See also
List of butterflys of Cyprus - Λίστα των πεταλούδων της Κύπρου
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Αθαλάσσα, Λευκωσία
Περιγραφή και αναγνώριση
Ο Ερημίτης, γνωστός στα αγγλικά ως The Hermit, είναι ημερόβια πεταλούδα της οικογένειας Nymphalidae και της υποοικογένειας Satyrinae. Η επάνω επιφάνεια των φτερών είναι σκούρα καστανή, με ανοιχτόχρωμες ζώνες και μαύρες οφθαλμοκηλίδες στα μπροστινά φτερά. Στα θηλυκά οι ανοιχτόχρωμες ζώνες είναι συνήθως πιο έντονες. Η κάτω επιφάνεια των πίσω φτερών έχει ακανόνιστο, μαρμαροειδές σχέδιο. Όταν η πεταλούδα κάθεται με κλειστά φτερά πάνω σε πέτρα ή γυμνό έδαφος, το σχέδιο αυτό τη βοηθά να περνά απαρατήρητη. Σε μελέτη του είδους στην ηπειρωτική Ευρώπη αναφέρεται μήκος μπροστινού φτερού 26–33 χιλιοστά.
Εξάπλωση, παρουσία στην Κύπρο και βιότοπος
Το είδος Chazara briseis έχει ευρεία εξάπλωση από τη βορειοδυτική Αφρική και τη νότια και κεντρική Ευρώπη έως τη δυτική και κεντρική Ασία. Το υποείδος larnacana απαντά φυσικά μόνο στην Κύπρο και περιλαμβάνεται στον Οργανωμένο κατάλογο των πεταλούδων της Κύπρου.
Στο νησί έχει καταγραφεί τόσο σε χαμηλά υψόμετρα όσο και σε ορεινές θέσεις. Ένα θηλυκό καταγράφηκε στις 17 Μαΐου 2015 στην κοίτη του ποταμού Διαρίζου, νοτιοανατολικά της Νικόκλειας, σε υψόμετρο 55 μέτρων. Υπάρχει επίσης δημοσιευμένη παρατήρηση από αραιό δάσος στο Τρόοδος, κατά την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου. Στην περιοχή της Αθαλάσσας έχει καταγραφεί από τον Γιώργο Κωνσταντίνου. Χαρακτηριστικοί βιότοποι του είδους είναι οι ξηρές, ηλιόλουστες πλαγιές και οι πετρώδεις εκτάσεις όπου τα αγρωστώδη αναπτύσσονται ανάμεσα σε πέτρες και ανοίγματα γυμνού εδάφους.
Φυτά-ξενιστές, αναπαραγωγή και διαχείμαση
Οι κάμπιες του Chazara briseis τρέφονται με αγρωστώδη της οικογένειας Poaceae. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν καταγραφεί ως φυτά τροφής διάφορα είδη των γενών Festuca, Brachypodium και Bromus. Μελέτες στην κεντρική Ευρώπη αναφέρουν ιδιαίτερα τη χρήση χαμηλών αγρωστωδών του γένους Festuca, ανθεκτικών στην ξηρασία. Οι καταγραφές αυτές αφορούν το είδος σε άλλες περιοχές της εξάπλωσής του.
Στις ευρωπαϊκές μελέτες το είδος εμφανίζει μία γενιά τον χρόνο. Τα θηλυκά αποθέτουν τα αυγά μεμονωμένα, συχνά σε ξερά φύλλα αγρωστωδών. Η διαχείμαση γίνεται στο προνυμφικό στάδιο. Έχουν καταγραφεί νεαρές κάμπιες που διαχειμάζουν σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης. Η νύμφωση γίνεται συνήθως χαμηλά, σε μικρή κοιλότητα στο έδαφος ή κοντά στη βάση του φυτού τροφής.
Περίοδος πτήσης και συμπεριφορά
Οι κυπριακές καταγραφές τεκμηριώνουν πτήση ενηλίκων την άνοιξη και το φθινόπωρο, σε διαφορετικές θέσεις και υψόμετρα. Οι εποχικές ημερομηνίες από την ηπειρωτική Ευρώπη αφορούν τους εκεί πληθυσμούς. Τα ενήλικα συχνά κάθονται σε πέτρες και σε ανοίγματα ανάμεσα στη βλάστηση. Σε τέτοιες θέσεις, η πεταλούδα μπορεί να γίνει αντιληπτή πρώτα από την κίνησή της καθώς σηκώνεται από το έδαφος.
Κατάσταση διατήρησης και κίνδυνος για τον άνθρωπο
Ο Ευρωπαϊκός Κόκκινος Κατάλογος του 2025 κατατάσσει το είδος Chazara briseis στην κατηγορία Μειωμένου Ενδιαφέροντος (LC) τόσο για την Ευρώπη όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αξιολόγηση αφορά το είδος στο σύνολό του. Σε περιοχές της κεντρικής Ευρώπης έχουν τεκμηριωθεί σοβαρές τοπικές μειώσεις, που συνδέονται με την απώλεια και την υποβάθμιση των ανοικτών ξηρών λιβαδιών. Για το κυπριακό υποείδος, τα αγρωστώδη και τα ανοίγματα ανάμεσα στη βλάστηση αποτελούν βασικά στοιχεία του βιοτόπου του. Ο Ερημίτης είναι ακίνδυνος για τον άνθρωπο
Ταξινομία
| Πεδίο | Στοιχεία |
|---|---|
| Τάξη | Lepidoptera |
| Υπεροικογένεια | Papilionoidea |
| Οικογένεια | Nymphalidae |
| Υποοικογένεια | Satyrinae |
| Γένος | Chazara |
| Είδος | Chazara briseis (Linnaeus, 1764) |
| Αρχικός συνδυασμός του είδους | Papilio briseis Linnaeus, 1764 |
| Κυπριακό υποείδος | Chazara briseis larnacana (Oberthür, 1909) |
| Κοινές ονομασίες του είδους | The Hermit, Ερημίτης |
| Καθεστώς στην Κύπρο | Ενδημικό υποείδος |
| Ευρωπαϊκός Κόκκινος Κατάλογος 2025 | LC για το είδος, σε Ευρώπη και ΕΕ |
| Φωτογράφος και τοποθεσία | Γιώργος Κωνσταντίνου, Αθαλάσσα, Λευκωσία |
Πηγές
- Πεταλούδες της Κύπρου – Οργανωμένος κατάλογος του Biodiversity of Cyprus και Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Παρακολούθησης Πεταλούδων – Οδηγός πεδίου για την Κύπρο. biodiversitycyprus.blogspot.com
- LepiWiki – Ταξινομία και κυπριακές καταγραφές του υποείδους larnacana και Southern Lepidopterists’ News – Καταγραφή στο Τρόοδος. LepiWiki
- Butterfly Conservation Europe – Φυτά-ξενιστές, κύκλος ζωής και κατάσταση διατήρησης και Insect Systematics and Diversity – Βιολογία και διατήρηση των πληθυσμών σε ξηρά λιβάδια. bc-europe.eu
- Επικαιροποιημένος κατάλογος των ευρωπαϊκών πεταλούδων – Αρχικός συνδυασμός του είδους και Κατάλογος ελληνικών ονομασιών πεταλούδων – Ερημίτης. lepidoptera.life
Hermit – Chazara briseis larnacana (Oberthür, 1909) – Endemic subspecies of Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – ATHALASSA, NICOSIA
Description and identification
The Hermit, also known as The Hermit, is a day-flying butterfly of the family Nymphalidae and the subfamily Satyrinae. The uppersides of the wings are dark brown, with pale bands and black eyespots on the forewings. The pale bands are usually more pronounced in females. The underside of the hindwings has an irregular, marbled pattern. When the butterfly rests with its wings closed on a rock or on bare ground, this pattern helps it blend into its surroundings. A study of the species in continental Europe gives a forewing length of 26–33 mm.
Distribution, occurrence in Cyprus and habitat
The species Chazara briseis is widely distributed from north-western Africa and southern and central Europe to western and central Asia. The subspecies larnacana occurs naturally only in Cyprus and is listed in the Organized Checklist of the Butterflies of Cyprus.
On the island it has been recorded at both lowland and mountain sites. A female was recorded on 17 May 2015 in the bed of the Diarizos River, south-east of Nikokleia, at 55 metres above sea level. A published observation also documents its occurrence in open woodland in the Troodos Mountains during the first week of October. George Konstantinou recorded the butterfly in the Athalassa area. Typical habitats include dry, sunny slopes and stony ground where grasses grow among rocks and patches of bare soil.
Larval host plants, breeding and overwintering
The caterpillars of Chazara briseis feed on grasses in the Poaceae family. Several species of Festuca, Brachypodium and Bromus have been recorded as food plants in Europe. Central European studies particularly report the use of short, drought-tolerant Festuca grasses. These records concern the species in other parts of its range.
European studies report one generation per year. Females lay their eggs singly, often on withered grass blades. The species overwinters as a larva. Young caterpillars have been recorded overwintering at different stages of development. Pupation usually takes place low down, in a small hollow in the soil or near the base of the food plant.
Flight period and behaviour
Cypriot records document adults in flight in spring and autumn, at different sites and elevations. Flight dates from continental Europe refer to the populations studied there. Adults often settle on rocks and in gaps in the vegetation. In such places, their movement as they take off may be the first thing that gives them away.
Conservation status and danger to humans
The 2025 European Red List classifies Chazara briseis as Least Concern (LC) in both Europe and the European Union. The assessment covers the species as a whole. Serious local declines have been documented in parts of central Europe, associated with the loss and deterioration of open dry grasslands. For the Cypriot subspecies, grasses and gaps in the vegetation are key habitat features. The Hermit is harmless to humans.
Taxonomy
| Field | Details |
|---|---|
| Order | Lepidoptera |
| Superfamily | Papilionoidea |
| Family | Nymphalidae |
| Subfamily | Satyrinae |
| Genus | Chazara |
| Species | Chazara briseis (Linnaeus, 1764) |
| Original combination of the species | Papilio briseis Linnaeus, 1764 |
| Cypriot subspecies | Chazara briseis larnacana (Oberthür, 1909) |
| Common names of the species | The Hermit, Ερημίτης |
| Status in Cyprus | Endemic subspecies |
| European Red List 2025 | LC for the species in Europe and the EU |
| Photographer and location | George Konstantinou, Athalassa, Nicosia |
Sources
- Organized Checklist of the Butterflies of Cyprus – Biodiversity of Cyprus and European Butterfly Monitoring Scheme – Cyprus Field Guide.
- LepiWiki – Taxonomy and Cyprus records of subspecies larnacana and Southern Lepidopterists’ News – Troodos record.
- Butterfly Conservation Europe – Host plants, life cycle and conservation status and Insect Systematics and Diversity – Biology and conservation of dry grassland populations.
- An Updated Checklist of the European Butterflies – Original combination and Checklist of Greek Butterfly Names – Ερημίτης.
