See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Η οικογένεια Capparaceae, γνωστή στα αγγλικά ως caper family, ανήκει στην τάξη Brassicales. Περιλαμβάνει κυρίως θάμνους, μικρά δέντρα και, σπανιότερα, ποώδη ή αναρριχώμενα φυτά, τα οποία εξαπλώνονται κυρίως στις τροπικές, υποτροπικές και θερμές εύκρατες περιοχές.
Σύμφωνα αποκλειστικά με τον οργανωμένο κατάλογο των 2.071 taxa της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Capparaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 1 γένος και 1 taxon:
- 1 ιθαγενές μη ενδημικό taxon,
- κανένα ενδημικό taxon,
- κανένα ξενικό ή εγκλιματισμένο taxon,
- κανένα υβρίδιο,
- κανένα taxon αβέβαιης κατάστασης.
Το μοναδικό γένος της οικογένειας που καταγράφεται στην Κύπρο είναι το Capparis και το μοναδικό είδος είναι το Capparis spinosa.
Βασικά μορφολογικά χαρακτηριστικά
Τα μέλη της οικογένειας Capparaceae είναι συνήθως ξυλώδη φυτά. Τα φύλλα είναι απλά, εναλλασσόμενα και μπορεί να συνοδεύονται από μικρά παράφυλλα ή αγκάθια.
Τα άνθη είναι συνήθως ερμαφρόδιτα και μπορεί να είναι ακτινόμορφα ή ελαφρά ζυγόμορφα. Διαθέτουν συνήθως τέσσερα σέπαλα και τέσσερα ελεύθερα πέταλα.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών ειδών είναι οι πολυάριθμοι, πολύ μακριοί στήμονες που προεξέχουν έντονα από τη στεφάνη. Η ωοθήκη αναπτύσσεται συχνά στην κορυφή ενός μακριού μίσχου που ονομάζεται γυνοφόρο.
Ο καρπός είναι ράγα ή κάψα και περιέχει έναν έως πολλούς σπόρους. Στο Capparis spinosa σχηματίζεται σαρκώδης, επιμήκης καρπός με πολυάριθμους σπόρους.
Εξάπλωση και ενδιαιτήματα στην Κύπρο
Η κάππαρη είναι χαρακτηριστικό φυτό των θερμών, ξηρών και πετρωδών περιοχών της Κύπρου.
Απαντά σε:
- βραχώδεις και πετρώδεις πλαγιές,
- ρωγμές βράχων,
- ασβεστολιθικούς γκρεμούς,
- παλαιούς πέτρινους τοίχους,
- αναβαθμίδες,
- άκρες δρόμων,
- φρύγανα και ανοικτούς θαμνώνες,
- παράκτιες και χαμηλού υψομέτρου περιοχές,
- καλλιεργημένες ή εγκαταλειμμένες αγροτικές εκτάσεις.
Το βαθύ και ισχυρό ριζικό της σύστημα επιτρέπει στο φυτό να επιβιώνει σε πολύ ξηρές θέσεις και μέσα σε στενές σχισμές όπου υπάρχει ελάχιστο έδαφος.
Το ιθαγενές μη ενδημικό είδος
Capparis spinosa L.
Αριθμός στον οργανωμένο κατάλογο: 410.
Το Capparis spinosa είναι ιθαγενές μη ενδημικό είδος, γνωστό ως κάππαρη και στα αγγλικά ως caper bush ή caper plant.
Είναι πολυετής, φυλλοβόλος ή εποχικά φυλλοβόλος θάμνος με πολλούς μακριούς, εύκαμπτους και συχνά απλωμένους ή κρεμάμενους βλαστούς. Τα υπέργεια μέρη μπορεί να ξηραίνονται ή να περιορίζονται κατά τη δυσμενή περίοδο, ενώ το ισχυρό υπόγειο ριζικό σύστημα παραμένει ζωντανό.
Τα φύλλα είναι απλά, εναλλασσόμενα, σχεδόν στρογγυλά έως ωοειδή και σχετικά σαρκώδη. Η επιφάνειά τους μπορεί να είναι λεία ή ελαφρά χνουδωτή. Στη βάση του μίσχου μπορεί να υπάρχουν δύο μικρά, καμπυλωτά αγκάθια, αλλά υπάρχουν και φυτά ή μορφές στα οποία τα αγκάθια είναι περιορισμένα ή απουσιάζουν.
Τα άνθη είναι μεγάλα, εντυπωσιακά και εμφανίζονται μεμονωμένα στις μασχάλες των φύλλων. Έχουν τέσσερα λευκά ή λευκορόδινα πέταλα και πολυάριθμους μακριούς στήμονες, συνήθως λευκούς, ρόδινους ή πορφυρούς.
Η ωοθήκη βρίσκεται στην κορυφή ενός μακριού γυνοφόρου, το οποίο παραμένει εμφανές και μετά την πτώση των πετάλων και των στημόνων.
Τα άνθη είναι βραχύβια και συνήθως παραμένουν πλήρως ανοικτά για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Προσελκύουν μέλισσες και άλλα έντομα, ενώ μπορεί επίσης να δέχονται επισκέψεις από νυκτόβιους επικονιαστές.
Ο καρπός είναι επιμήκης ή ωοειδής σαρκώδης ράγα, γνωστή ως caper berry. Κατά την ωρίμανση μπορεί να ανοίξει και να αποκαλύψει πολυάριθμους σπόρους μέσα σε κοκκινωπή ή ροδόχρωμη σάρκα.
Ταξινομική αντιμετώπιση στην Κύπρο
Το σύμπλεγμα του Capparis spinosa παρουσιάζει μεγάλη μορφολογική ποικιλότητα και έχει ταξινομηθεί με διαφορετικούς τρόπους.
Κατά το παρελθόν, φυτά με διαφορετικό βαθμό τριχοφυΐας, διαφορετική μορφή φύλλων ή παρουσία και απουσία αγκαθιών αντιμετωπίστηκαν ως διαφορετικά είδη, υποείδη ή ποικιλίες.
Η Flora of Cyprus αναφέρει ότι, σύμφωνα με την ταξινομική προσέγγιση που ακολουθείται, στην Κύπρο έχει επιβεβαιωθεί μόνο ένα είδος, το Capparis spinosa. Ο οργανωμένος κατάλογός μας ακολουθεί αυτή την αντιμετώπιση και περιλαμβάνει ένα μόνο taxon, χωρίς χωριστά υποείδη ή ποικιλίες.
Προσαρμογές στην ξηρασία
Η κάππαρη είναι ιδιαίτερα προσαρμοσμένη στο μεσογειακό κλίμα και στην παρατεταμένη καλοκαιρινή ξηρασία.
Οι σημαντικότερες προσαρμογές της περιλαμβάνουν:
- βαθύ και ισχυρό ριζικό σύστημα,
- δυνατότητα ανάπτυξης μέσα σε στενές σχισμές,
- σχετικά παχιά φύλλα,
- περιορισμό ή απώλεια του φυλλώματος κατά τη δυσμενή περίοδο,
- γρήγορη παραγωγή νέων βλαστών όταν υπάρχουν κατάλληλες συνθήκες,
- αντοχή σε υψηλές θερμοκρασίες και έντονη ηλιοφάνεια.
Το φυτό μπορεί να αναπτύσσεται πάνω σε σχεδόν κάθετους τοίχους και γκρεμούς, όπου οι ρίζες του εισχωρούν βαθιά μέσα στις σχισμές.
Αναγνώριση
Το Capparis spinosa αναγνωρίζεται από τον συνδυασμό των ακόλουθων χαρακτηριστικών:
- μακριοί, απλωμένοι ή κρεμάμενοι βλαστοί,
- σχεδόν στρογγυλά, σχετικά σαρκώδη φύλλα,
- παρουσία ή περιστασιακή απουσία αγκαθιών,
- μεγάλα λευκά ή λευκορόδινα άνθη,
- πολυάριθμοι πολύ μακριοί στήμονες,
- ωοθήκη πάνω σε μακρύ γυνοφόρο,
- επιμήκεις σαρκώδεις καρποί με πολλούς σπόρους.
Για ολοκληρωμένη φωτογραφική τεκμηρίωση χρειάζονται εικόνες ολόκληρου του φυτού, των φύλλων, της βάσης των μίσχων, των ανθέων και των ώριμων καρπών.
Οικολογική σημασία
Τα μεγάλα άνθη προσφέρουν νέκταρ και γύρη σε μέλισσες και άλλα επικονιαστικά έντομα. Η παρατεταμένη περίοδος ανθοφορίας μπορεί να παρέχει τροφή κατά τους θερμούς μήνες, όταν πολλά άλλα φυτά έχουν ήδη ολοκληρώσει την άνθησή τους.
Οι ώριμοι καρποί καταναλώνονται από πουλιά και άλλα ζώα, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στη διασπορά των σπόρων.
Οι πυκνοί και απλωμένοι βλαστοί προσφέρουν κάλυψη σε μικρά ζώα και ασπόνδυλα. Το βαθύ ριζικό σύστημα συμβάλλει επίσης στη συγκράτηση μικρών ποσοτήτων εδάφους μέσα σε βραχώδεις σχισμές.
Διατροφική και οικονομική σημασία
Τα γνωστά κάπαρη ή capers του εμπορίου είναι οι νεαροί, κλειστοί ανθοφόροι οφθαλμοί του Capparis spinosa. Συλλέγονται πριν ανοίξουν και διατηρούνται συνήθως σε άλμη ή ξίδι.
Οι νεαροί καρποί, γνωστοί ως caper berries, μπορούν επίσης να διατηρηθούν σε άλμη. Σε διάφορες περιοχές της Μεσογείου χρησιμοποιούνται επιπλέον τρυφεροί βλαστοί ή φύλλα μετά από κατάλληλη επεξεργασία.
Τα νωπά μέρη έχουν έντονη, πικρή ή πικάντικη γεύση και δεν καταναλώνονται συνήθως χωρίς επεξεργασία. Η παραδοσιακή χρήση δεν σημαίνει ότι κάθε μέρος ή κάθε τρόπος παρασκευής είναι ασφαλής.
Η υπερβολική συλλογή άγριων ανθοφόρων οφθαλμών μπορεί να μειώσει την παραγωγή ανθέων, καρπών και σπόρων και πρέπει να αποφεύγεται, ιδιαίτερα σε μικρούς πληθυσμούς.
Απειλές και προστασία
Το είδος είναι ευρέως προσαρμοσμένο σε ξηρά και διαταραγμένα ενδιαιτήματα, αλλά τοπικοί πληθυσμοί μπορεί να επηρεαστούν από:
- καταστροφή βραχωδών θέσεων,
- κατεδάφιση ή επισκευή παλαιών πέτρινων τοίχων,
- καθαρισμό πρανών,
- οδικά και οικοδομικά έργα,
- χρήση ζιζανιοκτόνων,
- πυρκαγιές,
- εκρίζωση φυτών,
- υπερβολική συλλογή ανθοφόρων οφθαλμών και καρπών.
Η διατήρηση παλαιών ξερολιθιών, φυσικών βραχωδών θέσεων και μεγάλων ώριμων φυτών συμβάλλει στην προστασία του είδους και των μικροενδιαιτημάτων που δημιουργεί.
Ταξινόμηση
- Βασίλειο: Plantae
- Συνομοταξία: Streptophyta
- Ομοταξία: Equisetopsida
- Υφομοταξία: Magnoliidae
- Τάξη: Brassicales
- Οικογένεια: Capparaceae
- Γένη στην Κύπρο: 1
- Συνολικά taxa στον κατάλογο: 1
- Ιθαγενή μη ενδημικά: 1
- Ενδημικά της Κύπρου: 0
- Ξενικά ή εγκλιματισμένα: 0
- Υβρίδια: 0
- Αβέβαιης κατάστασης: 0
Πηγές
- Χλωρίδα της Κύπρου – Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa
- Flora of Cyprus – Capparis spinosa
- Plants of the World Online – Capparaceae
- Plants of the World Online – Capparis spinosa
Text by George Konstantinou
The Capparaceae, commonly known as the caper family, belongs to the order Brassicales. It includes mainly shrubs and small trees and, less frequently, herbaceous or climbing plants distributed principally across tropical, subtropical and warm temperate regions.
According exclusively to the organized checklist of the 2,071 taxa of the Cypriot flora, Capparaceae is represented in Cyprus by 1 genus and 1 taxon:
- 1 native non-endemic taxon,
- no endemic taxa,
- no alien or naturalized taxa,
- no hybrids,
- no taxa of uncertain status.
The only genus of the family recorded in Cyprus is Capparis, and the only species is Capparis spinosa.
Principal morphological characteristics
Members of the Capparaceae are normally woody plants. Their leaves are simple and alternate and may be accompanied by small stipules or spines.
The flowers are usually bisexual and may be radially or slightly bilaterally symmetrical. They normally possess four sepals and four free petals.
A characteristic feature of many species is the presence of numerous, very long stamens projecting conspicuously beyond the corolla. The ovary frequently develops at the top of a long stalk known as a gynophore.
The fruit is a berry or capsule containing one to many seeds. In Capparis spinosa, it is a fleshy, elongated fruit containing numerous seeds.
Distribution and habitats in Cyprus
The caper bush is characteristic of the warm, dry and rocky regions of Cyprus.
It occurs on:
- rocky and stony slopes,
- rock crevices,
- limestone cliffs,
- old stone walls,
- terraces,
- roadsides,
- phrygana and open scrub,
- coastal and low-altitude areas,
- cultivated or abandoned agricultural land.
Its deep and powerful root system allows the plant to survive in very dry places and inside narrow fissures containing very little soil.
Native non-endemic species
Capparis spinosa L.
Number in the organized checklist: 410.
Capparis spinosa is a native non-endemic species commonly known as the caper bush or caper plant.
It is a perennial, deciduous or seasonally deciduous shrub with numerous long, flexible and frequently spreading or hanging stems. Its above-ground parts may dry or become reduced during the unfavourable season, while the strong underground root system remains alive.
The leaves are simple, alternate, nearly circular to ovate and relatively fleshy. Their surface may be smooth or slightly hairy. Two small curved spines may occur at the base of the leaf stalk, although there are also plants or forms in which the spines are reduced or absent.
The flowers are large, conspicuous and occur singly in the leaf axils. They possess four white or pinkish-white petals and numerous long stamens, normally white, pink or purple.
The ovary is positioned at the top of a long gynophore, which remains visible after the petals and stamens have fallen.
The flowers are short-lived and normally remain fully open for only a limited period. They attract bees and other insects and may also receive visits from nocturnal pollinators.
The fruit is an elongated or ovate fleshy berry known as a caper berry. When ripe, it may open and expose numerous seeds embedded in reddish or pinkish flesh.
Taxonomic treatment in Cyprus
The Capparis spinosa complex shows considerable morphological variation and has been classified in different ways.
In the past, plants differing in hairiness, leaf morphology or the presence and absence of spines were treated as different species, subspecies or varieties.
Flora of Cyprus states that, under the taxonomic concept it follows, only one species has been confirmed in Cyprus: Capparis spinosa. The organized checklist follows this treatment and contains a single taxon, without separate subspecies or varieties.
Adaptations to drought
The caper bush is highly adapted to the Mediterranean climate and prolonged summer drought.
Its principal adaptations include:
- a deep and powerful root system,
- the ability to grow inside narrow fissures,
- relatively thick leaves,
- reduction or loss of foliage during the unfavourable period,
- rapid production of new shoots under suitable conditions,
- tolerance of high temperatures and intense sunlight.
The plant can grow on almost vertical walls and cliffs, where its roots penetrate deeply into fissures.
Identification
Capparis spinosa can be recognized by the following combination of features:
- long, spreading or hanging stems,
- nearly circular, relatively fleshy leaves,
- presence or occasional absence of spines,
- large white or pinkish-white flowers,
- numerous very long stamens,
- ovary borne on a long gynophore,
- elongated fleshy fruits containing numerous seeds.
Complete photographic documentation should include the entire plant, leaves, bases of the leaf stalks, flowers and mature fruits.
Ecological importance
The large flowers provide nectar and pollen for bees and other pollinating insects. The extended flowering period may provide food during the warmer months, when many other plants have already completed flowering.
The ripe fruits are eaten by birds and other animals, which may contribute to seed dispersal.
The dense, spreading stems provide cover for small animals and invertebrates. The deep root system also helps retain small quantities of soil inside rocky fissures.
Culinary and economic importance
Commercial capers are the young, unopened flower buds of Capparis spinosa. They are collected before opening and usually preserved in brine or vinegar.
Young fruits, known as caper berries, may also be preserved in brine. In various Mediterranean regions, tender shoots or leaves are additionally used after suitable processing.
Fresh plant parts have a strong, bitter or pungent taste and are not normally consumed without processing. Traditional use does not mean that every plant part or preparation method is safe.
Excessive harvesting of wild flower buds may reduce the production of flowers, fruits and seeds and should be avoided, particularly in small populations.
Threats and conservation
The species is well adapted to dry and disturbed habitats, but local populations may be affected by:
- destruction of rocky sites,
- demolition or repair of old stone walls,
- roadside clearing,
- road and building works,
- herbicide use,
- fires,
- uprooting of plants,
- excessive collection of flower buds and fruits.
The conservation of old dry-stone walls, natural rocky sites and large mature plants helps protect the species and the microhabitats it creates.
Classification
- Kingdom: Plantae
- Phylum: Streptophyta
- Class: Equisetopsida
- Subclass: Magnoliidae
- Order: Brassicales
- Family: Capparaceae
- Genera in Cyprus: 1
- Total taxa in the checklist: 1
- Native non-endemic taxa: 1
- Endemic taxa: 0
- Alien or naturalized taxa: 0
- Hybrids: 0
- Taxa of uncertain status: 0
No comments:
Post a Comment