Translate

Sunday, 23 August 2026

Οικογένεια Aizoaceae στην Κύπρο – Aizoaceae Family in Cyprus

 See also

ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Aizoaceae

Η Aizoaceae είναι μεγάλη και ιδιαίτερα χαρακτηριστική οικογένεια ανθοφόρων φυτών της τάξης Caryophyllales. Είναι γνωστή διεθνώς ως ice plant family ή carpetweed family και περιλαμβάνει κυρίως σαρκώδη φυτά προσαρμοσμένα σε ξηρές, θερμές, αμμώδεις ή αλατούχες συνθήκες.

Η μεγαλύτερη ποικιλότητα της οικογένειας βρίσκεται στη νότια Αφρική, ιδιαίτερα στις ξηρές και ημίξηρες περιοχές της. Μέλη της οικογένειας απαντούν επίσης στη Μεσόγειο, στη βόρεια και ανατολική Αφρική, στην Αραβική Χερσόνησο, στην Ασία, στην Αυστραλία και σε άλλες θερμές περιοχές του κόσμου.

Το Plants of the World Online των Royal Botanic Gardens, Kew, δέχεται την Aizoaceae ως αυτοτελή οικογένεια και περιλαμβάνει σε αυτήν περίπου 120 αποδεκτά γένη. Ο ακριβής αριθμός ειδών και γενών μπορεί να μεταβάλλεται καθώς αναθεωρούνται οι ταξινομικές σχέσεις μέσα στην οικογένεια.

Μορφολογία και προσαρμογές

Τα περισσότερα μέλη της Aizoaceae είναι ετήσιες ή πολυετείς πόες, έρποντα φυτά, ημίθαμνοι ή χαμηλοί σαρκώδεις θάμνοι. Τα φύλλα είναι συνήθως απλά, ακέραια και σαρκώδη. Η αποθήκευση νερού στους ιστούς τους επιτρέπει στα φυτά να επιβιώνουν σε περιβάλλοντα με περιορισμένη υγρασία, έντονη ηλιοφάνεια και υψηλές θερμοκρασίες.

Σε αρκετά είδη, η επιφάνεια των φύλλων και των βλαστών καλύπτεται από διογκωμένα επιδερμικά κύτταρα που μοιάζουν με μικρές γυάλινες ή παγωμένες σταγόνες. Τα κύτταρα αυτά είναι ιδιαίτερα εμφανή στο Mesembryanthemum crystallinum και ευθύνονται για την αγγλική ονομασία ice plant.

Τα άνθη μπορεί να είναι μικρά και δυσδιάκριτα ή μεγάλα και έντονα χρωματισμένα. Σε πολλά είδη υπάρχουν πολυάριθμα στενά πεταλοειδή στημονώδη όργανα, τα οποία δημιουργούν την εντύπωση άνθους με πολλές λεπτές ακτίνες. Τα χρώματα περιλαμβάνουν λευκό, κίτρινο, ρόδινο, πορφυρό, κόκκινο και πορτοκαλί.

Οι καρποί είναι συνήθως κάψες. Σε πολλά είδη της υποοικογένειας Ruschioideae οι κάψες ανοίγουν όταν βραχούν από τη βροχή, επιτρέποντας τη σταδιακή απελευθέρωση των σπερμάτων σε συνθήκες κατάλληλες για βλάστηση. Πρόκειται για εξαιρετική προσαρμογή σε περιοχές όπου οι βροχοπτώσεις είναι σπάνιες και ακανόνιστες.

Αντοχή στην ξηρασία και την αλατότητα

Πολλά είδη της Aizoaceae έχουν εξελιχθεί ώστε να περιορίζουν την απώλεια νερού. Τα σαρκώδη φύλλα, η χαμηλή ανάπτυξη, η περιορισμένη επιφάνεια έκθεσης και οι εξειδικευμένοι φωτοσυνθετικοί μηχανισμοί τούς επιτρέπουν να αντέχουν σε ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες.

Αρκετά μέλη της οικογένειας χρησιμοποιούν τον μεταβολισμό CAM, κατά τον οποίο τα στόματα ανοίγουν κυρίως τη νύχτα και όχι κατά τη θερμή διάρκεια της ημέρας. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η απώλεια νερού. Ορισμένα φυτά, όπως το Mesembryanthemum crystallinum, μπορούν να μεταβάλλουν τον τρόπο φωτοσύνθεσής τους όταν εκτίθενται σε ξηρασία ή αυξημένη αλατότητα.

Αυτές οι προσαρμογές εξηγούν γιατί πολλά είδη της οικογένειας αναπτύσσονται σε αμμώδεις ακτές, αλμυρά εδάφη, βραχώδεις θέσεις, ερημικές περιοχές και άλλους οικοτόπους όπου πολλά φυτά δυσκολεύονται να επιβιώσουν.

Παγκόσμια εξάπλωση

Η Aizoaceae έχει κυρίως τροπική και υποτροπική εξάπλωση, με κέντρο ποικιλότητας τη νότια Αφρική. Ορισμένα γένη έχουν φυσική εξάπλωση στη Μεσόγειο, στη Μακαρονησία, στη Σαχάρα, στη Μέση Ανατολή και στην Αραβική Χερσόνησο.

Πολλά νοτιοαφρικανικά είδη έχουν μεταφερθεί σε άλλες περιοχές ως καλλωπιστικά ή ως φυτά εδαφοκάλυψης. Μερικά διέφυγαν από την καλλιέργεια, εγκαταστάθηκαν σε φυσικά οικοσυστήματα και εξελίχθηκαν σε προβληματικά ξενικά φυτά, ιδιαίτερα σε παράκτιες περιοχές με μεσογειακό κλίμα.

Η Aizoaceae στην Κύπρο

Στον οργανωμένο κατάλογο των αγγειόφυτων της Κύπρου η οικογένεια Aizoaceae αντιπροσωπεύεται από τέσσερα γένη και έξι taxa:

  • Γένος Aizoanthemopsis: 1 taxon
  • Γένος Mesembryanthemum: 2 taxa
  • Γένος Aptenia: 1 taxon
  • Γένος Carpobrotus: 2 taxa
  • Συνολικός αριθμός γενών: 4
  • Συνολικός αριθμός taxa: 6
  • Ιθαγενή μη ενδημικά: 3
  • Ενδημικά της Κύπρου: 0
  • Ξενικά ή εγκλιματισμένα: 3
  • Υβρίδια: 0
  • Αβέβαιης κατάστασης: 0

Τα έξι taxa του κυπριακού καταλόγου είναι:

  1. Aizoanthemopsis hispanica (L.) Klak
  2. Mesembryanthemum crystallinum L.
  3. Mesembryanthemum nodiflorum L.
  4. Aptenia cordifolia (L.f.) Schwantes
  5. Carpobrotus acinaciformis (L.) L.Bolus
  6. Carpobrotus edulis (L.) N.E.Br.

Τα ιθαγενή taxa

Aizoanthemopsis hispanica

Το Aizoanthemopsis hispanica είναι ετήσιο φυτό με φυσική εξάπλωση από τη Μακαρονησία και τη Μεσόγειο μέχρι το Ιράν και την Αραβική Χερσόνησο. Στην παλαιότερη βιβλιογραφία και σε προηγούμενες αναρτήσεις μπορεί να εμφανίζεται ως Aizoon hispanicum L. ή Aizoanthemum hispanicum. Το Plants of the World Online δέχεται σήμερα την ονομασία Aizoanthemopsis hispanica.

Στην Κύπρο θεωρείται ιθαγενές και μη ενδημικό. Σύμφωνα με το Flora of Cyprus, περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου ως Κινδυνεύον – Endangered, με κριτήριο D1. Η κατάσταση αυτή συνδέεται με τον πολύ μικρό κυπριακό πληθυσμό του.

Η περιορισμένη παρουσία του καθιστά απαραίτητη την προστασία των γνωστών θέσεων, την αποφυγή καταστροφής του ενδιαιτήματός του και τη συστηματική παρακολούθηση των πληθυσμών του.

Mesembryanthemum crystallinum

Το Mesembryanthemum crystallinum είναι ετήσιο ή βραχύβιο σαρκώδες φυτό. Τα φύλλα και οι βλαστοί του καλύπτονται από μεγάλα, διαφανή επιδερμικά κύτταρα, τα οποία αντανακλούν το φως και δίνουν στο φυτό την εικόνα ότι είναι σκεπασμένο με παγοκρυστάλλους.

Αναπτύσσεται κυρίως σε παράκτιες, αμμώδεις και αλατούχες θέσεις. Είναι ανθεκτικό στην ξηρασία και στην αλατότητα και μπορεί να συσσωρεύει άλατα στους ιστούς του. Η φυσική του εξάπλωση περιλαμβάνει τη Μεσόγειο, τη Μακαρονησία, τη βόρεια και νότια Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο.

Στην Κύπρο είναι ιθαγενές και μη ενδημικό. Το Flora of Cyprus το κατατάσσει ως Τρωτό – Vulnerable, με κριτήριο D2, λόγω της πολύ περιορισμένης γεωγραφικής του εξάπλωσης στο νησί.

Mesembryanthemum nodiflorum

Το Mesembryanthemum nodiflorum είναι μικρό, ετήσιο ή βραχύβιο σαρκώδες φυτό των ξηρών και αλατούχων εδαφών. Έχει συνήθως λεπτότερους βλαστούς και μικρότερα φύλλα από το M. crystallinum. Τα άνθη του είναι μικρά, κιτρινωπά ή υπόλευκα.

Το είδος έχει ευρεία φυσική εξάπλωση από τη Μακαρονησία και τη Μεσόγειο μέχρι τη Σαχάρα, το Ιράν και την Αραβική Χερσόνησο. Στην Κύπρο θεωρείται ιθαγενές και μη ενδημικό και απαντά κυρίως σε χαμηλά υψόμετρα, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι περίπου τα 100 μέτρα.

Τα ξενικά και εγκλιματισμένα taxa

Aptenia cordifolia

Η Aptenia cordifolia είναι έρπον, πολυετές σαρκώδες φυτό με καρδιόσχημα φύλλα και μικρά έντονα ρόδινα έως πορφυρά άνθη. Κατάγεται από τη νότια Αφρική και καλλιεργείται ευρέως ως καλλωπιστικό και ως φυτό εδαφοκάλυψης.

Στην Κύπρο έχει καταγραφεί εκτός καλλιέργειας, αλλά το Flora of Cyprus την ταξινομεί ως περιστασιακό ξενικό – Casual. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για σταθερούς, αυτοσυντηρούμενους εγκλιματισμένους πληθυσμούς.

Υπάρχει επίσης ταξινομική διαφορά μεταξύ πηγών. Ο κυπριακός κατάλογος χρησιμοποιεί το όνομα Aptenia cordifolia, ενώ το σημερινό Plants of the World Online το θεωρεί συνώνυμο του αποδεκτού Mesembryanthemum cordifolium L.f. Για συνέπεια με τον κατάλογο, στο παρόν άρθρο διατηρείται η ονομασία Aptenia cordifolia.

Carpobrotus acinaciformis

Το Carpobrotus acinaciformis είναι ισχυρό, έρπον σαρκώδες φυτό με παχιά φύλλα τριγωνικής διατομής και μεγάλα άνθη, συνήθως σε αποχρώσεις του ρόδινου ή του πορφυρού. Κατάγεται από τη νοτιοδυτική περιοχή του Ακρωτηρίου της Νότιας Αφρικής.

Έχει φυτευτεί σε πολλές χώρες για καλλωπισμό, εδαφοκάλυψη και σταθεροποίηση πρανών. Οι βλαστοί του μπορούν να ριζώνουν στους κόμβους και να σχηματίζουν εκτεταμένους τάπητες.

Στην Κύπρο θεωρείται εγκλιματισμένο μη επεκτατικό – Naturalized non-invasive. Σύμφωνα με το Flora of Cyprus, φυτεύεται ευρέως αλλά εγκλιματίζεται με αργό ρυθμό.

Carpobrotus edulis

Το Carpobrotus edulis είναι επίσης έρπον, πολυετές σαρκώδες φυτό νοτιοαφρικανικής προέλευσης. Διαθέτει μεγάλα, παχιά φύλλα τριγωνικής διατομής και εντυπωσιακά άνθη, τα οποία είναι συνήθως κίτρινα και μπορούν να αποκτούν ρόδινες αποχρώσεις καθώς γηράσκουν.

Χρησιμοποιείται ευρέως ως καλλωπιστικό, ως φυτό εδαφοκάλυψης και για τη σταθεροποίηση αμμωδών ή επικλινών εδαφών. Σε αρκετές μεσογειακές περιοχές εκτός Κύπρου έχει εξελιχθεί σε ισχυρά επεκτατικό ξενικό είδος, σχηματίζοντας πυκνούς τάπητες που ανταγωνίζονται την τοπική βλάστηση.

Στην Κύπρο το Flora of Cyprus το χαρακτηρίζει εγκλιματισμένο μη επεκτατικό – Naturalized non-invasive και σημειώνει ότι, παρόλο που φυτεύεται ευρέως, εγκλιματίζεται μόνο αργά. Η κατάστασή του πρέπει να παρακολουθείται, ιδιαίτερα κοντά σε φυσικούς παράκτιους οικοτόπους.

Οικολογικός ρόλος

Τα ιθαγενή είδη της Aizoaceae αποτελούν μέρος της εξειδικευμένης βλάστησης ξηρών, παράκτιων και αλατούχων οικοτόπων. Τα άνθη τους προσφέρουν νέκταρ και γύρη σε έντομα, ενώ οι καρποί και τα σπέρματα συμμετέχουν στις τροφικές σχέσεις των παράκτιων οικοσυστημάτων.

Τα ξενικά έρποντα είδη μπορούν να καλύπτουν γρήγορα γυμνό έδαφος και να περιορίζουν τη διάβρωση. Ωστόσο, όταν εξαπλώνονται σε φυσικούς οικοτόπους, υπάρχει κίνδυνος να καταλάβουν τον χώρο μικρών ιθαγενών φυτών και να μεταβάλουν τη δομή της βλάστησης.

Απειλές και προστασία στην Κύπρο

Τα σημαντικότερα είδη της οικογένειας από άποψη διατήρησης είναι τα Aizoanthemopsis hispanica και Mesembryanthemum crystallinum. Οι κυριότερες πιθανές απειλές είναι:

  • Παράκτια και οικιστική ανάπτυξη
  • Καταστροφή αμμωδών και αλατούχων ενδιαιτημάτων
  • Καθαρισμός ή ισοπέδωση φυσικών εκτάσεων
  • Απόρριψη αδρανών υλικών και αποβλήτων
  • Χρήση ζιζανιοκτόνων
  • Ποδοπάτηση και κίνηση οχημάτων
  • Μικρό μέγεθος και απομόνωση των πληθυσμών
  • Παρατεταμένη ξηρασία και κλιματική αλλαγή
  • Ανταγωνισμός από ξενικά φυτά εδαφοκάλυψης

Απαραίτητες ενέργειες είναι η προστασία των γνωστών θέσεων, η διατήρηση των φυσικών παράκτιων και αλατούχων οικοτόπων, η αποφυγή φύτευσης επεκτατικών ειδών κοντά σε ευαίσθητες περιοχές και η παρακολούθηση των πληθυσμών των σπάνιων ιθαγενών taxa.

Ταξινόμηση

  • Βασίλειο: Plantae
  • Κλάδος: Αγγειόσπερμα – Angiosperms
  • Τάξη: Caryophyllales
  • Οικογένεια: Aizoaceae Martinov
  • Γένη στον κυπριακό κατάλογο: Aizoanthemopsis, Mesembryanthemum, Aptenia, Carpobrotus
  • Taxa στον κυπριακό κατάλογο: 6
  • Ιθαγενή taxa: 3
  • Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa: 3

Πηγές

Text by George Konstantinou

The Aizoaceae family

Aizoaceae is a large and distinctive family of flowering plants in the order Caryophyllales. It is commonly known as the ice plant family or carpetweed family and consists mainly of succulent plants adapted to dry, hot, sandy or saline environments.

The family reaches its greatest diversity in southern Africa, particularly in arid and semi-arid regions. Its members also occur in the Mediterranean, northern and eastern Africa, the Arabian Peninsula, Asia, Australia and other warm parts of the world.

Plants of the World Online, maintained by the Royal Botanic Gardens, Kew, accepts Aizoaceae as a distinct family and currently includes approximately 120 accepted genera. The precise number of genera and species may change as taxonomic relationships within the family are revised.

Morphology and adaptations

Most members of Aizoaceae are annual or perennial herbs, creeping plants, subshrubs or low succulent shrubs. Their leaves are usually simple, entire and fleshy. Water storage within their tissues allows them to survive limited moisture, intense sunlight and high temperatures.

In several species, the surfaces of the leaves and stems are covered with enlarged epidermal cells resembling tiny drops of glass or ice. These cells are particularly conspicuous in Mesembryanthemum crystallinum and are responsible for the English name ice plant.

Flowers may be small and inconspicuous or large and brightly coloured. Many species possess numerous narrow petal-like staminodes, creating the appearance of a flower with many slender rays. Colours include white, yellow, pink, purple, red and orange.

The fruits are usually capsules. In many members of subfamily Ruschioideae, the capsules open when wetted by rain, gradually releasing their seeds under conditions favourable for germination. This is an effective adaptation to habitats where rainfall is rare and unpredictable.

Drought and salt tolerance

Many species have evolved mechanisms that reduce water loss. Fleshy leaves, low growth, reduced exposed surface area and specialized photosynthetic pathways enable them to withstand harsh environmental conditions.

Several members use CAM photosynthesis, opening their stomata mainly at night rather than during the heat of the day. This reduces water loss. Some plants, including Mesembryanthemum crystallinum, can alter their photosynthetic pathway when exposed to drought or increased salinity.

These adaptations explain the occurrence of many Aizoaceae species on sandy coasts, saline soils, rocky ground, deserts and other habitats where many plants cannot survive.

Global distribution

Aizoaceae has a mainly tropical and subtropical distribution, with its principal centre of diversity in southern Africa. Some genera are naturally distributed in the Mediterranean, Macaronesia, the Sahara, the Middle East and the Arabian Peninsula.

Many southern African species have been transported to other regions as ornamental plants or ground covers. Some escaped from cultivation, became established in natural ecosystems and developed into problematic alien plants, especially in coastal regions with Mediterranean climates.

Aizoaceae in Cyprus

In the organized checklist of the vascular plants of Cyprus, Aizoaceae is represented by four genera and six taxa:

  • Genus Aizoanthemopsis: 1 taxon
  • Genus Mesembryanthemum: 2 taxa
  • Genus Aptenia: 1 taxon
  • Genus Carpobrotus: 2 taxa
  • Total number of genera: 4
  • Total number of taxa: 6
  • Native non-endemic taxa: 3
  • Endemic taxa: 0
  • Alien or naturalized taxa: 3
  • Hybrids: 0
  • Taxa of uncertain status: 0

The six taxa included in the Cyprus checklist are:

  1. Aizoanthemopsis hispanica (L.) Klak
  2. Mesembryanthemum crystallinum L.
  3. Mesembryanthemum nodiflorum L.
  4. Aptenia cordifolia (L.f.) Schwantes
  5. Carpobrotus acinaciformis (L.) L.Bolus
  6. Carpobrotus edulis (L.) N.E.Br.

Native taxa

Aizoanthemopsis hispanica

Aizoanthemopsis hispanica is an annual plant naturally distributed from Macaronesia and the Mediterranean to Iran and the Arabian Peninsula. In older literature and earlier posts it may appear as Aizoon hispanicum L. or Aizoanthemum hispanicum. Plants of the World Online currently accepts the name Aizoanthemopsis hispanica.

It is indigenous and non-endemic in Cyprus. According to Flora of Cyprus, it is included in the Red Data Book of the Flora of Cyprus as Endangered under criterion D1. This status is associated with its very small population on the island.

Protection of the known localities, avoidance of habitat destruction and systematic population monitoring are therefore essential.

Mesembryanthemum crystallinum

Mesembryanthemum crystallinum is an annual or short-lived succulent. Its leaves and stems are covered with large transparent epidermal cells that reflect light and make the plant appear to be covered with ice crystals.

It grows mainly in coastal, sandy and saline habitats. It is drought- and salt-tolerant and can accumulate salts within its tissues. Its natural range includes the Mediterranean, Macaronesia, northern and southern Africa and the Arabian Peninsula.

In Cyprus it is indigenous and non-endemic. Flora of Cyprus classifies it as Vulnerable under criterion D2 because of its highly restricted geographical distribution on the island.

Mesembryanthemum nodiflorum

Mesembryanthemum nodiflorum is a small annual or short-lived succulent of dry and saline ground. It normally has more slender stems and smaller leaves than M. crystallinum. Its flowers are small and yellowish or whitish.

The species has a broad native range extending from Macaronesia and the Mediterranean to the Sahara, Iran and the Arabian Peninsula. It is indigenous and non-endemic in Cyprus and occurs mainly at low elevations, from sea level to approximately 100 metres.

Alien and naturalized taxa

Aptenia cordifolia

Aptenia cordifolia is a creeping perennial succulent with heart-shaped leaves and small bright pink to purple flowers. It originates from southern Africa and is widely cultivated as an ornamental and ground-cover plant.

It has been recorded outside cultivation in Cyprus, but Flora of Cyprus classifies it as casual. This indicates that there is insufficient evidence that it maintains stable, self-sustaining naturalized populations.

There is also a taxonomic difference between sources. The Cyprus checklist uses Aptenia cordifolia, whereas the current Plants of the World Online treats it as a synonym of the accepted Mesembryanthemum cordifolium L.f. The name Aptenia cordifolia is retained here for consistency with the Cyprus checklist.

Carpobrotus acinaciformis

Carpobrotus acinaciformis is a vigorous creeping succulent with thick leaves of triangular cross-section and large flowers, usually in pink or purple shades. It is native to the south-western Cape region of South Africa.

It has been planted in many countries for ornament, ground cover and slope stabilization. Its stems can root at the nodes and form extensive mats.

In Cyprus it is classified as naturalized non-invasive. Flora of Cyprus notes that it is widely planted but naturalizes only slowly.

Carpobrotus edulis

Carpobrotus edulis is another creeping perennial succulent of southern African origin. It has large, thick leaves of triangular cross-section and conspicuous flowers that are usually yellow and may become pinkish as they age.

It is widely used as an ornamental, as ground cover and for stabilizing sandy or sloping ground. In several Mediterranean regions outside Cyprus it has become a strongly invasive alien species, forming dense mats that compete with native vegetation.

Flora of Cyprus classifies it locally as naturalized non-invasive and notes that, although widely planted, it naturalizes only slowly. Its status should nevertheless be monitored, especially close to natural coastal habitats.

Ecological role

Native Aizoaceae species form part of the specialized vegetation of dry, coastal and saline habitats. Their flowers provide nectar and pollen for insects, while their fruits and seeds participate in the food webs of coastal ecosystems.

Alien creeping species can rapidly cover bare ground and reduce erosion. However, when they spread into natural habitats, they may occupy the space required by small native plants and alter vegetation structure.

Threats and conservation in Cyprus

The most important members of the family from a conservation perspective are Aizoanthemopsis hispanica and Mesembryanthemum crystallinum. Principal potential threats include:

  • Coastal and urban development
  • Destruction of sandy and saline habitats
  • Clearance or levelling of natural ground
  • Dumping of construction material and waste
  • Herbicide use
  • Trampling and vehicle traffic
  • Small and isolated populations
  • Prolonged drought and climate change
  • Competition from alien ground-cover plants

Essential measures include protection of known localities, conservation of natural coastal and saline habitats, avoidance of planting potentially spreading species near sensitive areas and continued monitoring of rare native taxa.

Classification

  • Kingdom: Plantae
  • Clade: Angiosperms
  • Order: Caryophyllales
  • Family: Aizoaceae Martinov
  • Genera in the Cyprus checklist: Aizoanthemopsis, Mesembryanthemum, Aptenia, Carpobrotus
  • Taxa in the Cyprus checklist: 6
  • Native taxa: 3
  • Alien or naturalized taxa: 3

Sources

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες ,

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)