Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – λόφος Κράνος, Γέρι, επαρχία Λευκωσίας, Κύπρος.
Τα απολιθώματα Chlamys sp. που παρουσιάζονται εδώ βρέθηκαν από τον Γιώργο Κωνσταντίνου και τη σύζυγό του Φανή Κωνσταντίνου στον λόφο Κράνος, στην περιοχή Γερίου της επαρχίας Λευκωσίας. Πρόκειται για πολύ καλά διατηρημένα δείγματα, στα οποία διακρίνονται καθαρά αρκετά από τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των κελυφών.
Το Chlamys Röding, 1798 είναι γένος θαλάσσιων δίθυρων μαλακίων της οικογένειας Pectinidae. Η οικογένεια περιλαμβάνει τα χτένια και έχει πλούσιο απολιθωματολογικό αρχείο. Το Chlamys εξακολουθεί να αναγνωρίζεται ως έγκυρο γένος στη σύγχρονη ταξινόμηση.
Περιγραφή
Τα Chlamys χαρακτηρίζονται από πεπλατυσμένες θυρίδες, συνήθως περίπου κυκλικού έως ωοειδούς περιγράμματος, με έντονη ακτινωτή γλυπτική. Στην περιοχή της άρθρωσης υπάρχουν χαρακτηριστικές πλευρικές προεκτάσεις, τα λεγόμενα ωτία.
Οι ακτινωτές πλευρές και η λεπτότερη μικρογλυπτική του κελύφους έχουν ιδιαίτερη ταξινομική σημασία. Στα απολιθωμένα Pectinidae η κατάσταση διατήρησης μπορεί να δυσκολεύει τη διάκριση του Chlamys από συγγενικά γένη, καθώς ορισμένα από τα σημαντικότερα διαγνωστικά χαρακτηριστικά είναι πολύ λεπτά και μπορεί να χαθούν κατά την απολίθωση ή τη διάβρωση.
Παρά την πολύ καλή διατήρηση των συγκεκριμένων ευρημάτων από τον λόφο Κράνος, τα διατηρούμε προς το παρόν ως Chlamys sp., χωρίς προσδιορισμό συγκεκριμένου είδους.
Τα απολιθώματα Chlamys της Λευκωσίας
Η παρουσία του Chlamys στο απολιθωματολογικό αρχείο της επαρχίας Λευκωσίας είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη.
Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρει ότι τα πλειοκαινικά ιζήματα του Σχηματισμού Λευκωσίας είναι ιδιαίτερα πλούσια σε μακροαπολιθώματα. Στα ανώτερα στρωματογραφικά επίπεδα υπάρχουν εντυπωσιακά απολιθωματοφόρα στρώματα που αποτελούνται σε μεγάλο βαθμό από δίθυρα, μαζί με γαστερόποδα, σκαφόποδα, βαλανίδες, εχινοειδή και κοράλλια. Το Chlamys αναφέρεται ρητά ανάμεσα στα χαρακτηριστικά δίθυρα αυτών των αποθέσεων.
Επιπλέον, παλαιοντολογική μελέτη για την Κύπρο έχει καταγράψει αρκετά Pectinidae από τη λεκάνη της Λευκωσίας, μεταξύ των οποίων είδη που είχαν προσδιοριστεί ως Chlamys opercularis, Chlamys angelonii, Chlamys glabra και Chlamys flexuosa. Αυτό δείχνει την αξιοσημείωτη ποικιλότητα των πηκτινιδών στα νεογενή θαλάσσια ιζήματα της περιοχής.
Ο λόφος Κράνος στο Γέρι
Τα συγκεκριμένα πολύ καλά διατηρημένα απολιθώματα αποτελούν προσωπικά ευρήματα του Γιώργου Κωνσταντίνου και της Φανής Κωνσταντίνου από τον λόφο Κράνος στο Γέρι.
Τα απολιθώματα μαρτυρούν το θαλάσσιο παρελθόν της σημερινής ενδοχώρας της Κύπρου. Κατά την απόθεση του Σχηματισμού Λευκωσίας, η περιοχή αποτελούσε μέρος μιας θαλάσσιας λεκάνης. Με τη συνεχιζόμενη τεκτονική ανύψωση της Κύπρου, η θάλασσα γινόταν προοδευτικά ρηχότερη και στα ιζήματά της διατηρήθηκαν πλούσιες συγκεντρώσεις θαλάσσιων οργανισμών.
Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης χαρακτηρίζει ορισμένες από τις εξαιρετικά πλούσιες συγκεντρώσεις μακροαπολιθωμάτων του Σχηματισμού Λευκωσίας ως θανατοκοινωνίες, οι οποίες σχηματίστηκαν μετά από μαζικούς θανάτους θαλάσσιων βιοκοινοτήτων. Η δημιουργία τους συνδέεται με μεταβολές της αλατότητας καθώς η θάλασσα γινόταν ρηχότερη και με εισροές μεγάλων ποσοτήτων γλυκού νερού κατά περιόδους έντονων βροχοπτώσεων.
Η εξαιρετική διατήρηση των συγκεκριμένων δειγμάτων του λόφου Κράνος είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς επιτρέπει να παρατηρηθούν καθαρά μορφολογικά στοιχεία που σε πολλά άλλα απολιθώματα Pectinidae έχουν χαθεί λόγω φθοράς.
Ταξινόμηση
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Mollusca
Κλάση: Bivalvia
Υποκλάση: Autobranchia
Τάξη: Pectinida
Υπεροικογένεια: Pectinoidea
Οικογένεια: Pectinidae
Γένος: Chlamys Röding, 1798
Ταυτοποίηση: Chlamys sp.
Υλικό: Απολιθώματα – πολύ καλά διατηρημένα
Τοποθεσία: λόφος Κράνος, Γέρι, επαρχία Λευκωσίας, Κύπρος
Συλλέκτες: Γιώργος Κωνσταντίνου και Φανή Κωνσταντίνου
Πηγές
- Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Chlamys sp. fossils from Nicosia – Cyprus
- Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Κυπριακής Δημοκρατίας – Fossils of Cyprus
- World Register of Marine Species (WoRMS) – Pectinidae / Chlamys
- Palaeontology of Cyprus – National and Kapodistrian University of Athens / Geological Survey Department
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – KRANOS HILL, GERI, NICOSIA DISTRICT, CYPRUS.
The Chlamys sp. fossils presented here were found by George Konstantinou and his wife Fani Konstantinou at Kranos Hill, Geri, Nicosia District, Cyprus. The specimens are exceptionally well preserved, with several morphological features of the shells clearly visible.
Chlamys Röding, 1798 is a genus of marine bivalve molluscs belonging to the family Pectinidae, the scallop family. Pectinidae have an extensive fossil record, and Chlamys continues to be recognised as a valid genus in current taxonomy.
Description
Chlamys typically has flattened valves with a broadly rounded to ovate outline and conspicuous radial sculpture. Characteristic lateral projections, known as auricles, occur on either side of the hinge region.
The radial ribs and finer microsculpture of the shell can be taxonomically important. In fossil Pectinidae, preservation can make distinction between Chlamys and related genera difficult because some important diagnostic features are very fine and may be lost through fossilisation or subsequent erosion.
Despite the excellent preservation of the Kranos Hill specimens, they are retained here conservatively as Chlamys sp., without assignment to a particular species.
Chlamys fossils in Nicosia
The occurrence of Chlamys in the fossil record of Nicosia District is scientifically documented.
The Geological Survey Department of the Republic of Cyprus reports that the Pliocene sediments of the Nicosia Formation are particularly rich in macrofossils. The upper stratigraphic horizons contain impressive fossiliferous beds composed largely of bivalves, together with gastropods, scaphopods, barnacles, echinoids and corals. Chlamys is explicitly listed among the characteristic bivalves of these deposits.
A palaeontological study of Cyprus has also recorded several Pectinidae from the Nicosia Basin, including species identified as Chlamys opercularis, Chlamys angelonii, Chlamys glabra and Chlamys flexuosa, demonstrating the considerable diversity of pectinids represented in the Neogene marine sediments of the region.
Kranos Hill, Geri
The exceptionally well-preserved specimens presented here are personal finds made by George Konstantinou and Fani Konstantinou at Kranos Hill, Geri.
These fossils are evidence of the marine past of what is now inland Cyprus. During deposition of the Nicosia Formation, the region formed part of a marine basin. As Cyprus continued its tectonic uplift, the surrounding sea became progressively shallower, while rich assemblages of marine organisms were preserved within its sediments.
The Geological Survey Department describes some of the exceptionally rich macrofossil accumulations of the Nicosia Formation as thanatocoenoses, formed following mass mortality of marine communities. Their formation has been associated with changes in seawater salinity as the sea became shallower and with substantial freshwater influx during periods of high precipitation.
The exceptional preservation of the Kranos Hill specimens is noteworthy because it allows morphological details to be observed that are frequently obscured or lost in more weathered pectinid fossils.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Mollusca
Class: Bivalvia
Subclass: Autobranchia
Order: Pectinida
Superfamily: Pectinoidea
Family: Pectinidae
Genus: Chlamys Röding, 1798
Identification: Chlamys sp.
Material: Exceptionally well-preserved fossils
Locality: Kranos Hill, Geri, Nicosia District, Cyprus
Collectors: George Konstantinou and Fani Konstantinou
Sources
- Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Chlamys sp. fossils from Nicosia – Cyprus
- Geological Survey Department, Republic of Cyprus – Fossils of Cyprus
- World Register of Marine Species (WoRMS) – Pectinidae / Chlamys
- Palaeontology of Cyprus – National and Kapodistrian University of Athens / Geological Survey Department
No comments:
Post a Comment