Translate

Monday, 24 August 2026

Οικογένεια Crassulaceae στην Κύπρο – Crassulaceae Family in Cyprus

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο


ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Crassulaceae, γνωστή στα αγγλικά ως stonecrop family, είναι οικογένεια αγγειόσπερμων φυτών που ανήκει στην τάξη Saxifragales. Περιλαμβάνει κυρίως παχύφυτα με σαρκώδη φύλλα ή βλαστούς, τα οποία είναι προσαρμοσμένα στην επιβίωση σε ξηρά και βραχώδη περιβάλλοντα.

Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Crassulaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 6 γένη και 18 taxa:

  • 11 ιθαγενή μη ενδημικά taxa,
  • 5 ενδημικά taxa της Κύπρου,
  • 1 ξενικό είδος,
  • κανένα υβρίδιο,
  • 1 taxon αβέβαιης κατάστασης.

Τα έξι γένη που περιλαμβάνονται στον κατάλογο είναι τα Aeonium, Crassula, Petrosedum, Rosularia, Sedum και Umbilicus.

Βασικά μορφολογικά χαρακτηριστικά

Τα περισσότερα μέλη της οικογένειας είναι μονοετή ή πολυετή ποώδη φυτά, παχύφυτα ή μικροί ημίθαμνοι. Τα φύλλα και οι βλαστοί τους αποθηκεύουν νερό και έχουν συχνά παχιά, σαρκώδη υφή.

Τα φύλλα είναι απλά και μπορεί να τοποθετούνται εναλλάξ, αντίθετα ή σε χαρακτηριστικούς ρόδακες. Το σχήμα τους ποικίλλει από επίπεδο και στρογγυλό μέχρι γραμμοειδές, κυλινδρικό ή σχεδόν σφαιρικό.

Τα άνθη είναι συνήθως ερμαφρόδιτα και ακτινόμορφα. Μπορεί να είναι τετραμερή, πενταμερή ή να έχουν μεγαλύτερο αριθμό ανθικών μερών, ανάλογα με το γένος.

Τα πέταλα είναι ελεύθερα ή ενωμένα στη βάση και μπορεί να είναι λευκά, κιτρινωπά, ρόδινα, κοκκινωπά ή πρασινωπά. Τα άνθη σχηματίζονται μεμονωμένα ή σε κυματοειδείς, κορυμβώδεις ή διακλαδισμένες ταξιανθίες.

Οι καρποί αποτελούνται συνήθως από ομάδες ξηρών θυλάκων. Κάθε θύλακος ανοίγει κατά την ωρίμανση και απελευθερώνει πολυάριθμους μικρούς σπόρους.

Προσαρμογές στην ξηρασία

Η σαρκώδης μορφή των Crassulaceae αποτελεί βασική προσαρμογή σε περιβάλλοντα όπου το διαθέσιμο νερό είναι περιορισμένο ή εποχικό.

Πολλά μέλη της οικογένειας χρησιμοποιούν τον φωτοσυνθετικό μηχανισμό CAM – Crassulacean Acid Metabolism. Με αυτόν τον μηχανισμό τα στόματα των φύλλων ανοίγουν κυρίως τη νύχτα, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη και η απώλεια νερού μικρότερη.

Άλλες προσαρμογές περιλαμβάνουν:

  • αποθήκευση νερού στα φύλλα και στους βλαστούς,
  • παχιά προστατευτική εφυμενίδα,
  • μικρή επιφάνεια φύλλων,
  • περιορισμένο αριθμό στομάτων,
  • εποχική νέκρωση των υπέργειων τμημάτων,
  • ανάπτυξη σε σχισμές βράχων όπου συγκρατείται λίγη υγρασία,
  • παραγωγή πολυάριθμων μικρών σπόρων.

Ορισμένα μονοετή είδη ολοκληρώνουν ολόκληρο τον βιολογικό τους κύκλο κατά την υγρή περίοδο και επιβιώνουν το ξηρό καλοκαίρι ως σπόροι.

Εξάπλωση και ενδιαιτήματα

Η οικογένεια Crassulaceae έχει σχεδόν παγκόσμια εξάπλωση, με ιδιαίτερη ποικιλότητα σε ξηρές και ορεινές περιοχές του Βόρειου Ημισφαιρίου και της νότιας Αφρικής.

Στην Κύπρο τα μέλη της απαντούν σε:

  • σχισμές βράχων και γκρεμούς,
  • βραχώδεις και πετρώδεις πλαγιές,
  • παλαιούς τοίχους και στέγες,
  • ασβεστολιθικά και πυριγενή υποστρώματα,
  • φρυγανότοπους και ανοικτούς θαμνώνες,
  • δασικά ξέφωτα,
  • ορεινά λιβάδια,
  • εποχικά υγρές κοιλότητες βράχων,
  • αμμώδεις και παράκτιες θέσεις,
  • λεπτά εδάφη πάνω από βράχους.

Πολλά είδη μπορούν να αναπτυχθούν σε ελάχιστο χώμα, όπου άλλα φυτά δυσκολεύονται να επιβιώσουν.

Τα ιθαγενή μη ενδημικά taxa

Crassula

  1. Crassula alata (Viv.) Berger · Species
  2. Crassula vaillantii (Willd.) Roth · Species

Petrosedum

  1. Petrosedum sediforme (Jacq.) Grulich · Species

Rosularia

  1. Rosularia globulariifolia (Fenzl) A. Berger · Species

Sedum

  1. Sedum aetnense Tineo · Species
  2. Sedum caespitosum (Cav.) DC. · Species
  3. Sedum litoreum Guss. · Species
  4. Sedum microcarpum (Sm.) Schönland · Species
  5. Sedum rubens L. · Species

Umbilicus

  1. Umbilicus horizontalis (Guss.) DC. · Species
  2. Umbilicus rupestris (Salisb.) Dandy · Species

Τα ενδημικά taxa της Κύπρου

Η οικογένεια Crassulaceae παρουσιάζει σημαντικό ενδημισμό στην Κύπρο, με 5 ενδημικά taxa. Τα περισσότερα συνδέονται με βραχώδεις πλαγιές, σχισμές βράχων, γκρεμούς, ορεινά ενδιαιτήματα και εξειδικευμένα γεωλογικά υποστρώματα.

Rosularia

  1. Rosularia pallidiflora (Holmboe) Meikle · Species

Sedum

  1. Sedum cyprium A. K. Jacks. & Turrill · Species
  2. Sedum eriocarpum subsp. porphyreum (Kotschy) 't Hart · Subspecies
  3. Sedum lampusae (Kotschy) Boiss. · Species
  4. Sedum microstachyum (Kotschy) Boiss. · Species

Rosularia pallidiflora

Η Rosularia pallidiflora είναι ενδημικό πολυετές παχύφυτο της Κύπρου. Σχηματίζει βασικούς ρόδακες από σαρκώδη φύλλα και αναπτύσσει ανθοφόρους βλαστούς με πολυάριθμα ωχρά ή υπόλευκα άνθη.

Απαντά σε υψόμετρα περίπου 300–925 μέτρων, κυρίως σε σχισμές βράχων, ασβεστολιθικούς γκρεμούς και πετρώδεις πλαγιές.

Η εξάπλωσή της συνδέεται ιδιαίτερα με βραχώδεις οικοτόπους, όπου τα φυτά ριζώνουν σε πολύ μικρές ποσότητες εδάφους.

Sedum cyprium

Το Sedum cyprium είναι ενδημικό είδος της Κύπρου. Είναι εύρωστο πολυετές φυτό, ύψους περίπου 15–60 εκατοστών, με άγονους βλαστούς και πυκνές κορυμβώδεις ταξιανθίες από ωχρά κιτρινωπά άνθη.

Καταγράφεται σε υψόμετρα περίπου 150–1.625 μέτρων. Απαντά σε βραχώδεις πλαγιές, δασικά ξέφωτα, σχισμές βράχων και άλλες ανοικτές θέσεις.

Τα υπόλοιπα ενδημικά Sedum

Το Sedum eriocarpum subsp. porphyreum, το Sedum lampusae και το Sedum microstachyum αποτελούν επίσης σημαντικά στοιχεία της ενδημικής χλωρίδας της Κύπρου.

Πρόκειται για μικρά ή μεσαίου μεγέθους παχύφυτα, συχνά εξειδικευμένα σε πετρώδεις θέσεις, λεπτά εδάφη, γκρεμούς ή ορεινούς οικοτόπους. Η αναγνώρισή τους βασίζεται σε χαρακτηριστικά των φύλλων, των ανθέων, των ταξιανθιών, των καρπών και των σπόρων.

Το ξενικό είδος

1778. Aeonium arboreum (L.) Webb & Berthel.

Το Aeonium arboreum είναι ξενικό είδος στην Κύπρο. Είναι πολυετές, θαμνώδες παχύφυτο με όρθιους, διακλαδισμένους βλαστούς και μεγάλους επάκριους ρόδακες από σαρκώδη φύλλα.

Κατάγεται από τη Μακαρονησία και καλλιεργείται ευρέως ως καλλωπιστικό φυτό. Παράγει μεγάλες, κωνικές ή πυραμιδοειδείς ταξιανθίες με πολυάριθμα κίτρινα άνθη.

Μπορεί να διαφεύγει από κήπους μέσω απορριπτόμενων τμημάτων, μοσχευμάτων ή σπόρων και να εμφανίζεται σε τοίχους, πρανή, βραχώδεις θέσεις και άλλους διαταραγμένους οικοτόπους.

Η απόρριψη κλαδεμάτων σε φυσικές περιοχές πρέπει να αποφεύγεται, καθώς τμήματα του φυτού μπορούν να ριζώσουν και να δημιουργήσουν νέα φυτά.

Υβρίδια

Δεν περιλαμβάνεται κανένα υβρίδιο της οικογένειας Crassulaceae στον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας.

Taxon αβέβαιης κατάστασης

2024. Crassula tillaea Lest.-Garl.

Η Crassula tillaea είναι πολύ μικρό μονοετές παχύφυτο. Σχηματίζει χαμηλούς, απλωμένους ή ανερχόμενους βλαστούς και πολύ μικρά, αντίθετα, σαρκώδη φύλλα.

Μπορεί να αναπτύσσεται σε λεπτά, αμμώδη ή χαλικώδη εδάφη, εποχικά υγρές κοιλότητες, πατημένες θέσεις και γυμνές επιφάνειες.

Στον οργανωμένο κατάλογο περιλαμβάνεται ως taxon αβέβαιης κατάστασης, καθώς χρειάζεται περαιτέρω επιβεβαίωση της παρουσίας ή της κατάστασης των πληθυσμών του στην Κύπρο.

Αναγνώριση των γενών

Τα γένη της οικογένειας στην Κύπρο μπορούν γενικά να διακριθούν ως εξής:

  • Το Aeonium περιλαμβάνει θαμνώδη παχύφυτα με μεγάλους ρόδακες στις κορυφές των βλαστών.
  • Το Crassula περιλαμβάνει συνήθως μικρά μονοετή φυτά με αντίθετα φύλλα και άνθη με τέσσερα μέρη.
  • Το Petrosedum περιλαμβάνει πολυετή παχύφυτα με σαρκώδη, συχνά κυλινδρικά φύλλα και πολυανθείς ταξιανθίες.
  • Το Rosularia σχηματίζει χαρακτηριστικούς βασικούς ρόδακες.
  • Το Sedum περιλαμβάνει μονοετή ή πολυετή φυτά με ποικίλα σαρκώδη φύλλα και συνήθως πενταμερή άνθη.
  • Το Umbilicus αναγνωρίζεται από τα σχεδόν κυκλικά, ασπιδοειδή φύλλα, των οποίων ο μίσχος συνδέεται κοντά στο κέντρο της κάτω επιφάνειας.

Οικολογική σημασία

Τα άνθη των Crassulaceae παρέχουν νέκταρ και γύρη σε μέλισσες, μύγες, πεταλούδες και άλλα έντομα.

Τα μικρά παχύφυτα των βράχων συμβάλλουν στη δημιουργία μικροενδιαιτημάτων και στη συγκράτηση οργανικής ύλης σε σχισμές και λεπτά εδάφη.

Τα είδη που αναπτύσσονται σε προσωρινά υγρές κοιλότητες εκμεταλλεύονται έναν ιδιαίτερα εποχικό οικότοπο και ολοκληρώνουν γρήγορα τον βιολογικό τους κύκλο πριν από την καλοκαιρινή ξηρασία.

Τα πέντε ενδημικά taxa αποτελούν σημαντικό μέρος της μοναδικής φυσικής και εξελικτικής κληρονομιάς της Κύπρου.

Απειλές και προστασία

Οι κυριότερες πιθανές απειλές περιλαμβάνουν:

  • την καταστροφή βραχωδών οικοτόπων,
  • τη λειτουργία και επέκταση λατομείων,
  • τη διάνοιξη δρόμων,
  • την οικιστική και τουριστική ανάπτυξη,
  • τον καθαρισμό βράχων και παλαιών τοίχων,
  • τη συλλογή παχύφυτων,
  • το ποδοπάτημα και την αναρρίχηση σε ευαίσθητους γκρεμούς,
  • τις συχνές πυρκαγιές,
  • την εξάπλωση ξενικών παχύφυτων,
  • την παρατεταμένη ξηρασία και την κλιματική αλλαγή.

Τα φυτά δεν πρέπει να αποσπώνται από τους βράχους για καλλιέργεια ή φωτογράφιση. Η προστασία των ενδημικών taxa εξαρτάται κυρίως από τη διατήρηση των φυσικών βραχωδών και ορεινών οικοτόπων τους.

Ταξινόμηση

  • Βασίλειο: Plantae
  • Συνομοταξία: Streptophyta
  • Ομοταξία: Equisetopsida
  • Υφομοταξία: Magnoliidae
  • Τάξη: Saxifragales
  • Οικογένεια: Crassulaceae
  • Γένη στην Κύπρο: 6
  • Taxa στην Κύπρο: 18
  • Ιθαγενή μη ενδημικά: 11
  • Ενδημικά της Κύπρου: 5
  • Ξενικά: 1
  • Υβρίδια: 0
  • Αβέβαιης κατάστασης: 1

Πηγές

Text by George Konstantinou

The Crassulaceae, commonly known as the stonecrop family, is a family of flowering plants belonging to the order Saxifragales. It comprises mainly succulents with fleshy leaves or stems adapted to survival in dry and rocky environments.

According to the organized checklist of the Cypriot flora, Crassulaceae is represented in Cyprus by 6 genera and 18 taxa:

  • 11 native non-endemic taxa,
  • 5 endemic taxa of Cyprus,
  • 1 alien species,
  • no hybrids,
  • 1 taxon of uncertain status.

The six genera included in the checklist are Aeonium, Crassula, Petrosedum, Rosularia, Sedum and Umbilicus.

Principal morphological characteristics

Most members of the family are annual or perennial herbs, succulents or small subshrubs. Their leaves and stems store water and frequently have a thick, fleshy texture.

The leaves are simple and may be arranged alternately, oppositely or in characteristic rosettes. Their shape varies from flat and rounded to linear, cylindrical or almost spherical.

The flowers are generally bisexual and radially symmetrical. They may have four, five or a larger number of floral parts, depending on the genus.

The petals are free or fused at the base and may be white, yellowish, pink, reddish or greenish. The flowers are produced singly or in cymose, corymbose or branched inflorescences.

The fruits generally consist of groups of dry follicles. Each follicle opens at maturity and releases numerous small seeds.

Adaptations to drought

The succulent form of Crassulaceae is a principal adaptation to environments where water is limited or seasonally available.

Many members of the family use CAM photosynthesis – Crassulacean Acid Metabolism. Under this mechanism, the leaf stomata open mainly at night, when temperatures are lower and water loss is reduced.

Other adaptations include:

  • storage of water in leaves and stems,
  • a thick protective cuticle,
  • reduced leaf surface,
  • limited numbers of stomata,
  • seasonal death of above-ground parts,
  • growth in rock crevices where small amounts of moisture accumulate,
  • production of numerous small seeds.

Some annual species complete their entire life cycle during the wet season and survive the dry summer as seeds.

Distribution and habitats

Crassulaceae has an almost worldwide distribution, with particularly high diversity in dry and mountainous regions of the Northern Hemisphere and southern Africa.

In Cyprus, its members occur in:

  • rock crevices and cliffs,
  • rocky and stony slopes,
  • old walls and roofs,
  • limestone and igneous substrates,
  • phrygana and open scrublands,
  • woodland clearings,
  • mountain grasslands,
  • seasonally wet rock pools,
  • sandy and coastal sites,
  • shallow soils over rock.

Many species can grow in extremely small quantities of soil where other plants struggle to survive.

Native non-endemic taxa

Crassula

  1. Crassula alata (Viv.) Berger · Species
  2. Crassula vaillantii (Willd.) Roth · Species

Petrosedum

  1. Petrosedum sediforme (Jacq.) Grulich · Species

Rosularia

  1. Rosularia globulariifolia (Fenzl) A. Berger · Species

Sedum

  1. Sedum aetnense Tineo · Species
  2. Sedum caespitosum (Cav.) DC. · Species
  3. Sedum litoreum Guss. · Species
  4. Sedum microcarpum (Sm.) Schönland · Species
  5. Sedum rubens L. · Species

Umbilicus

  1. Umbilicus horizontalis (Guss.) DC. · Species
  2. Umbilicus rupestris (Salisb.) Dandy · Species

Endemic taxa of Cyprus

Crassulaceae shows significant endemism in Cyprus, with 5 endemic taxa. Most are associated with rocky slopes, rock crevices, cliffs, mountain habitats and specialized geological substrates.

Rosularia

  1. Rosularia pallidiflora (Holmboe) Meikle · Species

Sedum

  1. Sedum cyprium A. K. Jacks. & Turrill · Species
  2. Sedum eriocarpum subsp. porphyreum (Kotschy) 't Hart · Subspecies
  3. Sedum lampusae (Kotschy) Boiss. · Species
  4. Sedum microstachyum (Kotschy) Boiss. · Species

Rosularia pallidiflora

Rosularia pallidiflora is an endemic perennial succulent of Cyprus. It produces basal rosettes of fleshy leaves and flowering stems bearing numerous pale or whitish flowers.

It occurs at elevations of approximately 300–925 metres, mainly in rock crevices, limestone cliffs and stony slopes.

Its distribution is particularly associated with rocky habitats, where the plants root in very small quantities of soil.

Sedum cyprium

Sedum cyprium is an endemic species of Cyprus. It is a robust perennial, approximately 15–60 centimetres tall, with sterile shoots and dense corymbose inflorescences of pale yellowish flowers.

It is recorded at elevations of approximately 150–1,625 metres. It occurs on rocky slopes, in woodland clearings, rock crevices and other open habitats.

The remaining endemic Sedum taxa

Sedum eriocarpum subsp. porphyreum, Sedum lampusae and Sedum microstachyum are also important components of the endemic flora of Cyprus.

They are small or medium-sized succulents, frequently specialized for stony sites, shallow soils, cliffs or mountainous habitats. Their identification is based on characters involving the leaves, flowers, inflorescences, fruits and seeds.

The alien species

1778. Aeonium arboreum (L.) Webb & Berthel.

Aeonium arboreum is an alien species in Cyprus. It is a perennial shrubby succulent with erect, branched stems and large terminal rosettes of fleshy leaves.

It is native to Macaronesia and is widely cultivated as an ornamental plant. It produces large conical or pyramidal inflorescences with numerous yellow flowers.

It may escape from gardens through discarded plant fragments, cuttings or seeds and occur on walls, banks, rocky sites and other disturbed habitats.

Garden trimmings should not be discarded in natural areas because fragments can take root and produce new plants.

Hybrids

No hybrid belonging to Crassulaceae is included in the organized checklist of the Cypriot flora.

Taxon of uncertain status

2024. Crassula tillaea Lest.-Garl.

Crassula tillaea is a very small annual succulent. It produces low, spreading or ascending stems and minute, opposite, fleshy leaves.

It may grow in shallow sandy or gravelly soils, seasonally moist depressions, trampled sites and bare ground.

It is included in the organized checklist as a taxon of uncertain status, because its presence or population status in Cyprus requires further confirmation.

Identification of the genera

The genera of the family in Cyprus can generally be distinguished as follows:

  • Aeonium comprises shrubby succulents with large rosettes at the ends of their stems.
  • Crassula generally comprises small annual plants with opposite leaves and four-parted flowers.
  • Petrosedum comprises perennial succulents with fleshy, often cylindrical leaves and many-flowered inflorescences.
  • Rosularia forms characteristic basal rosettes.
  • Sedum comprises annual or perennial plants with variously shaped fleshy leaves and generally five-parted flowers.
  • Umbilicus is recognized by its almost circular, peltate leaves, with the petiole attached near the centre of the lower surface.

Ecological importance

The flowers of Crassulaceae provide nectar and pollen for bees, flies, butterflies and other insects.

Small rock-dwelling succulents help create microhabitats and retain organic material in crevices and shallow soils.

Species growing in temporarily wet rock pools exploit a highly seasonal habitat and complete their life cycle rapidly before the onset of summer drought.

The five endemic taxa form an important part of the unique natural and evolutionary heritage of Cyprus.

Threats and protection

The principal potential threats include:

  • destruction of rocky habitats,
  • quarrying and quarry expansion,
  • road construction,
  • residential and tourism development,
  • cleaning of rocks and old walls,
  • collection of succulents,
  • trampling and climbing on sensitive cliffs,
  • frequent fires,
  • spread of alien succulents,
  • prolonged drought and climate change.

Plants should not be removed from rocks for cultivation or photography. Protection of the endemic taxa depends primarily on conserving their natural rocky and mountainous habitats.

Classification

  • Kingdom: Plantae
  • Phylum: Streptophyta
  • Class: Equisetopsida
  • Subclass: Magnoliidae
  • Order: Saxifragales
  • Family: Crassulaceae
  • Genera in Cyprus: 6
  • Taxa in Cyprus: 18
  • Native non-endemic taxa: 11
  • Endemic taxa of Cyprus: 5
  • Alien taxa: 1
  • Hybrids: 0
  • Taxa of uncertain status: 1

Sources

 

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες ,

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)