All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Photos Potamia 9/10/2014 by George Konstantinou
Κείμενο Γιώργος Κωνσταντίνου.
Το Nezara viridula στην Κύπρο
Το Nezara viridula (Linnaeus, 1758), γνωστό στα αγγλικά κυρίως ως Southern green stink bug και σε άλλες περιοχές ως green vegetable bug, είναι ένα από τα γνωστότερα και περισσότερο διαδεδομένα φυτοφάγα ετερόπτερα της οικογένειας Pentatomidae. Είναι εξαιρετικά πολυφάγο, παρουσιάζει σχεδόν κοσμοπολίτικη εξάπλωση στις θερμές και εύκρατες περιοχές του κόσμου και μπορεί να αποκτήσει σημαντική γεωργική σημασία. Η παρουσία του στην Κύπρο είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη.
Περιγραφή
Το ενήλικο έχει το χαρακτηριστικό πλατύ, ασπιδοειδές σώμα των Pentatomidae και συνήθως έντονο πράσινο χρωματισμό. Το σώμα είναι σχετικά πεπλατυσμένο, με μεγάλο τριγωνικό scutellum, ενώ οι πλήρως ανεπτυγμένες πρόσθιες πτέρυγες αποτελούνται από σκληρότερο βασικό και μεμβρανώδες ακραίο τμήμα.
Παρά το όνομά του, το N. viridula παρουσιάζει αξιοσημείωτο χρωματικό πολυμορφισμό. Έχουν περιγραφεί διαφορετικές χρωματικές μορφές, ενώ η εμφάνιση των ενηλίκων μπορεί επίσης να μεταβάλλεται εποχικά.
Πώς αναγνωρίζεται
Ο γενικός πράσινος χρωματισμός δεν αρκεί από μόνος του για ασφαλή αναγνώριση, επειδή υπάρχουν πολλά πράσινα Pentatomidae.
Χρήσιμα διαγνωστικά χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν τη μορφολογία της κεφαλής και των κεραιών, καθώς και χαρακτηριστικά της κοιλιακής επιφάνειας. Ιδιαίτερα σημαντική για τη διάκριση από παρόμοια πράσινα stink bugs είναι και η μορφή του ανοίγματος του οσμητικού αδένα.
Νύμφες
Οι νύμφες παρουσιάζουν πολύ διαφορετική εμφάνιση από τα ενήλικα και είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακές.
Το είδος περνά από πέντε νυμφικά στάδια. Οι νεοεκκολαπτόμενες νύμφες είναι αρχικά κοκκινωπές και γρήγορα σκουραίνουν. Στα επόμενα στάδια εμφανίζονται χαρακτηριστικές λευκές κηλίδες, ενώ οι μεγαλύτερες νύμφες μπορεί να παρουσιάζουν συνδυασμούς μαύρου, πράσινου, λευκού, κόκκινου ή ροζ. Στο πέμπτο στάδιο τα πτερυγικά ελάσματα είναι πλέον εμφανή.
Οι νύμφες των πρώτων σταδίων συχνά παραμένουν συγκεντρωμένες σε ομάδες. Το πρώτο νυμφικό στάδιο δεν τρέφεται και τα νεαρά άτομα παραμένουν κοντά στα άδεια αυγά.
Αυγά
Το θηλυκό εναποθέτει τα αυγά σε χαρακτηριστικές συμπαγείς ομάδες, συνήθως στην κάτω επιφάνεια των φύλλων.
Τα αυγά είναι βαρελοειδή και αρχικά λευκά έως ανοιχτοκίτρινα. Καθώς αναπτύσσεται το έμβρυο, μπορεί να αποκτήσουν ροζ απόχρωση.
Έχουν καταγραφεί ομάδες περίπου 30–130 αυγών, αν και ο αριθμός παρουσιάζει σημαντική μεταβλητότητα.
Κύκλος ζωής
Το Nezara viridula παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση:
αυγό → 1ο νυμφικό στάδιο → 2ο → 3ο → 4ο → 5ο → ενήλικο
Δεν υπάρχει στάδιο χρυσαλλίδας.
Η διάρκεια της ανάπτυξης επηρεάζεται έντονα από τη θερμοκρασία, το φυτό-ξενιστή και την ποιότητα της τροφής. Σε ευνοϊκές συνθήκες η ανάπτυξη από αυγό μέχρι ενήλικο μπορεί να ολοκληρωθεί σε περίπου έναν μήνα, ενώ άλλες μελέτες αναφέρουν συνολικό κύκλο περίπου 65–70 ημερών υπό διαφορετικές συνθήκες.
Σε θερμά κλίματα μπορούν να αναπτυχθούν πολλές γενεές τον χρόνο.
Διαχείμαση
Σε περιοχές με εποχικά ψυχρό κλίμα το είδος διαχειμάζει κυρίως ως ενήλικο.
Τα άτομα μπορούν να καταφύγουν κάτω από φλοιούς, μέσα σε φυλλόστρωμα και σε άλλες προστατευμένες θέσεις. Η αναπαραγωγική διάπαυση ελέγχεται σε σημαντικό βαθμό από τη φωτοπερίοδο. Σε θερμότερες περιοχές η χειμερινή συμπεριφορά μπορεί να είναι διαφορετική και τα άτομα να μετακινούνται μεταξύ διαθέσιμων φυτών-ξενιστών.
Διατροφή
Το Nezara viridula είναι αποκλειστικά φυτοφάγο και εξαιρετικά πολυφάγο.
Με το νύσσον-μυζητικό ρύγχος διατρυπά τους φυτικούς ιστούς και προσλαμβάνει υγρά. Μπορεί να τραφεί από διαφορετικά μέρη του φυτού, αλλά οι αναπτυσσόμενοι βλαστοί, σπόροι και καρποί είναι ιδιαίτερα σημαντικοί διατροφικοί πόροι.
Έχει καταγραφεί από πολύ μεγάλο αριθμό φυτών και παρουσιάζει ιδιαίτερη σχέση με πολλά Fabaceae, χωρίς όμως να περιορίζεται σε αυτά.
Καλλιεργούμενα φυτά
Μεταξύ των καλλιεργειών στις οποίες έχει καταγραφεί περιλαμβάνονται:
σόγια, φασόλια και άλλα ψυχανθή, αραχίδα, βαμβάκι, καλαμπόκι, σόργο, ντομάτα, ροδάκινο και πολλές άλλες καλλιέργειες.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να γίνεται διάκριση μεταξύ ενός φυτού πάνω στο οποίο απλώς βρέθηκε ένα άτομο και ενός πραγματικού αναπαραγωγικού ξενιστή, πάνω στον οποίο το έντομο μπορεί να ολοκληρώσει την ανάπτυξή του. Η επιστημονική βιβλιογραφία κάνει σαφή αυτή τη διάκριση.
Ζημιές στις καλλιέργειες
Το Nezara viridula μπορεί να αποτελέσει σημαντικό γεωργικό εχθρό.
Η διάτρηση αναπτυσσόμενων φυτικών ιστών από το ρύγχος μπορεί να προκαλέσει κηλίδες, παραμορφώσεις και υποβάθμιση των καρπών και σπόρων. Σε αναπτυσσόμενους καρπούς τα σημεία διατροφής μπορούν να εμφανίζονται ως σκληρές καστανές ή μαύρες περιοχές, ενώ προσβεβλημένοι νεαροί βλαστοί μπορεί να μαραίνονται.
Η οικονομική σημασία του διαφέρει ανάλογα με την καλλιέργεια, την περιοχή, την εποχή και την πυκνότητα του πληθυσμού.
Οσμητικοί αδένες και άμυνα
Όπως πολλά Pentatomidae, το N. viridula διαθέτει οσμητικούς αδένες.
Όταν ενοχληθεί, μπορεί να απελευθερώσει έντονα δύσοσμες πτητικές ενώσεις. Η χημική αυτή άμυνα βοηθά στην αποτροπή πιθανών θηρευτών και αποτελεί την αιτία για την κοινή αγγλική ονομασία stink bug.
Η συγκέντρωση των νεαρών νυμφών μπορεί επίσης να ενισχύει την αποτελεσματικότητα της χημικής τους άμυνας.
Αναπαραγωγή και επικοινωνία
Η επικοινωνία μεταξύ των φύλων παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τα σεξουαλικά ώριμα αρσενικά παράγουν φερομόνη που προσελκύει θηλυκά.
Παράλληλα, το είδος χρησιμοποιεί και δονητικά σήματα που μεταδίδονται μέσω του φυτικού υποστρώματος, βοηθώντας τα δύο φύλα να εντοπίσουν το ένα το άλλο πάνω στο ίδιο φυτό.
Φυσικοί εχθροί
Το Nezara viridula αποτελεί ξενιστή διαφόρων παρασιτοειδών και θηρευτών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι η φερομόνη των αρσενικών μπορεί να χρησιμοποιείται και από παρασιτοειδή ως χημικό στοιχείο για τον εντοπισμό του ξενιστή τους. Για παράδειγμα, έχει τεκμηριωθεί προσέλκυση του παρασιτοειδούς Tachinidae Trichopoda pennipes από τη φερομόνη του N. viridula.
Εξάπλωση
Το Nezara viridula είναι σήμερα ένα κοσμοπολίτικο είδος, ιδιαίτερα διαδεδομένο στις τροπικές, υποτροπικές και θερμότερες εύκρατες περιοχές.
Στην Παλαιαρκτική είναι καταγεγραμμένο σε μεγάλο αριθμό ευρωπαϊκών χωρών και σε ολόκληρη σχεδόν τη Μεσόγειο. Στη βόρεια Αφρική καταγράφεται, μεταξύ άλλων, από Αλγερία, Αίγυπτο, Λιβύη, Μαρόκο και Τυνησία.
Στην Ασία η τεκμηριωμένη κατανομή περιλαμβάνει Κύπρο, Τουρκία, Ισραήλ, Λίβανο, Συρία, Ιορδανία, Ιράκ, Ιράν, Αζερμπαϊτζάν, Αφγανιστάν, Κίνα, Ιαπωνία, Κορέα, Ταϊβάν, Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Κατάρ και Υεμένη, μεταξύ άλλων.
Το Nezara viridula στην Κύπρο
Η παρουσία του Nezara viridula στην Κύπρο είναι επιβεβαιωμένη από το Catalogue of Palaearctic Heteroptera, το οποίο καταγράφει ρητά την Cyprus στην ασιατική εξάπλωση του είδους.
Το θερμό μεσογειακό κλίμα και η μεγάλη ποικιλία αυτοφυών και καλλιεργούμενων φυτών προσφέρουν κατάλληλες συνθήκες για αυτό το εξαιρετικά πολυφάγο είδος.
Προέλευση και παγκόσμια εξάπλωση
Η ακριβής γεωγραφική προέλευση του N. viridula έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στη βιβλιογραφία. Για τον λόγο αυτό είναι ασφαλέστερο να το περιγράφουμε ως σήμερα κοσμοπολίτικο είδος και να μην παρουσιάζουμε μία συγκεκριμένη περιοχή προέλευσης ως απολύτως βέβαιη.
Η εξαιρετική πολυφαγία, η ικανότητα παραγωγής πολλών γενεών και η μετακίνηση μεταξύ διαφορετικών ξενιστών έχουν συμβάλει στη μεγάλη παγκόσμια εξάπλωσή του.
Κατάσταση διατήρησης
Το Nezara viridula δεν είναι είδος για το οποίο πρέπει να αποδώσουμε αυθαίρετα κατηγορία IUCN χωρίς επίσημη παγκόσμια αξιολόγηση.
Πρόκειται πάντως για ένα από τα πλέον ευρέως εξαπλωμένα Pentatomidae παγκοσμίως και σε πολλές περιοχές αντιμετωπίζεται κυρίως από την άποψη της γεωργικής εντομολογίας και όχι της διατήρησης.
Ταξινομική ιστορία
Ο Carl Linnaeus περιέγραψε το είδος το 1758 με το αρχικό όνομα:
Cimex viridulus Linnaeus, 1758.
Αργότερα μεταφέρθηκε στο γένος Nezara Amyot & Serville, 1843. Επειδή το είδος δεν βρίσκεται πλέον στο αρχικό γένος Cimex, το όνομα του συγγραφέα και το έτος γράφονται σε παρένθεση:
Nezara viridula (Linnaeus, 1758).
Στη συνωνυμία του είδους περιλαμβάνεται επίσης το Cimex smaragdulus Fabricius, 1775, ενώ έχουν περιγραφεί και διάφορες χρωματικές μορφές.
Ταξινομία
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Insecta
Τάξη: Hemiptera
Υπόταξη: Heteroptera
Infraorder: Pentatomomorpha
Υπεροικογένεια: Pentatomoidea
Οικογένεια: Pentatomidae
Υποοικογένεια: Pentatominae
Γένος: Nezara Amyot & Serville, 1843
Είδος: Nezara viridula (Linnaeus, 1758)
Αρχικός συνδυασμός: Cimex viridulus Linnaeus, 1758.
Πηγές
NCBI Taxonomy – Nezara viridula
University of Florida IFAS – Southern Green Stink Bug, Nezara viridula
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Nezara viridula: Distribution
Oxford Academic – Biology and development of Nezara viridula
Wiley – Performance of Nezara viridula on alternate host plants
Southern Green Stink Bug / Green Vegetable Bug – Nezara viridula (Linnaeus, 1758) – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Nezara viridula in Cyprus
Nezara viridula (Linnaeus, 1758), widely known as the southern green stink bug and also as the green vegetable bug, is one of the best-known phytophagous true bugs of the family Pentatomidae. It is highly polyphagous, has an almost cosmopolitan distribution across tropical, subtropical and warmer temperate regions, and can be an economically important agricultural pest. Its occurrence in Cyprus is scientifically documented.
Description
Adults have the broad, shield-shaped body typical of Pentatomidae and are usually bright green. The species nevertheless displays considerable colour polymorphism, and seasonal changes in adult coloration can also occur.
Identification should not be based solely on green coloration, because several other Pentatomidae are also green. Structural characters of the head, antennae, ventral surface and scent-gland opening are useful for reliable identification.
Eggs and Nymphs
Females usually deposit barrel-shaped eggs in compact masses on the undersides of leaves. Egg masses commonly contain approximately 30–130 eggs.
The species passes through five nymphal instars. Newly hatched nymphs initially remain aggregated around the empty egg mass and the first instar does not feed. Later instars become increasingly colourful, displaying combinations of black, white, green, red and pink. Wing pads become conspicuous in the fifth instar.
Life Cycle
Nezara viridula undergoes incomplete metamorphosis:
egg → five nymphal instars → adult
Developmental time varies considerably according to temperature and food quality. Under favourable conditions development from egg to adult may take approximately one month, while longer total life-cycle durations have been recorded under other conditions. Several generations can be produced annually in warm climates.
Adults are the overwintering stage in seasonally cooler regions. Reproductive diapause is strongly influenced by photoperiod, while populations in warmer climates may remain active and move among available host plants.
Feeding and Host Plants
Nezara viridula is a highly polyphagous plant feeder. Its piercing-sucking mouthparts are used to extract fluids from plant tissues, with growing shoots, seeds and developing fruits being particularly important feeding sites.
Recorded crop plants include soybean, beans and other legumes, peanut, cotton, maize, sorghum, tomato, peach and many others. It is particularly well known for its association with Fabaceae.
An important distinction must be made between plants on which adults are merely found and genuine reproductive hosts on which nymphs can successfully develop.
Agricultural Importance
The southern green stink bug is an important agricultural pest in many parts of its global range.
Feeding punctures can damage developing fruits, seeds and shoots, producing discolouration, hard brown or blackened spots, deformation and loss of crop quality. Young shoots may wilt following severe feeding injury.
Chemical Defence
Like many Pentatomidae, N. viridula possesses scent glands capable of releasing strong-smelling volatile compounds when disturbed.
These secretions provide chemical defence against potential predators and are responsible for the familiar name stink bug.
Reproduction and Communication
Sexually mature males produce an aggregation/sex pheromonal signal involved in attracting conspecifics. The species also uses substrate-borne vibrational communication, allowing males and females to locate one another more precisely on host plants.
Distribution
Nezara viridula is now cosmopolitan, especially throughout tropical, subtropical and warmer temperate regions.
Within the Palaearctic it is widespread across Europe, the Mediterranean, North Africa and Asia. The Catalogue of Palaearctic Heteroptera records it from numerous Mediterranean countries and explicitly includes Cyprus in its Asian distribution.
Nezara viridula in Cyprus
The presence of Nezara viridula in Cyprus is scientifically confirmed. The Catalogue of Palaearctic Heteroptera explicitly lists Cyprus among the territories from which the species is recorded.
Cyprus's warm Mediterranean climate and diversity of cultivated and wild plants provide suitable conditions for this highly polyphagous species.
Conservation Status
No IUCN category should be assigned to Nezara viridula without an official global assessment. The species is extremely widespread and is primarily studied from an agricultural and economic-entomology perspective.
Taxonomic History
Carl Linnaeus originally described the species in 1758 as:
Cimex viridulus Linnaeus, 1758.
It was subsequently transferred to Nezara Amyot & Serville, 1843, giving the currently accepted combination:
Nezara viridula (Linnaeus, 1758).
Taxonomy
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Hemiptera
Suborder: Heteroptera
Infraorder: Pentatomomorpha
Superfamily: Pentatomoidea
Family: Pentatomidae
Subfamily: Pentatominae
Genus: Nezara Amyot & Serville, 1843
Species: Nezara viridula (Linnaeus, 1758)
Original combination: Cimex viridulus Linnaeus, 1758.
Sources
NCBI Taxonomy – Nezara viridula
University of Florida IFAS – Southern Green Stink Bug
Catalogue of Palaearctic Heteroptera – Distribution of Nezara viridula
