσογειακές περιοχές η περίοδος δραστηριότητας είναι μεγαλύτερη. Στην Κρήτη υπάρχουν καταγραφές ενηλίκων από τον Μάρτιο έως τον Οκτώβριο.
Στα Κανάρια Νησιά έχουν παρατηρηθεί προνύμφες σχεδόν όλον τον χρόνο. Ο αριθμός των γενεών και η εποχικότητα εξαρτώνται επομένως από την περιοχή· οι καταγραφές άλλων χωρών δεν καθορίζουν αυτόματα το ακριβές ημερολόγιο πτήσης στην Κύπρο.
Φυσικοί εχθροί και κατάσταση διατήρησης
Έχει τεκμηριωθεί θήρευση ενηλίκου από αράχνη-κάβουρα στην Κρήτη. Πρόκειται για συγκεκριμένη παρατήρηση φυσικού εχθρού και όχι για κυπριακή καταγραφή.
Στον Ευρωπαϊκό Κόκκινο Κατάλογο Νυχτοπεταλούδων του 2026 κατατάσσεται ως Μειωμένου Ενδιαφέροντος — Least Concern (LC), τόσο για την Ευρώπη όσο και για την ΕΕ των 27 κρατών. Η αξιολόγηση αυτή είναι περιφερειακή και δεν αποτελεί ξεχωριστή εκτίμηση του κυπριακού πληθυσμού.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Insecta
Τάξη: Lepidoptera
Υπεροικογένεια: Noctuoidea
Οικογένεια: Noctuidae
Υποοικογένεια: Acontiinae
Φυλή: Acontiini
Γένος: Acontia
Είδος: Acontia lucida (Hufnagel, 1766)
Αρχική ονομασία: Phalaena lucida Hufnagel, 1766
Πηγές
Biodiversity of Cyprus — αρχική ανάρτηση και φωτογραφική καταγραφή στην Ποταμιά.
Lepiforum — ταξινομία, παρουσία στην Κύπρο, τεκμηριωμένοι ξενιστές και θηρευτής.
Pyrgus — οικολογία, προνυμφική συμπεριφορά και γενεές.
UKMoths — μέγεθος, πτήσεις και δραστηριότητα.
Phrygana — εμφάνιση, μεσογειακοί βιότοποι και καταγραφές στην Κρήτη.
Lepidoptera Mundi — προνυμφικές μορφές και καταγραφή από τον Μαζωτό.
Catalogue of the Lepidoptera of Belgium — μεταναστευτική παρουσία και συμπεριφορά ενηλίκων.
IUCN — European Red List of Moths, 2026.
Pale Shoulder - Acontia lucida (Hufnagel, 1766) - Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – POTAMIA, 15/6/2015
Acontia lucida, commonly known as the Pale Shoulder, is a small noctuid moth with distinctive white areas on its wings. It belongs to the subfamily Acontiinae and occurs in Cyprus, southern Europe and other warm regions of the wider Mediterranean and Asia.
Description and identification
The wingspan is approximately 26–30 mm. A characteristic feature is the large white or greyish-white area at the base of the forewings, contrasting strongly with the darker sections. The arrangement of pale and dark areas gives the moth a distinctive appearance. The intensity and extent of the markings vary between individuals.
The caterpillar occurs in green and brown colour forms. Its identification benefits from examining both its morphological features and the plant on which it is found; colour alone is not a reliable diagnostic character.
Distribution and occurrence in Cyprus
The species is widespread in southern and parts of central Europe, North Africa, Turkey and the Middle East, with records extending eastwards to India. It also occurs in Madeira and the Canary Islands. North of its principal distribution, it appears as a migrant. In Britain and Belgium, it is considered a very rare migrant visitor.
The occurrence of Acontia lucida in Cyprus is documented in the literature. The photographs accompanying this post were taken at Potamia on 15 June 2015. The international database Lepidoptera Mundi also includes a photographic record from Mazotos dated 18 June 2008.
Habitats
It favours warm, sunny, open areas with herbaceous vegetation and larval food plants. Habitats include waste and disturbed ground, roadsides, dry grasslands, dunes and dry slopes. In the Mediterranean, it has also been recorded in phrygana, olive groves and coastal hills. Records from Crete range from sea level to approximately 1,000 metres, with reports from higher elevations as well.
Adult behaviour and feeding
Although classified among the moths, the Pale Shoulder is also active during the day, particularly in sunshine. Adults visit flowers to feed and may be observed flying in open, flower-rich areas. They are also attracted to artificial light at night and consequently appear in light traps.
Larval host plants and feeding
The best-supported larval hosts belong to the Malvaceae. They include common mallow, Malva sylvestris, Malva neglecta, Malva moschata and Alcea biennis, also referred to as Althaea pallida in the relevant literature.
Caterpillars consume plant tissues, particularly leaves. They may be found on leaf stalks, on the upper surface of leaves and less frequently on shoots. Host records involving other plant families have been questioned as possible misidentifications and should not be treated as equally secure as the records on mallows. These hosts are documented internationally for the species and do not, by themselves, demonstrate larval feeding in Cyprus.
Life cycle and flight period
Acontia lucida produces more than one generation annually. European sources describe two generations and adult flights between May and August, whereas activity extends over a longer period in warmer Mediterranean regions. On Crete, adults have been recorded from March to October.
In the Canary Islands, caterpillars have been observed during almost every part of the year. The number of generations and seasonal activity therefore vary geographically; records from other countries do not automatically establish the precise flight calendar in Cyprus.
Natural enemies and conservation status
Predation on an adult by a crab spider has been documented on Crete. This is a specific observation of a natural enemy, rather than a Cypriot record.
The 2026 European Red List of Moths classifies the species as Least Concern (LC) for both Europe and the EU27. This is a regional assessment and does not constitute a separate assessment of the Cypriot population.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Lepidoptera
Superfamily: Noctuoidea
Family: Noctuidae
Subfamily: Acontiinae
Tribe: Acontiini
Genus: Acontia
Species: Acontia lucida (Hufnagel, 1766)
Original combination: Phalaena lucida Hufnagel, 1766
Sources
Biodiversity of Cyprus — original post and photographic record from Potamia.
Lepiforum — taxonomy, occurrence in Cyprus, documented hosts and predator.
Pyrgus — ecology, larval behaviour and generations.
UKMoths — size, flight period and activity.
Phrygana — appearance, Mediterranean habitats and records from Crete.
Lepidoptera Mundi — larval colour forms and record from Mazotos.
Catalogue of the Lepidoptera of Belgium — migrant occurrence and adult behaviour.
IUCN — European Red List of Moths, 2026.
