Unknown sea anemone from a dark sea cave at Akrotiri – Άγνωστο είδος θαλάσσιας ανεμώνης από σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά στο Ακρωτήρι – Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Underwater photos  in dark cave 12/02/2017 at Akrotiri by Kostas Aristeidou

Below in English

Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου.
Υποβρύχιες φωτογραφίες: Κώστας Αριστείδου – Ακρωτήρι, 12/2/2017.

Η θαλάσσια ανεμώνη που παρουσιάζεται στις φωτογραφίες παρατηρήθηκε και φωτογραφήθηκε από τον Κώστα Αριστείδου στις 12 Φεβρουαρίου 2017, μέσα σε σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά στο Ακρωτήρι της Κύπρου.

Η ακριβής ταυτότητά της δεν έχει επιβεβαιωθεί. Από τις διαθέσιμες πληροφορίες δεν υπάρχουν επαρκή διαγνωστικά χαρακτηριστικά για ασφαλή προσδιορισμό σε είδος ή γένος και, επομένως, η ορθότερη καταγραφή είναι Actiniaria indet.

Οι θαλάσσιες ανεμώνες

Οι θαλάσσιες ανεμώνες είναι ζώα της κλάσης Anthozoa, υποκλάσης Hexacorallia και τάξης Actiniaria. Ανήκουν στα Κνιδόζωα (Cnidaria), μαζί με τα κοράλλια και τις μέδουσες.

Σε αντίθεση με τα σκληρά κοράλλια, οι ανεμώνες της τάξης Actiniaria δεν σχηματίζουν σκληρό ασβεστιτικό σκελετό. Είναι κυρίως μοναχικοί πολύποδες και έχουν εξαπλωθεί σε θαλάσσια οικοσυστήματα από τις παράκτιες ζώνες μέχρι τα μεγάλα βάθη. Περίπου 1.200 είδη αναγνωρίζονται σήμερα παγκοσμίως στην τάξη Actiniaria.

Το σώμα μιας τυπικής ανεμώνης αποτελείται από έναν μαλακό κυλινδρικό κορμό, έναν βασικό δίσκο με τον οποίο προσκολλάται συνήθως στο υπόστρωμα και έναν στοματικό δίσκο που περιβάλλεται από πλοκάμια.

Πλοκάμια και διατροφή

Στα πλοκάμια υπάρχουν κνιδοκύτταρα, τα χαρακτηριστικά εξειδικευμένα κύτταρα των Κνιδοζώων. Περιέχουν κνίδες που χρησιμοποιούνται για την ακινητοποίηση μικρών οργανισμών αλλά και για άμυνα.

Οι θαλάσσιες ανεμώνες είναι σαρκοφάγοι οργανισμοί και, ανάλογα με το είδος, μπορούν να συλλαμβάνουν μικρά καρκινοειδή, μαλάκια, άλλους ασπόνδυλους και μικρά ψάρια. Παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία ως προς τις διατροφικές στρατηγικές και τη βιολογία τους.

Ορισμένα είδη αναπτύσσουν επίσης συμβιωτικές σχέσεις με άλλους οργανισμούς, ενώ σε μερικές ανεμώνες συμβιωτικοί φωτοσυνθετικοί μικροοργανισμοί ζουν μέσα στους ιστούς τους.

Θαλάσσιες ανεμώνες της Μεσογείου και της Κύπρου

Η Μεσόγειος φιλοξενεί σημαντική ποικιλότητα θαλάσσιων ανεμώνων. Η ταξινόμησή τους όμως δεν είναι πάντοτε εύκολη και η επιστημονική βιβλιογραφία επισημαίνει τόσο ταξινομικά προβλήματα όσο και ελλείψεις στα δεδομένα εξάπλωσης πολλών ειδών.

Για την Κύπρο υπάρχει ειδική επιστημονική έρευνα της πανίδας των θαλάσσιων ανεμώνων. Δειγματοληψίες που πραγματοποιήθηκαν το 2003 και το 2004 σε 15 παράκτιους σταθμούς κατέγραψαν ανεμώνες στον Άγιο Γεώργιο Πάφου, στο Μενεού και στο Λιοπέτρι. Στη μελέτη καταγράφηκαν τα taxa που τότε αναφέρονταν ως Actinia equina mediterranea, Anemonia viridis και Aiptasia mutabilis. Οι συγγραφείς σημείωναν ότι αποτελούσαν τις πρώτες σχετικές αναφορές για την πανίδα της Κύπρου.

Η συγκεκριμένη ανεμώνη του Ακρωτηρίου δεν πρέπει να ταυτιστεί αυτόματα με κανένα από αυτά τα είδη.

Η παρατήρηση στη σκοτεινή σπηλιά του Ακρωτηρίου

Το ιδιαίτερο στοιχείο της καταγραφής είναι το σκοτεινό σπηλαιώδες περιβάλλον στο οποίο φωτογραφήθηκε η ανεμώνη.

Οι θαλάσσιες ανεμώνες παρουσιάζουν μεγάλη οικολογική ποικιλότητα. Στη Μεσόγειο απαντούν είδη σε βράχους, λιβάδια θαλάσσιων φυτών, αμμώδη ή λασπώδη υποστρώματα, χαλίκια και άλλους βενθικούς οικοτόπους, από πολύ ρηχά νερά μέχρι σημαντικά βάθη.

Το γεγονός ότι το συγκεκριμένο άτομο βρισκόταν μέσα σε σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά αποτελεί χρήσιμο οικολογικό στοιχείο, αλλά δεν επαρκεί από μόνο του για τον προσδιορισμό του είδους.

Η ασφαλής αναγνώριση πολλών Actiniaria είναι δύσκολη ακόμη και για ειδικούς και μπορεί να απαιτεί λεπτομερή εξέταση της εξωτερικής και εσωτερικής μορφολογίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, των κνιδοκυττάρων ή γενετικών χαρακτηριστικών. Το ίδιο το World List of Actiniaria επισημαίνει ότι η ταυτοποίηση των θαλάσσιων ανεμώνων είναι συχνά δύσκολη.

Για τον λόγο αυτό, μέχρι να υπάρξει ειδική επιστημονική εξέταση ή πρόσθετο διαγνωστικό υλικό, η καταγραφή από το Ακρωτήρι παραμένει ως άγνωστο είδος θαλάσσιας ανεμώνης – Actiniaria indet.

Ταξινόμηση

Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Cnidaria
Κλάση: Anthozoa
Υποκλάση: Hexacorallia
Τάξη: Actiniaria
Ταυτοποίηση: Actiniaria indet.
Τοποθεσία: σκοτεινή θαλάσσια σπηλιά, Ακρωτήρι, Κύπρος
Ημερομηνία φωτογράφισης: 12/2/2017
Φωτογράφος: Κώστας Αριστείδου

Πηγές

• Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Unknown Sea anemone – Cyprus
• World Register of Marine Species – World List of Actiniaria
• Theodosiou & Chintiroglou – Elements of fauna of sea anemones in Cyprus
• Chintiroglou, Doumenc & Zamponi – Commented list of the Mediterranean Actiniaria and Corallimorpharia

Text by George Konstantinou.
UNDERWATER PHOTOS: KOSTAS ARISTEIDOU – AKROTIRI, 12/2/2017.

The sea anemone shown in these photographs was observed and photographed by Kostas Aristeidou on 12 February 2017, inside a dark sea cave at Akrotiri, Cyprus.

Its precise identity has not been confirmed. The available information does not provide sufficient diagnostic characters for reliable identification to genus or species level, and it is therefore best recorded as Actiniaria indet.

Sea anemones

Sea anemones are animals belonging to the class Anthozoa, subclass Hexacorallia and order Actiniaria. They are cnidarians (Cnidaria), related to corals and jellyfish.

Unlike hard corals, actiniarian sea anemones do not produce a hard calcareous skeleton. They are predominantly solitary polyps and occur throughout marine ecosystems, from coastal waters to the deep sea. Approximately 1,200 species are currently recognised worldwide within the order Actiniaria.

The body of a typical sea anemone consists of a soft cylindrical column, a pedal disc normally used for attachment to the substrate, and an oral disc surrounded by tentacles.

Tentacles and feeding

The tentacles contain cnidocytes, the specialised cells characteristic of cnidarians. These contain stinging structures used to immobilise small organisms and for defence.

Sea anemones are carnivorous and, depending on the species, may capture small crustaceans, molluscs, other invertebrates and small fish. The Actiniaria display considerable diversity in their feeding strategies and general biology.

Some species also form symbiotic relationships with other organisms, while certain anemones contain symbiotic photosynthetic microorganisms within their tissues.

Sea anemones of the Mediterranean and Cyprus

The Mediterranean supports a considerable diversity of sea anemones. Their taxonomy is not always straightforward, and scientific reviews have highlighted both taxonomic difficulties and gaps in knowledge concerning the distribution of many species.

Specific research has been carried out on the sea-anemone fauna of Cyprus. Sampling undertaken in 2003 and 2004 at 15 coastal stations recorded anemones at Agios Georgios in Paphos, Meneou and Liopetri. The study reported taxa then identified as Actinia equina mediterranea, Anemonia viridis and Aiptasia mutabilis and noted them as the first such faunal records for Cyprus.

The Akrotiri specimen should not automatically be identified with any of these species.

The observation in the dark sea cave at Akrotiri

The particularly interesting aspect of this observation is the dark cave environment in which the anemone was photographed.

Mediterranean sea anemones occupy a wide range of habitats, including rocks, seagrass beds, sandy and muddy sediments, pebbles and other benthic environments, from shallow coastal waters to considerable depths.

The occurrence of this individual inside a dark sea cave is therefore useful ecological information, but the habitat alone is insufficient to determine its species.

Reliable identification of many Actiniaria can be difficult even for specialists and may require detailed examination of external and internal morphology and, in some cases, cnidom or genetic characters. The World List of Actiniaria itself notes the difficulties involved in identifying sea anemones.

Until specialist examination or additional diagnostic material becomes available, the Akrotiri record is therefore retained as an unidentified sea anemone – Actiniaria indet.

Classification

Kingdom: Animalia
Phylum: Cnidaria
Class: Anthozoa
Subclass: Hexacorallia
Order: Actiniaria
Identification: Actiniaria indet.
Locality: dark sea cave, Akrotiri, Cyprus
Date photographed: 12 February 2017
Photographer: Kostas Aristeidou

Sources

• Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Unknown Sea anemone – Cyprus
• World Register of Marine Species – World List of Actiniaria
• Theodosiou & Chintiroglou – Elements of fauna of sea anemones in Cyprus
• Chintiroglou, Doumenc & Zamponi – Mediterranean Actiniaria and Corallimorpharia