See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Η οικογένεια Cymodoceaceae είναι οικογένεια θαλάσσιων ανθοφόρων φυτών, γνωστών γενικά ως θαλάσσια φανερόγαμα ή θαλάσσια λιβάδια. Ανήκει στην τάξη Alismatales και περιλαμβάνει πλήρως προσαρμοσμένα στο θαλάσσιο περιβάλλον πολυετή φυτά, τα οποία αναπτύσσονται ριζωμένα στον πυθμένα.
Παρά την εξωτερική ομοιότητά τους με τα φύκη, τα μέλη της οικογένειας δεν είναι φύκη. Είναι αγγειόσπερμα φυτά με πραγματικές ρίζες, υπόγεια ριζώματα, φύλλα, άνθη, καρπούς και σπόρους. Η επικονίαση και η διασπορά του αναπαραγωγικού τους υλικού πραγματοποιούνται μέσα στο νερό.
Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Cymodoceaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 1 γένος και 1 taxon:
- 1 ιθαγενές μη ενδημικό είδος,
- κανένα ενδημικό taxon,
- κανένα ξενικό taxon,
- κανένα υβρίδιο,
- κανένα taxon αβέβαιης κατάστασης.
Το μοναδικό γένος της οικογένειας που περιλαμβάνεται στον κατάλογο είναι το Cymodocea.
Βασικά μορφολογικά χαρακτηριστικά
Τα μέλη της οικογένειας Cymodoceaceae είναι βυθισμένα, πολυετή θαλάσσια φυτά. Διαθέτουν επιμήκη, έρποντα ριζώματα, τα οποία αναπτύσσονται οριζόντια μέσα στην άμμο ή στη λάσπη του θαλάσσιου πυθμένα.
Από τους κόμβους των ριζωμάτων εκφύονται ρίζες που στερεώνουν το φυτό στο υπόστρωμα, καθώς και όρθιοι βλαστοί με φύλλα. Με τη συνεχή ανάπτυξη και διακλάδωση των ριζωμάτων μπορούν να δημιουργηθούν εκτεταμένες και πυκνές αποικίες.
Τα φύλλα είναι απλά, επιμήκη, στενά και ταινιοειδή, με παράλληλη νεύρωση. Αναπτύσσονται σε δεσμίδες και περιβάλλονται στη βάση τους από κολεούς. Δεν διαθέτουν στόματα, όπως συμβαίνει στα περισσότερα χερσαία φυτά, επειδή ολόκληρη η επιφάνειά τους βρίσκεται μέσα στο νερό.
Τα άνθη είναι πολύ μικρά, απλοποιημένα και δυσδιάκριτα. Δεν έχουν τα εντυπωσιακά πέταλα που χαρακτηρίζουν πολλά χερσαία ανθοφόρα φυτά. Η επικονίαση πραγματοποιείται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, με τη μεταφορά της γύρης μέσω του νερού.
Ο καρπός αναπτύσσεται επίσης μέσα στο νερό και περιέχει έναν σπόρο. Εκτός από τη σεξουαλική αναπαραγωγή, τα φυτά εξαπλώνονται πολύ αποτελεσματικά αγενώς, με την ανάπτυξη και τη διακλάδωση των υπόγειων ριζωμάτων τους.
Εξάπλωση και ενδιαιτήματα
Η οικογένεια Cymodoceaceae απαντά κυρίως σε τροπικές και υποτροπικές θάλασσες, ενώ ορισμένα μέλη της εκτείνονται και σε θερμές εύκρατες περιοχές.
Τα φυτά της αναπτύσσονται σε παράκτια, σχετικά ρηχά νερά, όπου μπορεί να φτάσει αρκετό ηλιακό φως στον πυθμένα για τη φωτοσύνθεση. Προτιμούν συνήθως αμμώδη ή αμμοϊλυώδη υποστρώματα, προστατευμένους όρμους, λιμνοθάλασσες και περιοχές με ήπια έως μέτρια θαλάσσια κυκλοφορία.
Στην Κύπρο η οικογένεια αντιπροσωπεύεται αποκλειστικά από το Cymodocea nodosa, το οποίο σχηματίζει υποθαλάσσιες συστάδες ή λιβάδια σε αμμώδεις και λασπώδεις πυθμένες της παράκτιας ζώνης.
Το ιθαγενές μη ενδημικό είδος
575. Cymodocea nodosa (Ucria) Asch. · Species
Το Cymodocea nodosa είναι ιθαγενές μη ενδημικό, πολυετές θαλάσσιο ανθοφόρο φυτό. Είναι γνωστό στα αγγλικά ως knotted seagrass και αποτελεί το μοναδικό μέλος της οικογένειας Cymodoceaceae που περιλαμβάνεται στον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας.
Αναπτύσσει μακριά, έρποντα και διακλαδισμένα ριζώματα μέσα στο ίζημα του θαλάσσιου πυθμένα. Στους κόμβους σχηματίζονται ρίζες και όρθιοι βλαστοί, πάνω στους οποίους αναπτύσσονται δεσμίδες στενών, ταινιοειδών φύλλων.
Τα φύλλα είναι πράσινα, εύκαμπτα, με παράλληλες νευρώσεις και στρογγυλεμένη ή ελαφρώς οδοντωτή κορυφή. Το μήκος και το πλάτος τους μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το βάθος, τον φωτισμό, την κίνηση του νερού και τις συνθήκες του υποστρώματος.
Το είδος είναι δίοικο, δηλαδή τα αρσενικά και τα θηλυκά άνθη σχηματίζονται σε διαφορετικά φυτά. Τα άνθη είναι μικρά, χωρίς εμφανές περιάνθιο και αναπτύσσονται κοντά στη βάση των φύλλων. Η γύρη μεταφέρεται μέσα στο νερό προς τα θηλυκά άνθη.
Η κύρια εξάπλωση των συστάδων πραγματοποιείται αγενώς μέσω των ριζωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο το φυτό μπορεί να καλύψει σημαντικές εκτάσεις και να σχηματίσει υποθαλάσσια λιβάδια.
Η φυσική εξάπλωση του είδους περιλαμβάνει τη Μεσόγειο, τη Μακαρονησία και τις ακτές της δυτικής τροπικής Αφρικής. Η Flora of Cyprus το καταγράφει ως ιθαγενές, μη ενδημικό υδρόβιο φυτό, με περίοδο άνθησης από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο.
Οικολογική σημασία
Τα λιβάδια του Cymodocea nodosa αποτελούν σημαντικά παράκτια οικοσυστήματα. Η πυκνή βλάστηση προσφέρει καταφύγιο, χώρο αναπαραγωγής και περιοχή τροφοληψίας για ψάρια, μαλάκια, καρκινοειδή και πολλά άλλα θαλάσσια ζώα.
Τα ριζώματα και οι ρίζες συγκρατούν το ίζημα και συμβάλλουν στη σταθεροποίηση του θαλάσσιου πυθμένα. Τα φύλλα περιορίζουν την ταχύτητα των ρευμάτων κοντά στο υπόστρωμα, μειώνοντας την επαναιώρηση των λεπτών σωματιδίων και βοηθώντας στη διατήρηση της διαύγειας του νερού.
Τα υποθαλάσσια λιβάδια δεσμεύουν επίσης διοξείδιο του άνθρακα και αποθηκεύουν οργανικό άνθρακα στους φυτικούς ιστούς και στο ίζημα. Για τον λόγο αυτό αποτελούν σημαντικό μέρος των παράκτιων οικοσυστημάτων αποθήκευσης «μπλε άνθρακα».
Τα αποσυντιθέμενα φύλλα και άλλα φυτικά υπολείμματα συμμετέχουν στον κύκλο των θρεπτικών στοιχείων και αποτελούν πηγή οργανικής ύλης για τις παράκτιες τροφικές αλυσίδες.
Απειλές και προστασία
Το Cymodocea nodosa μπορεί να επηρεαστεί από την καταστροφή ή αλλοίωση του θαλάσσιου πυθμένα, τις εκσκαφές, την παράκτια ανάπτυξη, τις άγκυρες σκαφών, τα αλιευτικά εργαλεία που σύρονται στον πυθμένα και την ανεξέλεγκτη δημιουργία λιμενικών εγκαταστάσεων.
Η ρύπανση και η αυξημένη εισροή θρεπτικών ουσιών μπορούν να προκαλέσουν υπερβολική ανάπτυξη φυτοπλαγκτού και επιφυτικών οργανισμών. Αυτό μειώνει το φως που φτάνει στα φύλλα και περιορίζει τη φωτοσύνθεση.
Η αυξημένη θολότητα, η κάλυψη του πυθμένα με ιζήματα, οι αλλαγές στη θαλάσσια κυκλοφορία και η άνοδος της θερμοκρασίας του νερού μπορούν επίσης να επηρεάσουν την κατάσταση και την εξάπλωση των λιβαδιών.
Η προστασία του είδους απαιτεί διατήρηση της ποιότητας των παράκτιων νερών, περιορισμό των μηχανικών ζημιών στον πυθμένα και συστηματική παρακολούθηση της έκτασης και της κατάστασης των υποθαλάσσιων λιβαδιών.
Ταξινόμηση
- Βασίλειο: Plantae
- Συνομοταξία: Streptophyta
- Ομοταξία: Equisetopsida
- Υφομοταξία: Magnoliidae
- Τάξη: Alismatales
- Οικογένεια: Cymodoceaceae
- Γένος στην Κύπρο: 1
- Taxa στην Κύπρο: 1
- Ιθαγενή μη ενδημικά: 1
- Ενδημικά της Κύπρου: 0
- Ξενικά ή εγκλιματισμένα: 0
- Υβρίδια: 0
- Αβέβαιης κατάστασης: 0
Πηγές
- ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ – Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa
- Flora of Cyprus – Cymodocea nodosa
- Plants of the World Online – Cymodoceaceae
- Plants of the World Online – Cymodocea nodosa
Text by George Konstantinou
The Cymodoceaceae is a family of marine flowering plants generally known as seagrasses. It belongs to the order Alismatales and comprises perennial plants fully adapted to the marine environment, growing rooted in the seabed.
Despite their superficial resemblance to algae, members of the family are not algae. They are angiosperms with true roots, underground rhizomes, leaves, flowers, fruits and seeds. Pollination and the dispersal of their reproductive material take place underwater.
According to the organized checklist of the Cypriot flora, Cymodoceaceae is represented in Cyprus by 1 genus and 1 taxon:
- 1 native non-endemic species,
- no endemic taxa,
- no alien taxa,
- no hybrids,
- no taxa of uncertain status.
The only genus of the family included in the checklist is Cymodocea.
Principal morphological characteristics
Members of the Cymodoceaceae are submerged, perennial marine plants. They possess elongated, creeping rhizomes that grow horizontally through the sand or mud of the seabed.
Roots that anchor the plant to the substrate and upright shoots bearing leaves arise from the nodes of the rhizomes. Through the continuous growth and branching of their rhizomes, the plants can form extensive and dense colonies.
The leaves are simple, elongated, narrow and strap-shaped, with parallel venation. They grow in clusters and are enclosed at their bases by sheaths. They lack stomata, unlike most terrestrial plants, because their entire surface is submerged.
The flowers are very small, simplified and inconspicuous. They lack the showy petals characteristic of many terrestrial flowering plants. Pollination occurs beneath the sea surface, with pollen transported through the water.
The fruit also develops underwater and contains a single seed. In addition to sexual reproduction, the plants spread very effectively by vegetative growth and the branching of their underground rhizomes.
Distribution and habitats
The Cymodoceaceae occurs mainly in tropical and subtropical seas, although some members extend into warm temperate regions.
Its members grow in relatively shallow coastal waters, where sufficient sunlight reaches the seabed for photosynthesis. They generally prefer sandy or sandy-muddy substrates, sheltered bays, lagoons and areas with gentle to moderate water movement.
In Cyprus, the family is represented exclusively by Cymodocea nodosa, which forms underwater stands or meadows on sandy and muddy bottoms in the coastal zone.
The native non-endemic species
575. Cymodocea nodosa (Ucria) Asch. · Species
Cymodocea nodosa is a native non-endemic, perennial marine flowering plant. It is commonly known as knotted seagrass and is the only member of the Cymodoceaceae included in the organized checklist of the Cypriot flora.
It develops long, creeping and branched rhizomes within the sediment of the seabed. Roots and upright shoots arise from the nodes, with clusters of narrow, strap-shaped leaves developing on the shoots.
The leaves are green and flexible, with parallel veins and rounded or slightly toothed tips. Their length and width may vary according to depth, light availability, water movement and substrate conditions.
The species is dioecious, meaning that male and female flowers are produced on separate plants. The flowers are small, lack a conspicuous perianth and develop near the bases of the leaves. Pollen is transported through the water to the female flowers.
The stands spread mainly vegetatively through the rhizomes. In this way, the plant can cover considerable areas and form underwater meadows.
The species’ native range includes the Mediterranean, Macaronesia and the coasts of western tropical Africa. Flora of Cyprus records it as an indigenous, non-endemic aquatic plant, flowering from June to August.
Ecological importance
Meadows of Cymodocea nodosa form important coastal ecosystems. Their dense vegetation provides shelter, nursery grounds and feeding areas for fish, molluscs, crustaceans and numerous other marine animals.
The rhizomes and roots bind the sediment and contribute to the stabilization of the seabed. The leaves reduce the speed of currents close to the substrate, limiting the resuspension of fine particles and helping to maintain water clarity.
Underwater meadows also capture carbon dioxide and store organic carbon in their tissues and surrounding sediments. They therefore form an important part of coastal blue-carbon ecosystems.
Decomposing leaves and other plant remains contribute to nutrient cycling and provide organic matter for coastal food webs.
Threats and protection
Cymodocea nodosa may be affected by the destruction or alteration of the seabed, dredging, coastal development, boat anchoring, bottom-dragging fishing gear and poorly controlled harbour construction.
Pollution and increased nutrient inputs can cause excessive growth of phytoplankton and epiphytic organisms. This reduces the amount of light reaching the leaves and restricts photosynthesis.
Increased turbidity, burial by sediment, changes in water circulation and rising seawater temperatures may also affect the condition and distribution of its meadows.
Protection of the species requires the maintenance of good coastal water quality, the reduction of mechanical damage to the seabed and systematic monitoring of the extent and condition of its underwater meadows.
Classification
- Kingdom: Plantae
- Phylum: Streptophyta
- Class: Equisetopsida
- Subclass: Magnoliidae
- Order: Alismatales
- Family: Cymodoceaceae
- Genera in Cyprus: 1
- Taxa in Cyprus: 1
- Native non-endemic taxa: 1
- Endemic taxa: 0
- Alien or naturalized taxa: 0
- Hybrids: 0
- Taxa of uncertain status: 0
No comments:
Post a Comment