Photos by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Αρεδιού, επαρχία Λευκωσίας, Κύπρος.
Το απολίθωμα που παρουσιάζεται εδώ βρέθηκε από τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τη σύζυγό του Φανή Κωνσταντίνου στην περιοχή του Αρεδιού, επαρχία Λευκωσίας και έχει ταυτοποιηθεί ως Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866).
Πρόκειται για εξαφανισμένο θαλάσσιο γαστερόποδο της οικογένειας Muricidae, γνωστό από το νεογενές απολιθωματολογικό αρχείο της ευρωμεσογειακής περιοχής. Η ταξινομική ιστορία του είδους είναι αρκετά σύνθετη και η επιστημονική βιβλιογραφία έχει χρησιμοποιήσει διαφορετικούς συνδυασμούς και ερμηνείες της ονομασίας του.
Περιγραφή
Το Purpurellus veranyi είχε ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό κέλυφος. Η επιστημονική αναθεώρηση του Spadini περιγράφει το είδος με έντονες κιρσώδεις πτυχές, ωοειδές και λοξό άνοιγμα, συνεχές και υπερυψωμένο περιστόμιο και μακρύ, πλατύ και κλειστό σιφωνικό σωλήνα. Η επιφάνεια παρουσιάζει σπειροειδή γλυπτική και χαρακτηριστικές προεξοχές μεταξύ των ισχυρών πτυχών.
Τα μορφολογικά αυτά χαρακτηριστικά ήταν σημαντικά για την τοποθέτηση του είδους στο γένος Purpurellus Jousseaume, 1880 και στην οικογένεια Muricidae.
Ταξινομική ιστορία
Το είδος περιγράφηκε το 1866 από τη Marianna Paulucci ως Murex veranyi. Αργότερα μεταφέρθηκε σε διαφορετικούς ταξινομικούς συνδυασμούς, μεταξύ των οποίων Pterynotus veranyi και τελικά Purpurellus veranyi.
Μια σημαντική αναθεώρηση του 2002 υποστήριξε ότι το Murex veranyi ανήκει στο γένος Purpurellus και θεώρησε το Murex gastaldii νεότερο συνώνυμό του, ενώ συζήτησε επίσης τη στενή σχέση με το Murex cyclopterus.
Η ταξινόμηση όμως δεν είναι απολύτως σταθερή. Μεταγενέστερες εργασίες αντιμετώπισαν το Purpurellus cyclopterus (Millet, 1865) ως το παλαιότερο όνομα και το P. veranyi ως συνώνυμό του. Για τον λόγο αυτό, η ονομασία του συγκεκριμένου απολιθώματος διατηρείται εδώ ως Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866), όπως έχει χρησιμοποιηθεί εκτενώς στην παλαιοντολογική βιβλιογραφία, με επισήμανση της μεταγενέστερης ταξινομικής ερμηνείας.
Γεωλογική εξάπλωση
Το Purpurellus veranyi έχει αναφερθεί από Μειοκαινικές και Πλειοκαινικές αποθέσεις της ευρωμεσογειακής περιοχής. Η αναθεώρηση του Spadini το χαρακτηρίζει σπάνιο είδος του Μειοκαίνου και Πλειοκαίνου, ενώ απολιθώματα έχουν καταγραφεί από διάφορες περιοχές της Ιταλίας και άλλες ευρωπαϊκές νεογενείς λεκάνες.
Το γένος Purpurellus εξαφανίστηκε από την ευρωπαϊκή πανίδα, παρότι αντιπρόσωποι του γένους εξακολουθούν να υπάρχουν σε άλλες περιοχές, μεταξύ άλλων στη δυτική Αφρική.
Το απολίθωμα από το Αρεδιού
Το συγκεκριμένο δείγμα αποτελεί εύρημα του Γιώργου Κωνσταντίνου και της Φανής Κωνσταντίνου από το Αρεδιού.
Η αναγνώριση ενός Muricidae όπως το Purpurellus veranyi έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της χαρακτηριστικής μορφολογίας του κελύφους και της παρουσίας του είδους στο νεογενές απολιθωματολογικό αρχείο της ευρύτερης Μεσογείου.
Παρότι το είδος είναι γνωστό από Μειοκαινικές και Πλειοκαινικές αποθέσεις, δεν αποδίδεται εδώ συγκεκριμένη ηλικία στο εύρημα του Αρεδιού χωρίς επιβεβαιωμένη στρωματογραφική προέλευση.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Mollusca
Κλάση: Gastropoda
Υποκλάση: Caenogastropoda
Τάξη: Neogastropoda
Υπεροικογένεια: Muricoidea
Οικογένεια: Muricidae
Υποοικογένεια: Muricinae
Γένος: Purpurellus Jousseaume, 1880
Είδος: Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866)
Αρχικός συνδυασμός: Murex veranyi Paulucci, 1866
Υλικό: Απολίθωμα
Τοποθεσία: Αρεδιού, επαρχία Λευκωσίας, Κύπρος
Συλλέκτες: Γιώργος Κωνσταντίνου και Φανή Κωνσταντίνου
Πηγές
- Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866) fossil from Nicosia – Cyprus
- Spadini – Lo status e le relazioni sistematiche di Murex veranyi Paulucci, 1866 – Società Italiana di Malacologia
- Landau et al. – Early Pliocene Gastropoda of Estepona, Muricidae
- Landau & Mulder – Additions and corrections to the Gastropod fauna of the Pliocene
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – AREDIOU, NICOSIA DISTRICT, CYPRUS.
The fossil presented here was found by George Konstantinou and his wife Fani Konstantinou at Arediou, Nicosia District, Cyprus, and is identified as Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866).
It represents an extinct marine gastropod of the family Muricidae, known from the Neogene fossil record of the Euro-Mediterranean region. The species has a complex taxonomic history and has appeared under several different combinations and interpretations in the palaeontological literature.
Description
Purpurellus veranyi possessed a highly distinctive shell. Spadini's taxonomic revision describes strong varices, an oval and oblique aperture, a continuous raised peristome and a long, broad, completely closed siphonal canal. The shell also bears spiral sculpture and characteristic structures associated with the prominent varices.
These morphological characters were important in assigning the species to the genus Purpurellus Jousseaume, 1880 within the family Muricidae.
Taxonomic history
The species was originally described in 1866 by Marianna Paulucci as Murex veranyi. It was subsequently placed in different combinations, including Pterynotus veranyi and Purpurellus veranyi.
An important revision published in 2002 concluded that Murex veranyi belonged in Purpurellus and considered Murex gastaldii a junior synonym, while also discussing its close relationship with Murex cyclopterus.
The nomenclature, however, has not remained completely stable. Later studies treated Purpurellus cyclopterus (Millet, 1865) as the earlier name, with P. veranyi placed in synonymy. The Arediou fossil is retained here as Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866), a name extensively used in the palaeontological literature, while noting this later taxonomic interpretation.
Geological distribution
Purpurellus veranyi has been reported from Miocene and Pliocene deposits of the Euro-Mediterranean region. Spadini's revision describes it as a rare Miocene and Pliocene species, with fossil material known from several Italian and other European Neogene localities.
The genus Purpurellus subsequently disappeared from the European fauna, although representatives of the genus survive elsewhere, including western Africa.
The fossil from Arediou
The specimen presented here was found by George Konstantinou and Fani Konstantinou at Arediou.
Its identification as a muricid of the Purpurellus veranyi group is of interest because of the distinctive shell morphology and the occurrence of this taxon in the Neogene fossil record of the wider Mediterranean region.
Although the species is known from Miocene and Pliocene deposits, no precise geological age is assigned here to the Arediou specimen without confirmed information on its stratigraphic provenance.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Mollusca
Class: Gastropoda
Subclass: Caenogastropoda
Order: Neogastropoda
Superfamily: Muricoidea
Family: Muricidae
Subfamily: Muricinae
Genus: Purpurellus Jousseaume, 1880
Species: Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866)
Original combination: Murex veranyi Paulucci, 1866
Material: Fossil
Locality: Arediou, Nicosia District, Cyprus
Collectors: George Konstantinou and Fani Konstantinou
Sources
- Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Purpurellus veranyi (Paulucci, 1866) fossil from Nicosia – Cyprus
- Spadini – The status and systematic relationships of Murex veranyi Paulucci, 1866 – Società Italiana di Malacologia
- Landau et al. – The Early Pliocene Gastropoda of Estepona: Muricidae
- Landau & Mulder – Additions and corrections to the Gastropod fauna of the Pliocene
