See also
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Λατσιά, 4/12/2014
Η Aporophyla nigra, γνωστή στα αγγλικά ως Black Rustic, είναι νυχτοπεταλούδα της οικογένειας Noctuidae, με χαρακτηριστικές σχεδόν μαύρες πρόσθιες πτέρυγες. Απαντά στην Κύπρο και έχει ευρύτερη εξάπλωση στη βορειοδυτική Αφρική, τη νότια και τμήματα της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, τη Μικρά Ασία και τον Καύκασο. Δεν είναι ενδημικό είδος της Κύπρου.
Περιγραφή και αναγνώριση
Το άνοιγμα των πτερύγων είναι περίπου 40–48 mm. Οι πρόσθιες πτέρυγες είναι σχετικά μακριές και στενές, με βαθύ μαυροκάστανο έως σχεδόν μαύρο χρώμα. Οι εγκάρσιες γραμμές διακρίνονται δυσκολότερα πάνω στο σκούρο υπόβαθρο, ενώ στην περιοχή της νεφροειδούς κηλίδας υπάρχουν ανοιχτόχρωμα σημάδια. Το εξωτερικό τμήμα της πτέρυγας μπορεί να παρουσιάζει περισσότερο καστανή απόχρωση.
Υπάρχει εμφανής διαφορά μεταξύ των φύλων στις οπίσθιες πτέρυγες: στα αρσενικά είναι κυρίως λευκές, ενίοτε με σκουρότερες νευρώσεις και περιθώριο, ενώ στα θηλυκά είναι περισσότερο γκριζοκάστανες, με ανοιχτότερη βάση. Η προνύμφη παρουσιάζει μεταβλητό χρωματισμό, συχνά κιτρινοπράσινο ή πράσινο, με κοκκινωπές έως καστανοκόκκινες επιμήκεις γραμμές ή πλατύτερες ζώνες.
Ενδιαιτήματα και συμπεριφορά
Το είδος συνδέεται με θερμές, σχετικά ξηρές εκτάσεις: λιβάδια, ανοικτούς θαμνώνες, αμμώδη εδάφη, ερεικώνες και παρυφές δασών. Βόρεια των Άλπεων εμφανίζεται περισσότερο τοπικά, σε κατάλληλες θερμές θέσεις. Τα ενήλικα προσελκύονται στο φως και σε σακχαρούχα δολώματα. Έχουν επίσης παρατηρηθεί να τρέφονται σε άνθη κισσού (Hedera) και σε υπερώριμα βατόμουρα.
Κύκλος ζωής και περίοδος πτήσης
Στη βορειοδυτική Ευρώπη αναφέρεται μία γενεά τον χρόνο, με ενήλικα κυρίως τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Το είδος διαχειμάζει ως νεαρή προνύμφη, συνεχίζει την ανάπτυξή του την άνοιξη και νυμφώνεται μέσα στο έδαφος. Οι προνύμφες παρατηρούνται συχνά τον Απρίλιο και τον Μάιο, ενώ τα ενήλικα εμφανίζονται με την υποχώρηση της καλοκαιρινής ζέστης.
Στην Κύπρο η φωτογράφηση στα Λατσιά στις 4 Δεκεμβρίου 2014 τεκμηριώνει μεταγενέστερη εποχική παρουσία ενήλικου. Επιπλέον, δημοσιευμένη εκτροφή προνύμφης από τη βόρεια ακτή, κοντά στον Άγιο Χαράλαμπο, συνδέει συλλογή στις 12 Μαρτίου 2013 με εμφάνιση ενήλικου στις 6 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Η συγκεκριμένη ακολουθία αφορά εκτροφή και δεν αποτελεί μέτρηση της διάρκειας ανάπτυξης όλων των κυπριακών πληθυσμών.
Φυτά ξενιστές
Η προνύμφη είναι πολυφάγος. Καταγεγραμμένοι ξενιστές περιλαμβάνουν αγρωστώδη των Poaceae, Trifolium των Fabaceae, Rumex των Polygonaceae και Calluna vulgaris. Άμεσες παρατηρήσεις στην Προβηγκία αναφέρουν επίσης Dorycnium pentaphyllum και Sanguisorba minor, το τελευταίο της οικογένειας Rosaceae.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο έχει η καταγραφή προνύμφης πάνω σε θαλασσόκρεμμυδο, το οποίο στη δημοσίευση αναφέρεται ως Urginea maritima. Η ταυτοποίηση της νυχτοπεταλούδας υποστηρίχθηκε με εκτροφή μέχρι το ενήλικο. Οι υπόλοιπες σχέσεις ξενιστή προέρχονται από διαφορετικές περιοχές της εξάπλωσής της.
Κατάσταση διατήρησης
Στον Ευρωπαϊκό Κόκκινο Κατάλογο Νυχτοπεταλούδων του 2026, η Aporophyla nigra κατατάσσεται ως Μειωμένου Ενδιαφέροντος — Least Concern (LC) τόσο στην Ευρώπη όσο και στην ΕΕ των 27 κρατών. Παρά τη συνολική αυτή αξιολόγηση, η καταστροφή κατάλληλων ενδιαιτημάτων μπορεί να απειλεί τοπικούς πληθυσμούς, ιδιαίτερα βόρεια των Άλπεων. Η ευρωπαϊκή κατηγορία δεν αποτελεί ξεχωριστή αξιολόγηση του πληθυσμού της Κύπρου.
Ταξινομία
Βασίλειο: Animalia · Φύλο: Arthropoda · Κλάση: Insecta · Τάξη: Lepidoptera · Υπεροικογένεια: Noctuoidea · Οικογένεια: Noctuidae · Υποοικογένεια: Xyleninae · Φυλή: Xylenini · Γένος: Aporophyla · Είδος: Aporophyla nigra (Haworth, 1809). Αρχικός συνδυασμός: Noctua nigra Haworth, 1809.
Πηγές
Biodiversity of Cyprus — καταγραφή και φωτογραφίες · UKMoths — αναγνώριση · Κατάλογος Λεπιδοπτέρων Βελγίου — βιολογία · European Lepidoptera — οικολογία και ξενιστές · Lepiforum — κυπριακή εκτροφή και ταξινομία · Ευρωπαϊκός Κόκκινος Κατάλογος, 2026
Black Rustic – Aporophyla nigra (Haworth, 1809) – Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – LATSIA, 4/12/2014
Aporophyla nigra, commonly known as the Black Rustic, is a noctuid moth with characteristic almost black forewings. It occurs in Cyprus and has a wider distribution across northwestern Africa, southern and parts of central and northern Europe, Asia Minor and the Caucasus. It is not endemic to Cyprus.
Description and identification
The wingspan is approximately 40–48 mm. The forewings are relatively long and narrow, with a deep blackish-brown to almost black ground colour. The transverse lines are less conspicuous against this dark background, while pale markings occur around the kidney-shaped spot. The outer part of the forewing may appear more brownish.
The sexes differ noticeably in their hindwings: males have predominantly white hindwings, sometimes with darker veins and margins, whereas females have more greyish-brown hindwings with a paler base. Caterpillars vary in colour, often appearing yellowish-green or green, with reddish to brownish-red longitudinal lines or broader bands.
Habitats and behaviour
The species is associated with warm, relatively dry habitats, including grasslands, open scrub, sandy areas, heathland and woodland edges. North of the Alps, it occurs more locally in suitable warm places. Adults are attracted to light and sugary baits. They have also been observed feeding at ivy flowers (Hedera) and on overripe blackberries.
Life cycle and flight period
In northwestern Europe, one generation per year is reported, with adults mainly in September and October. The species overwinters as a young caterpillar, continues developing in spring and pupates underground. Caterpillars are frequently observed in April and May, while adults appear as the summer heat subsides.
In Cyprus, the photograph taken at Latsia on 4 December 2014 documents a later seasonal occurrence of an adult. A published rearing record from the northern coast, near Agios Kharalambos, additionally links a caterpillar collected on 12 March 2013 with adult emergence on 6 November of the same year. This particular sequence concerns rearing and does not measure development duration across all Cypriot populations.
Host plants
The caterpillar is polyphagous. Recorded hosts include grasses in the Poaceae, Trifolium in the Fabaceae, Rumex in the Polygonaceae and Calluna vulgaris. Direct observations in Provence also report Dorycnium pentaphyllum and Sanguisorba minor, the latter belonging to the Rosaceae.
Of particular interest for Cyprus is a caterpillar recorded on sea squill, named Urginea maritima in the publication. Identification of the moth was supported by rearing it to adulthood. The other host associations originate from different parts of its distribution.
Conservation status
The 2026 European Red List of Moths classifies Aporophyla nigra as Least Concern (LC) in both Europe and the EU27. Despite this overall assessment, destruction of suitable habitats can threaten local populations, particularly north of the Alps. The European category is not a separate assessment of the population in Cyprus.
Taxonomy
Kingdom: Animalia · Phylum: Arthropoda · Class: Insecta · Order: Lepidoptera · Superfamily: Noctuoidea · Family: Noctuidae · Subfamily: Xyleninae · Tribe: Xylenini · Genus: Aporophyla · Species: Aporophyla nigra (Haworth, 1809). Original combination: Noctua nigra Haworth, 1809.
Sources
Biodiversity of Cyprus — record and photographs · UKMoths — identification · Catalogue of the Lepidoptera of Belgium — biology · European Lepidoptera — ecology and hosts · Lepiforum — Cyprus rearing record and taxonomy · European Red List of Moths, 2026
