All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Photos Potamia 10/10/2014 by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Το Rhynocoris bipustulatus στην Κύπρο
Το Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861) είναι ένα αρπακτικό ετερόπτερο της οικογένειας Reduviidae, υποοικογένειας Harpactorinae και φυλής Harpactorini. Ανήκει στο μεγάλο γένος Rhynocoris Hahn, 1833, πολλά μέλη του οποίου είναι γνωστά ως assassin bugs, δηλαδή αρπακτικά έντομα που συλλαμβάνουν άλλα αρθρόποδα.
Πρόκειται για είδος με κύρια εξάπλωση στην ανατολική Μεσόγειο και την Εγγύς Ανατολή. Η Κύπρος βρίσκεται μέσα στον τεκμηριωμένο πυρήνα της γεωγραφικής του εξάπλωσης.
Περιγραφή
Το Rhynocoris bipustulatus παρουσιάζει τη χαρακτηριστική σωματική κατασκευή των Harpactorinae. Το σώμα είναι σχετικά επιμήκες και ισχυρό, με καλά αναπτυγμένα πόδια και χαρακτηριστική κεφαλή που στενεύει πίσω από τους οφθαλμούς.
Στη βιβλιογραφία χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα μεταβλητό είδος, γεγονός που σημαίνει ότι ο χρωματισμός και η έκταση ορισμένων χρωματικών γνωρισμάτων μπορούν να διαφέρουν μεταξύ ατόμων. Επομένως η αναγνώριση δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά σε ένα χρωματικό χαρακτηριστικό.
Όπως και στα υπόλοιπα Reduviidae, το ρύγχος είναι ισχυρό, καμπυλωτό και προσαρμοσμένο στην αρπακτική διατροφή.
Το χαρακτηριστικό ρύγχος των Reduviidae
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των assassin bugs είναι το ισχυρό νύσσον-μυζητικό ρύγχος.
Σε αντίθεση με τα φυτοφάγα Heteroptera, τα οποία χρησιμοποιούν το ρύγχος για να προσλαμβάνουν φυτικά υγρά, τα αρπακτικά Reduviidae το χρησιμοποιούν για να διατρυπούν τη λεία τους.
Μετά τη σύλληψη του θηράματος εισάγονται σιελογόνες εκκρίσεις που συμβάλλουν στην ακινητοποίηση και στην εξωσωματική πέψη των ιστών. Στη συνέχεια το έντομο αναρροφά το υγροποιημένο περιεχόμενο.
Αρπακτική συμπεριφορά
Το Rhynocoris bipustulatus είναι αρπακτικό και όχι φυτοφάγο έντομο.
Η βασική οικολογική στρατηγική των Rhynocoris είναι η αναζήτηση ή αναμονή κατάλληλων μικρών αρθροπόδων πάνω στη βλάστηση ή κοντά σε αυτήν. Τα ισχυρά πρόσθια και μεσαία πόδια βοηθούν στη συγκράτηση του θηράματος, ενώ το ρύγχος χρησιμοποιείται για το τελικό πλήγμα.
Αυτός ο τρόπος διατροφής το τοποθετεί λειτουργικά ανάμεσα στους φυσικούς θηρευτές των χερσαίων οικοσυστημάτων.
Τι τρώει
Για το R. bipustulatus ειδικά, η διαθέσιμη βιβλιογραφία είναι πολύ φτωχότερη από εκείνη άλλων ειδών του γένους. Μάλιστα, ειδική εργασία για τα Reduviidae της Τουρκίας αναφέρει για το είδος “Biology unknown”.
Γι' αυτό δεν είναι σωστό να του αποδώσουμε συγκεκριμένο κατάλογο θηραμάτων χωρίς άμεση τεκμηρίωση. Με βάση όμως τη μορφολογία και την ταξινομική του θέση στα Harpactorinae, πρόκειται σαφώς για αρπακτικό ετερόπτερο που τρέφεται με άλλα αρθρόποδα.
Οικολογικός ρόλος
Ως αρπακτικό έντομο, το Rhynocoris bipustulatus αποτελεί μέρος του φυσικού μηχανισμού ελέγχου των πληθυσμών άλλων ασπόνδυλων.
Τα αρπακτικά Heteroptera συμμετέχουν σε πολύπλοκα τροφικά πλέγματα και μπορούν να επηρεάζουν την αφθονία μικρότερων εντόμων στους οικοτόπους όπου ζουν.
Δεν πρέπει όμως να παρουσιάζεται ειδικά το R. bipustulatus ως αποδεδειγμένος παράγοντας βιολογικής καταπολέμησης συγκεκριμένου γεωργικού εχθρού χωρίς αντίστοιχη μελέτη.
Βιότοπος
Οι διαθέσιμες ειδικές πληροφορίες για τον βιότοπο του R. bipustulatus είναι περιορισμένες.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι παλαιότερη καταγραφή από το Ισραήλ, όπου αναφέρεται ότι βρέθηκε μέσα σε χόρτα σε χέρσα/ακαλλιέργητη έκταση. Η συγκεκριμένη πληροφορία επαναλαμβάνεται σε μεταγενέστερη ανασκόπηση του είδους.
Αυτό είναι συμβατό με έναν δραστήριο θηρευτή που αναζητεί μικρά έντομα μέσα στη χαμηλή βλάστηση.
Κύκλος ζωής
Όπως όλα τα Heteroptera, το Rhynocoris bipustulatus παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση:
αυγό → διαδοχικά νυμφικά στάδια → ενήλικο
Δεν υπάρχει στάδιο χρυσαλλίδας.
Οι νεαρές νύμφες μοιάζουν σε γενικές γραμμές με μικρότερες, άπτερες μορφές του ενήλικου. Αναπτύσσονται μέσα από διαδοχικές εκδύσεις και στα μεγαλύτερα νυμφικά στάδια γίνονται εμφανέστερα τα πτερυγικά ελάσματα. Με την τελευταία έκδυση σχηματίζεται το πλήρως πτερωτό ενήλικο.
Νύμφες
Οι νύμφες των Reduviidae είναι επίσης αρπακτικές. Δεν διαθέτουν πλήρως ανεπτυγμένες πτέρυγες αλλά φέρουν ήδη το χαρακτηριστικό αρπακτικό ρύγχος.
Καθώς μεγαλώνουν, τα εξωτερικά χαρακτηριστικά των ενηλίκων αναπτύσσονται προοδευτικά. Η ακριβής βιολογία των επιμέρους νυμφικών σταδίων του R. bipustulatus δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένη, επομένως δεν πρέπει να μεταφέρουμε στο συγκεκριμένο είδος λεπτομέρειες από άλλα Rhynocoris σαν να έχουν παρατηρηθεί σε αυτό.
Άμυνα και επαφή με τον άνθρωπο
Τα Reduviidae είναι αρπακτικά έντομα και διαθέτουν ισχυρό ρύγχος. Αν συλληφθούν ή πιεστούν με γυμνά χέρια, ορισμένα είδη μπορούν να χρησιμοποιήσουν το ρύγχος αμυντικά.
Για τον λόγο αυτό είναι προτιμότερο τα ζωντανά άτομα να παρατηρούνται ή να φωτογραφίζονται χωρίς άσκοπο χειρισμό.
Το Rhynocoris bipustulatus δεν είναι αιματοφάγο είδος και δεν πρέπει να συγχέεται με τις αιματοφάγες ομάδες Reduviidae που έχουν ιατρική σημασία.
Γεωγραφική εξάπλωση
Το Rhynocoris bipustulatus έχει κυρίως ανατολικομεσογειακή και εγγυανατολική εξάπλωση.
Το Catalogue of Palaearctic Heteroptera καταγράφει:
Ευρώπη: Κρήτη, Ελλάδα
Βόρεια Αφρική: Αίγυπτος
Ασία: Τουρκία, Κύπρος, Ισραήλ, Ιορδανία, Σινά και Συρία.
Μεταγενέστερος κατάλογος προσθέτει ή επιβεβαιώνει βιβλιογραφικές αναφορές για την Αίγυπτο, την ασιατική Τουρκία και την Ιορδανία.
Η εξάπλωση αυτή δείχνει ότι πρόκειται για είδος στενά συνδεδεμένο με την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου και τις γειτονικές περιοχές της Μέσης Ανατολής.
Το Rhynocoris bipustulatus στην Κύπρο
Η παρουσία του Rhynocoris bipustulatus στην Κύπρο είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη.
Το Catalogue of Palaearctic Heteroptera περιλαμβάνει ρητά την Cyprus στην ασιατική εξάπλωση του είδους.
Επιπλέον, επιστημονική ανασκόπηση των Reduviidae της Τουρκίας χαρακτηρίζει το R. bipustulatus ως ανατολικομεσογειακό είδος και αναφέρει ρητά ότι είναι γνωστό από την Τουρκία, την Εγγύς Ανατολή και την Κύπρο.
Υποείδη
Εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ταξινομική λεπτομέρεια που αξίζει να καταγραφεί.
Το ITIS αναγνωρίζει το ονομαστικό υποείδος:
Rhynocoris bipustulatus bipustulatus (Fieber, 1861)
ως έγκυρο, ενώ καταγράφει επίσης:
Rhynocoris bipustulatus israelensis Hoberlandt, 1951.
Για μια γενική ανάρτηση σχετικά με το κυπριακό είδος, πάντως, ο ασφαλής τίτλος παραμένει Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861), εκτός εάν υπάρχει τεκμηρίωση που επιτρέπει την απόδοση συγκεκριμένου υποείδους στο φωτογραφημένο κυπριακό υλικό.
Κατάσταση διατήρησης
Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη παγκόσμια αξιολόγηση του Rhynocoris bipustulatus στην IUCN Red List που να δικαιολογεί την απόδοση συγκεκριμένης κατηγορίας απειλής.
Επομένως δεν πρέπει να του αποδοθεί αυθαίρετα κατηγορία όπως LC.
Ταξινομική ιστορία
Ο Franz Xaver Fieber περιέγραψε το είδος το 1861 με το αρχικό όνομα:
Harpactor bipustulatus Fieber, 1861.
Η αρχική δημοσίευση βρίσκεται στο έργο του Fieber Die europäischen Hemiptera. Halbflügler (Rhynchota Heteroptera), ενώ ο locus typicus δίνεται ως «Aus Griechenland» – από την Ελλάδα.
Αργότερα το είδος μεταφέρθηκε στο γένος Rhynocoris, με αποτέλεσμα τον σημερινό συνδυασμό:
Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861).
Το Harpactor signiceps Walker, 1870 έχει επίσης καταχωριστεί ως συνώνυμο του Rhynocoris bipustulatus.
Ταξινομία
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Insecta
Τάξη: Hemiptera
Υπόταξη: Heteroptera
Infraorder: Cimicomorpha
Υπεροικογένεια: Reduvioidea
Οικογένεια: Reduviidae
Υποοικογένεια: Harpactorinae
Φυλή: Harpactorini
Γένος: Rhynocoris Hahn, 1833
Υπογένος: Rhynocoris Hahn, 1833
Είδος: Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861)
Αρχικός συνδυασμός: Harpactor bipustulatus Fieber, 1861.
Πηγές
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Rhynocoris bipustulatus
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Literature for Rhynocoris bipustulatus
ITIS – Rhynocoris bipustulatus
Catalogue of the Palaearctic Heteroptera – Additions and Corrections
Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861) – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Rhynocoris bipustulatus in Cyprus
Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861) is a predatory true bug belonging to the family Reduviidae, subfamily Harpactorinae and tribe Harpactorini. It belongs to the large genus Rhynocoris, whose members are predatory assassin bugs.
The species has a principally eastern Mediterranean and Near Eastern distribution, with Cyprus lying firmly within its documented range.
Description
Rhynocoris bipustulatus has the characteristic build of a predatory harpactorine reduviid, with an elongate robust body, well-developed legs and a distinct head narrowed behind the eyes.
Published literature specifically describes it as a very variable species, so coloration and the extent of particular markings may differ considerably between individuals.
Its strong curved rostrum is adapted for predation rather than feeding on plant tissues.
Predatory Biology
Rhynocoris bipustulatus is a predatory true bug.
The rostrum is used to pierce captured arthropod prey. Salivary secretions assist in immobilising the prey and externally digesting its tissues, after which the liquefied contents can be sucked up.
Specific biological information for R. bipustulatus remains surprisingly limited. A specialist treatment of Turkish Reduviidae explicitly describes its biology as unknown, while reporting an Israeli observation among grasses in waste ground.
For this reason, particular prey species should not be attributed to R. bipustulatus without direct evidence.
Ecological Role
As a predatory insect, R. bipustulatus forms part of the natural community of arthropod predators.
Predatory Heteroptera can influence populations of other insects and contribute to the complex food webs of terrestrial ecosystems. However, R. bipustulatus should not be described as a proven biological-control agent of particular agricultural pests without species-specific evidence.
Habitat
Detailed ecological information remains limited.
One published Israeli observation reports the species among grasses in waste ground, indicating that at least some populations utilise open habitats with low vegetation.
Life Cycle
Like other Heteroptera, Rhynocoris bipustulatus undergoes incomplete metamorphosis:
egg → successive nymphal instars → adult
There is no pupal stage. Nymphs develop through successive moults and gradually acquire the morphological characteristics and fully developed wings of adults.
Nymphs
The nymphs are also predatory and possess the characteristic piercing rostrum, although they lack fully developed wings.
Species-specific information on the immature biology of R. bipustulatus is limited, so detailed observations made on other Rhynocoris species should not automatically be presented as established facts for this species.
Distribution
The Catalogue of Palaearctic Heteroptera gives the documented distribution as:
Europe: Crete and Greece
North Africa: Egypt
Asia: Asian Turkey, Cyprus, Israel, Jordan, Sinai and Syria.
The species is therefore primarily associated with the eastern Mediterranean and Near East.
Rhynocoris bipustulatus in Cyprus
The occurrence of Rhynocoris bipustulatus in Cyprus is scientifically documented.
Cyprus is explicitly included in the Catalogue of Palaearctic Heteroptera distribution, while a specialist review of Turkish Reduviidae also describes the species as known from Turkey, the Near East and Cyprus.
Subspecies
ITIS recognises the nominate subspecies:
Rhynocoris bipustulatus bipustulatus (Fieber, 1861)
and also:
Rhynocoris bipustulatus israelensis Hoberlandt, 1951.
Without evidence assigning a photographed Cypriot specimen to a particular subspecies, the appropriate identification for the article remains at species level.
Conservation Status
No documented global IUCN Red List assessment assigning Rhynocoris bipustulatus an official threat category was found. It should therefore not be arbitrarily labelled LC or assigned another IUCN category.
Taxonomic History
Franz Xaver Fieber described the species in 1861 as:
Harpactor bipustulatus Fieber, 1861.
The type locality was given as Greece.
The species was subsequently transferred to Rhynocoris, producing the currently accepted combination:
Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861).
Harpactor signiceps Walker, 1870 is listed as a synonym.
Taxonomy
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Hemiptera
Suborder: Heteroptera
Infraorder: Cimicomorpha
Superfamily: Reduvioidea
Family: Reduviidae
Subfamily: Harpactorinae
Tribe: Harpactorini
Genus: Rhynocoris Hahn, 1833
Subgenus: Rhynocoris Hahn, 1833
Species: Rhynocoris bipustulatus (Fieber, 1861)
Original combination: Harpactor bipustulatus Fieber, 1861.
Sources
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Rhynocoris bipustulatus
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Literature
ITIS – Rhynocoris bipustulatus
Catalogue of the Palaearctic Heteroptera – Additions and Corrections
