See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus
Below in English
Κείμενο George Konstantinou
Η οικογένεια Meliaceae, γνωστή στα αγγλικά ως mahogany family, είναι οικογένεια ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην τάξη Sapindales. Περιλαμβάνει 58 αποδεκτά γένη και περίπου 700 είδη, τα οποία εξαπλώνονται κυρίως στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές του κόσμου.
Στην οικογένεια ανήκουν σημαντικά δασικά και καλλωπιστικά δέντρα, όπως τα μαόνια των γενών Swietenia και Khaya, το neem Azadirachta indica, είδη του γένους Cedrela και το ευρέως καλλιεργούμενο Melia azedarach.
Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Meliaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 1 γένος και 1 taxon. Πρόκειται για το ξενικό και εγκλιματισμένο είδος Melia azedarach L.
Γενικά χαρακτηριστικά
Τα μέλη της οικογένειας είναι κυρίως αειθαλή ή φυλλοβόλα δέντρα και θάμνοι. Τα φύλλα τους διατάσσονται συνήθως κατ’ εναλλαγή και είναι κατά κανόνα πτεροειδή ή διπλά πτεροειδή, χωρίς παράφυλλα.
Τα άνθη είναι συνήθως μικρά, ακτινόμορφα και οργανωμένα σε πολυάριθμες ταξιανθίες. Μπορεί να είναι αμφίφυλα ή μονογενή. Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών ειδών είναι οι στήμονες, των οποίων τα νήματα ενώνονται σχηματίζοντας εμφανή σωλήνα γύρω από τον ύπερο.
Ο καρπός μπορεί να είναι κάψα, δρύπη ή ράγα. Οι σπόροι ορισμένων ειδών διαθέτουν πτέρυγες και διασπείρονται με τον άνεμο, ενώ οι σαρκώδεις καρποί άλλων ειδών καταναλώνονται και μεταφέρονται από ζώα.
Πολλά μέλη της οικογένειας παράγουν βιοδραστικές χημικές ουσίες, οι οποίες μπορεί να παρουσιάζουν εντομοαπωθητικές, εντομοκτόνες, φαρμακευτικές ή τοξικές ιδιότητες.
Η οικογένεια Meliaceae στην Κύπρο
Το μοναδικό είδος της οικογένειας που περιλαμβάνεται στον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας είναι το Melia azedarach L. Είναι δέντρο ασιατικής και αυστραλιανής προέλευσης, το οποίο έχει φυτευτεί ευρέως σε πολλές χώρες ως καλλωπιστικό και σκιερό δέντρο.
Στην Κύπρο καλλιεργείται σε κήπους, αυλές, πάρκα, πλατείες και κατά μήκος δρόμων. Έχει επίσης διαφύγει από την καλλιέργεια και μπορεί να εμφανίζεται αυτοφυόμενο σε διαταραγμένα ενδιαιτήματα.
Το είδος χαρακτηρίζεται στην Κύπρο ως εγκλιματισμένο μη εισβλητικό – Naturalized non-invasive (NN).
Taxa της οικογένειας Meliaceae στην Κύπρο
Ξενικά και εγκλιματισμένα taxa
Melia
- Melia azedarach L. – Είδος – Εγκλιματισμένο μη εισβλητικό (NN)
Σύνολο: 1 γένος και 1 taxon.
Melia azedarach L.
Το Melia azedarach, γνωστό στα αγγλικά ως chinaberry tree, bead-tree, Persian lilac, pride of India ή white cedar, είναι φυλλοβόλο δέντρο με φυσική εξάπλωση από την τροπική και υποτροπική Ασία μέχρι τη βόρεια και ανατολική Αυστραλία.
Συνήθως φθάνει σε ύψος 7–15 μέτρων και σχηματίζει πλατιά, στρογγυλεμένη κόμη. Ο κορμός έχει γκριζοκάστανο φλοιό, ο οποίος στα μεγαλύτερα δέντρα αποκτά ρωγμές και αυλακώσεις.
Φύλλα
Τα φύλλα είναι μεγάλα, σύνθετα, διπλά και μερικές φορές τριπλά πτεροειδή. Μπορεί να φθάνουν σε μήκος περίπου 40 εκατοστών. Τα φυλλάρια είναι ωοειδή έως λογχοειδή, με οξύ άκρο και οδοντωτό ή πριονωτό περιθώριο.
Το φύλλωμα δημιουργεί πυκνή σκιά κατά τη θερμή περίοδο του έτους. Το δέντρο είναι φυλλοβόλο και χάνει τα φύλλα του κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Άνθη
Τα άνθη είναι μικρά, αρωματικά και οργανωμένα σε μεγάλες, χαλαρές, πολυανθείς ταξιανθίες. Τα πέντε πέταλα είναι ανοιχτοπόρφυρα, λιλά ή σχεδόν λευκά.
Στο κέντρο του άνθους βρίσκεται ένας εμφανής σκούρος πορφυρός στημονικός σωλήνας. Τα άνθη προσελκύουν μέλισσες και άλλα επικονιαστικά έντομα. Στην Κύπρο η ανθοφορία καταγράφεται κυρίως από τον Απρίλιο μέχρι τον Μάιο.
Καρποί και σπόροι
Ο καρπός είναι σχεδόν σφαιρική ή ελαφρώς ελλειψοειδής δρύπη. Αρχικά είναι πράσινος και κατά την ωρίμανση γίνεται κιτρινωπός έως κιτρινοκάστανος.
Οι καρποί συχνά παραμένουν στα γυμνά κλαδιά για μεγάλο μέρος του χειμώνα, μετά την πτώση των φύλλων. Το σκληρό ενδοκάρπιο περιέχει τους σπόρους και παρουσιάζει χαρακτηριστικές διαμήκεις αυλακώσεις.
Οι καρποί και οι σπόροι περιέχουν τοξικές ουσίες. Η κατανάλωσή τους μπορεί να είναι επικίνδυνη για ανθρώπους και ορισμένα κατοικίδια ή κτηνοτροφικά ζώα. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως τροφή.
Ενδιαιτήματα στην Κύπρο
Το Melia azedarach μπορεί να συναντηθεί σε:
- κήπους, αυλές και πάρκα,
- πλατείες και αστικούς χώρους,
- κατά μήκος δρόμων,
- εγκαταλειμμένες καλλιέργειες,
- παλιά υποστατικά και ερειπωμένους οικισμούς,
- όρια αγρών,
- παρυφές υδατορευμάτων,
- σωρούς χώματος και άλλα διαταραγμένα εδάφη.
Το είδος αντέχει στην ξηρασία, στις υψηλές θερμοκρασίες και σε ποικιλία εδαφών. Αναπτύσσεται καλύτερα σε βαθιά, καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη με επαρκή υγρασία και ηλιοφάνεια.
Αναπαραγωγή και διασπορά
Το είδος αναπαράγεται κυρίως με σπόρους. Τα άνθη επικονιάζονται από έντομα, ενώ οι καρποί μπορούν να καταναλωθούν από ορισμένα πτηνά, τα οποία συμβάλλουν στη μεταφορά και τη διασπορά των σπόρων.
Οι καρποί μεταφέρονται επίσης με το νερό, το χώμα και τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Νεαρά φυτά μπορεί να εμφανίζονται κάτω από καλλιεργημένα δέντρα, κατά μήκος δρόμων, σε παλιά υποστατικά και σε άλλες διαταραγμένες θέσεις.
Το δέντρο μπορεί επίσης να αναβλαστήσει από τη βάση ή από τις ρίζες μετά από κοπή ή τραυματισμό.
Οικολογικός ρόλος
Η πυκνή κόμη προσφέρει σκιά και θέσεις ανάπαυσης ή φωλιάσματος σε πτηνά. Τα άνθη αποτελούν πηγή νέκταρος και γύρης για μέλισσες και άλλα έντομα.
Οι ώριμοι καρποί καταναλώνονται από ορισμένα είδη πτηνών, παρά την τοξικότητά τους για πολλά θηλαστικά. Τα γηραιότερα δέντρα μπορεί να προσφέρουν κοιλότητες, ρωγμές και άλλες μικροθέσεις σε ασπόνδυλα, πτηνά και μικρά σπονδυλωτά.
Ωστόσο, σε περιοχές όπου εξαπλώνεται έντονα, μπορεί να ανταγωνιστεί την τοπική βλάστηση και να σχηματίσει πυκνές συστάδες, ιδιαίτερα σε διαταραγμένα ή παραποτάμια ενδιαιτήματα.
Χρήσεις
Το Melia azedarach φυτεύεται ως καλλωπιστικό και σκιερό δέντρο λόγω της γρήγορης ανάπτυξης, της πλατιάς κόμης, των αρωματικών λιλά ανθέων και των διακοσμητικών κίτρινων καρπών του.
Το ξύλο του χρησιμοποιείται τοπικά στην επιπλοποιία, στις κατασκευές, στην ξυλογλυπτική και ως καύσιμη ύλη. Τα σκληρά ενδοκάρπια έχουν χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά ως χάντρες για την κατασκευή περιδεραίων και άλλων αντικειμένων.
Εκχυλίσματα από διάφορα μέρη του φυτού έχουν χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά ως εντομοαπωθητικά ή εντομοκτόνα. Οι χρήσεις αυτές απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή λόγω της τοξικότητας του φυτού.
Τοξικότητα
Οι καρποί αποτελούν το πιο επικίνδυνο τμήμα του φυτού, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται σε ποσότητα. Περιέχουν βιοδραστικές ενώσεις που μπορούν να προκαλέσουν πεπτικές, νευρολογικές και άλλες σοβαρές διαταραχές.
Τα παιδιά και τα κατοικίδια ζώα δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση στους πεσμένους καρπούς. Η παρουσία καρπών σε αυλές, σχολεία, παιδικές χαρές ή χώρους όπου βόσκουν ζώα χρειάζεται προσοχή.
Η αναφορά παραδοσιακών φαρμακευτικών χρήσεων δεν σημαίνει ότι το φυτό είναι ασφαλές για αυτοθεραπεία ή εσωτερική χρήση.
Παρακολούθηση και διαχείριση
Παρόλο που στην Κύπρο το είδος ταξινομείται ως εγκλιματισμένο μη εισβλητικό, είναι χρήσιμη η παρακολούθηση της εξάπλωσής του κοντά σε φυσικά οικοσυστήματα και υδατορεύματα.
Τα νεαρά αυτοφυόμενα φυτά μπορούν να απομακρύνονται πριν αποκτήσουν μεγάλο ριζικό σύστημα, όταν εμφανίζονται σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η απλή κοπή μπορεί να προκαλέσει αναβλάστηση, επομένως χρειάζεται έλεγχος της βάσης και των ριζικών παραφυάδων.
Σε αστικούς χώρους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η πτώση των καρπών, η τοξικότητά τους και η πιθανότητα θραύσης κλαδιών από ισχυρούς ανέμους.
Ταξινόμηση και στοιχεία του είδους στην Κύπρο
- Βασίλειο: Plantae
- Φύλο: Streptophyta
- Κλάση: Equisetopsida
- Υποκλάση: Magnoliidae
- Τάξη: Sapindales
- Οικογένεια: Meliaceae
- Γένος: Melia
- Είδος: Melia azedarach L.
- Ταξινομική βαθμίδα: Είδος
- Καθεστώς στην Κύπρο: Εγκλιματισμένο μη εισβλητικό – Naturalized non-invasive (NN)
- Ενδημισμός: Μη ενδημικό
- Βιομορφή: Φανερόφυτο – Phanerophyte
- Υψομετρική εξάπλωση στην Κύπρο: Δεν αναφέρεται αριθμητικό εύρος στη Flora of Cyprus
- Περίοδος άνθησης στην Κύπρο: Απρίλιος–Μάιος
- Αριθμός στον οργανωμένο κατάλογο: 1841
Πηγές
- Χλωρίδα της Κύπρου – Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa
- Flora of Cyprus – Melia azedarach
- Plants of the World Online – Meliaceae
- Plants of the World Online – Melia
- Plants of the World Online – Melia azedarach
- Biodiversity of Cyprus – Melia azedarach
Text by George Konstantinou
The family Meliaceae, known as the mahogany family, is a family of flowering plants belonging to the order Sapindales. It includes 58 accepted genera and approximately 700 species, distributed mainly throughout the tropical and subtropical regions of the world.
The family includes important forest and ornamental trees, such as the mahoganies of the genera Swietenia and Khaya, the neem tree Azadirachta indica, species of the genus Cedrela and the widely cultivated Melia azedarach.
According to the organized checklist of the Cypriot flora, the family Meliaceae is represented in Cyprus by 1 genus and 1 taxon. It is the alien and naturalized species Melia azedarach L.
General characteristics
The members of the family are mainly evergreen or deciduous trees and shrubs. Their leaves are usually arranged alternately and are generally pinnate or bipinnate, without stipules.
The flowers are usually small, radially symmetrical and arranged in many-flowered inflorescences. They may be bisexual or unisexual. A characteristic feature of many species is the stamens, whose filaments are united to form a conspicuous tube around the pistil.
The fruit may be a capsule, drupe or berry. The seeds of certain species possess wings and are dispersed by wind, while the fleshy fruits of other species are eaten and transported by animals.
Many members of the family produce bioactive chemical substances that may possess insect-repellent, insecticidal, medicinal or toxic properties.
The family Meliaceae in Cyprus
The only species of the family included in the organized checklist of the Cypriot flora is Melia azedarach L. It is a tree of Asian and Australian origin that has been widely planted in many countries as an ornamental and shade tree.
In Cyprus, it is cultivated in gardens, courtyards, parks, squares and along roads. It has also escaped from cultivation and may occur self-sown in disturbed habitats.
The species is classified in Cyprus as Naturalized non-invasive (NN).
Taxa of the family Meliaceae in Cyprus
Alien and naturalized taxa
Melia
- Melia azedarach L. – Species – Naturalized non-invasive (NN)
Total: 1 genus and 1 taxon.
Melia azedarach L.
Melia azedarach, known in English as chinaberry tree, bead-tree, Persian lilac, pride of India or white cedar, is a deciduous tree with a native distribution extending from tropical and subtropical Asia to northern and eastern Australia.
It usually reaches a height of 7–15 metres and forms a broad, rounded crown. The trunk has greyish-brown bark, which develops cracks and furrows in older trees.
Leaves
The leaves are large, compound, bipinnate and sometimes tripinnate. They may reach approximately 40 centimetres in length. The leaflets are ovate to lanceolate, with an acute apex and a toothed or serrated margin.
The foliage creates dense shade during the warm period of the year. The tree is deciduous and loses its leaves during winter.
Flowers
The flowers are small, fragrant and arranged in large, loose, many-flowered inflorescences. The five petals are pale purple, lilac or almost white.
A conspicuous dark-purple staminal tube occurs at the centre of the flower. The flowers attract bees and other pollinating insects. In Cyprus, flowering is recorded mainly from April to May.
Fruits and seeds
The fruit is an almost spherical or slightly ellipsoid drupe. It is initially green and becomes yellowish to yellowish-brown when mature.
The fruits often remain on the bare branches for much of the winter, after the leaves have fallen. The hard endocarp contains the seeds and possesses characteristic longitudinal grooves.
The fruits and seeds contain toxic substances. Their consumption may be dangerous to humans and certain domestic or livestock animals. They must not be used as food.
Habitats in Cyprus
Melia azedarach may be encountered in:
- gardens, courtyards and parks,
- squares and urban areas,
- along roads,
- abandoned cultivated land,
- old properties and ruined settlements,
- field boundaries,
- margins of watercourses,
- piles of soil and other disturbed ground.
The species tolerates drought, high temperatures and a variety of soils. It grows best in deep, well-drained soils with sufficient moisture and sunlight.
Reproduction and dispersal
The species reproduces mainly by seeds. Its flowers are pollinated by insects, while the fruits may be eaten by certain birds, which contribute to the transport and dispersal of the seeds.
The fruits are also transported by water, soil and human activities. Young plants may appear beneath cultivated trees, along roads, around old properties and in other disturbed sites.
The tree may also resprout from its base or roots following cutting or injury.
Ecological role
The dense crown provides shade and resting or nesting sites for birds. The flowers are a source of nectar and pollen for bees and other insects.
The mature fruits are eaten by certain bird species despite their toxicity to many mammals. Older trees may provide cavities, cracks and other microhabitats for invertebrates, birds and small vertebrates.
However, in areas where it spreads extensively, it may compete with local vegetation and form dense stands, particularly in disturbed or riparian habitats.
Uses
Melia azedarach is planted as an ornamental and shade tree because of its rapid growth, broad crown, fragrant lilac flowers and decorative yellow fruits.
Its wood is used locally in furniture-making, construction, woodcarving and as fuel. The hard endocarps have traditionally been used as beads for making necklaces and other objects.
Extracts from different parts of the plant have traditionally been used as insect repellents or insecticides. Such uses require particular caution because of the plant’s toxicity.
Toxicity
The fruits are the most dangerous part of the plant, particularly when consumed in quantity. They contain bioactive compounds that may cause digestive, neurological and other serious disorders.
Children and domestic animals should not have access to fallen fruits. The presence of fruits in courtyards, schools, playgrounds or areas where animals graze requires attention.
The mention of traditional medicinal uses does not mean that the plant is safe for self-treatment or internal use.
Monitoring and management
Although the species is classified in Cyprus as naturalized non-invasive, monitoring its spread near natural ecosystems and watercourses is useful.
Young self-sown plants may be removed before they develop a large root system when they occur in ecologically sensitive areas. Simple cutting may cause resprouting, so the base and root suckers need to be checked.
In urban areas, the fall of the fruits, their toxicity and the possibility of branch breakage during strong winds should be taken into consideration.
Classification and details of the species in Cyprus
- Kingdom: Plantae
- Phylum: Streptophyta
- Class: Equisetopsida
- Subclass: Magnoliidae
- Order: Sapindales
- Family: Meliaceae
- Genus: Melia
- Species: Melia azedarach L.
- Taxonomic rank: Species
- Status in Cyprus: Naturalized non-invasive (NN)
- Endemism: Not endemic
- Life form: Phanerophyte
- Altitudinal range in Cyprus: No numerical range is provided by Flora of Cyprus
- Flowering period in Cyprus: April–May
- Number in the organized checklist: 1841
No comments:
Post a Comment