Ιερός Ναός Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Κατεχόμενο Λευκόνοικο - Church of Archangel Michael in the Occupied Town of Lefkoniko - Cyprus

See also

Το κατεχόμενο χωριό ( δήμος) Λευκόνοικο της επαρχίας Αμμοχώστου - Leukoniko village - Cyprus

Το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού στο κατεχόμενο χωριό ( δήμος) Λευκόνοικο της επαρχίας Αμμοχώστου 

Εκκλησία Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο κατεχόμενο χωριό ( δήμος) Λευκόνοικο της επαρχίας Αμμοχώστου

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Photos 8/7/2018 by George Konstantinou 

Below in English

Κείμενο του Γιώργου Κωνσταντίνου

Στο κατεχόμενο Λευκόνοικο της επαρχίας Αμμοχώστου, μια ιστορική κωμόπολη της Μεσαορίας, βρίσκεται ο επιβλητικός Ιερός Ναός του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής και ένα κτίσμα στενά συνδεδεμένο με την ιστορία και τις μνήμες των κατοίκων του Λευκονοίκου.

Ο ναός αποτελούσε το κέντρο της πάνω ενορίας του Λευκονοίκου και μαζί με την εκκλησία του Σωτήρος ήταν οι δύο κύριες εκκλησίες της κωμόπολης. Πρόκειται για μεγάλο και επιβλητικό ναό, αρχιτεκτονικά διαμορφωμένο ως βασιλική με τρούλο.

Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και τον εκτοπισμό των Ελληνοκυπρίων κατοίκων του Λευκονοίκου, ο ναός εγκαταλείφθηκε και με την πάροδο των χρόνων υπέστη σοβαρές φθορές. Πηγές του Δήμου Λευκονοίκου αναφέρουν ότι κινδύνευε ακόμη και με κατάρρευση, ενώ καταγράφεται επίσης η καταστροφή των τοιχογραφιών του.

Η κακή κατάσταση του ναού οδήγησε τελικά στην ένταξή του στις προσπάθειες διάσωσης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου. Ήδη από το 2008 ο Αρχάγγελος Μιχαήλ επιλέχθηκε, μαζί με το τέμενος Αρναβούτ στη Λεμεσό, ως ένα από τα πρώτα πιλοτικά μνημεία που θα εξετάζονταν στο πλαίσιο της δικοινοτικής συνεργασίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Χρειάστηκε όμως να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι να πραγματοποιηθεί η ουσιαστική αποκατάσταση. Οι εργασίες συντήρησης και αναστήλωσης πραγματοποιήθηκαν υπό την Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά, με την υποστήριξη του UNDP και χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι εργασίες διήρκεσαν περίπου οκτώ μήνες και το κόστος τους ανήλθε περίπου στις 390.000 ευρώ, καλυπτόμενο εξ ολοκλήρου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η κατάσταση του ναού πριν από την επέμβαση ήταν ιδιαίτερα σοβαρή. Από ένα μεγαλόπρεπο εκκλησιαστικό οικοδόμημα είχε μετατραπεί σε ετοιμόρροπο κτίσμα. Με τις εργασίες αποκατάστασης αντιμετωπίστηκαν τα σοβαρά προβλήματα του κτιρίου και ο ναός διασώθηκε από την περαιτέρω καταστροφή, ανακτώντας σε μεγάλο βαθμό την επιβλητική του μορφή.

Στις 12 Οκτωβρίου 2017 πραγματοποιήθηκε εκδήλωση για την ολοκλήρωση των εργασιών. Περισσότεροι από 200 Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι συγκεντρώθηκαν μαζί με εκπροσώπους της Τεχνικής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του UNDP για να σηματοδοτήσουν την αποκατάσταση του ιστορικού ναού.

Η αναστήλωση του Αρχαγγέλου Μιχαήλ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο σημαντική είναι η προστασία των θρησκευτικών και ιστορικών μνημείων ολόκληρης της Κύπρου, ανεξάρτητα από το σε ποια πλευρά της διαχωριστικής γραμμής βρίσκονται. Τα μνημεία αυτά αποτελούν κομμάτια της ιστορίας του τόπου και πρέπει να παραδίδονται στις επόμενες γενιές.

Για τους εκτοπισμένους κατοίκους του Λευκονοίκου, ο Αρχάγγελος Μιχαήλ δεν είναι απλώς ένα παλαιό αρχιτεκτονικό μνημείο. Είναι ένας τόπος άμεσα συνδεδεμένος με τη θρησκευτική και κοινωνική ζωή της κωμόπολης, με βαπτίσεις, γάμους, γιορτές και προσωπικές αναμνήσεις πολλών γενεών.

Σήμερα ο αναστηλωμένος ναός στέκει και πάλι επιβλητικός στο κατεχόμενο Λευκόνοικο, αποτελώντας ένα σημαντικό κομμάτι της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου και διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη της παλιάς κωμόπολης και των ανθρώπων της.

Photos 18/9/2023 by George Konstantinou

Church of Archangel Michael in the Occupied Town of Lefkoniko

Text by George Konstantinou

In the occupied town of Lefkoniko, in the Famagusta District, an historic town of the Mesaoria plain, stands the imposing Church of Archangel Michael, one of the most important religious monuments of the area and a building closely connected with the history and memories of the people of Lefkoniko.

The church served the upper parish of Lefkoniko and, together with the Church of the Saviour, was one of the two principal churches of the town. It is a large and impressive church, architecturally designed as a domed basilica.

Following the Turkish invasion of 1974 and the displacement of the Greek Cypriot inhabitants of Lefkoniko, the church was abandoned and, over the following decades, suffered serious deterioration. Its condition eventually became so poor that the building was considered to be at risk of collapse, while damage and destruction to its interior decoration and wall paintings were also recorded.

The serious condition of the church eventually led to its inclusion in efforts to preserve Cyprus's cultural heritage. As early as 2008, the Church of Archangel Michael was selected, together with the Arnavut Mosque in Limassol, as one of the first pilot monuments to be considered within the framework of bicommunal cooperation for the protection of cultural heritage.

Several years passed, however, before the major conservation and restoration project was finally carried out. The works were undertaken under the auspices of the Technical Committee on Cultural Heritage, with the support of the United Nations Development Programme (UNDP) and funding from the European Union.

The conservation works lasted approximately eight months, at a cost of around €390,000, fully funded by the European Union. Before the intervention, the condition of the building was particularly serious. What had once been a magnificent church had become a severely deteriorated structure threatened by further damage and possible collapse.

During the restoration, the major structural and conservation problems affecting the monument were addressed. The building was stabilised and protected from further deterioration, allowing the historic church to regain much of its former imposing appearance.

On 12 October 2017, an event was held to mark the completion of the conservation works. More than 200 Greek Cypriots and Turkish Cypriots, together with representatives of the Technical Committee on Cultural Heritage, the European Commission and UNDP, gathered at the church to celebrate the restoration of this important historic monument.

The restoration of the Church of Archangel Michael is an important example of the value of preserving the religious and historical monuments of Cyprus. These monuments form an inseparable part of the island's history and cultural heritage and should be protected so that they can be passed on to future generations.

For the displaced inhabitants of Lefkoniko, the Church of Archangel Michael is much more than an old architectural monument. It is a place closely associated with the religious and social life of their town and with baptisms, weddings, religious celebrations and the personal memories of many generations.

Today, the restored Church of Archangel Michael once again stands prominently in occupied Lefkoniko, preserving an important part of the religious and cultural heritage of Cyprus and keeping alive the memory of the historic town and its people.