Translate

Monday, 24 August 2026

Οικογένεια Primulaceae στην Κύπρο – Primulaceae Family in Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο


ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Primulaceae, γνωστή ως οικογένεια της πρίμουλας, ανήκει στην τάξη Ericales. Με τη σύγχρονη, ευρεία ταξινομική της οριοθέτηση περιλαμβάνει ποώδη φυτά, θάμνους, δέντρα και αναρριχώμενα φυτά. Έχει σχεδόν κοσμοπολίτικη εξάπλωση, με ιδιαίτερα μεγάλη ποικιλότητα στις εύκρατες και τροπικές περιοχές.

Σύμφωνα με το Plants of the World Online των Βασιλικών Βοτανικών Κήπων του Kew, η οικογένεια περιλαμβάνει 55 αποδεκτά γένη. Οι σύγχρονες εκτιμήσεις αναφέρουν περίπου 2.500–2.800 είδη παγκοσμίως. Στην ευρεία έννοια της οικογένειας εντάσσονται σήμερα και φυτά που παλαιότερα κατατάσσονταν στις οικογένειες Myrsinaceae, Theophrastaceae και Maesaceae.

Σύμφωνα με τον οργανωμένο δυναμικό κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Primulaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 7 γένη και 11 taxa. Από αυτά, 8 είναι ιθαγενή μη ενδημικά, 1 είναι ενδημικό της Κύπρου, 1 είναι ξενικό ή εγκλιματισμένο και 1 έχει αβέβαιη κατάσταση παρουσίας.

Μορφολογικά χαρακτηριστικά

Τα μέλη της οικογένειας στην Κύπρο είναι κυρίως μονοετή ή πολυετή ποώδη φυτά. Μπορεί να έχουν όρθιους, κατακείμενους ή έρποντες βλαστούς, ενώ ορισμένα είδη σχηματίζουν υπόγειους κονδύλους.

Τα φύλλα είναι συνήθως απλά, χωρίς παράφυλλα και μπορεί να είναι αντίθετα, εναλλασσόμενα, σε σπονδύλους ή συγκεντρωμένα σε βασικό ρόδακα. Τα άνθη είναι συνήθως ακτινόμορφα και αμφιφυλόφιλα, με κάλυκα και στεφάνη που αποτελούνται συνήθως από πέντε μέρη. Τα πέταλα είναι συχνά ενωμένα και σχηματίζουν σωληνοειδή, κωδωνοειδή ή τροχοειδή στεφάνη.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών Primulaceae είναι ότι οι στήμονες βρίσκονται απέναντι από τους λοβούς της στεφάνης. Η ωοθήκη είναι συνήθως επιφυής και η πλακουντοφορία ελεύθερη κεντρική. Ο καρπός είναι κατά κανόνα κάψα, αλλά στην ευρύτερη οικογένεια απαντούν επίσης σαρκώδεις καρποί.

Στο γένος Cyclamen αναπτύσσεται υπόγειος κόνδυλος. Τα φύλλα είναι συνήθως καρδιόσχημα, συχνά με ανοιχτόχρωμα σχέδια στην επάνω επιφάνεια, ενώ τα άνθη διαθέτουν χαρακτηριστικά πέταλα που κάμπτονται προς τα πίσω.

Η οικογένεια Primulaceae στην Κύπρο

Τα κυπριακά μέλη της οικογένειας παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές ως προς τη μορφή και τις οικολογικές τους απαιτήσεις. Τα είδη των γενών Anagallis και Asterolinon είναι μικρά μονοετή φυτά, τα οποία εμφανίζονται σε ανοικτές θέσεις, αγρούς, λιβάδια, καλλιέργειες και διαταραγμένα εδάφη.

Το Androsace maxima είναι μικρό μονοετές φυτό που συνδέεται κυρίως με ανοικτές ή πετρώδεις θέσεις. Το Lysimachia dubia απαντά συνήθως σε εποχικά υγρές τοποθεσίες, ενώ το Samolus valerandi προτιμά υγρά εδάφη, πηγές, ρυάκια, όχθες και άλλες θέσεις με μόνιμη ή εποχική υγρασία.

Το γένος Cyclamen αντιπροσωπεύεται από τέσσερα taxa διαφορετικής κατάστασης. Το Cyclamen cyprium είναι ενδημικό της Κύπρου και αποτελεί ένα από τα περισσότερο αναγνωρίσιμα φυτά του νησιού. Το Cyclamen persicum και το Cyclamen graecum subsp. anatolicum είναι ιθαγενή μη ενδημικά, ενώ η παρουσία του Cyclamen coum καταγράφεται ως αβέβαιης κατάστασης.

Το Primula vulgaris κατατάσσεται στον κατάλογο ως ξενικό ή εγκλιματισμένο taxon.

Γένη και taxa της Κύπρου

Ιθαγενή μη ενδημικά taxa

Anagallis

  1. Anagallis arvensis L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Anagallis foemina Mill. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Androsace

  1. Androsace maxima L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Asterolinon

  1. Asterolinon linum-stellatum (L.) Duby · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Cyclamen

  1. Cyclamen graecum subsp. anatolicum Ietsw. · Subspecies · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Cyclamen persicum Mill. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Lysimachia

  1. Lysimachia dubia Sol. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Samolus

  1. Samolus valerandi L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Ενδημικά taxa της Κύπρου

Cyclamen

  1. Cyclamen cyprium Kotschy · Species · Ενδημικό της Κύπρου

Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa

Primula

  1. Primula vulgaris Huds. · Species · Ξενικό ή εγκλιματισμένο

Taxa αβέβαιης κατάστασης

Cyclamen

  1. Cyclamen coum Mill. · Species · Αβέβαιης κατάστασης

Οικολογία και περίοδος ανθοφορίας

Τα περισσότερα μονοετή είδη της οικογένειας ολοκληρώνουν τον βιολογικό τους κύκλο κατά τη διάρκεια της υγρής περιόδου και ανθ

89. Οικογένεια Primulaceae στην Κύπρο – Primulaceae Family in Cyprus

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Primulaceae, γνωστή στα ελληνικά ως οικογένεια της πρίμουλας και στα αγγλικά ως primrose family, είναι οικογένεια ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην τάξη Ericales. Έχει σχεδόν παγκόσμια εξάπλωση και περιλαμβάνει ποώδη φυτά, θάμνους, δέντρα και, σπανιότερα, αναρριχώμενα φυτά.

Με τη σύγχρονη, ευρεία ταξινομική της έννοια, η οικογένεια περιλαμβάνει περίπου 55 γένη και 2.790 είδη παγκοσμίως. Το Plants of the World Online των Royal Botanic Gardens, Kew αναγνωρίζει σήμερα 55 αποδεκτά γένη. Η οικογένεια περιλαμβάνει επίσης γένη που σε παλαιότερα ταξινομικά συστήματα τοποθετούνταν στις οικογένειες Myrsinaceae και Theophrastaceae.

Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Primulaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 7 γένη και 11 taxa: 8 ιθαγενή μη ενδημικά taxa, 1 ενδημικό είδος, 1 ξενικό ή εγκλιματισμένο είδος και 1 είδος αβέβαιης κατάστασης.

Γενικά χαρακτηριστικά

Τα μέλη της οικογένειας παρουσιάζουν μεγάλη μορφολογική ποικιλία. Τα κυπριακά taxa είναι κυρίως μονοετείς ή πολυετείς πόες, ενώ τα είδη του γένους Cyclamen είναι πολυετή γεώφυτα με υπόγειο κόνδυλο.

Τα φύλλα είναι συνήθως απλά, χωρίς παράφυλλα, και μπορούν να είναι αντίθετα, εναλλασσόμενα, σπονδυλωτά ή συγκεντρωμένα σε βασικό ρόδακα. Τα άνθη είναι συνήθως ερμαφρόδιτα και ακτινόμορφα. Η στεφάνη αποτελείται κατά κανόνα από πέντε ενωμένα πέταλα, ενώ οι στήμονες βρίσκονται απέναντι από τους λοβούς της στεφάνης. Η ωοθήκη είναι συνήθως μονόχωρη, με ελεύθερη κεντρική πλακούντωση.

Ο καρπός είναι συχνότερα κάψα, αν και στα ξυλώδη τροπικά μέλη της ευρύτερης οικογένειας μπορεί να είναι σαρκώδης. Τα είδη του γένους Cyclamen παρουσιάζουν χαρακτηριστική περιέλιξη του ανθικού ποδίσκου μετά τη γονιμοποίηση, με αποτέλεσμα η αναπτυσσόμενη κάψα να μεταφέρεται κοντά στην επιφάνεια του εδάφους.

Η οικογένεια Primulaceae στην Κύπρο

Στην Κύπρο τα μέλη της οικογένειας απαντούν σε ποικιλία οικοτόπων. Περιλαμβάνουν μικρές μονοετείς πόες ανοικτών και διαταραγμένων θέσεων, φυτά καλλιεργούμενων αγρών και λιβαδιών, είδη υγρών ή εποχικά κατακλυζόμενων θέσεων, καθώς και γεώφυτα δασικών, θαμνωδών και βραχωδών οικοτόπων.

Το γνωστότερο μέλος της οικογένειας είναι το ενδημικό Cyclamen cyprium, το εθνικό φυτό της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι είδος περιορισμένο στην Κύπρο και απαντά κυρίως σε σκιερές ή ημισκιερές θέσεις, σε πετρώδεις πλαγιές, δάση, θαμνώνες, σχισμές βράχων και ασβεστολιθικά εδάφη.

Τα taxa της οικογένειας Primulaceae στην Κύπρο

Ιθαγενή μη ενδημικά taxa

Anagallis
  1. Anagallis arvensis L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Anagallis foemina Mill. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Androsace
  1. Androsace maxima L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Asterolinon
  1. Asterolinon linum-stellatum (L.) Duby · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Cyclamen
  1. Cyclamen graecum subsp. anatolicum Ietsw. · Subspecies · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Cyclamen persicum Mill. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Lysimachia
  1. Lysimachia dubia Sol. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Samolus
  1. Samolus valerandi L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Ενδημικά taxa της Κύπρου

Cyclamen
  1. Cyclamen cyprium Kotschy · Species · Ενδημικό της Κύπρου

Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa

Primula
  1. Primula vulgaris Huds. · Species · Ξενικό ή εγκλιματισμένο

Taxa αβέβαιης κατάστασης

Cyclamen
  1. Cyclamen coum Mill. · Species · Αβέβαιης κατάστασης

Οικολογία και βιότοποι

Τα είδη Anagallis arvensis και Anagallis foemina είναι μικρές μονοετείς πόες που απαντούν κυρίως σε καλλιεργούμενους αγρούς, παρυφές δρόμων, λιβάδια, χέρσες εκτάσεις και άλλους ανοικτούς ή διαταραγμένους οικοτόπους.

Τα Androsace maxima και Asterolinon linum-stellatum είναι επίσης μικρά μονοετή φυτά, προσαρμοσμένα σε ανοικτές θέσεις με χαμηλή βλάστηση και εποχικά ξηρές συνθήκες.

Τα είδη του γένους Cyclamen είναι πολυετή γεώφυτα. Επιβιώνουν κατά τη δυσμενή περίοδο μέσω του υπόγειου κονδύλου τους και αναπτύσσουν φύλλα και άνθη όταν οι συνθήκες υγρασίας και θερμοκρασίας είναι κατάλληλες.

Το Lysimachia dubia συνδέεται συνήθως με εποχικά υγρές ή λασπώδεις θέσεις, ενώ το Samolus valerandi απαντά σε υγρά εδάφη, όχθες, πηγές, ρυάκια, παράκτιες υγρές θέσεις και περιοχές με γλυκό ή ελαφρώς υφάλμυρο νερό.

Επικονίαση και διασπορά

Τα άνθη των περισσότερων κυπριακών ειδών επικονιάζονται από έντομα. Τα ζωηρά χρώματα των ανθέων των Anagallis και Cyclamen λειτουργούν ως οπτικά ερεθίσματα για τους επικονιαστές.

Στα κυκλάμινα, μετά τη γονιμοποίηση, ο ανθικός ποδίσκος κάμπτεται ή περιελίσσεται και μεταφέρει την κάψα κοντά στο έδαφος. Οι σπόροι διαθέτουν σαρκώδες εξάρτημα που προσελκύει μυρμήγκια, τα οποία συμβάλλουν στη διασπορά τους.

Σημασία για τον άνθρωπο

Πολλά είδη των γενών Primula και Cyclamen καλλιεργούνται διεθνώς ως καλλωπιστικά φυτά. Το Cyclamen persicum αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα καλλιεργούμενα κυκλάμινα και έχει χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία πολυάριθμων καλλωπιστικών ποικιλιών.

Το ενδημικό Cyclamen cyprium έχει ιδιαίτερη φυσιολατρική, πολιτιστική και συμβολική αξία για την Κύπρο. Η συλλογή άγριων φυτών ή κονδύλων μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στους φυσικούς πληθυσμούς και πρέπει να αποφεύγεται.

Ορισμένα μέλη της οικογένειας περιέχουν βιοδραστικές ουσίες, όπως σαπωνίνες. Οι κόνδυλοι των κυκλάμινων δεν πρέπει να καταναλώνονται, καθώς μπορεί να είναι τοξικοί για ανθρώπους και ζώα.

Ξενικά taxa

Το Primula vulgaris καταγράφεται στον κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας ως ξενικό ή εγκλιματισμένο είδος. Είναι γνωστό καλλωπιστικό φυτό και η παρουσία του εκτός καλλιέργειας μπορεί να προέρχεται από φυτά που διέφυγαν ή απορρίφθηκαν από κήπους.

Η καταγραφή και η παρακολούθηση ξενικών φυτών είναι σημαντικές, επειδή επιτρέπουν την έγκαιρη αξιολόγηση της εξάπλωσής τους και των πιθανών επιπτώσεών τους στους φυσικούς οικοτόπους.

Απειλές και προστασία

Οι κυριότερες πιθανές απειλές για τα μέλη της οικογένειας στην Κύπρο είναι:

  • η καταστροφή ή αλλοίωση των φυσικών οικοτόπων,
  • η εντατικοποίηση της γεωργίας και η χρήση ζιζανιοκτόνων,
  • η αποξήρανση ή ρύπανση υγρών θέσεων,
  • οι επεμβάσεις σε πηγές, ρυάκια και παρόχθιους οικοτόπους,
  • η οικιστική και τουριστική ανάπτυξη,
  • οι πυρκαγιές,
  • η παράνομη συλλογή ενδημικών ή καλλωπιστικών φυτών,
  • και οι μεταβολές στη βροχόπτωση και την εποχική υγρασία λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Η προστασία του Cyclamen cyprium και των ενδιαιτημάτων του έχει ιδιαίτερη σημασία, λόγω του ενδημικού χαρακτήρα και της συμβολικής αξίας του είδους. Εξίσου σημαντική είναι η διατήρηση των εποχικά υγρών θέσεων όπου αναπτύσσονται είδη όπως το Lysimachia dubia και το Samolus valerandi.

Συστηματική ταξινόμηση

  • Βασίλειο: Plantae
  • Φύλο: Streptophyta
  • Κλάση: Equisetopsida
  • Υποκλάση: Magnoliidae
  • Τάξη: Ericales
  • Οικογένεια: Primulaceae
  • Γένη στην Κύπρο: Anagallis, Androsace, Asterolinon, Cyclamen, Lysimachia, Primula και Samolus
  • Αριθμός γενών στην Κύπρο: 7
  • Συνολικός αριθμός taxa στην Κύπρο: 11
  • Ιθαγενή μη ενδημικά taxa: 8
  • Ενδημικά taxa της Κύπρου: 1
  • Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa: 1
  • Taxa αβέβαιης κατάστασης: 1

Πηγές

Text by George Konstantinou

The family Primulaceae, known as the primrose family, is a family of flowering plants belonging to the order Ericales. It has an almost worldwide distribution and includes herbaceous plants, shrubs, trees and, more rarely, climbers.

In its modern, broad taxonomic circumscription, the family includes approximately 55 genera and 2,790 species worldwide. Plants of the World Online of the Royal Botanic Gardens, Kew currently recognizes 55 accepted genera. The family also includes genera that were placed in the families Myrsinaceae and Theophrastaceae in older taxonomic systems.

According to the organized checklist of the flora of Cyprus, the family Primulaceae is represented in Cyprus by 7 genera and 11 taxa: 8 native non-endemic taxa, 1 endemic species, 1 alien or naturalized species and 1 species of uncertain status.

General characteristics

The members of the family display considerable morphological diversity. The Cypriot taxa are mainly annual or perennial herbs, while the species of the genus Cyclamen are perennial geophytes with an underground tuber.

The leaves are usually simple, without stipules, and may be opposite, alternate, whorled or arranged in a basal rosette. The flowers are generally bisexual and actinomorphic. The corolla usually consists of five fused petals, while the stamens are positioned opposite the corolla lobes. The ovary is generally unilocular, with free-central placentation.

The fruit is most commonly a capsule, although in the woody tropical members of the broader family it may be fleshy. Species of the genus Cyclamen display a characteristic coiling of the flower stalk after fertilization, causing the developing capsule to be carried close to the surface of the ground.

The family Primulaceae in Cyprus

In Cyprus, the members of the family occur in a variety of habitats. They include small annual herbs of open and disturbed places, plants of cultivated fields and grasslands, species of wet or seasonally inundated sites, and geophytes of woodland, scrub and rocky habitats.

The best-known member of the family is the endemic Cyclamen cyprium, the national plant of the Republic of Cyprus. It is restricted to Cyprus and occurs mainly in shaded or semi-shaded places, on rocky slopes, in forests, scrub, rock crevices and limestone soils.

The taxa of the family Primulaceae in Cyprus

Native non-endemic taxa

Anagallis
  1. Anagallis arvensis L. · Species · Native non-endemic
  2. Anagallis foemina Mill. · Species · Native non-endemic
Androsace
  1. Androsace maxima L. · Species · Native non-endemic
Asterolinon
  1. Asterolinon linum-stellatum (L.) Duby · Species · Native non-endemic
Cyclamen
  1. Cyclamen graecum subsp. anatolicum Ietsw. · Subspecies · Native non-endemic
  2. Cyclamen persicum Mill. · Species · Native non-endemic
Lysimachia
  1. Lysimachia dubia Sol. · Species · Native non-endemic
Samolus
  1. Samolus valerandi L. · Species · Native non-endemic

Endemic taxa of Cyprus

Cyclamen
  1. Cyclamen cyprium Kotschy · Species · Endemic to Cyprus

Alien or naturalized taxa

Primula
  1. Primula vulgaris Huds. · Species · Alien or naturalized

Taxa of uncertain status

Cyclamen
  1. Cyclamen coum Mill. · Species · Of uncertain status

Ecology and habitats

Anagallis arvensis and Anagallis foemina are small annual herbs occurring mainly in cultivated fields, roadsides, grasslands, fallow land and other open or disturbed habitats.

Androsace maxima and Asterolinon linum-stellatum are also small annual plants, adapted to open sites with low vegetation and seasonally dry conditions.

Species of the genus Cyclamen are perennial geophytes. They survive the unfavourable season by means of their underground tuber and produce leaves and flowers when moisture and temperature conditions are suitable.

Lysimachia dubia is usually associated with seasonally wet or muddy places, while Samolus valerandi occurs in moist soils, on banks, around springs, along streams, in coastal wet places and in areas with fresh or slightly brackish water.

Pollination and dispersal

The flowers of most Cypriot species are pollinated by insects. The vivid colours of the flowers of Anagallis and Cyclamen act as visual signals for pollinators.

In cyclamens, after fertilization, the flower stalk bends or coils and carries the capsule close to the ground. The seeds possess a fleshy appendage that attracts ants, which contribute to their dispersal.

Importance to humans

Many species of the genera Primula and Cyclamen are cultivated internationally as ornamental plants. Cyclamen persicum is one of the most important cultivated cyclamens and has been used in the development of numerous ornamental cultivars.

The endemic Cyclamen cyprium has particular natural, cultural and symbolic value for Cyprus. The collection of wild plants or tubers can cause serious damage to natural populations and should be avoided.

Some members of the family contain bioactive substances, such as saponins. Cyclamen tubers should not be consumed, as they may be toxic to humans and animals.

Alien taxa

Primula vulgaris is recorded in the checklist of the flora of Cyprus as an alien or naturalized species. It is a well-known ornamental plant, and its presence outside cultivation may originate from plants that have escaped or been discarded from gardens.

The recording and monitoring of alien plants are important because they allow the timely assessment of their spread and their potential effects on natural habitats.

Threats and protection

The principal potential threats to members of the family in Cyprus are:

  • the destruction or alteration of natural habitats,
  • agricultural intensification and the use of herbicides,
  • the drainage or pollution of wet sites,
  • interventions affecting springs, streams and riparian habitats,
  • residential and tourism development,
  • fires,
  • the illegal collection of endemic or ornamental plants,
  • and changes in rainfall and seasonal moisture caused by climate change.

The protection of Cyclamen cyprium and its habitats is particularly important because of the endemic character and symbolic value of the species. The conservation of seasonally wet sites supporting species such as Lysimachia dubia and Samolus valerandi is equally important.

Systematic classification

  • Kingdom: Plantae
  • Phylum: Streptophyta
  • Class: Equisetopsida
  • Subclass: Magnoliidae
  • Order: Ericales
  • Family: Primulaceae
  • Genera in Cyprus: Anagallis, Androsace, Asterolinon, Cyclamen, Lysimachia, Primula and Samolus
  • Number of genera in Cyprus: 7
  • Total number of taxa in Cyprus: 11
  • Native non-endemic taxa: 8
  • Endemic taxa of Cyprus: 1
  • Alien or naturalized taxa: 1
  • Taxa of uncertain status: 1

Sources

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες ,

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)