Translate

Monday, 24 August 2026

Οικογένεια Hypericaceae στην Κύπρο – Hypericaceae Family in Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο


ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Hypericaceae, γνωστή στα αγγλικά ως St John’s-wort family, είναι οικογένεια αγγειόσπερμων φυτών που ανήκει στην τάξη Malpighiales. Περιλαμβάνει ετήσιες και πολυετείς πόες, ημιθάμνους, θάμνους και, σε άλλες περιοχές του κόσμου, μικρά δέντρα.

Το σημαντικότερο και μεγαλύτερο γένος της οικογένειας είναι το Hypericum. Όλα τα αυτοφυή μέλη της οικογένειας στην Κύπρο ανήκουν σε αυτό το γένος.

Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Hypericaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 1 γένος και 8 taxa:

  • Hypericum – 8 taxa

Ως προς το καθεστώς τους καταγράφονται:

  • 7 ιθαγενή μη ενδημικά taxa
  • 1 ενδημικό είδος της Κύπρου
  • κανένα ξενικό ή εγκλιματισμένο taxon
  • κανένα υβρίδιο
  • κανένα taxon αβέβαιης κατάστασης

Μορφολογία

Τα είδη Hypericum είναι ετήσιες ή πολυετείς πόες και χαμηλοί ημίθαμνοι. Οι βλαστοί μπορεί να είναι όρθιοι, ανερχόμενοι ή έρποντες και συχνά παρουσιάζουν δύο ή περισσότερες επιμήκεις ακμές.

Τα φύλλα είναι απλά, συνήθως αντίθετα και χωρίς παράφυλλα. Μπορεί να είναι άμισχα ή να φέρουν πολύ μικρό μίσχο. Το σχήμα τους ποικίλλει από γραμμοειδές και λογχοειδές μέχρι ωοειδές ή σχεδόν στρογγυλό.

Πολλά είδη φέρουν στα φύλλα και στα άλλα όργανά τους μικρούς αδένες. Οι διαφανείς αδένες φαίνονται σαν μικροσκοπικές φωτεινές κουκκίδες όταν το φύλλο παρατηρηθεί απέναντι στο φως. Οι σκοτεινοί αδένες περιέχουν χρωστικές και άλλες χημικές ουσίες.

Τα άνθη είναι συνήθως κίτρινα, ακτινόμορφα και ερμαφρόδιτα. Αποτελούνται κατά κανόνα από πέντε σέπαλα και πέντε ελεύθερα πέταλα. Οι πολυάριθμοι στήμονες σχηματίζουν εμφανείς ομάδες γύρω από την ωοθήκη.

Ο καρπός είναι συνήθως κάψα, η οποία ανοίγει κατά την ωρίμανση και απελευθερώνει πολυάριθμους μικρούς σπόρους.

Εξάπλωση και ενδιαιτήματα

Η οικογένεια Hypericaceae έχει πολύ ευρεία παγκόσμια εξάπλωση. Το γένος Hypericum απαντά σε εύκρατες, μεσογειακές, τροπικές και ορεινές περιοχές.

Στην Κύπρο τα είδη της οικογένειας αναπτύσσονται σε:

  • πευκοδάση και δασικά ξέφωτα,
  • ορεινά λιβάδια,
  • φρυγανότοπους και ανοικτούς θαμνώνες,
  • βραχώδεις πλαγιές και σχισμές βράχων,
  • πυριγενή και ασβεστολιθικά υποστρώματα,
  • όχθες ρυακιών και υγρές ρεματιές,
  • πηγές και εποχικά υγρά εδάφη,
  • άκρες δρόμων και μονοπατιών,
  • χωράφια και άλλα ανοικτά ενδιαιτήματα.

Ορισμένα είδη προτιμούν ξηρές και πετρώδεις θέσεις, ενώ άλλα εξαρτώνται από σχετικά δροσερά ή υγρά μικροενδιαιτήματα.

Ιθαγενή μη ενδημικά taxa

Hypericum

866. Hypericum confertum subsp. stenobotrys (Boiss.) Holmboe · Subspecies · Ιθαγενές, μη ενδημικό

Πολυετές ποώδες φυτό των υψηλότερων περιοχών του Τροόδους. Έχει όρθιους βλαστούς, αντίθετα φύλλα και κίτρινα άνθη συγκεντρωμένα σε σχετικά στενές ταξιανθίες.

Στην Κύπρο καταγράφεται σε υψόμετρα περίπου 1.225–1.950 μέτρων. Αναπτύσσεται σε ορεινά λιβάδια, ανοικτά δάση, βραχώδεις πλαγιές και ξέφωτα.

Η εξάρτησή του από τα υψηλά υψόμετρα το καθιστά ευαίσθητο στις αλλαγές του ορεινού κλίματος και στις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας.

867. Hypericum empetrifolium Willd. · Species · Ιθαγενές, μη ενδημικό

Αειθαλής ή ημιαειθαλής χαμηλός ημίθαμνος με πολυάριθμους λεπτούς βλαστούς. Τα φύλλα είναι πολύ μικρά, στενά και συχνά σχηματίζουν σπονδύλους γύρω από τον βλαστό.

Τα κίτρινα άνθη εμφανίζονται στις κορυφές των βλαστών. Αναπτύσσεται σε ξηρές βραχώδεις πλαγιές, σχισμές βράχων, φρυγανότοπους και ανοικτά δασικά ενδιαιτήματα.

Τα μικρά φύλλα και η χαμηλή ξυλώδης ανάπτυξη αποτελούν προσαρμογές στις ξηρές μεσογειακές συνθήκες.

868. Hypericum hircinum L. · Species · Ιθαγενές, μη ενδημικό

Πολυετής ημίθαμνος ή θάμνος με όρθιους, διακλαδισμένους βλαστούς και σχετικά μεγάλα αντίθετα φύλλα. Τα άνθη είναι μεγάλα και κίτρινα, με πολυάριθμους μακριούς στήμονες.

Όταν τα φύλλα ή οι βλαστοί τριφτούν, μπορεί να αναδίδουν έντονη χαρακτηριστική οσμή. Το όνομα hircinum αναφέρεται στην οσμή αυτή, η οποία έχει παρομοιαστεί με οσμή τράγου.

Αναπτύσσεται κυρίως σε δροσερές και σχετικά υγρές θέσεις, κοντά σε πηγές, ρυάκια, ρεματιές και σκιερές πλαγιές.

869. Hypericum lanuginosum Lam. · Species · Ιθαγενές, μη ενδημικό

Πολυετές φυτό ή χαμηλός ημίθαμνος που χαρακτηρίζεται από το εμφανές μαλακό τρίχωμα στους βλαστούς και στα φύλλα. Το όνομα lanuginosum αναφέρεται στη μαλλώδη εμφάνιση του φυτού.

Τα άνθη είναι κίτρινα και σχηματίζονται στις κορυφές των βλαστών. Απαντά σε βραχώδεις πλαγιές, σχισμές βράχων, ανοικτούς θαμνώνες και δασικές παρυφές.

Το τρίχωμα συμβάλλει στη μείωση της απώλειας νερού και προστατεύει την επιφάνεια του φυτού από την έντονη ηλιακή ακτινοβολία.

870. Hypericum perfoliatum L. · Species · Ιθαγενές, μη ενδημικό

Πολυετές ποώδες φυτό με όρθιους βλαστούς και αντίθετα φύλλα, τα οποία αγκαλιάζουν τον βλαστό στη βάση τους. Από αυτό το γνώρισμα προέρχεται το όνομα perfoliatum.

Τα άνθη είναι κίτρινα και σχηματίζονται σε επάκριες ταξιανθίες. Αναπτύσσεται σε εποχικά υγρές θέσεις, παρυφές ρυακιών, υγρά λιβάδια και δροσερές κοιλότητες.

Στην Κύπρο είναι σπάνιο. Στο Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου χαρακτηρίζεται Κινδυνεύον – Endangered (EN) σύμφωνα με το κριτήριο D1.

871. Hypericum perforatum subsp. veronense (Schrank) H. Lindb. · Subspecies · Ιθαγενές, μη ενδημικό

Πολυετής πόα με όρθιους, διακλαδισμένους βλαστούς και αντίθετα φύλλα. Όταν τα φύλλα παρατηρηθούν απέναντι στο φως, οι πολυάριθμοι διαφανείς αδένες τους μοιάζουν με μικροσκοπικές οπές. Από αυτό το χαρακτηριστικό προέρχεται το όνομα perforatum.

Τα πέταλα είναι κίτρινα και μπορεί να φέρουν μικρές μαύρες αδενώδεις κουκκίδες, ιδιαίτερα κοντά στα περιθώριά τους. Όταν τριφτούν τα άνθη ή οι καρποί, μπορεί να απελευθερωθεί κοκκινωπή χρωστική.

Στην Κύπρο καταγράφεται σε υψόμετρα περίπου 600–1.525 μέτρων. Αναπτύσσεται σε ανοικτά δάση, ξέφωτα, λιβάδια, άκρες δρόμων και σχετικά νωπά εδάφη.

Το Hypericum perforatum είναι γνωστό διεθνώς ως St John’s wort και χρησιμοποιείται σε φυτικά παρασκευάσματα. Ωστόσο, μπορεί να αλληλεπιδράσει σοβαρά με πολλά φάρμακα και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται θεραπευτικά χωρίς κατάλληλη ιατρική ή φαρμακευτική καθοδήγηση.

872. Hypericum triquetrifolium Turra · Species · Ιθαγενές, μη ενδημικό

Πολυετές ή βραχύβιο ποώδες φυτό με πολυάριθμους διακλαδισμένους βλαστούς. Οι βλαστοί παρουσιάζουν εμφανείς επιμήκεις ακμές, ενώ τα φύλλα είναι μικρά, αντίθετα και συνήθως τριγωνικά έως ωοειδή.

Τα κίτρινα άνθη σχηματίζουν διακλαδισμένες ταξιανθίες. Απαντά σε ξηρές ανοικτές θέσεις, χωράφια, φρυγανότοπους, άκρες δρόμων και πετρώδη εδάφη.

Είναι προσαρμοσμένο στην καλοκαιρινή ξηρασία και μπορεί να αναπτύσσεται σε υποβαθμισμένα ή διαταραγμένα ενδιαιτήματα.

Ενδημικά taxa της Κύπρου

Hypericum

1590. Hypericum repens L. · Species · Ενδημικό της Κύπρου

Το Hypericum repens είναι πολυετές ποώδες φυτό ενδημικό αποκλειστικά της Κύπρου. Έχει λεπτούς, απλωτούς ή έρποντες βλαστούς, χαρακτηριστικό στο οποίο αναφέρεται το όνομα repens.

Τα φύλλα είναι αντίθετα, μικρά και άμισχα ή σχεδόν άμισχα. Τα άνθη είναι κίτρινα και σχηματίζονται μεμονωμένα ή σε μικρές ομάδες στις κορυφές των ανερχόμενων βλαστών.

Στην Κύπρο καταγράφεται από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι περίπου τα 1.475 μέτρα και ανθίζει κυρίως από τον Μάιο μέχρι τον Ιούλιο.

Αναπτύσσεται σε βραχώδεις πλαγιές, ανοικτά εδάφη, σχισμές βράχων, δασικά ξέφωτα και άλλα κατάλληλα φυσικά ενδιαιτήματα.

Παρόλο που παρουσιάζει σχετικά μεγάλο υψομετρικό εύρος, ολόκληρη η παγκόσμια εξάπλωσή του περιορίζεται στην Κύπρο. Επομένως, η διατήρηση των κυπριακών πληθυσμών του αποτελεί παγκόσμια ευθύνη.

Ξενικά, υβρίδια και taxa αβέβαιης κατάστασης

Στον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας δεν καταγράφονται για την οικογένεια Hypericaceae:

  • ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa,
  • υβρίδια,
  • taxa αβέβαιης κατάστασης.

Αδένες και χημική άμυνα

Οι διαφανείς και σκοτεινοί αδένες των ειδών Hypericum παράγουν και αποθηκεύουν διάφορες χημικές ουσίες.

Οι ουσίες αυτές μπορούν να προστατεύουν τα φυτά από φυτοφάγα ζώα, παθογόνους οργανισμούς και την έντονη υπεριώδη ακτινοβολία. Παράλληλα, ορισμένες μπορεί να είναι τοξικές για ζώα ή να προκαλούν φωτοευαισθησία όταν καταναλωθούν σε μεγάλη ποσότητα.

Η παρουσία φαρμακολογικά δραστικών ουσιών δεν σημαίνει ότι όλα τα είδη είναι ασφαλή για ανθρώπινη χρήση. Η χημική σύσταση και η συγκέντρωση των ουσιών διαφέρουν ανάμεσα στα είδη και στις περιόδους ανάπτυξης.

Οικολογική σημασία

Τα κίτρινα άνθη των Hypericaceae προσελκύουν μέλισσες, μύγες, σκαθάρια και άλλα έντομα που συλλέγουν κυρίως γύρη. Οι πολυάριθμοι στήμονες αποτελούν πλούσια πηγή γύρης.

Τα πολυετή και ξυλώδη είδη συμβάλλουν στη συγκράτηση του εδάφους πάνω σε βραχώδεις πλαγιές. Οι χαμηλές συστάδες τους δημιουργούν μικροενδιαιτήματα και προσφέρουν κάλυψη σε μικρά ασπόνδυλα.

Τα είδη των υγρών θέσεων αποτελούν μέρος της ιδιαίτερης βλάστησης των πηγών, των ρυακιών και των εποχικά υγρών λιβαδιών.

Απειλές και προστασία

Οι πιθανές απειλές για τα κυπριακά Hypericaceae περιλαμβάνουν:

  • την καταστροφή ή αλλοίωση φυσικών ενδιαιτημάτων,
  • την άντληση και εκτροπή νερού από πηγές και ρυάκια,
  • την αποξήρανση εποχικά υγρών θέσεων,
  • τις δασικές πυρκαγιές,
  • τη διάνοιξη δρόμων και τις χωματουργικές εργασίες,
  • τις λατομικές και μεταλλευτικές δραστηριότητες,
  • την εκχέρσωση φυσικής βλάστησης,
  • την υπερβολική βόσκηση ή καταπάτηση,
  • την ανεξέλεγκτη συλλογή φυτικού υλικού,
  • τις παρατεταμένες ξηρασίες και την κλιματική αλλαγή.

Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην προστασία του σπάνιου Hypericum perfoliatum και στη διατήρηση όλων των φυσικών πληθυσμών του ενδημικού Hypericum repens.

Για τα είδη των υγρών ενδιαιτημάτων, η προστασία πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο το σημείο όπου αναπτύσσονται τα φυτά αλλά και τη φυσική παροχή και ποιότητα του νερού.

Συστηματική κατάταξη

  • Βασίλειο: Plantae
  • Κλάδος: Αγγειόσπερμα – Angiosperms
  • Τάξη: Malpighiales
  • Οικογένεια: Hypericaceae
  • Γένος στην Κύπρο: Hypericum
  • Taxa στην Κύπρο: 8
  • Ιθαγενή μη ενδημικά: 7
  • Ενδημικά: 1

Πηγές

Text by George Konstantinou

The family Hypericaceae, commonly known as the St John’s-wort family, is a family of angiosperms belonging to the order Malpighiales. It includes annual and perennial herbs, subshrubs, shrubs and, in other parts of the world, small trees.

The most important and largest genus of the family is Hypericum. All wild members of the family recorded in Cyprus belong to this genus.

According to the organized checklist of the Cypriot flora, the family Hypericaceae is represented in Cyprus by 1 genus and 8 taxa:

  • Hypericum – 8 taxa

According to their status, the checklist records:

  • 7 indigenous non-endemic taxa
  • 1 endemic species of Cyprus
  • no alien or naturalized taxa
  • no hybrids
  • no taxa of uncertain status

Morphology

Species of Hypericum are annual or perennial herbs and low subshrubs. Their stems may be erect, ascending or creeping and frequently bear two or more longitudinal ridges.

The leaves are simple, generally opposite and without stipules. They may be sessile or have a very short petiole. Their shape varies from linear and lanceolate to ovate or almost rounded.

Many species have small glands in their leaves and other organs. Translucent glands appear as minute bright dots when a leaf is held against the light. Dark glands contain pigments and other chemical compounds.

The flowers are generally yellow, radially symmetrical and bisexual. They usually consist of five sepals and five free petals. The numerous stamens form conspicuous groups around the ovary.

The fruit is generally a capsule that opens at maturity and releases numerous small seeds.

Distribution and habitats

The family Hypericaceae has a very broad global distribution. The genus Hypericum occurs in temperate, Mediterranean, tropical and mountain regions.

In Cyprus, its species grow in:

  • pine forests and woodland clearings,
  • mountain grasslands,
  • phrygana and open shrublands,
  • rocky slopes and crevices,
  • igneous and limestone substrates,
  • stream banks and damp ravines,
  • springs and seasonally wet soils,
  • roadsides and path margins,
  • fields and other open habitats.

Some species prefer dry and stony habitats, while others depend on relatively cool or moist microhabitats.

Indigenous non-endemic taxa

Hypericum

866. Hypericum confertum subsp. stenobotrys (Boiss.) Holmboe · Subspecies · Indigenous, non-endemic

A perennial herb of the higher parts of the Troodos range. It has erect stems, opposite leaves and yellow flowers grouped in relatively narrow inflorescences.

In Cyprus it is recorded at elevations of approximately 1,225–1,950 metres. It grows in mountain grasslands, open woodland, rocky slopes and clearings.

Its dependence on high elevations makes it sensitive to changes in the mountain climate and prolonged periods of drought.

867. Hypericum empetrifolium Willd. · Species · Indigenous, non-endemic

An evergreen or semi-evergreen low subshrub with numerous slender stems. Its leaves are very small and narrow and frequently form whorls around the stem.

The yellow flowers develop at the stem tips. It grows on dry rocky slopes, in rock crevices, phrygana and open woodland habitats.

Its small leaves and low woody growth are adaptations to dry Mediterranean conditions.

868. Hypericum hircinum L. · Species · Indigenous, non-endemic

A perennial subshrub or shrub with erect, branched stems and relatively large opposite leaves. Its flowers are large and yellow, with numerous long stamens.

When rubbed, the leaves or stems may release a strong characteristic scent. The name hircinum refers to this odour, which has been compared to that of a male goat.

It grows mainly in cool and relatively damp habitats near springs and streams, in ravines and on shaded slopes.

869. Hypericum lanuginosum Lam. · Species · Indigenous, non-endemic

A perennial herb or low subshrub characterized by conspicuous soft hairs on its stems and leaves. The name lanuginosum refers to the plant’s woolly appearance.

The flowers are yellow and develop at the stem tips. It occurs on rocky slopes, in rock crevices, open shrublands and woodland margins.

Its hairs help reduce water loss and protect the plant’s surface from intense solar radiation.

870. Hypericum perfoliatum L. · Species · Indigenous, non-endemic

A perennial herb with erect stems and opposite leaves that clasp the stem at their bases. The name perfoliatum refers to this characteristic.

The flowers are yellow and borne in terminal inflorescences. It grows in seasonally wet habitats, along stream margins, in damp grasslands and cool depressions.

It is rare in Cyprus. In the Red Data Book of the Flora of Cyprus, it is classified as Endangered (EN) under criterion D1.

871. Hypericum perforatum subsp. veronense (Schrank) H. Lindb. · Subspecies · Indigenous, non-endemic

A perennial herb with erect, branched stems and opposite leaves. When the leaves are held against the light, their numerous translucent glands resemble minute perforations. The name perforatum refers to this characteristic.

The petals are yellow and may bear small black glandular dots, especially along their margins. When the flowers or fruits are crushed, they may release a reddish pigment.

In Cyprus it is recorded at elevations of approximately 600–1,525 metres. It grows in open woodland, clearings, grasslands, along roadsides and on relatively damp soils.

Hypericum perforatum is internationally known as St John’s wort and is used in herbal preparations. However, it may interact seriously with many medicines and should not be used therapeutically without appropriate medical or pharmaceutical guidance.

872. Hypericum triquetrifolium Turra · Species · Indigenous, non-endemic

A perennial or short-lived herb with numerous branched stems. The stems bear conspicuous longitudinal ridges, while the leaves are small, opposite and generally triangular to ovate.

The yellow flowers are borne in branched inflorescences. It occurs in dry open habitats, fields, phrygana, roadsides and stony ground.

It is adapted to summer drought and may grow in degraded or disturbed habitats.

Endemic taxa of Cyprus

Hypericum

1590. Hypericum repens L. · Species · Endemic to Cyprus

Hypericum repens is a perennial herb endemic exclusively to Cyprus. It has slender, spreading or creeping stems, a characteristic reflected in the name repens.

The leaves are opposite, small and sessile or nearly sessile. The flowers are yellow and develop singly or in small groups at the tips of the ascending stems.

In Cyprus it is recorded from sea level to approximately 1,475 metres and flowers mainly from May to July.

It grows on rocky slopes, open ground, in rock crevices, woodland clearings and other suitable natural habitats.

Although it has a relatively broad altitudinal range, its entire global distribution is restricted to Cyprus. Conservation of its Cypriot populations is therefore a global responsibility.

Alien, hybrid and uncertain-status taxa

The organized checklist of the Cypriot flora records no:

  • alien or naturalized taxa,
  • hybrids,
  • taxa of uncertain status

within the family Hypericaceae.

Glands and chemical defence

The translucent and dark glands of Hypericum species produce and store various chemical compounds.

These substances may protect the plants from herbivores, pathogens and intense ultraviolet radiation. At the same time, some may be toxic to animals or cause photosensitivity when consumed in large quantities.

The presence of pharmacologically active compounds does not mean that every species is safe for human use. Their chemical composition and the concentration of individual substances differ between species and growing periods.

Ecological importance

The yellow flowers of Hypericaceae attract bees, flies, beetles and other insects that mainly collect pollen. Their numerous stamens provide a rich source of pollen.

Perennial and woody species help retain soil on rocky slopes. Their low-growing stands create microhabitats and provide cover for small invertebrates.

Species of damp habitats form part of the specialized vegetation of springs, streams and seasonally wet grasslands.

Threats and protection

Potential threats affecting Cypriot Hypericaceae include:

  • destruction or alteration of natural habitats,
  • extraction and diversion of water from springs and streams,
  • drainage of seasonally wet sites,
  • wildfires,
  • road construction and earthworks,
  • quarrying and mining activities,
  • clearance of natural vegetation,
  • excessive grazing or trampling,
  • uncontrolled collection of plant material,
  • prolonged drought and climate change.

Particular priority should be given to protecting the rare Hypericum perfoliatum and preserving all natural populations of the endemic Hypericum repens.

For species of wet habitats, protection must include not only the sites where the plants grow but also the natural supply and quality of the water.

Classification

  • Kingdom: Plantae
  • Clade: Angiosperms
  • Order: Malpighiales
  • Family: Hypericaceae
  • Genus in Cyprus: Hypericum
  • Taxa in Cyprus: 8
  • Indigenous non-endemic: 7
  • Endemic: 1

Sources

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες ,

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)