Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020
Κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο του Γιώργου Κωνσταντίνου
Όλες οι πάπιες που υπάρχουν στον πλανήτη ανήκουν στην οικογένεια των Νησσιδών (Anatidae). Είναι υδρόβια πουλιά τα οποία συναντάμε σε ολόκληρο τον κόσμο και υπάρχουν περίπου 75 διαφορετικά είδη.
Τις συναντάμε παντού όπου υπάρχει νερό, σε λίμνες, φράγματα, ποταμούς, ρυάκια, βάλτους, έλη, σε περιστασιακά λιμνάζοντα νερά, ακόμα και στη θάλασσα.
Τα αρσενικά υπερτερούν κατά πολύ σε ομορφιά από τα θηλυκά, με υπέροχα ιριδίζοντα χρώματα και σχέδια στο φτέρωμά τους.
Είναι όλες αποδημητικά πουλιά και μεταναστεύουν σε κοπάδια πολλές φορές εκατοντάδες πουλιά μαζί.
Πρόκειται για παμφάγα πουλιά που τρέφονται με υδρόβια φυτά, χόρτα, σπόρους, αμφίβια, έντομα, σκουλήκια και ψάρια.
Στην Κύπρο δεν έχουμε πολλά νερά και λίμνες, εντούτοις συναντάμε αρκετά είδη πάπιας τον χειμώνα κατά την αποδημία των πουλιών, με πιο κοινά και γνωστά την πρασινοκέφαλη Mallard (Anas platyrhynchos) και το σαρσέλλι Common Teal (Anas crecca) τα οποία αποτελούν και κυνηγετικά θηράματα. Μερικά είδη αναπαράγονται και στην Κύπρο.
Μερικά από τα είδη πάπιας που συναντάμε στον τόπο μας είναι:
Mallard (Anas platyrhynchos) πρασινοκέφαλη
Το πιο κοινό είδος που συναντάμε κυρίως τον χειμώνα στον τόπο μας, αποτελεί επίσης κυνηγετικό θήραμα. Πρόκειται για κοσμοπολίτικο πουλί το οποίο είναι γνωστό και διαδεδομένο σε ολόκληρο τον κόσμο. Το αρσενικό έχει πράσινο ιριδίζον κεφάλι και το θηλυκό είναι χρώματος καφέ.
Αναπαράγεται την άνοιξη φτιάχνοντας καλά κρυμμένες φωλιές στο έδαφος, γεννώντας μέχρι και δεκαπέντε αβγά, που επωάζει μόνο το θηλυκό για 28 μέρες.
Η πρασινοκέφαλη την άνοιξη αναπαράγεται με επιτυχία και στην Κύπρο σε πολλά φράγματα και λίμνες, όπως στη λίμνη της Ορόκλινης, στη λίμνη της Αθαλάσσας και στη δεσποτική λίμνη Ακρωτηρίου.
Common Teal (Anas crecca) σαρσέλλι - κιρκίρι
Είναι κοινή πάπια για τον τόπο μας και αποτελεί επίσης κυνηγετικό θήραμα. Πρόκειται για το μικρότερο είδος από όλες τις πάπιες που υπάρχουν στον κόσμο.
Γεννά επίσης στο έδαφος μέχρι 12 αβγά που επωάζει μόνο το θηλυκό. Προτιμά να συχνάζει σε ρηχά λιμνάζοντα νερά και είναι παμφάγο επίσης. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Μπορούμε να το δούμε τους χειμερινούς μήνες σε φράγματα και λίμνες όπως στη λίμνη της Ορόκλινης και στη της λίμνη Αθαλάσσας.
Αναφέρω ως καλύτερα μέρη τη λίμνη της Ορόκλινης και τη λίμνη της Αθαλάσσας διότι είναι προστατευόμενες με παρατηρητήρια πτηνών και λόγω του ότι τα πουλιά στις λίμνες αυτές είναι ανενόχλητα και συνηθισμένα στην παρουσία κόσμου, πλησιάζουν αρκετά κοντά και έτσι μπορείτε να τα δείτε.
Είναι πανέμορφη πάπια που έρχεται στον τόπο μας τους χειμερινούς μήνες και αρέσκεται να συχνάζει κυρίως σε υφάλμυρους υδροβιότοπους, όπως η αλυκή Λάρνακας και αλυκή Ακρωτηρίου. Στην αλυκή Λάρνακας μπορείτε να τις δείτε πολύ νωρίς το πρωί να τρέφονται στη λάσπη έξω από το νερό κοντά στον δρόμο.
Φωλιάζει στο έδαφος και γεννά μέχρι και δέκα αβγά που επωάζει μόνο το θηλυκό. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Eurasian wigeon (Anas penelope) σφυριχτάρι
Μικρόσωμη πάπια σχετικά σπάνια για την Κύπρο που έρχεται τον χειμώνα. Φωλιάζει επίσης στο έδαφος κοντά σε νερά. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Επισκέπτεται κάθε χρόνο τις λίμνες επεξεργασίας λυμάτων στο Μενεού πίσω από το αεροδρόμιο Λάρνακας. Το Τμήμα Δασών έχει εγκαταστήσει εκεί παρατηρητήριο πτηνών και μπορείτε να δείτε τους χειμερινούς μήνες εκατοντάδες υδρόβια πουλιά.
Northern Pintail (Anas acuta) σουβλόπαπια - σουβλονούρα - ψαλίδα
Πάπια που επισκέπτεται την Κύπρο σε σχετικά λίγους αριθμούς. Αρέσκεται να συχνάζει σε ρηχά γλύκα και υφάλμυρα νερά. Ονομάζεται σουβλόπαπια η σουβλονούρα λόγω της μαύρης σουβλερής μακριάς ουράς που διαθέτει το όμορφο αρσενικό.
Φωλιάζει στο έδαφος και γεννά μέχρι 12 αβγά που επωάζει μόνο το θηλυκό. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Μπορούμε να τη δούμε τον χειμώνα στο φράγμα Άχνας, στην λίμνη της Ορόκλινης και την αλυκή Λάρνακας.
Northern shoveler (Anas clypeata) χουλιαρόπαπια ή κουταλάς ή σαξάνα
Κοινή πάπια για την Κύπρο που έρχεται τον χειμώνα σε ικανοποιητικούς αριθμούς. Γεννά στο έδαφος μέχρι και 12 αβγά που επωάζει μόνο το θηλυκό. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Ονομάζεται χουλιαρόπαπια ή κουταλάς λόγω του πεπλατυσμένου ράμφους που διαθέτει.
Τον χειμώνα συχνάζουν κατά εκατοντάδες στις λίμνες επεξεργασίας λυμάτων στο Μενεού πίσω από το αεροδρόμιο Λάρνακας, στη λίμνη της Ορόκλινης και στη λίμνη της Αθαλάσσας.
Red-crested pochard (Netta rufina) φερεντίνι ή ροπαλόπαπια
Σχετικά σπάνιο είδος για την Κύπρο και ίσως η πιο όμορφη πάπια που επισκέπτεται την Κύπρο. Το αρσενικό έχει πορτοκαλί κεφάλι και μαύρο στήθος, ενώ το θηλυκό έχει χρώμα ανοικτό γκρίζο.
Φωλιάζει την άνοιξη κοντά σε νερά, μέσα σε πυκνή βλάστηση και γεννά μέχρι και 12 αβγά. Είναι είδος το οποίο καταδύεται για να φτάσει τα υδρόβια φυτά.
Τα τελευταία χρόνια μερικά ζευγάρια έρχονται κάθε χρόνο και φωλιάζουν στη λίμνη της Ορόκλινης, σπάνια όμως πλησιάζουν τους ανθρώπους.
Ferruginous Duck, (Aythya nyroca) βαλτόπαπια
Κοινή πάπια για την Κύπρο κατά τους χειμερινούς μήνες με πολύ έντονο χαρακτηριστικό άσπρο μάτι.
Φωλιάζει την άνοιξη στο έδαφος κοντά σε νερό και σε πυκνή βλάστηση, γεννά μέχρι 12 αβγά που επωάζει μόνο το θηλυκό. Κάποτε φτιάχνουν επιπλέοντες φωλιές κοντά σε υδρόβια φυτά.
Τα τελευταία χρόνια μερικά ζευγάρια φωλιάζουν στη δεσποτική λίμνη Ακρωτηρίου. Πριν μερικά χρόνια είχαν φωλιάσει και στη λίμνη της Αθαλάσσας.
Εκατοντάδες βαλτόπαπιες συναντάμε στα κατεχόμενα, στις λίμνες επεξεργασίας λυμάτων στη Μιά Μηλιά. Εκεί μπορούμε να δούμε εκατοντάδες άλλα υδρόβια πουλιά. Είναι αρκετές μεγάλες λίμνες με καλαμιώνες περιμετρικά και η περιοχή έχει εξελιχθεί σε έναν εξαιρετικό υδροβιότοπο.
Gadwall (Anas strepera) - καπακλής - κανναούρα
Σχετικά σπάνιο πουλί για την Κύπρο. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Ruddy Shelduck (Tadorna ferruginea) καστανόπαπιες
Πάπια που επισκέπτεται την Κύπρο σε σχετικά λίγους αριθμούς. Λίγο πιο μεγαλόσωμη από τις άλλες πάπιες με όμορφο καστανό φτέρωμα.
Φωλιάζει μακριά από το νερό σε βαθουλώματα, λαγούμια σε κουφάλες δέντρων ακόμα και σε γκρεμούς με αρκετά μέτρα ύψος. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Κάθε χρόνο μερικά πουλιά ξεχειμωνιάζουν στις λίμνες επεξεργασίας λυμάτων στο Μενεού πίσω από το αεροδρόμιο Λάρνακας και στην αλυκή Λάρνακας.
Tufted duck (Aythya fuligula) ππισκουντούρα - μαυροκέφαλη
Σπάνιο είδος για την Κύπρο με αναφορά μόνο μερικά πουλιά τον χρόνο. Πρόκειται για είδος το οποίο καταδύεται για να βρει την τροφή του. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο. Τα τελευταία χρόνια μερικά ζευγάρια τον χειμώνα αναφέρονται στη λίμνη της Αθαλάσσας.
Garganey (Anas querquedula) σαρσέλα, μασουρατζής
Επίσης σχετικά σπάνιο είδος για την Κύπρο. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
White-headed duck (Oxyura leucocephala) κεφαλούδι, κεφαλόπαπια
Πάπια πολύ σπάνια για την Κύπρο και παγκοσμίως με κάπως αλλόκοτη εμφάνιση και μικρόσωμο σώμα.
Το κεφαλούδι, είναι πλέον ένα από τα σπανιότερα είδη πουλιών στον κόσμο, με παγκόσμιο πληθυσμό που δεν ξεπερνά τα 15.000 άτομα. Η τελευταία φορά που αναφέρθηκαν στην Κύπρο ήταν τρία πουλιά στις 16/12/2015 στη λίμνη της Ορόκλινης, όπου είχαν μείνει εκεί για μια βδομάδα. Δεν φωλιάζει στην Κύπρο.
Υπάρχουν ακόμα μερικά είδη που αναφέρονται για την Κύπρο άλλα είναι πολύ σπάνια.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.
The Beautiful Wild Ducks of Cyprus (Web TV) – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 27 March 2018
GEORGE KONSTANTINOU, 27 March 2018
Text, photographs and video by George Konstantinou
All the ducks found on our planet belong to the family Anatidae. They are aquatic birds found throughout the world, and there are approximately 75 different species.
They are encountered wherever water is present: lakes, dams, rivers, streams, swamps, marshes, temporary pools and even the sea.
The males are far more beautiful than the females, displaying magnificent iridescent colours and patterns in their plumage.
They are migratory birds and travel in flocks, sometimes consisting of hundreds of individuals.
They are omnivorous birds and feed on aquatic plants, grasses, seeds, amphibians, insects, worms and fish.
Cyprus does not have an abundance of water or lakes. Nevertheless, during winter and the migration season we encounter several duck species. The most common and familiar are the Mallard, Anas platyrhynchos, and the Common Teal, Anas crecca, both of which are also classified as gamebirds. Several duck species also breed in Cyprus.
Some of the duck species encountered in our country are:
Mallard – Anas platyrhynchos – Prasinokefali
This is the most common species encountered in our country, primarily during winter. It is also classified as a gamebird.
It is a cosmopolitan bird that is well known and widely distributed throughout the world. The male has an iridescent green head, while the female is brown.
It breeds during spring, constructing a well-concealed nest on the ground and laying up to 15 eggs. The eggs are incubated exclusively by the female for 28 days.
The Mallard also breeds successfully in Cyprus during spring at many dams and lakes, including Oroklini Lake, Athalassa Lake and the Bishop’s Pool at Akrotiri.
Common Teal – Anas crecca – Sarselli, Kirkiri
This is a common duck in our country and is also classified as a gamebird. It is the smallest of all the duck species found worldwide.
It nests on the ground and lays up to 12 eggs, which are incubated exclusively by the female. It prefers shallow pools of standing water and is also omnivorous. It does not breed in Cyprus.
During the winter months, it can be observed at dams and lakes, including Oroklini Lake and Athalassa Lake.
I mention Oroklini and Athalassa lakes as the best places because they are protected and have birdwatching hides. As the birds at these lakes remain undisturbed and are accustomed to the presence of people, they approach relatively closely and can therefore be observed easily.
Common Shelduck – Tadorna tadorna – Varvara, Alaourtos
This is a beautiful duck that visits our country during the winter months. It prefers brackish wetlands, particularly Larnaca Salt Lake and Akrotiri Salt Lake.
At Larnaca Salt Lake, these birds can be seen very early in the morning feeding on mud outside the water near the road.
It nests on the ground and lays up to ten eggs, which are incubated exclusively by the female. It does not breed in Cyprus.
Eurasian Wigeon – Anas penelope – Sfyrechtari
This is a small duck that is relatively rare in Cyprus and visits during winter. It also nests on the ground near water. It does not breed in Cyprus.
It visits the Meneou sewage-treatment ponds behind Larnaca Airport every year. The Department of Forests has installed a birdwatching hide there, from which hundreds of aquatic birds can be observed during the winter months.
Northern Pintail – Anas acuta – Souvlopapia, Souvlonoura, Psalida
This duck visits Cyprus in relatively small numbers. It prefers shallow fresh and brackish waters.
It is called “Souvlopapia” or “Souvlonoura” because of the beautiful male’s long, pointed black tail.
It nests on the ground and lays up to 12 eggs, which are incubated exclusively by the female. It does not breed in Cyprus.
It can be seen during winter at Achna Dam, Oroklini Lake and Larnaca Salt Lake.
Northern Shoveler – Anas clypeata – Chouliaropapia, Koutalas, Saxana
This is a common duck in Cyprus, arriving in satisfactory numbers during winter.
It nests on the ground and lays up to 12 eggs, which are incubated exclusively by the female. It does not breed in Cyprus.
It is called “Chouliaropapia” or “Koutalas” because of its broad, flattened bill.
During winter, hundreds of these birds gather at the Meneou sewage-treatment ponds behind Larnaca Airport, Oroklini Lake and Athalassa Lake.
Red-crested Pochard – Netta rufina – Ferentini, Ropalopapia
This is a relatively rare species in Cyprus and perhaps the most beautiful duck to visit the island.
The male has an orange head and black breast, while the female is light grey.
It breeds during spring near water, nesting among dense vegetation and laying up to 12 eggs. It is a diving species that submerges to reach aquatic plants.
During recent years, several pairs have returned annually to breed at Oroklini Lake, although they rarely approach people.
Ferruginous Duck – Aythya nyroca – Valtopapia
This is a common duck in Cyprus during the winter months and has a very distinctive white eye.
It breeds during spring, nesting on the ground near water among dense vegetation. It lays up to 12 eggs, which are incubated exclusively by the female. The birds sometimes construct floating nests near aquatic plants.
During recent years, several pairs have bred at the Bishop’s Pool at Akrotiri. Several years ago, they also bred at Athalassa Lake.
Hundreds of Ferruginous Ducks can be encountered in the occupied areas at the Mia Milia sewage-treatment ponds. Hundreds of other aquatic birds can also be observed there. These are several large ponds surrounded by reedbeds, and the area has developed into an excellent wetland.
Gadwall – Anas strepera – Kapaklis, Kannaoura
This is a relatively rare bird in Cyprus. It does not breed on the island.
Ruddy Shelduck – Tadorna ferruginea – Kastanopapia
This duck visits Cyprus in relatively small numbers. It is slightly larger than the other ducks and has beautiful chestnut-coloured plumage.
It nests far away from water in depressions, burrows, hollow trees and even on cliffs several metres high. It does not breed in Cyprus.
Every year, several birds spend the winter at the Meneou sewage-treatment ponds behind Larnaca Airport and at Larnaca Salt Lake.
Tufted Duck – Aythya fuligula – Ppiskountoura, Mavrokefali
This is a rare species in Cyprus, with only a few birds reported each year.
It is a diving species that submerges to find food. It does not breed in Cyprus.
During recent years, several pairs have been reported at Athalassa Lake during winter.
Garganey – Anas querquedula – Sarsela, Masouratzis
This is also a relatively rare species in Cyprus. It does not breed on the island.
White-headed Duck – Oxyura leucocephala – Kefaloudi, Kefalopapia
This is a very rare duck both in Cyprus and worldwide, with a somewhat unusual appearance and a small body.
The White-headed Duck has become one of the rarest bird species in the world, with a global population not exceeding 15,000 individuals.
The most recent record in Cyprus was of three birds observed at Oroklini Lake on 16 December 2015. They remained there for one week. The species does not breed in Cyprus.
Several additional duck species have been recorded in Cyprus, but they are extremely rare.
GEORGE KONSTANTINOU
George Konstantinou was born in Nicosia in 1960 and is a naturalist and researcher of Cyprus’s biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker, as well as President of the Association for the Protection of the Natural Heritage and Biodiversity of Cyprus. He is tirelessly active on social media in matters concerning the environment and the biodiversity of our country.
