See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο.
Photos by George Konstantinou
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ένα ιδιαίτερο παράκτιο τοπίο της Κερύνειας
Το Τρουλλίν του Καπνίση είναι ένας χαρακτηριστικός παράκτιος βραχώδης λόφος στην κατεχόμενη επαρχία Κερύνειας. Βρίσκεται στα δυτικά παράλια της διοικητικής έκτασης του Αγίου Αμβροσίου, στην ευρύτερη περιοχή Αλακάτι, ανάμεσα στον Άγιο Επίκτητο και τον Άγιο Αμβρόσιο.
Ο μικρός λόφος προεκτείνεται μέσα στη θάλασσα και χωρίζει δύο αμμώδεις παραλίες. Η κωνική μορφή του, τα πετρώματα που έχουν σμιλευθεί από τα κύματα και η αντίθεση ανάμεσα στον βράχο, τη χρυσή άμμο και τη θάλασσα δημιουργούν ένα από τα χαρακτηριστικότερα τοπία της βόρειας ακτογραμμής της Κύπρου.
Το Τρουλλίν του Καπνίση αποτελεί το δεύτερο μιας σειράς τριών παρόμοιων παράκτιων λόφων, οι οποίοι είναι γνωστοί στην τοπική παράδοση ως τα Τρουλλιά του Αγίου Αμβροσίου.
Τι σημαίνει η λέξη «Τρουλλίν»
Η λέξη Τρουλλίν αποτελεί κυπριακό υποκοριστικό της λέξης «τρούλλος». Ως τοπωνύμιο χρησιμοποιείται για έναν μικρό, χαμηλό και συνήθως στρογγυλεμένο λόφο, του οποίου το σχήμα θυμίζει τον τρούλο μιας εκκλησίας.
Όταν στην ίδια περιοχή υπάρχουν περισσότεροι τέτοιοι λόφοι, χρησιμοποιείται ο πληθυντικός Τρουλλιά.
Παρόμοια τοπωνύμια απαντώνται σε πολλές περιοχές της Κύπρου, τόσο στην ενδοχώρα όσο και κοντά στη θάλασσα. Στην περίπτωση της Κερύνειας, τα Τρουλλιά είναι βραχώδεις εξάρσεις που προεκτείνονται από την ακτή προς τη θάλασσα.
Η πρόσθετη ονομασία «του Καπνίση» πιθανότατα συνδέεται με παλαιό τοπικό επώνυμο, παρωνύμιο ή ιδιοκτησιακή σχέση. Χωρίς γραπτή ιστορική μαρτυρία δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η ακριβής προέλευσή της.
Τα τρία Τρουλλιά
Η παράκτια περιοχή ανάμεσα στον Άγιο Επίκτητο και τον Άγιο Αμβρόσιο χαρακτηρίζεται από τρεις διαδοχικούς βραχώδεις λόφους.
Ο πρώτος είναι γνωστός ως Τρουλλίν του Πλατυμάτη ή Τρουλλίν του Αλακατιού. Πρόκειται για κωνική προεξοχή της ξηράς η οποία σχηματίζει ένα μικρό φυσικό λιμανάκι στη δυτική πλευρά της.
Δυτικότερα βρίσκεται το Τρουλλίν του Καπνίση, το οποίο έχει παρόμοιο σχήμα αλλά δεν σχηματίζει προστατευμένο λιμανάκι. Μετά τη βραχώδη προεξοχή, η ακτογραμμή επανέρχεται περίπου στην ίδια κατεύθυνση και συνεχίζεται προς τη μεγάλη αμμώδη παραλία.
Ακολουθεί ένας τρίτος παράκτιος λόφος, κοντά στην παραλία του Γιρούκκη και στην ευρύτερη περιοχή προς τον Ταούτη.
Οι τρεις αυτές φυσικές προεξοχές, μαζί με τις αμμώδεις αγκάλες που σχηματίζονται ανάμεσά τους, αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία της δαντελωτής ακτογραμμής του Αγίου Αμβροσίου.
Η περιοχή Αλακάτι
Το Τρουλλίν του Καπνίση βρίσκεται μέσα στην ευρύτερη παράκτια περιοχή που είναι γνωστή ως Αλακάτι.
Η περιοχή περιλάμβανε αμμώδεις παραλίες, αμμόλοφους, χαμηλή θαμνώδη βλάστηση, αγροτικά κτήματα και διάσπαρτες κατοικίες που χρησιμοποιούνταν εποχικά από κατοίκους του Αγίου Αμβροσίου.
Το τοπίο διαφοροποιείται έντονα από την πιο εύφορη ενδοχώρα του χωριού. Τα αμμώδη εδάφη κοντά στην ακτή δεν ευνοούσαν την ανάπτυξη πυκνής δενδρώδους βλάστησης. Κυριαρχούσαν θάμνοι, σχοινιές και λίγες ημιάγριες ελιές, είδη προσαρμοσμένα στην ξηρασία, στους δυνατούς ανέμους και στο θαλάσσιο αλάτι.
Η πρώτη αμμώδης αγκάλη
Ανατολικά από το Τρουλλίν του Καπνίση απλώνεται μια μεγάλη πεταλοειδής παραλία μήκους μεγαλύτερου του ενός χιλιομέτρου.
Η παραλία χαρακτηριζόταν από χρυσή άμμο και περιβαλλόταν από αμμόλοφους. Επειδή βρισκόταν μακριά από τον κύριο δρόμο, παρέμενε σχετικά απομονωμένη και ήταν λιγότερο γνωστή έξω από τις γειτονικές κοινότητες.
Η χαμηλή αμμώδης έκταση στην ενδοχώρα ήταν γνωστή και με την τουρκική τοπική ονομασία Gehennem Deresi, η οποία αποδίδεται ως «Ποταμός της Κόλασης». Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η ονομασία σχετιζόταν με την έντονη ζέστη της άμμου και τη φτωχή βλάστηση της περιοχής.
Οι Άμμοι του Κούλη
Δυτικά του Τρουλλιού εκτείνεται για περίπου δύο χιλιόμετρα ακόμη μία μεγάλη αμμώδης περιοχή, γνωστή ως Άμμοι του Χατζηκούλη ή απλούστερα Άμμοι του Κούλη.
Οι κάτοικοι περιέγραφαν τη θάλασσα εκεί ως καθαρή, σχετικά ρηχή και συνήθως προστατευμένη από τους δυνατούς ανέμους.
Κοντά στην παραλία υπήρχε το Λακκούιν του Κούλη, ένα πηγάδι στο οποίο είχε βρεθεί γλυκό νερό σε βάθος περίπου τριών ή τεσσάρων μέτρων, παρά το αμμώδες και ξηρό περιβάλλον.
Το νερό του χρησιμοποιούνταν από τους ανθρώπους και τα ζώα της περιοχής. Γύρω από το πηγάδι υπήρχαν ξύλινες και πέτρινες γούρνες, οι οποίες γέμιζαν για το πότισμα των κοπαδιών.
Η δημιουργία του παράκτιου λόφου
Το Τρουλλίν αποτελεί φυσική βραχώδη προεξοχή και όχι τεχνητό οικοδόμημα.
Η μορφή του δημιουργήθηκε μέσα από τη μακροχρόνια δράση διαφορετικών φυσικών διεργασιών. Τα κύματα προσέβαλλαν συνεχώς τα ασθενέστερα πετρώματα της ακτής, ενώ τα ανθεκτικότερα τμήματα διατηρήθηκαν ως προεξέχοντες λόφοι.
Παράλληλα, η βροχή, ο άνεμος, το θαλάσσιο αλάτι και οι μεταβολές της θερμοκρασίας προκάλεσαν σταδιακή αποσάθρωση της επιφάνειας.
Η διαφορά στην ανθεκτικότητα των πετρωμάτων εξηγεί γιατί η ακτογραμμή δεν είναι ευθεία αλλά σχηματίζει ακρωτήρια, μικρούς όρμους, αμμώδεις αγκάλες και απομονωμένες βραχώδεις μορφές.
Χωρίς ειδική επιτόπια γεωλογική εξέταση δεν μπορεί να δοθεί ασφαλής προσδιορισμός της ακριβούς σύστασης και ηλικίας των πετρωμάτων του συγκεκριμένου λόφου.
Η διάβρωση των πετρωμάτων
Τα παράκτια πετρώματα του Τρουλλιού παρουσιάζουν ακανόνιστες επιφάνειες, μικρές κοιλότητες και ασυνήθιστα σχήματα.
Ορισμένες κοιλότητες δημιουργούνται όταν το θαλασσινό νερό συγκρατείται μέσα σε μικρές εσοχές. Μετά την εξάτμισή του παραμένουν κρύσταλλοι αλατιού, οι οποίοι ασκούν πίεση στους πόρους του πετρώματος και διευρύνουν σταδιακά τις κοιλότητες.
Η διαδικασία αυτή ονομάζεται αλατούχος αποσάθρωση και είναι ιδιαίτερα έντονη σε παράκτια περιβάλλοντα με υψηλές θερμοκρασίες και συχνή εξάτμιση.
Τα κύματα αφαιρούν το χαλαρωμένο υλικό και λειαίνουν ή υποσκάπτουν τα χαμηλότερα σημεία. Με το πέρασμα του χρόνου δημιουργούνται περίπλοκες μορφές που με τη φαντασία μπορούν να θυμίζουν πρόσωπα, ζώα ή άλλα σχήματα.
Η μετακίνηση της άμμου
Οι μεγάλες αμμώδεις παραλίες γύρω από το Τρουλλίν δεν είναι σταθερές. Η μορφή και το πλάτος τους μεταβάλλονται ανάλογα με τον κυματισμό, τις καταιγίδες και την κατεύθυνση των παράκτιων ρευμάτων.
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, τα ισχυρά κύματα μπορούν να αφαιρούν άμμο από την παραλία και να τη μεταφέρουν προς βαθύτερα νερά. Σε ηπιότερες περιόδους, μέρος της άμμου επιστρέφει σταδιακά προς την ακτή.
Οι βραχώδεις προεξοχές, όπως το Τρουλλίν, επηρεάζουν την κίνηση των κυμάτων και των ιζημάτων. Έτσι συμβάλλουν στη δημιουργία των καμπύλων αμμωδών όρμων που αναπτύσσονται ανάμεσά τους.
Η θαλάσσια ζωή
Οι βραχώδεις ακτές γύρω από το Τρουλλίν δημιουργούν διαφορετικά ενδιαιτήματα από εκείνα της γειτονικής αμμώδους παραλίας.
Στις βραχώδεις επιφάνειες μπορούν να αναπτυχθούν φύκη και να εγκατασταθούν θαλάσσια ασπόνδυλα. Οι σχισμές και οι κοιλότητες προσφέρουν καταφύγιο σε μικρά ψάρια, καρκινοειδή και μαλάκια.
Η περιοχή ήταν γνωστή στους κατοίκους ως καλός ψαρότοπος. Ιδιαίτερα αναφέρονται οι σκάροι, οι οποίοι τρέφονται βόσκοντας φύκη πάνω στις βραχώδεις επιφάνειες.
Στις γύρω ακτές ψαρεύονταν επίσης σαργοί, ορφοί και άλλα είδη που συνδέονται με βραχώδη παράκτια ενδιαιτήματα.
Οι θαλάσσιες χελώνες
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των κατοίκων, οι αμμώδεις παραλίες της περιοχής χρησιμοποιούνταν παλαιότερα από θαλάσσιες χελώνες για την ωοτοκία τους.
Η μεγάλη έκταση της παραλίας, η λεπτή άμμος, οι αμμόλοφοι και η παλαιότερη απουσία έντονης νυχτερινής δραστηριότητας δημιουργούσαν κατάλληλες συνθήκες για φωλεοποίηση.
Η καρέττα (Caretta caretta) είναι ένα από τα δύο είδη θαλάσσιας χελώνας που αναπαράγονται στις ακτές της Κύπρου. Το δεύτερο είναι η πράσινη χελώνα (Chelonia mydas).
Η σημερινή κατάσταση των θέσεων ωοτοκίας γύρω από το Τρουλλίν χρειάζεται σύγχρονη επιτόπια καταγραφή. Η παλαιότερη παρουσία χελωνών δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η παραλία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται με την ίδια συχνότητα.
Οι ψαράδες και οι κάτοικοι
Πριν από το 1974, η ακτογραμμή αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής των κατοίκων του Αγίου Αμβροσίου.
Οι ντόπιοι χρησιμοποιούσαν τις ακτές για κολύμπι, ψάρεμα και αναψυχή. Ορισμένες οικογένειες διέμεναν εποχικά σε αγροτικά σπίτια κοντά στο Αλακάτι και στον Πλατυμάτη, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Οι βραχώδεις προεξοχές προσέφεραν πρόσβαση σε βαθύτερα νερά και αποτελούσαν κατάλληλα σημεία για ψάρεμα με πετονιά. Οι αμμώδεις παραλίες ανάμεσά τους χρησιμοποιούνταν από οικογένειες και παιδιά.
Οι τοπικές ονομασίες κάθε μικρής παραλίας, ποταμού, βράχου και ακρωτηρίου αποτυπώνουν τη στενή σχέση της κοινότητας με την παράκτια γη της.
Η προστασία της περιοχής πριν από το 1974
Σύμφωνα με την καταγεγραμμένη τοπική ιστορία, η περιοχή του Αλακατιού απαλλοτριώθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία γύρω στο 1970.
Στόχος ήταν η προστασία της από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη, η διατήρηση της χλωρίδας και της πανίδας —με ιδιαίτερη αναφορά στις θαλάσσιες χελώνες— και η εκπόνηση ενιαίου σχεδίου ήπιας τουριστικής αξιοποίησης.
Τα σχέδια δεν ολοκληρώθηκαν εξαιτίας της τουρκικής εισβολής και κατοχής του 1974.
Η σχετική πληροφορία προέρχεται από την καταγεγραμμένη μαρτυρία της κοινότητας του Αγίου Αμβροσίου και χρειάζεται εξέταση των κρατικών αρχείων για πλήρη διοικητική τεκμηρίωση.
Ο Άγιος Αμβρόσιος μετά το 1974
Ο Άγιος Αμβρόσιος καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό το 1974 και οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοί του εκτοπίστηκαν.
Το 1973 το χωριό είχε 1.543 κατοίκους, οι οποίοι ήταν σχεδόν αποκλειστικά Ελληνοκύπριοι. Μετά την εισβολή διασκορπίστηκαν κυρίως στις ελεύθερες περιοχές της Λευκωσίας και της Λεμεσού.
Η απώλεια της πρόσβασης στη γη, στα περιβόλια, στις εκκλησίες και στις παραλίες συνοδεύτηκε από την απώλεια ενός ολόκληρου τρόπου ζωής.
Οι παλιές τοπωνυμίες, οι φωτογραφίες και οι αφηγήσεις των εκτοπισμένων κατοίκων αποτελούν σημαντικά τεκμήρια της ιστορικής γεωγραφίας της περιοχής.
Αρχαιολογικές ενδείξεις στην ευρύτερη περιοχή
Στην ευρύτερη περιοχή των Τρουλλιών έχουν αναφερθεί αρχαιολογικά κατάλοιπα και θραύσματα αγγείων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Τρουλλίν του Πλατυμάτη, όπου έχουν περιγραφεί λαξευμένα σκαλιά, διάδρομοι και κεραμικά ευρήματα τόσο στις πλαγιές όσο και στον γειτονικό βυθό.
Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι στην κορυφή του συγκεκριμένου λόφου μπορεί να υπήρχε αρχαίο ιερό και ότι στην περιοχή λειτουργούσε μικρό λιμάνι. Η ερμηνεία αυτή δεν αφορά αυτομάτως το Τρουλλίν του Καπνίση.
Για το Τρουλλίν του Καπνίση δεν έχουν εντοπιστεί δημοσιευμένα αποτελέσματα συστηματικής αρχαιολογικής ανασκαφής. Επομένως, δεν πρέπει να χαρακτηρίζεται ως αρχαίο ιερό ή αρχαιολογικός χώρος χωρίς πρόσθετα επιστημονικά δεδομένα.
Η σημασία της διατήρησης των τοπωνυμίων
Τα παραδοσιακά τοπωνύμια δεν είναι απλές ονομασίες πάνω σε έναν χάρτη. Διατηρούν πληροφορίες για:
- τη μορφολογία του εδάφους,
- παλαιούς ιδιοκτήτες και οικογένειες,
- καλλιέργειες και επαγγέλματα,
- πηγές νερού,
- ιστορικά γεγονότα,
- τοπικές παραδόσεις,
- τη χρήση κάθε περιοχής από την κοινότητα.
Η καταγραφή της ονομασίας «Τρουλλίν του Καπνίση» συμβάλλει στη διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του κατεχόμενου Αγίου Αμβροσίου.
Χωρίς τις προφορικές μαρτυρίες και τις γραπτές καταγραφές των κατοίκων, πολλές από αυτές τις μικρές αλλά ιστορικά πολύτιμες ονομασίες κινδυνεύουν να ξεχαστούν.
Θέση
Το Τρουλλίν του Καπνίση βρίσκεται:
Περιοχή: Αλακάτι
Κοινότητα: Άγιος Αμβρόσιος
Επαρχία: Κερύνεια
Χώρα: Κύπρος
Καθεστώς περιοχής: Υπό τουρκική κατοχή από το 1974
Σχετική θέση: Στη βόρεια ακτογραμμή, ανάμεσα στον Άγιο Επίκτητο και τον Άγιο Αμβρόσιο
Ακριβείς συντεταγμένες του συγκεκριμένου λόφου δεν εντοπίστηκαν σε αξιόπιστη δημοσιευμένη χαρτογραφική πηγή. Για τον λόγο αυτό δεν παρατίθενται υποθετικές συντεταγμένες που θα μπορούσαν να υποδεικνύουν διαφορετικό από τα τρία Τρουλλιά.
Πηγές τεκμηρίωσης
- Σάββας Ξιούρης, καταγραφή της ακτογραμμής του Αγίου Αμβροσίου, όπως δημοσιεύθηκε από το Σωματείο Χρυσομηλιά Αγίου Αμβροσίου.
- Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, λήμμα «Τρουλλί ή Τρουλλιά».
- PRIO Cyprus Displacement Centre, καταγραφή του Αγίου Αμβροσίου Κερύνειας.
- Επιτόπια φωτογραφική καταγραφή: Γιώργος Κωνσταντίνου.
Text and photographs by George Konstantinou
A Distinctive Coastal Landscape of Kyrenia
Troullin tou Kapnisi is a characteristic coastal rocky hill in the occupied Kyrenia District. It stands on the western coastline of the administrative territory of Agios Amvrosios, within the broader Alakati area, between Agios Epiktitos and Agios Amvrosios.
The small hill projects into the sea and separates two sandy beaches. Its conical form, wave-sculpted rocks and the contrast between rock, golden sand and sea create one of the most distinctive landscapes along the northern coast of Cyprus.
Troullin tou Kapnisi is the second in a series of three similar coastal hills traditionally known as the Troullia of Agios Amvrosios.
Meaning of the Word “Troullin”
The Cypriot word Troullin is a diminutive of the Greek word for dome. As a place name, it describes a small, low and usually rounded hill whose form resembles the dome of a church.
Where several such hills occur within the same area, the plural form Troullia is used.
Similar place names occur in many parts of Cyprus, both inland and beside the sea. In the case of the Kyrenia coastline, the Troullia are rocky elevations projecting from the shore.
The additional name “tou Kapnisi” is probably connected with an old surname, nickname or former ownership. Its precise origin cannot be established without supporting historical documentation.
The Three Troullia
Three successive rocky hills characterise the coast between Agios Epiktitos and Agios Amvrosios.
The first is known as Troullin tou Platymati or Troullin tou Alakati. It is a conical projection that forms a small natural harbour on its western side.
Farther west stands Troullin tou Kapnisi, which has a similar form but does not create a protected harbour. Beyond the projection, the coast returns to approximately the same alignment and continues towards an extensive sandy beach.
A third coastal hill follows near Yiroukkis Beach and the broader area towards Taoutis.
These three natural projections, together with the sandy bays between them, form characteristic elements of the intricately shaped coastline of Agios Amvrosios.
The Alakati Area
Troullin tou Kapnisi lies within the broader coastal area known as Alakati.
The landscape traditionally included sandy beaches, dunes, low scrub vegetation, agricultural land and scattered rural dwellings used seasonally by residents of Agios Amvrosios.
It differs markedly from the more fertile interior. Sandy coastal soils did not favour dense tree growth. Mastic shrubs, other low bushes and a few semi-wild olive trees predominated, all adapted to drought, strong winds and salt spray.
The Eastern Sandy Bay
East of Troullin tou Kapnisi extends a large horseshoe-shaped beach more than one kilometre long.
It was characterised by golden sand and surrounded by dunes. Because it lay away from the main road, it remained comparatively isolated and was less widely known outside the neighbouring communities.
The low sandy hinterland was also locally known by the Turkish name Gehennem Deresi, translated as “River of Hell”. Local tradition associates the name with the intense heat of the sand and the sparse vegetation.
The Sands of Koulis
West of the Troullin lies another extensive sandy area, stretching for approximately two kilometres and known as the Sands of Hadjikoulis, or simply the Sands of Koulis.
Residents described the sea there as clear, comparatively shallow and generally sheltered from strong winds.
Near the shore stood Lakkouin tou Kouli, a well where fresh water had been found at a depth of approximately three or four metres despite the dry, sandy surroundings.
People and livestock used its water. Wooden and stone troughs around the well were filled for watering flocks.
Formation of the Coastal Hill
The Troullin is a natural rocky projection rather than an artificial construction.
Its form developed through the long-term action of several natural processes. Waves continually attacked weaker coastal rocks, while more resistant sections survived as projecting hills.
Rain, wind, sea salt and temperature changes gradually weathered the exposed surfaces.
Differences in rock resistance explain why the coastline is irregular, forming headlands, small bays, sandy coves and isolated rocky features.
Without a dedicated field investigation, the precise composition and geological age of the rocks forming this particular hill cannot be established securely.
Coastal Erosion
The rocks display irregular surfaces, small cavities and unusual forms.
Some cavities develop when seawater remains inside small depressions. As it evaporates, salt crystals grow within the rock’s pores, exerting pressure and gradually enlarging the openings.
This process, known as salt weathering, is especially active in warm coastal environments experiencing frequent evaporation.
Waves remove loosened material and smooth or undercut the lowest surfaces. Over time, complex shapes develop that may resemble faces, animals or other forms.
Movement of Sand
The large sandy beaches surrounding the Troullin are not static. Their form and width change according to wave energy, storms and coastal currents.
Strong winter waves may remove sand from the beach and transport it into deeper water. During calmer periods, some of this material gradually returns to the shore.
Rocky projections such as the Troullin influence wave movement and sediment transport, contributing to the formation of the curved sandy bays between them.
Marine Life
The rocky coast around the Troullin provides habitats differing from those of the neighbouring sandy beach.
Algae grow upon submerged rock surfaces, while cracks and cavities offer shelter to small fish, crustaceans and molluscs.
Local residents knew the area as a productive fishing ground. Parrotfish were particularly associated with the site, grazing algae from rocky surfaces.
White seabream, groupers and other fishes connected with rocky coastal habitats were also caught along the surrounding shoreline.
Marine Turtles
According to residents’ accounts, marine turtles formerly used the sandy beaches of this area for nesting.
The extensive beach, fine sand, dunes and former absence of intensive night-time activity provided suitable nesting conditions.
The loggerhead turtle (Caretta caretta) is one of the two marine turtle species nesting in Cyprus. The other is the green turtle (Chelonia mydas).
The present status of nesting sites around the Troullin requires modern field investigation. Historical occurrence alone does not prove that turtles continue to use the beach with the same frequency today.
Fishermen and Residents
Before 1974, the coastline formed an integral part of daily life for the inhabitants of Agios Amvrosios.
Local people used the shores for swimming, fishing and recreation. Some families lived seasonally in rural houses near Alakati and Platymatis, particularly during summer.
Rocky projections provided access to deeper water and suitable places for line fishing. Families and children used the sandy beaches between them.
The individual names given to every small beach, river, rock and headland reflect the community’s close relationship with its coastal landscape.
Protection Before 1974
According to recorded local history, the Alakati area was compulsorily acquired by the Republic of Cyprus around 1970.
The stated aims were to protect it from uncontrolled development, conserve its flora and fauna—with particular reference to marine turtles—and prepare an integrated plan for carefully managed tourism.
These plans were interrupted by the Turkish invasion and occupation of 1974.
This information derives from the community’s recorded history and would require examination of state archives for complete administrative confirmation.
Agios Amvrosios After 1974
Agios Amvrosios was occupied by the Turkish army in 1974, and its Greek Cypriot inhabitants were displaced.
In 1973, the village had 1,543 residents, almost all Greek Cypriots. Following the invasion, they became dispersed mainly throughout the government-controlled areas of Nicosia and Limassol.
The loss of access to their land, orchards, churches and beaches was accompanied by the loss of an entire way of life.
Traditional place names, photographs and displaced residents’ accounts are important records of the area’s historical geography.
Archaeological Indications in the Broader Area
Archaeological remains and pottery fragments have been reported from the broader Troullia area.
Troullin tou Platymati is of particular interest because rock-cut steps, passages and pottery fragments have been described on its slopes and in the adjacent seabed.
It has been suggested that an ancient sanctuary may have stood on that hill and that a small harbour operated nearby. This interpretation does not automatically apply to Troullin tou Kapnisi.
No published results from a systematic archaeological excavation at Troullin tou Kapnisi have been identified. It should therefore not be described as an ancient sanctuary or archaeological site without additional scientific evidence.
Importance of Preserving Place Names
Traditional place names are more than labels on a map. They preserve information concerning:
- landforms,
- former owners and families,
- agriculture and occupations,
- water sources,
- historical events,
- local traditions,
- the ways in which communities used their land.
Recording the name “Troullin tou Kapnisi” contributes to the preservation of the intangible cultural heritage of occupied Agios Amvrosios.
Without oral accounts and written records from residents, many small but historically valuable place names risk disappearing.
Location
Area: Alakati
Community: Agios Amvrosios
District: Kyrenia
Country: Cyprus
Present status: Under Turkish occupation since 1974
Relative position: On the northern coastline between Agios Epiktitos and Agios Amvrosios
Precise coordinates for this specific hill were not found in a reliable published cartographic source. Estimated coordinates are therefore not provided, as they could mistakenly identify one of the other two Troullia.
Documentation Sources
- Savvas Xiouris, account of the Agios Amvrosios coastline, published by the Chrysomilia Association of Agios Amvrosios.
- Great Cyprus Encyclopaedia, entry “Troulli or Troullia”.
- PRIO Cyprus Displacement Centre, Agios Amvrosios/Kyrenia record.
- Field photographic documentation: George Konstantinou.
No comments:
Post a Comment