Translate

Friday, 8 December 2017

Red-breasted Merganser – Mergus serrator Linnaeus, 1758 – Θαλασσοπρίστης – Σκουφοπρίστης – Θαλασσοβουττηκτής – Cyprus


Cyprus' 16th Red-breasted Merganser that was discovered by John East in Akrotiri. 05/12/2017

Photos and videos Akrotiri 8/12/2017 by George Konstantinou

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Ο Θαλασσοπρίστης (Mergus serrator) είναι μια κομψή καταδυτική πάπια της οικογένειας Anatidae, ειδικά προσαρμοσμένη στη σύλληψη ψαριών. Στην Κύπρο αποτελεί σπάνιο χειμερινό επισκέπτη και περαστικό μετανάστη, ο οποίος παρατηρείται κυρίως σε παράκτια νερά, αβαθείς κόλπους, λιμνοθάλασσες, αλυκές και κοντά σε αλιευτικά καταφύγια. Συνήθως εμφανίζεται μόνος, σε ζευγάρια ή σε πολύ μικρές ομάδες.

Αναγνώριση και μορφολογία

Έχει επίμηκες σώμα, σχετικά μακρύ λαιμό και λεπτό, κόκκινο ράμφος με οδοντωτές παρυφές. Οι προεξοχές αυτές δεν είναι πραγματικά δόντια, αλλά λειτουργούν σαν πριονωτή λαβίδα, βοηθώντας το πουλί να συγκρατεί τα γλιστερά ψάρια. Από αυτό το χαρακτηριστικό προέρχεται και η ελληνική ονομασία «πρίστης».

Το ενήλικο αρσενικό σε αναπαραγωγικό πτέρωμα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Έχει σκοτεινό κεφάλι με πρασινωπή γυαλάδα, ακανόνιστο διπλό λοφίο, λευκό περιλαίμιο, καστανέρυθρο στήθος με μαύρες κηλίδες, σκούρα ράχη και ανοιχτόχρωμα πλευρά. Το θηλυκό έχει καστανοκόκκινο κεφάλι με ατημέλητο λοφίο, γκριζωπό σώμα και πιο ήπιους χρωματισμούς. Τα νεαρά πουλιά και τα αρσενικά εκτός αναπαραγωγικού πτερώματος μοιάζουν περισσότερο με το θηλυκό.

Διαφορές από τον Χηνοπρίστη

Ο Θαλασσοπρίστης μπορεί να συγχυστεί με τον μεγαλύτερο Χηνοπρίστη ή Common Merganser (Mergus merganser). Ο Θαλασσοπρίστης έχει λεπτότερο σώμα και ράμφος, πιο ατημέλητο λοφίο και συνήθως προτιμά τα θαλάσσια παράκτια νερά. Στο θηλυκό του Χηνοπρίστη διακρίνεται συνήθως καθαρότερο όριο ανάμεσα στο καστανό κεφάλι και στον ανοιχτόχρωμο λαιμό, ενώ ο Θαλασσοπρίστης παρουσιάζει πιο ομαλή μετάβαση των χρωμάτων.

Εξάπλωση και μετανάστευση

Το είδος έχει ευρεία ολοαρκτική εξάπλωση. Αναπαράγεται στις βόρειες περιοχές της Ευρώπης, της Ασίας, της Γροιλανδίας και της Βόρειας Αμερικής, σε παράκτιες περιοχές, νησίδες, λίμνες και ποτάμια. Οι περισσότεροι βόρειοι πληθυσμοί είναι μεταναστευτικοί και τον χειμώνα μετακινούνται νοτιότερα προς προστατευμένους θαλάσσιους κόλπους, εκβολές ποταμών, λιμνοθάλασσες και αλμυρά ή υφάλμυρα νερά.

Στην ανατολική Μεσόγειο εμφανίζεται σε πολύ μικρότερους αριθμούς από ό,τι στη βόρεια και δυτική Ευρώπη. Στην Κύπρο δεν αναπαράγεται και οι εμφανίσεις του είναι περιορισμένες και ακανόνιστες. Οι παρατηρήσεις γίνονται κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες, συχνά μετά από ψυχρές καιρικές συνθήκες στις βορειότερες περιοχές.

Διατροφή και τρόπος κυνηγιού

Ο Θαλασσοπρίστης τρέφεται κυρίως με μικρά ψάρια, αλλά καταναλώνει επίσης καρκινοειδή, υδρόβια έντομα, σκουλήκια και άλλα μικρά υδρόβια ζώα. Αναζητεί την τροφή του καταδυόμενος από την επιφάνεια και κολυμπώντας κάτω από το νερό με τη βοήθεια των ποδιών του.

Μπορεί να κυνηγά μόνος ή μαζί με άλλα άτομα. Όταν μια ομάδα εντοπίσει κοπάδι μικρών ψαριών, τα πουλιά καταδύονται επανειλημμένα και μερικές φορές συνεργάζονται, ωθώντας τα ψάρια προς πιο αβαθή νερά. Το λεπτό σώμα, το μακρύ ράμφος και η ισχυρή υποβρύχια κολύμβηση το καθιστούν εξαιρετικά αποτελεσματικό ψαροφάγο πτηνό.

Αναπαραγωγή

Η αναπαραγωγή πραγματοποιείται στις βόρειες περιοχές της εξάπλωσής του. Η φωλιά κατασκευάζεται στο έδαφος κοντά στο νερό, συνήθως καλά κρυμμένη μέσα σε πυκνή βλάστηση, κάτω από θάμνους, ανάμεσα σε πέτρες ή σε άλλες φυσικές κοιλότητες. Το εσωτερικό της επενδύεται με φυτικό υλικό και πούπουλα.

Το θηλυκό αναλαμβάνει την επώαση και τη φροντίδα των νεοσσών. Τα μικρά είναι φωλεόφυγα: λίγο μετά την εκκόλαψη εγκαταλείπουν τη φωλιά, ακολουθούν τη μητέρα τους στο νερό και αρχίζουν να κολυμπούν και να αναζητούν τροφή. Περισσότερες από μία οικογένειες μπορεί να ενωθούν, σχηματίζοντας μεγάλες ομάδες νεοσσών υπό την επίβλεψη ενός ή περισσότερων θηλυκών.

Συμπεριφορά και πτήση

Εκτός της αναπαραγωγικής περιόδου μπορεί να σχηματίζει κοπάδια, αν και οι ομάδες που φτάνουν στην Κύπρο είναι συνήθως πολύ μικρές. Όταν ενοχληθεί, απομακρύνεται γρήγορα κολυμπώντας ή απογειώνεται τρέχοντας για μικρή απόσταση πάνω στην επιφάνεια του νερού.

Η πτήση του είναι γρήγορη και ευθύγραμμη, με ταχύτατα χτυπήματα των φτερών. Συχνά πετά χαμηλά επάνω από τη θάλασσα, με τον λαιμό τεντωμένο και το σώμα σχεδόν παράλληλο προς την επιφάνεια του νερού.

Παρουσία στην Κύπρο

Οι φωτογραφίες και τα βίντεο της αρχικής ανάρτησης καταγράφουν την παρουσία του είδους στο Ακρωτήρι στις 8 Δεκεμβρίου 2017. Πρόσθετες φωτογραφίες λήφθηκαν στην Αγία Τριάδα Παραλιμνίου στις 4 Ιανουαρίου 2023. Οι καταγραφές αυτές επιβεβαιώνουν ότι ο Θαλασσοπρίστης εμφανίζεται περιστασιακά τόσο στις νότιες όσο και στις ανατολικές ακτές της Κύπρου.

Επειδή συνήθως παραμένει μακριά από την ακτή, μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητος ή να συγχυστεί με άλλες καταδυτικές πάπιες. Για την ασφαλή αναγνώρισή του χρειάζονται τηλεσκόπιο ή φωτογραφίες που να δείχνουν καθαρά το λεπτό κόκκινο ράμφος, το λοφίο, το σχήμα του σώματος και τα χαρακτηριστικά του πτερώματος.

Απειλές και προστασία

Σε παγκόσμιο επίπεδο το είδος έχει ευρεία εξάπλωση και κατατάσσεται στην κατηγορία «Μειωμένου Ενδιαφέροντος». Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι περιφερειακοί πληθυσμοί παραμένουν σταθεροί. Σε ορισμένες περιοχές έχουν καταγραφεί μειώσεις.

Στις κυριότερες απειλές περιλαμβάνονται η υποβάθμιση των υγροτόπων, η ρύπανση των παράκτιων νερών, οι πετρελαιοκηλίδες, η ενόχληση από σκάφη και θαλάσσιες δραστηριότητες, η μείωση της διαθέσιμης τροφής και η παγίδευση σε αλιευτικά δίχτυα. Ως καταδυτικό ψαροφάγο πουλί, κινδυνεύει ιδιαίτερα από τα στατικά δίχτυα, στα οποία μπορεί να μπλεχτεί και να πνιγεί.

Η προστασία των παράκτιων υγροτόπων και των ρηχών θαλάσσιων περιοχών είναι σημαντική όχι μόνο για τον Θαλασσοπρίστη αλλά και για πολλά άλλα μεταναστευτικά και διαχειμάζοντα υδρόβια πουλιά.

Στοιχεία φωτογραφιών

Red-breasted Merganser – Mergus serrator Linnaeus, 1758 – Θαλασσοπρίστης – Cyprus.

Φωτογραφίες και βίντεο: George Konstantinou
Ακρωτήρι, Λεμεσός: 8 Δεκεμβρίου 2017
Αγία Τριάδα, Παραλίμνι: 4 Ιανουαρίου 2023

Συντεταγμένες Αγίας Τριάδας: 35.050654, 34.022981
Google Maps: Αγία Τριάδα Παραλιμνίου

Ενδεικτικές συντεταγμένες υγροτόπου Ακρωτηρίου: 34.616700, 32.966700
Google Maps: Αλυκή Ακρωτηρίου

Ταξινόμηση

  • Βασίλειο: Animalia
  • Συνομοταξία: Chordata
  • Ομοταξία: Aves
  • Τάξη: Anseriformes
  • Οικογένεια: Anatidae
  • Γένος: Mergus
  • Είδος: Mergus serrator
  • Επιστημονική ονομασία: Mergus serrator Linnaeus, 1758
  • Αγγλική κοινή ονομασία: Red-breasted Merganser
  • Ελληνικές ονομασίες: Θαλασσοπρίστης, Σκουφοπρίστης, Θαλασσοβουττηκτής
  • Κατάσταση στην Κύπρο: Σπάνιος χειμερινός επισκέπτης και περαστικός μετανάστης
  • Παγκόσμια κατάσταση διατήρησης: Μειωμένου Ενδιαφέροντος

Πηγές






















Photos Αγία Τριάδα, Παραλίμνι 4/1/2023 by George Konstantinou








Text by George Konstantinou

The Red-breasted Merganser (Mergus serrator) is an elegant diving duck of the family Anatidae, specially adapted for catching fish. In Cyprus it is a rare winter visitor and passage migrant, observed mainly in coastal waters, shallow bays, lagoons, salt lakes and around fishing shelters. It usually occurs alone, in pairs or in very small groups.

Identification and appearance

It has an elongated body, a relatively long neck and a slender red bill with serrated edges. These projections are not true teeth but act like a saw-edged gripping tool, helping the bird hold slippery fish. This distinctive feature is also the origin of the name “merganser” and the Greek name referring to a “saw”.

The adult male in breeding plumage is particularly striking. It has a dark, green-glossed head, a shaggy double crest, a white neck-ring, a reddish-brown breast marked with black, a dark back and pale flanks. The female has a reddish-brown head with a shaggy crest, a greyish body and more subdued colours. Juveniles and males outside their breeding plumage resemble the female more closely.

Differences from the Common Merganser

The Red-breasted Merganser may be confused with the larger Common Merganser or Goosander (Mergus merganser). The Red-breasted Merganser has a slimmer body and bill, a shaggier crest and generally prefers coastal marine waters. Female Common Mergansers usually show a more sharply defined boundary between the brown head and pale neck, whereas the colours merge more gradually in the Red-breasted Merganser.

Distribution and migration

The species has a broad Holarctic distribution. It breeds in northern Europe, Asia, Greenland and North America, using coastal habitats, islands, lakes and rivers. Most northern populations are migratory and move southwards during winter to sheltered marine bays, estuaries, lagoons and saline or brackish waters.

It occurs in much smaller numbers in the eastern Mediterranean than in northern and western Europe. It does not breed in Cyprus, where its appearances are limited and irregular. Most observations occur during winter, sometimes following periods of severe weather farther north.

Diet and feeding

The Red-breasted Merganser feeds mainly on small fish, but it also consumes crustaceans, aquatic insects, worms and other small aquatic animals. It searches for food by diving from the surface and swimming underwater, propelled by its feet.

It may hunt alone or with other individuals. When a group locates a shoal of small fish, the birds dive repeatedly and may sometimes cooperate by driving the fish towards shallower water. Its streamlined body, long bill and powerful underwater swimming make it a highly efficient fish-eating bird.

Breeding

Breeding takes place in the northern parts of its range. The nest is constructed on the ground near water and is usually well concealed among dense vegetation, beneath shrubs, among rocks or inside other natural cavities. It is lined with plant material and down.

The female undertakes incubation and cares for the chicks. The young are precocial: shortly after hatching, they leave the nest, follow their mother into the water and begin swimming and searching for food. More than one family may join together, forming a large group of chicks supervised by one or more females.

Behaviour and flight

Outside the breeding season it may form flocks, although the groups reaching Cyprus are normally very small. When disturbed, it rapidly swims away or takes flight after running a short distance across the water’s surface.

Its flight is fast and direct, with rapid wingbeats. It frequently flies low above the sea, holding its neck outstretched and its body almost parallel to the water.

Occurrence in Cyprus

The photographs and videos in the original post document the species at Akrotiri on 8 December 2017. Additional photographs were taken at Agia Triada, Paralimni, on 4 January 2023. These records confirm that the Red-breasted Merganser occasionally appears along both the southern and eastern coasts of Cyprus.

Because it often remains far offshore, it can easily pass unnoticed or be confused with other diving ducks. Reliable identification may require a telescope or photographs clearly showing its slender red bill, crest, body shape and plumage characteristics.

Threats and conservation

The species has a broad global distribution and is classified as Least Concern. This does not mean that every regional population is stable, as declines have been recorded in some areas.

Its principal threats include wetland degradation, pollution of coastal waters, oil spills, disturbance from boats and other marine activities, reduction of available food and entanglement in fishing nets. As a fish-eating diving bird, it is particularly vulnerable to fixed fishing nets, in which it may become trapped and drown.

Protecting coastal wetlands and shallow marine habitats is important not only for the Red-breasted Merganser but also for many other migratory and wintering waterbirds.

Photograph details

Red-breasted Merganser – Mergus serrator Linnaeus, 1758 – Cyprus.

Photographs and videos: George Konstantinou
Akrotiri, Limassol: 8 December 2017
Agia Triada, Paralimni: 4 January 2023

Agia Triada coordinates: 35.050654, 34.022981
Google Maps: Agia Triada, Paralimni

Indicative coordinates for the Akrotiri wetland: 34.616700, 32.966700
Google Maps: Akrotiri Salt Lake

Classification

  • Kingdom: Animalia
  • Phylum: Chordata
  • Class: Aves
  • Order: Anseriformes
  • Family: Anatidae
  • Genus: Mergus
  • Species: Mergus serrator
  • Scientific name: Mergus serrator Linnaeus, 1758
  • Common name: Red-breasted Merganser
  • Greek names: Θαλασσοπρίστης, Σκουφοπρίστης, Θαλασσοβουττηκτής
  • Status in Cyprus: Rare winter visitor and passage migrant
  • Global conservation status: Least Concern

Sources


No comments:

Post a Comment