Dysidea pallescens is a Mediterranean species of sponge
Photos by Costas Constantinou
Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Φωτογραφίες: Costas Constantinou.
Η Dysidea pallescens (Schmidt, 1862) είναι θαλάσσιος σπόγγος της οικογένειας Dysideidae και της τάξης Dictyoceratida. Η αποδεκτή ταξινομική θέση του είδους είναι Animalia – Porifera – Demospongiae – Dictyoceratida – Dysideidae – Dysidea. Η αρχική ονομασία ήταν Spongelia pallescens Schmidt, 1862, γι’ αυτό ο συγγραφέας και το έτος γράφονται σήμερα μέσα σε παρένθεση: Dysidea pallescens (Schmidt, 1862).
Πρόκειται για είδος που θεωρείται ενδημικό της Μεσογείου σε σύγχρονες μεσογειακές πηγές. Η παλιά ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou το καταγράφει επίσης ως μεσογειακό σπόγγο και τεκμηριώνει την παρουσία του στην Κύπρο.
Περιγραφή
Η Dysidea pallescens σχηματίζει συνήθως ακανόνιστες, μαζικές ή λοβώδεις επικαλύψεις πάνω στο υπόστρωμα. Η επιφάνειά της παρουσιάζει χαρακτηριστικά μικρά κωνικά εξογκώματα, τα λεγόμενα conules, τα οποία αντιστοιχούν στις απολήξεις των κύριων ινών του σκελετού.
Το χρώμα είναι μεταβλητό, αλλά συχνά περιγράφεται ως ωχρό ροζ, ροζ-μωβ έως σχεδόν λευκωπό. Το σώμα είναι μαλακό και συμπιεστό και μπορεί σχετικά εύκολα να σχιστεί. Μελέτη του είδους στην Αδριατική το περιγράφει ως ωχρορόδινο, μαλακό και συμπιεστό, με εμφανές δίκτυο ινών σπογγίνης.
Τα εκπνευστικά ανοίγματα, τα oscula, κατανέμονται στην επιφάνεια και μπορούν να είναι περισσότερο εμφανή στις ανώτερες περιοχές των λοβών. Η γενική μορφή όμως είναι αρκετά μεταβλητή, κάτι που σημαίνει ότι η ασφαλής αναγνώριση των ειδών του γένους Dysidea δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο χρώμα ή στο εξωτερικό σχήμα.
Ο σκελετός της
Η Dysidea pallescens ανήκει στους κερατώδεις σπόγγους. Ο σκελετός της αποτελείται κυρίως από ένα τρισδιάστατο δίκτυο ινών σπογγίνης και όχι από το χαρακτηριστικό σύστημα ενδογενών ανόργανων σκληριτών που διαθέτουν πολλοί άλλοι σπόγγοι.
Οι κύριες ίνες εκτείνονται από τη βάση προς την επιφάνεια και συνδέονται μεταξύ τους με δευτερεύουσες ίνες. Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό είναι ότι οι ίνες μπορούν να ενσωματώνουν κόκκους άμμου, ξένα σκληρίτια σπόγγων και άλλα σωματίδια του περιβάλλοντος.
Αυτό το ινώδες πλέγμα προσφέρει μηχανική υποστήριξη σε ένα σώμα που κατά τα άλλα παραμένει μαλακό και εύκαμπτο.
Τροφή και λειτουργία του συστήματος διήθησης
Όπως οι περισσότεροι σπόγγοι, η Dysidea pallescens είναι εδραίος οργανισμός και διηθηματοφάγος. Παραμένει προσκολλημένη στο υπόστρωμα και αντλεί συνεχώς θαλασσινό νερό μέσα από ένα πολύπλοκο δίκτυο πόρων και καναλιών.
Μέσα από το νερό συγκρατεί μικροσκοπικούς οργανισμούς και οργανικά σωματίδια που χρησιμοποιούνται ως τροφή. Η ίδια κυκλοφορία του νερού εξυπηρετεί επίσης την ανταλλαγή αερίων και την απομάκρυνση των μεταβολικών προϊόντων.
Οι σπόγγοι έχουν έτσι σημαντικό οικολογικό ρόλο στα βενθικά οικοσυστήματα, επειδή επεξεργάζονται μεγάλες ποσότητες νερού και συμμετέχουν στην ανακύκλωση οργανικής ύλης.
Βιότοπος
Η Dysidea pallescens είναι βενθικό είδος και έχει καταγραφεί σε βραχώδη υποστρώματα, σχισμές και άλλες παράκτιες σκληρές επιφάνειες. Μελέτες στην Αδριατική έχουν εξετάσει πληθυσμούς σε ρηχούς βραχώδεις πυθμένες, μεταξύ περίπου 5 και 7 μέτρων βάθους, ενώ άλλες μεσογειακές παρατηρήσεις προέρχονται από μεγαλύτερα βάθη.
Η παρουσία του είδους έχει επίσης συνδεθεί με σκιερές βενθικές κοινότητες και με περιβάλλοντα σπηλαίων ή προεξοχών. Δεν πρέπει όμως να θεωρείται αποκλειστικά σπηλαιόβιο είδος.
Μια ενδιαφέρουσα συμβίωση με φύκη και διάτομα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία που έχουν μελετηθεί στη Dysidea pallescens είναι η σχέση της με φωτοσυνθετικούς μικροοργανισμούς.
Σε πληθυσμό της Αδριατικής καταγράφηκε ένα σύνθετο σύστημα συμβίωσης που περιλάμβανε τον σπόγγο Dysidea pallescens, το ερυθρό μακροφύκος Acrochaetium spongicola και το διάτομο Amphora pediculus. Οι φωτοσυνθετικοί αυτοί οργανισμοί ζούσαν μέσα στο ινώδες σύστημα του σπόγγου.
Η συγκεκριμένη μελέτη ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επειδή κατέγραψε διάτομο να ζει μέσα στον πρωτεϊνικό σκελετό σπογγίνης ενός σπόγγου. Η σχέση αυτή δείχνει ότι το σώμα ενός σπόγγου μπορεί να αποτελεί από μόνο του μικροενδιαίτημα για άλλους οργανισμούς.
Δεν υπάρχει, ωστόσο, τεκμηρίωση ότι η ίδια ακριβώς συμβίωση έχει μελετηθεί στον κυπριακό πληθυσμό.
Σχέσεις με άλλα θαλάσσια ζώα
Η Dysidea pallescens αποτελεί επίσης δυνητική τροφή για ορισμένα γυμνοβράγχια μαλάκια. Για παράδειγμα, η Felimare fontandraui αναφέρεται ότι τρέφεται με σπόγγους του γένους Dysidea, μεταξύ των οποίων και η D. pallescens.
Αυτό αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των περίπλοκων τροφικών σχέσεων που αναπτύσσονται πάνω στους μεσογειακούς βραχώδεις πυθμένες.
Εξάπλωση
Η Dysidea pallescens αναφέρεται ως μεσογειακό ενδημικό είδος από το DORIS και είναι γνωστή από διάφορα τμήματα της Μεσογείου.
Υπάρχουν επίσης παλαιότερες ή ευρύτερες βάσεις δεδομένων που περιλαμβάνουν καταγραφές έξω από τη Μεσόγειο. Επειδή η ταξινομία των Dysidea είναι δύσκολη και οι ιστορικές ταυτοποιήσεις δεν είναι όλες εξίσου ασφαλείς, είναι προτιμότερο για το συγκεκριμένο άρθρο να ακολουθείται η συντηρητική σύγχρονη μεσογειακή αντιμετώπιση και να μην επεκτείνεται αυθαίρετα η φυσική εξάπλωση του είδους.
Η Dysidea pallescens στην Κύπρο
Η αρχική ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou, δημοσιευμένη στις 30 Νοεμβρίου 2016, καταγράφει την Dysidea pallescens στην Κύπρο και αναφέρει ότι οι φωτογραφίες είναι του Costas Constantinou.
Στην ανάρτηση δεν αναγράφεται συγκεκριμένη τοποθεσία, ημερομηνία λήψης ή βάθος. Για τον λόγο αυτό τα στοιχεία αυτά δεν προστίθενται ούτε υποτίθενται.
Κοινές ονομασίες
Η αγγλική ονομασία Pale goosebump sponge χρησιμοποιείται σε ευρωπαϊκή πηγή θαλάσσιας ζωής για την Dysidea pallescens.
Δεν εντοπίστηκε τεκμηριωμένη καθιερωμένη ελληνική ή κυπριακή κοινή ονομασία για το είδος. Επομένως δεν δημιουργείται ελληνικό όνομα με απλή μετάφραση της αγγλικής ονομασίας.
Απειλές και προστασία
Δεν εντοπίστηκε ειδική αξιολόγηση των απειλών για την Dysidea pallescens στην Κύπρο. Επίσης δεν εντοπίστηκε ειδικό νομικό καθεστώς προστασίας του είδους.
Ομοίως, δεν εντοπίστηκε επίσημη αξιολόγηση της Dysidea pallescens στην IUCN Red List. Γενικές απειλές που επηρεάζουν τους παράκτιους βενθικούς οικοτόπους της Μεσογείου δεν αποδίδονται αυτόματα στο συγκεκριμένο είδος ή στον πληθυσμό της Κύπρου χωρίς ειδική τεκμηρίωση.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Porifera
Κλάση: Demospongiae
Υποκλάση: Keratosa
Τάξη: Dictyoceratida
Οικογένεια: Dysideidae
Γένος: Dysidea Johnston, 1842
Είδος: Dysidea pallescens (Schmidt, 1862)
Αρχικός συνδυασμός: Spongelia pallescens Schmidt, 1862
Αγγλική κοινή ονομασία: Pale goosebump sponge
Ελληνική κοινή ονομασία: Δεν εντοπίστηκε τεκμηριωμένη
Βιογεωγραφικό καθεστώς: Μεσογειακό ενδημικό σύμφωνα με σύγχρονες μεσογειακές πηγές
Παρουσία στην Κύπρο: Τεκμηριωμένη
Φωτογράφος: Costas Constantinou
Τοποθεσία φωτογραφιών: Δεν αναφέρεται στην αρχική ανάρτηση
Ημερομηνία φωτογραφιών: Δεν αναφέρεται στην αρχική ανάρτηση
Απειλές / Πιέσεις: Δεν εντοπίστηκε ειδική τεκμηριωμένη αξιολόγηση για την Κύπρο
Καθεστώς κινδύνου: Δεν εντοπίστηκε επίσημη αξιολόγηση
Καθεστώς προστασίας: Δεν εντοπίστηκε ειδικό τεκμηριωμένο καθεστώς προστασίας
IUCN: Δεν εντοπίστηκε αξιολόγηση στην IUCN Red List
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Dysidea pallescens (Schmidt, 1862) – Cyprus
World Porifera Database – Dysidea pallescens
European Marine Life – Dysidea pallescens
Text by George Konstantinou.
Photos: Costas Constantinou.
Dysidea pallescens (Schmidt, 1862) is a marine sponge belonging to the family Dysideidae and the order Dictyoceratida. Its accepted classification is Animalia – Porifera – Demospongiae – Dictyoceratida – Dysideidae – Dysidea. The species was originally described as Spongelia pallescens Schmidt, 1862, which explains why the author and year are now placed in parentheses in the accepted combination Dysidea pallescens (Schmidt, 1862).
The species is treated as endemic to the Mediterranean by modern Mediterranean marine-life sources. The original Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou post also records it as a Mediterranean sponge and documents its occurrence in Cyprus.
Description
Dysidea pallescens commonly develops as an irregular, massive, encrusting or lobed sponge. Its surface bears characteristic small conical projections known as conules, corresponding to the ends of the main skeletal fibres.
Colour is variable but is commonly described as pale pink, pinkish-violet or whitish. The sponge is soft and compressible and may tear relatively easily. A study of Adriatic specimens described D. pallescens as pale pink, soft and compressible, with a conspicuous fibrous spongin skeleton.
Exhalant openings, or oscula, are scattered over the surface and may be more conspicuous on raised lobes. Because external form and colour can vary considerably, reliable identification of Dysidea species should not depend on colour alone.
Skeleton
Dysidea pallescens belongs to the keratose sponges. Its skeleton consists primarily of a three-dimensional network of spongin fibres, rather than the endogenous mineral spicules characteristic of many other sponge groups.
Primary fibres rise from the base towards the surface and are interconnected by secondary fibres. An especially interesting feature is that these fibres can incorporate sand grains, foreign sponge spicules and other particles from the surrounding environment.
This fibrous framework provides mechanical support while allowing the living sponge to remain soft and flexible.
Feeding and filtration
Like most sponges, Dysidea pallescens is a sessile filter-feeding animal. It remains attached to the substrate and continuously pumps seawater through a complex system of pores and internal canals.
Microscopic organisms and suspended organic particles are removed from the water and used as food. The same water circulation also provides oxygen and removes metabolic waste.
Sponges therefore play an important ecological role in benthic ecosystems by processing large quantities of seawater and contributing to the recycling of organic material.
Habitat
Dysidea pallescens is a benthic species recorded on rocky substrates, crevices and other hard coastal surfaces. Adriatic studies have examined populations on shallow rocky bottoms at approximately 5–7 m depth, while other Mediterranean observations occur at greater depths.
The species has also been associated with shaded benthic communities and with caves and overhangs, although it should not be regarded as an exclusively cave-dwelling sponge.
An unusual association with algae and diatoms
One of the most interesting aspects studied in Dysidea pallescens is its association with photosynthetic organisms.
An Adriatic population supported a complex consortium involving the sponge Dysidea pallescens, the red macroalga Acrochaetium spongicola and the diatom Amphora pediculus. These organisms occurred within the fibrous skeleton of the sponge.
The study was particularly noteworthy because it documented a diatom living inside the proteinaceous spongin skeleton of a sponge. This demonstrates how the body of a sponge can itself provide a microhabitat for other organisms.
There is no evidence, however, that this precise association has been specifically studied in the Cyprus population.
Relationships with other marine animals
Dysidea pallescens may also serve as prey for certain nudibranch molluscs. For example, Felimare fontandraui is reported to feed on sponges of the genus Dysidea, including D. pallescens.
This is one example of the complex feeding relationships that occur within Mediterranean rocky benthic communities.
Distribution
Dysidea pallescens is regarded as a Mediterranean endemic by DORIS and is recorded from several parts of the Mediterranean basin.
Some older or broader databases contain records from outside the Mediterranean. Because Dysidea taxonomy is difficult and historical identifications are not always equally reliable, a conservative Mediterranean interpretation is followed here rather than extending the species' natural distribution without firm evidence.
Dysidea pallescens in Cyprus
The original Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou post, published on 30 November 2016, records Dysidea pallescens from Cyprus and states that the photographs were taken by Costas Constantinou.
No specific locality, date or depth is given in that original post, so none is inferred or added here.
Common names
Pale goosebump sponge is used as an English common name for Dysidea pallescens by a European marine-life source.
No reliably documented established Greek or specifically Cypriot vernacular name was located. A Greek name is therefore not created simply by translating the English common name.
Threats and conservation
No species-specific assessment of threats to Dysidea pallescens in Cyprus was located, and no specific legal protection status was found.
Likewise, no official assessment of Dysidea pallescens on the IUCN Red List was located. General pressures affecting Mediterranean coastal benthic habitats should not automatically be attributed to this species or its Cyprus population without species-specific evidence.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Porifera
Class: Demospongiae
Subclass: Keratosa
Order: Dictyoceratida
Family: Dysideidae
Genus: Dysidea Johnston, 1842
Species: Dysidea pallescens (Schmidt, 1862)
Original combination: Spongelia pallescens Schmidt, 1862
English common name: Pale goosebump sponge
Greek common name: No documented established name located
Biogeographical status: Mediterranean endemic according to modern Mediterranean sources
Occurrence in Cyprus: Documented
Photographer: Costas Constantinou
Photo locality: Not stated in the original post
Photo date: Not stated in the original post
Threats / Pressures: No species-specific documented assessment for Cyprus located
Threat status: No official species-specific assessment located
Protection status: No specific documented protection status located
IUCN: No IUCN Red List assessment located
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Dysidea pallescens (Schmidt, 1862) – Cyprus
World Porifera Database – Dysidea pallescens
No comments:
Post a Comment