See also
Ο παλαιός ανεμόμυλος στο κατεχόμενο χωριό Επτακώμη - - Windmill at Eptakomi village
Εκκλησία του Αποστόλου Λουκά, στο κατεχόμενο χωριό Επτακώμη
.png)
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Το Όρος Γιούτι και η Επτακώμη
Η Επτακώμη είναι κατεχόμενο χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου, στη γεωγραφική περιοχή της Καρπασίας. Βρίσκεται περίπου 42 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης της Αμμοχώστου και είναι κτισμένη σε μέσο υψόμετρο περίπου 150 μέτρων. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 το χωριό βρίσκεται υπό κατοχή και σήμερα χρησιμοποιείται γι’ αυτό η τουρκική ονομασία Yedikonuk.
Στα βόρεια της Επτακώμης υψώνεται μια σειρά βουνών που αποτελούν ανατολική προέκταση της οροσειράς του Πενταδακτύλου. Το ψηλότερο και πιο επιβλητικό από τα βουνά της περιοχής είναι γνωστό ως Όρος Γιούτι. Πρόκειται για έναν απόκρημνο και εντυπωσιακό ορεινό σχηματισμό, με βραχώδεις πλαγιές, σπηλιές και φυσικές καμάρες που δημιουργήθηκαν με τη μακροχρόνια δράση της διάβρωσης.
Το παλιό παρατηρητήριο
Στην κορυφή του Όρους Γιούτι σώζεται ένα παλιό παρατηρητήριο. Από το σημείο αυτό προσφέρεται πανοραμική θέα προς την Επτακώμη, τα γύρω βουνά, τις πεδιάδες της περιοχής και τη βόρεια ακτογραμμή της Κύπρου.
Η θέση του στην κορυφή του βουνού επιτρέπει την ανεμπόδιστη εποπτεία μιας πολύ μεγάλης έκτασης. Η θέα από το παρατηρητήριο είναι πραγματικά εντυπωσιακή, καθώς συνδυάζει το άγριο ορεινό τοπίο του Γιούτι με το γαλάζιο της θάλασσας.
Το παλιό αυτό κτίσμα αποτελεί σήμερα μέρος του ιστορικού τοπίου της περιοχής. Παράλληλα, μαρτυρεί τη σημασία που είχε διαχρονικά η κορυφή του βουνού ως φυσικό σημείο παρατήρησης.
Οι φυσικές καμάρες και οι σπηλιές
Το Όρος Γιούτι παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωμορφολογικό ενδιαφέρον. Στις βραχώδεις πλαγιές του υπάρχουν τουλάχιστον τρεις εντυπωσιακές φυσικές καμάρες, καθώς και αρκετές κοιλότητες και σπηλιές.
Οι σχηματισμοί αυτοί δημιουργήθηκαν σταδιακά από τη φυσική αποσάθρωση και διάβρωση των πετρωμάτων. Ο άνεμος, το νερό και οι μεταβολές της θερμοκρασίας διεύρυναν τις ρωγμές των βράχων και, με την πάροδο του χρόνου, διαμόρφωσαν καμάρες, ανοίγματα και σπηλαιώδεις κοιλότητες.
Μία από τις πιο γνωστές σπηλιές βρίσκεται στην απόκρημνη βόρεια πλευρά του βουνού και βλέπει προς τη θάλασσα. Είναι μεγάλη, δυσπρόσιτη και συνδέεται με μια παλιά τοπική παράδοση της Επτακώμης.
Ο Σπήλιος του Παπά Λουκά
Η σπηλιά έμεινε γνωστή στους κατοίκους της Επτακώμης ως «ο Σπήλιος του Παπά Λουκά» ή «ο Σπήλιος του Παπαλούκα». Η ονομασία της συνδέεται με μια ιστορία που διατηρήθηκε στην προφορική παράδοση του χωριού και ανάγεται στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
Τον Ιούλιο του 1821 οι οθωμανικές αρχές της Κύπρου προχώρησαν σε εκτελέσεις και διώξεις μελών της εκκλησιαστικής ηγεσίας, του κλήρου και των προκρίτων του νησιού. Στις 9 Ιουλίου απαγχονίστηκε στη Λευκωσία ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός, ενώ οι Μητροπολίτες Πάφου Χρύσανθος, Κιτίου Μελέτιος και Κυρηνείας Λαυρέντιος αποκεφαλίστηκαν. Οι διώξεις συνεχίστηκαν και τις επόμενες ημέρες.
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ένας από τους ιερείς που κινδύνευαν να συλληφθούν ήταν ο ιερέας της Επτακώμης, Παπά Λουκάς, τον οποίο οι συγχωριανοί του αποκαλούσαν και Παπαλουκούιν. Επειδή θα ήταν δύσκολο για το χωριό να βρει άλλον ιερέα, οι κάτοικοι τον παρότρυναν να καταφύγει στο Όρος Γιούτι για να σωθεί.
Λόγω της απόκρημνης θέσης της σπηλιάς, λέγεται ότι οι συγχωριανοί του τον κατέβασαν μέσα σε αυτήν με σχοινί. Κατά το διάστημα που παρέμεινε κρυμμένος, του μετέφεραν τακτικά τροφή και νερό. Η παράδοση αναφέρει ότι έζησε στη σπηλιά για περίπου σαράντα ημέρες, μέχρι να υποχωρήσουν οι διώξεις.
Η σύλληψη και η απελευθέρωσή του
Όταν ο Παπά Λουκάς θεώρησε ότι ο κίνδυνος είχε περάσει, εγκατέλειψε τη σπηλιά και επέστρεψε στο σπίτι και στην οικογένειά του. Σύμφωνα πάντοτε με την παράδοση, οι οθωμανικές αρχές πληροφορήθηκαν την επιστροφή του, τον συνέλαβαν και τον οδήγησαν στις φυλακές της Λευκωσίας.
Η σύζυγός του, η παπαδιά, πούλησε τότε την περιουσία τους, συγκέντρωσε τα χρήματα και τα πρόσφερε στον Πασά της Κύπρου, ζητώντας την απελευθέρωση του συζύγου της. Ο Πασάς δέχθηκε τα χρήματα και διέταξε να ελευθερωθεί ο ιερέας.
Όταν ο Παπά Λουκάς και η σύζυγός του επέστρεψαν στην Επτακώμη, οι συγχωριανοί τους τούς υποδέχθηκαν και πραγματοποίησαν έρανο σε ολόκληρο το χωριό, ώστε να βοηθήσουν οικονομικά τον ιερέα και την οικογένειά του.
Ένας τόπος φυσικής ομορφιάς και ιστορικής μνήμης
Το Όρος Γιούτι δεν αποτελεί μόνο ένα επιβλητικό φυσικό τοπίο. Οι φυσικές καμάρες, οι σπηλιές, οι απόκρημνες πλαγιές και η πανοραμική θέα από την κορυφή συνδυάζονται με τις παραδόσεις και τις ιστορικές μνήμες των κατοίκων της Επτακώμης.
Ο Σπήλιος του Παπά Λουκά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τόπου όπου το φυσικό περιβάλλον συνδέθηκε με την ανθρώπινη ιστορία. Ανεξάρτητα από το ποια επιμέρους στοιχεία της αφήγησης μπορούν σήμερα να τεκμηριωθούν ιστορικά, η παράδοση διατηρεί τη μνήμη του φόβου, της αλληλεγγύης και της προσπάθειας μιας κοινότητας να προστατεύσει τον ιερέα της σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο.
Τέτοιοι τόποι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου και αξίζει να καταγράφονται, να μελετώνται και να διατηρούνται για τις επόμενες γενιές.
Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου, 22/2/2010 και 4/7/2021
Γεωγραφικά στοιχεία
- Χώρα: Κύπρος
- Επαρχία: Αμμόχωστος
- Γεωγραφική περιοχή: Χερσόνησος της Καρπασίας
- Πλησιέστερο χωριό: Επτακώμη
- Σημερινή τουρκική ονομασία του χωριού: Yedikonuk
- Βουνό: Όρος Γιούτι
- Τύπος τοποθεσίας: Ορεινό τοπίο, φυσικές καμάρες, σπηλιά και παλιό παρατηρητήριο
- Καθεστώς περιοχής: Κατεχόμενη περιοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1974
- Μέσο υψόμετρο Επτακώμης: Περίπου 150 μέτρα
- Συντεταγμένες κέντρου Επτακώμης: 35.44594° N, 34.03127° E
- Θέση του Σπήλιου του Παπά Λουκά: Στην απόκρημνη βόρεια πλευρά του Όρους Γιούτι, με κατεύθυνση προς τη θάλασσα
Πηγές
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
Text: George Konstantinou
Mount Youti and Eptakomi
Eptakomi is an occupied village in the Famagusta District, within the geographical region of the Karpas Peninsula. It is situated approximately 42 kilometres north of the city of Famagusta and is built at an average elevation of about 150 metres. Since the Turkish invasion of 1974, the village has remained under occupation and the Turkish name Yedikonuk is now used for it.
To the north of Eptakomi rises a series of mountains forming an eastern extension of the Kyrenia mountain range. The highest and most imposing of the mountains in the area is known as Mount Youti. It is a steep and impressive mountainous formation, with rocky slopes, caves and natural arches created by the long-term action of erosion.
The Old Lookout Post
An old lookout post survives on the summit of Mount Youti. From this location there are panoramic views of Eptakomi, the surrounding mountains, the plains of the area and the northern coastline of Cyprus.
Its position on the mountaintop provides an unobstructed view over a very extensive area. The view from the lookout post is truly impressive, combining the wild mountain landscape of Youti with the blue of the sea.
Today, this old structure forms part of the historical landscape of the area. At the same time, it bears witness to the long-standing importance of the mountain summit as a natural observation point.
The Natural Arches and Caves
Mount Youti is of particular geomorphological interest. Its rocky slopes contain at least three impressive natural arches, as well as several cavities and caves.
These formations were gradually created through the natural weathering and erosion of the rocks. Wind, water and changes in temperature widened fractures in the rock and, over time, formed arches, openings and cave-like cavities.
One of the best-known caves is situated on the steep northern side of the mountain, facing the sea. It is large, difficult to access and associated with an old local tradition of Eptakomi.
The Cave of Papa Loukas
The cave became known among the inhabitants of Eptakomi as the “Cave of Papa Loukas” or the “Cave of Papaloukas”. Its name is associated with a story preserved in the village’s oral tradition, dating back to the time of the Greek Revolution of 1821.
In July 1821, the Ottoman authorities in Cyprus carried out executions and persecutions against members of the island’s ecclesiastical leadership, clergy and prominent citizens. On 9 July, Archbishop Kyprianos was hanged in Nicosia, while the Metropolitans Chrysanthos of Paphos, Meletios of Kition and Lavrentios of Kyrenia were beheaded. The persecutions continued during the following days.
According to local tradition, one of the priests who was at risk of being arrested was the priest of Eptakomi, Papa Loukas, whom the villagers also called Papaloukouin. Because it would have been difficult for the village to find another priest, the inhabitants urged him to seek refuge on Mount Youti in order to save himself.
Because of the cave’s inaccessible position, it is said that the villagers lowered him into it with a rope. During the period in which he remained hidden, they regularly brought him food and water. Tradition states that he lived in the cave for approximately forty days, until the persecutions had subsided.
His Arrest and Release
When Papa Loukas believed that the danger had passed, he left the cave and returned to his home and family. According to the tradition, the Ottoman authorities learned of his return, arrested him and took him to the prisons of Nicosia.
His wife, the priest’s wife, then sold their property, gathered the money and offered it to the Pasha of Cyprus, asking for her husband’s release. The Pasha accepted the money and ordered the priest to be freed.
When Papa Loukas and his wife returned to Eptakomi, their fellow villagers welcomed them and organised a collection throughout the village to provide financial assistance to the priest and his family.
A Place of Natural Beauty and Historical Memory
Mount Youti is not only an imposing natural landscape. Its natural arches, caves, steep slopes and panoramic views from the summit are closely connected with the traditions and historical memories of the inhabitants of Eptakomi.
The Cave of Papa Loukas is a characteristic example of a place where the natural environment became connected with human history. Regardless of which individual details of the account can now be historically documented, the tradition preserves the memory of fear, solidarity and a community’s attempt to protect its priest during an exceptionally difficult period.
Such places are an inseparable part of the natural and cultural heritage of Cyprus and deserve to be documented, studied and preserved for future generations.
Photographs: George Konstantinou, 22 February 2010 and 4 July 2021
Geographical Information
- Country: Cyprus
- District: Famagusta
- Geographical region: Karpas Peninsula
- Nearest village: Eptakomi
- Present Turkish name of the village: Yedikonuk
- Mountain: Mount Youti
- Type of site: Mountain landscape, natural arches, cave and old lookout post
- Status of the area: Area of the Republic of Cyprus under occupation since 1974
- Average elevation of Eptakomi: Approximately 150 metres
- Coordinates of the centre of Eptakomi: 35.44594° N, 34.03127° E
- Location of the Cave of Papa Loukas: On the steep northern side of Mount Youti, facing the sea
- Exact coordinates of the cave and lookout post: Not confirmed by a reliable published source
Sources
- Biodiversity of Cyprus – The Lookout Post on the Summit of Mount Youti and the Cave of Papa Loukas
- Polignosi – Eptakomi or Eftakomi
- Union of Displaced Communities of Famagusta – Eptakomi
- Church of Cyprus – The Enduring Message of 9 July
No comments:
Post a Comment