Οικογένεια Plantaginaceae στην Κύπρο – Plantaginaceae Family in Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Plantaginaceae, γνωστή στα αγγλικά ως plantain family ή veronica family, είναι μεγάλη οικογένεια ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην τάξη Lamiales. Με τη σύγχρονη, διευρυμένη ταξινομική της οριοθέτηση περιλαμβάνει παγκοσμίως 104 αποδεκτά γένη και περίπου 1.900 είδη.

Παλαιότερα η οικογένεια περιλάμβανε κυρίως το γένος Plantago και λίγα συγγενικά γένη. Οι σύγχρονες μοριακές και φυλογενετικές μελέτες οδήγησαν στην ένταξη πολλών γενών που κατά το παρελθόν ταξινομούνταν κυρίως στις Scrophulariaceae, όπως τα Antirrhinum, Chaenorhinum, Cymbalaria, Kickxia, Linaria και Veronica.

Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Plantaginaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 9 γένη και 44 taxa. Από αυτά, 40 είναι ιθαγενή μη ενδημικά, ένα είναι ξενικό και πολιτογραφημένο και τρία είναι αβέβαιης κατάστασης.

Μορφολογικά χαρακτηριστικά

Η οικογένεια παρουσιάζει πολύ μεγάλη μορφολογική ποικιλότητα. Περιλαμβάνει κυρίως μονοετείς ή πολυετείς πόες, αλλά και μικρούς θάμνους ή υδρόβια φυτά.

Τα φύλλα μπορεί να είναι κατ’ εναλλαγή, αντίθετα ή διατεταγμένα σε βασικό ρόδακα. Είναι απλά ή σπανιότερα διαιρεμένα, με ακέραιο, οδοντωτό ή λοβωτό περιθώριο.

Τα άνθη μπορεί να είναι ακτινόμορφα ή ζυγόμορφα. Σε γένη όπως τα Antirrhinum, Kickxia και Linaria, η στεφάνη είναι δίχειλη και συχνά σχηματίζει πλήκτρο. Στο Plantago τα άνθη είναι μικρά και συγκεντρωμένα σε πυκνούς στάχεις πάνω σε συνήθως άφυλλους ανθοφόρους άξονες. Στο Veronica η στεφάνη είναι συνήθως τετράλοβη και συχνά κυανή, ιώδης ή λευκή.

Ο καρπός είναι συνήθως κάψα που περιέχει ένα ή περισσότερα σπέρματα. Στο γένος Callitriche ο καρπός είναι χαρακτηριστικά τετραμερής και διαχωρίζεται σε τέσσερα μονόσπερμα τμήματα.

Εξάπλωση και ενδιαιτήματα στην Κύπρο

Τα είδη της οικογένειας απαντούν σχεδόν σε ολόκληρη την Κύπρο και καταλαμβάνουν πολύ διαφορετικά ενδιαιτήματα. Φύονται σε φρυγανότοπους, θαμνώνες, λιβάδια, βραχώδεις πλαγιές, αμμώδεις και παραθαλάσσιες θέσεις, καλλιεργημένες εκτάσεις, άκρες δρόμων, όχθες ποταμών, πηγές, ρυάκια και άλλους υγροτόπους.

Τα είδη του γένους Plantago παρουσιάζουν ιδιαίτερα μεγάλη οικολογική ποικιλότητα. Ορισμένα αναπτύσσονται σε ξηρές, αμμώδεις ή πετρώδεις θέσεις, άλλα σε αλατούχα παράκτια εδάφη και άλλα σε υγρά, πατημένα ή διαταραγμένα ενδιαιτήματα.

Τα Callitriche brutia και Callitriche pulchra είναι υδρόβια ή ημιυδρόβια φυτά γλυκού νερού. Τα είδη των γενών Antirrhinum, Chaenorhinum, Cymbalaria, Kickxia, Linaria και Misopates απαντούν συνήθως σε ανοικτές, βραχώδεις, καλλιεργημένες ή διαταραγμένες θέσεις. Τα είδη του γένους Veronica καταλαμβάνουν από ξηρά χωράφια μέχρι υγρά εδάφη, πηγές και όχθες ρυακιών.

Τα taxa της οικογένειας Plantaginaceae στην Κύπρο

Ιθαγενή μη ενδημικά taxa

Antirrhinum

1081. Antirrhinum majus L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Callitriche

1082. Callitriche brutia Petagna – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1083. Callitriche pulchra Schotsm. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Chaenorhinum

1084. Chaenorhinum gerense (Stapf) Speta – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1085. Chaenorhinum rubrifolium (DC.) Fourr. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Cymbalaria

1086. Cymbalaria longipes (Boiss. & Heldr.) Chev. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Kickxia

1087. Kickxia commutata subsp. graeca (Bory & Chaub.) R. Fern. – Subspecies – Ιθαγενές μη ενδημικό
1088. Kickxia elatine subsp. crinita (Mabille) Greuter – Subspecies – Ιθαγενές μη ενδημικό
1089. Kickxia lanigera (Desf.) Hand.-Mazz. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1090. Kickxia spuria (L.) Dumort. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Linaria

1091. Linaria albifrons (Sm.) Spreng. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1092. Linaria chalepensis (L.) Mill. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1093. Linaria micrantha (Cav.) Hoffmanns. & Link – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1094. Linaria pelisseriana (L.) Mill. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1095. Linaria simplex Desf. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Misopates

1096. Misopates orontium (L.) Raf. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Plantago

1097. Plantago afra L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1098. Plantago albicans L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1099. Plantago amplexicaulis Cav. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1100. Plantago bellardii All. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1101. Plantago coronopus subsp. weldenii (Rchb.) Arcang. – Subspecies – Ιθαγενές μη ενδημικό
1102. Plantago cretica L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1103. Plantago lagopus L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1104. Plantago lanceolata L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1105. Plantago loeflingii L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1106. Plantago major L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1107. Plantago maritima subsp. crassifolia (Forssk.) Holmboe – Subspecies – Ιθαγενές μη ενδημικό
1108. Plantago notata Lag. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1109. Plantago ovata Forssk. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1110. Plantago sarcophylla Zohary – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1111. Plantago squarrosa Murr. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1112. Plantago uliginosa F. W. Schmidt – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Veronica

1113. Veronica anagallis-aquatica L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1114. Veronica arvensis L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1115. Veronica bozakmanii M. A. Fisch. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1116. Veronica cymbalaria Bodard – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1117. Veronica hederifolia L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1118. Veronica ixodes Boiss. & Balansa – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1119. Veronica polita Fr. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό
1120. Veronica triphyllos L. – Species – Ιθαγενές μη ενδημικό

Ξενικά και πολιτογραφημένα taxa

Veronica

1859. Veronica persica Poir. – Species – Ξενικό και πολιτογραφημένο

Taxa αβέβαιης κατάστασης

Cymbalaria

2046. Cymbalaria muralis G. Gaertn. & al. – Species – Αβέβαιης κατάστασης

Linaria

2047. Linaria haelava Delile – Species – Αβέβαιης κατάστασης

Veronica

2048. Veronica trichadena Jord. – Species – Αβέβαιης κατάστασης

Στην κυπριακή χλωρίδα δεν καταγράφονται ενδημικά taxa ή υβρίδια της οικογένειας Plantaginaceae.

Οικολογία

Τα είδη της οικογένειας συμμετέχουν σε πολλά διαφορετικά οικοσυστήματα. Τα άνθη των Antirrhinum, Chaenorhinum, Kickxia, Linaria, Misopates και Veronica προσελκύουν μέλισσες, μύγες και άλλα έντομα που μεταφέρουν τη γύρη.

Στα είδη με δίχειλη στεφάνη, το σχήμα του άνθους περιορίζει την πρόσβαση και ευνοεί έντομα με κατάλληλο μέγεθος και συμπεριφορά. Τα άνθη του Plantago επικονιάζονται κυρίως με τον άνεμο, αν και μπορεί να δέχονται και επισκέψεις εντόμων.

Τα σπέρματα πολλών ειδών του Plantago αποκτούν βλεννώδη επιφάνεια όταν βραχούν. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να προσκολλώνται στο έδαφος, στα ζώα ή σε άλλες επιφάνειες και να διασπείρονται αποτελεσματικά.

Τα υδρόβια είδη του Callitriche προσφέρουν κάλυψη και μικροενδιαιτήματα σε υδρόβια ασπόνδυλα. Η παρουσία τους εξαρτάται από τη διατήρηση της ποιότητας και της φυσικής λειτουργίας των μικρών υγροτόπων.

Χρήσεις

Ορισμένα είδη του γένους Plantago έχουν μακρά ιστορία παραδοσιακής χρήσης. Τα φύλλα ή τα σπέρματά τους χρησιμοποιήθηκαν σε διάφορες περιοχές ως τροφή, ζωοτροφή ή σε παραδοσιακές πρακτικές.

Τα σπέρματα ορισμένων ειδών, ιδιαίτερα του Plantago ovata, παράγουν πλούσιο σε φυτικές ίνες βλεννώδες περίβλημα. Η χρήση οποιουδήποτε φυτού για θεραπευτικούς σκοπούς πρέπει να γίνεται με σωστή αναγνώριση και κατάλληλη επιστημονική ή επαγγελματική καθοδήγηση.

Το Antirrhinum majus καλλιεργείται ευρέως ως καλλωπιστικό φυτό για τα μεγάλα και εντυπωσιακά άνθη του. Επίσης, το Cymbalaria muralis χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό σε τοίχους και βραχόκηπους, γεγονός που έχει συμβάλει στην εξάπλωσή του μακριά από τη φυσική του περιοχή.

Ξενικά και αβέβαιης κατάστασης taxa

Το Veronica persica είναι ξενικό και πολιτογραφημένο είδος στην Κύπρο. Είναι μικρή μονοετής πόα που εμφανίζεται κυρίως σε καλλιεργημένες εκτάσεις, κήπους, αρδευόμενα εδάφη και άλλες διαταραγμένες θέσεις.

Για τα Cymbalaria muralis, Linaria haelava και Veronica trichadena η κατάσταση στην Κύπρο χαρακτηρίζεται ως αβέβαιη. Αυτό σημαίνει ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επιτρέπουν ασφαλή κατάταξή τους ως ιθαγενή ή ξενικά taxa ή ότι χρειάζεται επιβεβαίωση των παλαιών καταγραφών και της σημερινής παρουσίας τους.

Η διατήρηση δειγμάτων σε φυτοθήκες, η φωτογραφική τεκμηρίωση και οι νέες επιτόπιες παρατηρήσεις είναι απαραίτητες για τη διευκρίνιση της ταξινομικής ταυτότητας και της κατάστασής τους.

Απειλές και προστασία

Τα κοινά είδη των ανοικτών και διαταραγμένων ενδιαιτημάτων δεν αντιμετωπίζουν συνήθως άμεσες απειλές. Αντίθετα, τα είδη που εξαρτώνται από εξειδικευμένα ή περιορισμένα ενδιαιτήματα μπορεί να επηρεαστούν σημαντικά από τοπικές μεταβολές.

Η αποξήρανση μικρών υγροτόπων, η άντληση νερού, η ρύπανση και η αλλοίωση πηγών και ρυακιών απειλούν τα υδρόβια Callitriche και τα υγρόφιλα είδη της Veronica. Η οικιστική και τουριστική ανάπτυξη, οι εκχερσώσεις, οι πυρκαγιές και η εντατική διαχείριση των παραθαλάσσιων περιοχών μπορούν να επηρεάσουν taxa ξηρών, βραχωδών, αμμωδών ή αλατούχων ενδιαιτημάτων.

Η προστασία της οικογένειας στην Κύπρο εξαρτάται κυρίως από τη διατήρηση της ποικιλίας των φυσικών ενδιαιτημάτων και από την ακριβή καταγραφή των σπάνιων ή αβέβαιης κατάστασης taxa.

Συστηματική ταξινόμηση

• Βασίλειο: Plantae
• Συνομοταξία: Streptophyta
• Κλάση: Equisetopsida
• Υποκλάση: Magnoliidae
• Αγγειόσπερμα: Angiosperms
• Ευδικότυλα: Eudicots
• Τάξη: Lamiales
• Οικογένεια: Plantaginaceae
• Γένη στην Κύπρο: Antirrhinum, Callitriche, Chaenorhinum, Cymbalaria, Kickxia, Linaria, Misopates, Plantago, Veronica
• Αριθμός γενών στην Κύπρο: 9
• Αριθμός taxa στην Κύπρο: 44
• Ιθαγενή μη ενδημικά taxa: 40
• Ενδημικά taxa: 0
• Ξενικά και πολιτογραφημένα taxa: 1
• Υβρίδια: 0
• Taxa αβέβαιης κατάστασης: 3

Στοιχεία των taxa στην Κύπρο

Ιθαγενή μη ενδημικά – 40 taxa

• 1081. Antirrhinum majus L. – Species
• 1082. Callitriche brutia Petagna – Species
• 1083. Callitriche pulchra Schotsm. – Species
• 1084. Chaenorhinum gerense (Stapf) Speta – Species
• 1085. Chaenorhinum rubrifolium (DC.) Fourr. – Species
• 1086. Cymbalaria longipes (Boiss. & Heldr.) Chev. – Species
• 1087. Kickxia commutata subsp. graeca (Bory & Chaub.) R. Fern. – Subspecies
• 1088. Kickxia elatine subsp. crinita (Mabille) Greuter – Subspecies
• 1089. Kickxia lanigera (Desf.) Hand.-Mazz. – Species
• 1090. Kickxia spuria (L.) Dumort. – Species
• 1091. Linaria albifrons (Sm.) Spreng. – Species
• 1092. Linaria chalepensis (L.) Mill. – Species
• 1093. Linaria micrantha (Cav.) Hoffmanns. & Link – Species
• 1094. Linaria pelisseriana (L.) Mill. – Species
• 1095. Linaria simplex Desf. – Species
• 1096. Misopates orontium (L.) Raf. – Species
• 1097. Plantago afra L. – Species
• 1098. Plantago albicans L. – Species
• 1099. Plantago amplexicaulis Cav. – Species
• 1100. Plantago bellardii All. – Species
• 1101. Plantago coronopus subsp. weldenii (Rchb.) Arcang. – Subspecies
• 1102. Plantago cretica L. – Species
• 1103. Plantago lagopus L. – Species
• 1104. Plantago lanceolata L. – Species
• 1105. Plantago loeflingii L. – Species
• 1106. Plantago major L. – Species
• 1107. Plantago maritima subsp. crassifolia (Forssk.) Holmboe – Subspecies
• 1108. Plantago notata Lag. – Species
• 1109. Plantago ovata Forssk. – Species
• 1110. Plantago sarcophylla Zohary – Species
• 1111. Plantago squarrosa Murr. – Species
• 1112. Plantago uliginosa F. W. Schmidt – Species
• 1113. Veronica anagallis-aquatica L. – Species
• 1114. Veronica arvensis L. – Species
• 1115. Veronica bozakmanii M. A. Fisch. – Species
• 1116. Veronica cymbalaria Bodard – Species
• 1117. Veronica hederifolia L. – Species
• 1118. Veronica ixodes Boiss. & Balansa – Species
• 1119. Veronica polita Fr. – Species
• 1120. Veronica triphyllos L. – Species

Ξενικό και πολιτογραφημένο – 1 taxon

• 1859. Veronica persica Poir. – Species

Αβέβαιης κατάστασης – 3 taxa

• 2046. Cymbalaria muralis G. Gaertn. & al. – Species
• 2047. Linaria haelava Delile – Species
• 2048. Veronica trichadena Jord. – Species

Πηγές

• ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ – Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa
• Plants of the World Online – Plantaginaceae
• World Flora Online – Plantaginaceae
• Plants of the World Online – Plantago
• Plants of the World Online – Veronica
• Angiosperm Phylogeny Website
• USDA IDtools – Plantaginaceae

---

Text by George Konstantinou

The family Plantaginaceae, commonly known as the plantain family or veronica family, is a large family of flowering plants belonging to the order Lamiales. Under its modern, expanded taxonomic circumscription, it comprises 104 accepted genera and approximately 1,900 species worldwide.

The family formerly included mainly the genus Plantago and a few related genera. Modern molecular and phylogenetic studies resulted in the inclusion of numerous genera formerly classified mainly in the Scrophulariaceae, including Antirrhinum, Chaenorhinum, Cymbalaria, Kickxia, Linaria and Veronica.

According to the organized checklist of the Cypriot flora, the family Plantaginaceae is represented in Cyprus by 9 genera and 44 taxa. Of these, 40 are native non-endemic, one is alien and naturalized and three are of uncertain status.

Morphological characteristics

The family displays very great morphological diversity. It includes mainly annual or perennial herbs, as well as small shrubs and aquatic plants.

The leaves may be alternate, opposite or arranged in a basal rosette. They are simple or, less commonly, divided, with entire, toothed or lobed margins.

The flowers may be radially or bilaterally symmetrical. In genera such as Antirrhinum, Kickxia and Linaria, the corolla is two-lipped and frequently possesses a spur. In Plantago, the flowers are small and concentrated in dense spikes on usually leafless flowering stalks. In Veronica, the corolla is generally four-lobed and often blue, violet or white.

The fruit is usually a capsule containing one or more seeds. In the genus Callitriche, the fruit is characteristically divided into four one-seeded segments.

Distribution and habitats in Cyprus

Species of the family occur throughout almost the whole of Cyprus and occupy a wide variety of habitats. They grow in phrygana, shrublands, grasslands, rocky slopes, sandy and coastal sites, cultivated land, roadsides, riverbanks, springs, streams and other wetlands.

Species of the genus Plantago display particularly great ecological diversity. Some grow in dry, sandy or rocky places, others in saline coastal soils and others in moist, trampled or disturbed habitats.

Callitriche brutia and Callitriche pulchra are aquatic or semi-aquatic freshwater plants. Species of Antirrhinum, Chaenorhinum, Cymbalaria, Kickxia, Linaria and Misopates generally occur in open, rocky, cultivated or disturbed places. Species of Veronica occupy habitats ranging from dry fields to moist soils, springs and stream margins.

Taxa of the family Plantaginaceae in Cyprus

Native non-endemic taxa

Antirrhinum

1081. Antirrhinum majus L. – Species – Native non-endemic

Callitriche

1082. Callitriche brutia Petagna – Species – Native non-endemic
1083. Callitriche pulchra Schotsm. – Species – Native non-endemic

Chaenorhinum

1084. Chaenorhinum gerense (Stapf) Speta – Species – Native non-endemic
1085. Chaenorhinum rubrifolium (DC.) Fourr. – Species – Native non-endemic

Cymbalaria

1086. Cymbalaria longipes (Boiss. & Heldr.) Chev. – Species – Native non-endemic

Kickxia

1087. Kickxia commutata subsp. graeca (Bory & Chaub.) R. Fern. – Subspecies – Native non-endemic
1088. Kickxia elatine subsp. crinita (Mabille) Greuter – Subspecies – Native non-endemic
1089. Kickxia lanigera (Desf.) Hand.-Mazz. – Species – Native non-endemic
1090. Kickxia spuria (L.) Dumort. – Species – Native non-endemic

Linaria

1091. Linaria albifrons (Sm.) Spreng. – Species – Native non-endemic
1092. Linaria chalepensis (L.) Mill. – Species – Native non-endemic
1093. Linaria micrantha (Cav.) Hoffmanns. & Link – Species – Native non-endemic
1094. Linaria pelisseriana (L.) Mill. – Species – Native non-endemic
1095. Linaria simplex Desf. – Species – Native non-endemic

Misopates

1096. Misopates orontium (L.) Raf. – Species – Native non-endemic

Plantago

1097. Plantago afra L. – Species – Native non-endemic
1098. Plantago albicans L. – Species – Native non-endemic
1099. Plantago amplexicaulis Cav. – Species – Native non-endemic
1100. Plantago bellardii All. – Species – Native non-endemic
1101. Plantago coronopus subsp. weldenii (Rchb.) Arcang. – Subspecies – Native non-endemic
1102. Plantago cretica L. – Species – Native non-endemic
1103. Plantago lagopus L. – Species – Native non-endemic
1104. Plantago lanceolata L. – Species – Native non-endemic
1105. Plantago loeflingii L. – Species – Native non-endemic
1106. Plantago major L. – Species – Native non-endemic
1107. Plantago maritima subsp. crassifolia (Forssk.) Holmboe – Subspecies – Native non-endemic
1108. Plantago notata Lag. – Species – Native non-endemic
1109. Plantago ovata Forssk. – Species – Native non-endemic
1110. Plantago sarcophylla Zohary – Species – Native non-endemic
1111. Plantago squarrosa Murr. – Species – Native non-endemic
1112. Plantago uliginosa F. W. Schmidt – Species – Native non-endemic

Veronica

1113. Veronica anagallis-aquatica L. – Species – Native non-endemic
1114. Veronica arvensis L. – Species – Native non-endemic
1115. Veronica bozakmanii M. A. Fisch. – Species – Native non-endemic
1116. Veronica cymbalaria Bodard – Species – Native non-endemic
1117. Veronica hederifolia L. – Species – Native non-endemic
1118. Veronica ixodes Boiss. & Balansa – Species – Native non-endemic
1119. Veronica polita Fr. – Species – Native non-endemic
1120. Veronica triphyllos L. – Species – Native non-endemic

Alien and naturalized taxa

Veronica

1859. Veronica persica Poir. – Species – Alien and naturalized

Taxa of uncertain status

Cymbalaria

2046. Cymbalaria muralis G. Gaertn. & al. – Species – Uncertain status

Linaria

2047. Linaria haelava Delile – Species – Uncertain status

Veronica

2048. Veronica trichadena Jord. – Species – Uncertain status

No endemic taxa or hybrids belonging to the family Plantaginaceae are recorded in the Cypriot flora.

Ecology

Species of the family participate in many different ecosystems. The flowers of Antirrhinum, Chaenorhinum, Kickxia, Linaria, Misopates and Veronica attract bees, flies and other insects that transfer pollen.

In species with a two-lipped corolla, the shape of the flower restricts access and favours insects of an appropriate size and behaviour. The flowers of Plantago are mainly wind-pollinated, although they may also receive insect visits.

The seeds of many Plantago species develop a mucilaginous surface when wet. This enables them to adhere to soil, animals or other surfaces and to be dispersed effectively.

The aquatic species of Callitriche provide cover and microhabitats for aquatic invertebrates. Their presence depends on the conservation of the quality and natural functioning of small wetlands.

Uses

Some species of the genus Plantago have a long history of traditional use. Their leaves or seeds have been used in different regions as food, animal fodder or in traditional practices.

The seeds of certain species, particularly Plantago ovata, produce a mucilaginous covering rich in dietary fibre. The use of any plant for therapeutic purposes requires correct identification and appropriate scientific or professional guidance.

Antirrhinum majus is widely cultivated as an ornamental plant for its large and showy flowers. Cymbalaria muralis is also grown ornamentally on walls and in rock gardens, which has contributed to its spread beyond its native range.

Alien and uncertain-status taxa

Veronica persica is an alien and naturalized species in Cyprus. It is a small annual herb occurring mainly in cultivated land, gardens, irrigated soils and other disturbed places.

The status of Cymbalaria muralis, Linaria haelava and Veronica trichadena in Cyprus is considered uncertain. This means that the available evidence does not permit their reliable classification as native or alien taxa, or that their historical records and present occurrence require confirmation.

The preservation of herbarium specimens, photographic documentation and new field observations are necessary to clarify their taxonomic identity and status.

Threats and protection

Common species of open and disturbed habitats do not generally face immediate threats. In contrast, species dependent on specialized or restricted habitats may be seriously affected by local environmental changes.

The drainage of small wetlands, water abstraction, pollution and the alteration of springs and streams threaten aquatic Callitriche and moisture-dependent Veronica species. Residential and tourist development, land clearance, fires and intensive management of coastal areas can affect taxa associated with dry, rocky, sandy or saline habitats.

The protection of the family in Cyprus depends mainly on conserving the diversity of natural habitats and accurately documenting rare or uncertain-status taxa.

Systematic classification

• Kingdom: Plantae
• Phylum: Streptophyta
• Class: Equisetopsida
• Subclass: Magnoliidae
• Angiosperms: Angiosperms
• Eudicots: Eudicots
• Order: Lamiales
• Family: Plantaginaceae
• Genera in Cyprus: Antirrhinum, Callitriche, Chaenorhinum, Cymbalaria, Kickxia, Linaria, Misopates, Plantago, Veronica
• Number of genera in Cyprus: 9
• Number of taxa in Cyprus: 44
• Native non-endemic taxa: 40
• Endemic taxa: 0
• Alien and naturalized taxa: 1
• Hybrids: 0
• Taxa of uncertain status: 3

Details of the taxa in Cyprus

Native non-endemic – 40 taxa

• 1081. Antirrhinum majus L. – Species
• 1082. Callitriche brutia Petagna – Species
• 1083. Callitriche pulchra Schotsm. – Species
• 1084. Chaenorhinum gerense (Stapf) Speta – Species
• 1085. Chaenorhinum rubrifolium (DC.) Fourr. – Species
• 1086. Cymbalaria longipes (Boiss. & Heldr.) Chev. – Species
• 1087. Kickxia commutata subsp. graeca (Bory & Chaub.) R. Fern. – Subspecies
• 1088. Kickxia elatine subsp. crinita (Mabille) Greuter – Subspecies
• 1089. Kickxia lanigera (Desf.) Hand.-Mazz. – Species
• 1090. Kickxia spuria (L.) Dumort. – Species
• 1091. Linaria albifrons (Sm.) Spreng. – Species
• 1092. Linaria chalepensis (L.) Mill. – Species
• 1093. Linaria micrantha (Cav.) Hoffmanns. & Link – Species
• 1094. Linaria pelisseriana (L.) Mill. – Species
• 1095. Linaria simplex Desf. – Species
• 1096. Misopates orontium (L.) Raf. – Species
• 1097. Plantago afra L. – Species
• 1098. Plantago albicans L. – Species
• 1099. Plantago amplexicaulis Cav. – Species
• 1100. Plantago bellardii All. – Species
• 1101. Plantago coronopus subsp. weldenii (Rchb.) Arcang. – Subspecies
• 1102. Plantago cretica L. – Species
• 1103. Plantago lagopus L. – Species
• 1104. Plantago lanceolata L. – Species
• 1105. Plantago loeflingii L. – Species
• 1106. Plantago major L. – Species
• 1107. Plantago maritima subsp. crassifolia (Forssk.) Holmboe – Subspecies
• 1108. Plantago notata Lag. – Species
• 1109. Plantago ovata Forssk. – Species
• 1110. Plantago sarcophylla Zohary – Species
• 1111. Plantago squarrosa Murr. – Species
• 1112. Plantago uliginosa F. W. Schmidt – Species
• 1113. Veronica anagallis-aquatica L. – Species
• 1114. Veronica arvensis L. – Species
• 1115. Veronica bozakmanii M. A. Fisch. – Species
• 1116. Veronica cymbalaria Bodard – Species
• 1117. Veronica hederifolia L. – Species
• 1118. Veronica ixodes Boiss. & Balansa – Species
• 1119. Veronica polita Fr. – Species
• 1120. Veronica triphyllos L. – Species

Alien and naturalized – 1 taxon

• 1859. Veronica persica Poir. – Species

Uncertain status – 3 taxa

• 2046. Cymbalaria muralis G. Gaertn. & al. – Species
• 2047. Linaria haelava Delile – Species
• 2048. Veronica trichadena Jord. – Species

Sources

• FLORA OF CYPRUS – Organized Dynamic Checklist of 2,071 taxa
• Plants of the World Online – Plantaginaceae
• World Flora Online – Plantaginaceae
• Plants of the World Online – Plantago
• Plants of the World Online – Veronica
• Angiosperm Phylogeny Website
• USDA IDtools – Plantaginaceae