Photos by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Πύλα, επαρχία Λάρνακας, Κύπρος.
Τα απολιθώματα Brissopsis sp. που παρουσιάζονται εδώ βρέθηκαν από τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τη σύζυγό του Φανή Κωνσταντίνου στην περιοχή της Πύλας, επαρχία Λάρνακας. Στην παλαιότερη ανάρτηση τα δείγματα παρουσιάζονται ως Brissopsis sp. και οι φωτογραφίες αποδίδονται στον Γιώργο Κωνσταντίνου.
Το Brissopsis είναι γένος ακανόνιστων αχινών της οικογένειας Brissidae. Για τα συγκεκριμένα απολιθώματα διατηρείται η αναγνώριση σε επίπεδο γένους, Brissopsis sp., χωρίς απόδοση σε συγκεκριμένο είδος.
Περιγραφή
Οι Brissopsis ανήκουν στους ακανόνιστους αχινούς, οι οποίοι διαφέρουν εμφανώς από τους περισσότερο γνωστούς, σχεδόν σφαιρικούς κανονικούς αχινούς. Το σώμα τους παρουσιάζει αμφίπλευρη συμμετρία και είναι συνήθως ωοειδές έως επιμήκες και πεπλατυσμένο.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η διάταξη των πεταλοειδών ασθενοφόρων περιοχών στην επάνω επιφάνεια του σκελετού. Οι πόροι σε αυτές τις περιοχές σχετίζονται με εξειδικευμένα ποδάρια που στα ζωντανά ζώα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, στην αναπνοή.
Όπως και στους άλλους αχινούς, ο σκληρός σκελετός, γνωστός ως θήκη (test), αποτελείται από ασβεστιτικές πλάκες. Αυτή η ανθεκτική ασβεστιτική κατασκευή είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι αχινοί έχουν σημαντικό απολιθωματολογικό αρχείο.
Τρόπος ζωής
Οι σύγχρονοι αντιπρόσωποι των Brissidae είναι βενθικοί οργανισμοί που συνδέονται κυρίως με μαλακά θαλάσσια υποστρώματα. Πολλά είδη ζουν θαμμένα μέσα στο ίζημα και τρέφονται με οργανική ύλη που βρίσκεται σε αυτό.
Η μορφή του σώματος των ακανόνιστων αχινών αποτελεί προσαρμογή σε αυτόν τον τρόπο ζωής. Σε αντίθεση με τους κανονικούς αχινούς, η έδρα και το στόμα έχουν μετατοπιστεί από τις κεντρικές θέσεις και έχει αναπτυχθεί σαφής πρόσθιος και οπίσθιος άξονας.
Απολιθώματα αχινών στην Κύπρο
Τα απολιθώματα εχινοειδών αποτελούν χαρακτηριστικό τμήμα της θαλάσσιας παλαιοντολογικής κληρονομιάς της Κύπρου. Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρει εχινοειδή μεταξύ των μακροαπολιθωμάτων του Σχηματισμού Πάχνας, μαζί με δίθυρα, γαστερόποδα, ναυτιλοειδή και κατάλοιπα ψαριών. Εχινοειδή απαντούν επίσης στους υφαλογενείς ασβεστόλιθους των Μελών Τέρρα και Κορωνιά του ίδιου σχηματισμού.
Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης καταγράφει επίσης εχινοειδή στα πλούσια σε μακροαπολιθώματα πλειοκαινικά ιζήματα του Σχηματισμού Λευκωσίας. Αυτό δείχνει ότι οι αχινοί αποτελούσαν μέρος διαφορετικών θαλάσσιων βιοκοινοτήτων κατά τη γεωλογική εξέλιξη της Κύπρου.
Τα απολιθώματα από την Πύλα
Τα συγκεκριμένα Brissopsis sp. αποτελούν ευρήματα του Γιώργου Κωνσταντίνου και της Φανής Κωνσταντίνου από την Πύλα.
Η παρουσία απολιθωμένων αχινών στην περιοχή αποτελεί μαρτυρία του θαλάσσιου παρελθόντος της Κύπρου. Οι ακανόνιστοι αχινοί όπως οι Brissopsis συνδέονται με τον θαλάσσιο πυθμένα και ιδιαίτερα με μαλακά ιζήματα, επομένως τα απολιθώματά τους μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες για το παλαιοπεριβάλλον στο οποίο έζησαν.
Χωρίς όμως επιβεβαιωμένα στοιχεία για το ακριβές στρωματογραφικό επίπεδο από το οποίο προήλθαν τα συγκεκριμένα δείγματα της Πύλας, δεν τους αποδίδεται εδώ συγκεκριμένη γεωλογική ηλικία ή σχηματισμός.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Echinodermata
Κλάση: Echinoidea
Υποκλάση: Euechinoidea
Τάξη: Spatangoida
Οικογένεια: Brissidae
Γένος: Brissopsis L. Agassiz, 1840
Ταυτοποίηση: Brissopsis sp.
Υλικό: Απολιθώματα
Τοποθεσία: Πύλα, επαρχία Λάρνακας, Κύπρος
Συλλέκτες: Γιώργος Κωνσταντίνου και Φανή Κωνσταντίνου
Πηγές
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – PYLA, LARNACA DISTRICT, CYPRUS.
The Brissopsis sp. fossils presented here were found by George Konstantinou and his wife Fani Konstantinou in the area of Pyla, Larnaca District, Cyprus.
Brissopsis is a genus of irregular sea urchins belonging to the family Brissidae. The specimens presented here are conservatively retained at genus level as Brissopsis sp., without assignment to a particular species.
Description
Brissopsis belongs to the irregular sea urchins, which differ markedly in form from the more familiar, almost spherical regular sea urchins. Their bodies display bilateral symmetry and are generally oval to elongated and somewhat flattened.
A particularly characteristic feature is the arrangement of the petaloid ambulacral areas on the upper surface of the test. The pores in these areas are associated with specialised tube feet that, in living animals, perform functions including respiration.
As in other sea urchins, the hard skeleton, known as the test, consists of calcitic plates. This resistant calcitic structure is one reason why echinoids have such an important fossil record.
Biology
Living members of the Brissidae are benthic animals associated mainly with soft marine substrates. Many live buried within sediment and feed on organic material contained within it.
The characteristic body form of irregular echinoids is an adaptation to this mode of life. Unlike regular sea urchins, the anus and mouth have shifted from central positions, while a distinct anterior-posterior axis has developed.
Fossil sea urchins in Cyprus
Fossil echinoids form an important part of the marine palaeontological record of Cyprus. The Geological Survey Department of the Republic of Cyprus records echinoids among the macrofossils of the Pakhna Formation, together with bivalves, gastropods, nautiloids and fish remains. Echinoids also occur within the reef limestones of the Terra and Koronia Members of the same formation.
The Geological Survey Department also records echinoids from the macrofossil-rich Pliocene sediments of the Nicosia Formation, demonstrating their presence in different marine communities during the geological development of Cyprus.
Fossils from Pyla
The Brissopsis sp. specimens presented here were found by George Konstantinou and Fani Konstantinou at Pyla.
The occurrence of fossil sea urchins in the area provides evidence of the marine environments that existed during the geological history of Cyprus. Irregular echinoids such as Brissopsis are closely associated with the seabed, particularly soft sediments, and their fossils can therefore provide useful information about the palaeoenvironment in which they lived.
Without confirmed information about the precise stratigraphic horizon from which the Pyla specimens originated, however, no specific geological age or formation is assigned to them here.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Echinodermata
Class: Echinoidea
Subclass: Euechinoidea
Order: Spatangoida
Family: Brissidae
Genus: Brissopsis L. Agassiz, 1840
Identification: Brissopsis sp.
Material: Fossils
Locality: Pyla, Larnaca District, Cyprus
Collectors: George Konstantinou and Fani Konstantinou
