Translate

Monday, 24 August 2026

Οικογένεια Ranunculaceae στην Κύπρο – Ranunculaceae Family in Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο


ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Ranunculaceae, γνωστή στα αγγλικά ως buttercup family, είναι μεγάλη οικογένεια ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην τάξη Ranunculales. Έχει σχεδόν παγκόσμια εξάπλωση, αλλά παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ποικιλότητα στις εύκρατες και ψυχρές περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου.

Οι εκτιμήσεις για το παγκόσμιο μέγεθος της οικογένειας διαφέρουν ανάλογα με την ταξινομική προσέγγιση. Το Angiosperm Phylogeny Website αναφέρει περίπου 62 γένη και 2.525 είδη, ενώ το Plants of the World Online των Royal Botanic Gardens, Kew αναγνωρίζει σήμερα 49 αποδεκτά γένη.

Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Ranunculaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 11 γένη και 49 taxa: 38 ιθαγενή μη ενδημικά taxa, 4 ενδημικά taxa της Κύπρου, 4 ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa και 3 taxa αβέβαιης κατάστασης.

Γενικά χαρακτηριστικά

Τα μέλη της οικογένειας είναι κυρίως μονοετείς ή πολυετείς πόες. Ορισμένα είδη είναι αναρριχώμενα φυτά, όπως τα μέλη του γένους Clematis. Οι ρίζες μπορεί να είναι ινώδεις, κονδυλώδεις ή διογκωμένες και σε αρκετά είδη λειτουργούν ως αποθηκευτικά όργανα.

Τα φύλλα είναι συνήθως εναλλασσόμενα, απλά ή σύνθετα και συχνά βαθιά λοβωτά ή πολυσχιδή. Τα άνθη μπορεί να είναι μεμονωμένα ή διατεταγμένα σε ταξιανθίες. Είναι συνήθως ερμαφρόδιτα και ακτινόμορφα, αλλά σε γένη όπως τα Delphinium και Consolida είναι ζυγόμορφα.

Τα σέπαλα, τα πέταλα, οι στήμονες και τα καρπόφυλλα είναι συνήθως ελεύθερα. Οι στήμονες είναι συχνά πολυάριθμοι και τοποθετημένοι σπειροειδώς. Τα καρπόφυλλα μπορεί επίσης να είναι πολυάριθμα και ελεύθερα μεταξύ τους.

Ο καρπός μπορεί να αποτελείται από αχαίνια, όπως στα γένη Ranunculus, Adonis, Anemone και Clematis, ή από θυλάκους, όπως στα Nigella, Delphinium, Consolida και Staphisagria.

Η οικογένεια Ranunculaceae στην Κύπρο

Στην Κύπρο η οικογένεια παρουσιάζει σημαντική ποικιλότητα και περιλαμβάνει φυτά με διαφορετικούς κύκλους ζωής και οικολογικές απαιτήσεις. Τα είδη της απαντούν από την παράκτια ζώνη μέχρι τις ψηλότερες κορυφές του Τροόδους.

Πολλά taxa είναι μονοετή φυτά καλλιεργούμενων αγρών, λιβαδιών, χέρσων εκτάσεων και ανοικτών φρυγανικών οικοτόπων. Άλλα αναπτύσσονται σε δάση, θαμνώνες, βραχώδεις πλαγιές, ορεινά λιβάδια, εποχικά υγρά εδάφη, ρυάκια, μικρές λίμνες και υδατοσυλλογές.

Το μεγαλύτερο γένος της οικογένειας στην Κύπρο είναι το Ranunculus, με 24 taxa. Ακολουθούν το Nigella με 7 taxa, τα Adonis και Delphinium με 4 taxa το καθένα, και τα Anemone, Clematis και Consolida με 3 taxa το καθένα.

Τα taxa της οικογένειας Ranunculaceae στην Κύπρο

Ιθαγενή μη ενδημικά taxa

Adonis
  1. Adonis annua L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Adonis dentata Delile · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  3. Adonis microcarpa DC. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Anemone
  1. Anemone blanda Schott & Kotschy · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Anemone coronaria L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Ceratocephala
  1. Ceratocephala falcata (L.) Pers. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Clematis
  1. Clematis cirrhosa L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Clematis viticella L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Consolida
  1. Consolida phrygia (Boiss.) Soó · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Delphinium
  1. Delphinium peregrinum L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Ficaria
  1. Ficaria chrysocephala (P. D. Sell) Galasso & al. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Ficaria ficarioides (Bory & Chaub.) Halácsy · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Myosurus
  1. Myosurus minimus L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Nigella
  1. Nigella ciliaris DC. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Nigella damascena L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  3. Nigella fumariifolia Kotschy · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  4. Nigella nigellastrum (L.) Willk. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  5. Nigella unguicularis (Poir.) Spenner · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Ranunculus
  1. Ranunculus arvensis L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  2. Ranunculus asiaticus L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  3. Ranunculus chius DC. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  4. Ranunculus constantinopolitanus (DC.) d'Urv. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  5. Ranunculus cornutus DC. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  6. Ranunculus creticus L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  7. Ranunculus cytheraeus (Halácsy) Baldini · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  8. Ranunculus gracilis E. D. Clarke · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  9. Ranunculus isthmicus Boiss. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  10. Ranunculus marginatus d'Urv. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  11. Ranunculus millefolius Banks & Sol. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  12. Ranunculus muricatus L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  13. Ranunculus neapolitanus Ten. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  14. Ranunculus paludosus Poir. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  15. Ranunculus repens L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  16. Ranunculus rionii Lagger · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  17. Ranunculus rumelicus Griseb. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  18. Ranunculus saniculifolius Viv. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
  19. Ranunculus sphaerospermus Boiss. & C. I. Blanche · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
Staphisagria
  1. Staphisagria macrosperma Spach · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Ενδημικά taxa της Κύπρου

Delphinium
  1. Delphinium caseyi B. L. Burtt · Species · Ενδημικό της Κύπρου
Ranunculus
  1. Ranunculus cadmicus subsp. cyprius (Boiss.) Vierh. · Subspecies · Ενδημικό της Κύπρου
  2. Ranunculus kykkoensis Meikle · Species · Ενδημικό της Κύπρου
  3. Ranunculus millefoliatus subsp. leptaleus (DC.) Meikle · Subspecies · Ενδημικό της Κύπρου

Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa

Clematis
  1. Clematis vitalba L. · Species · Ξενικό ή εγκλιματισμένο
Consolida
  1. Consolida ajacis (L.) Schur · Species · Ξενικό ή εγκλιματισμένο
Nigella
  1. Nigella sativa L. · Species · Ξενικό ή εγκλιματισμένο
Ranunculus
  1. Ranunculus bulbosus L. subsp. bulbosus · Subspecies · Ξενικό ή εγκλιματισμένο

Taxa αβέβαιης κατάστασης

Adonis
  1. Adonis aestivalis L. · Species · Αβέβαιης κατάστασης
Anemone
  1. Anemone hortensis L. · Species · Αβέβαιης κατάστασης
Nigella
  1. Nigella arvensis L. · Species · Αβέβαιης κατάστασης

Ενδημικά taxa της Κύπρου

Το Delphinium caseyi είναι σπάνιο ενδημικό είδος της Κύπρου. Αποτελεί φυτό περιορισμένης εξάπλωσης, συνδεδεμένο με εξειδικευμένους βραχώδεις οικοτόπους. Οι μικροί και τοπικοί πληθυσμοί του το καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτο σε μεταβολές του ενδιαιτήματός του.

Το Ranunculus cadmicus subsp. cyprius είναι ενδημικό υποείδος της κυπριακής ορεινής χλωρίδας. Απαντά σε ορεινά ενδιαιτήματα όπου επικρατούν χαμηλότερες θερμοκρασίες και μεγαλύτερη εποχική υγρασία.

Το Ranunculus kykkoensis είναι ενδημικό είδος της Κύπρου, γνωστό από περιορισμένες θέσεις. Η διατήρησή του εξαρτάται από την προστασία των φυσικών μικροενδιαιτημάτων στα οποία αναπτύσσεται.

Το Ranunculus millefoliatus subsp. leptaleus είναι επίσης ενδημικό υποείδος της Κύπρου. Αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της ιδιαίτερης χλωριδικής διαφοροποίησης του νησιού.

Οικολογία και βιότοποι

Τα είδη των γενών Adonis, Nigella, Consolida και Delphinium απαντούν κυρίως σε ανοικτές θέσεις, καλλιεργούμενους αγρούς, λιβάδια, χέρσες εκτάσεις, πετρώδη εδάφη και φρυγανικούς οικοτόπους. Πολλά είναι μονοετή και ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους κατά τη βροχερή περίοδο και την άνοιξη.

Η Anemone coronaria είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αγριολούλουδα της κυπριακής άνοιξης. Παρουσιάζει μεγάλη χρωματική ποικιλότητα, με άνθη που μπορεί να είναι κόκκινα, πορφυρά, ροζ, λευκά ή κυανόχρωμα.

Τα είδη Clematis cirrhosa και Clematis viticella είναι αναρριχώμενα φυτά που χρησιμοποιούν θάμνους και δέντρα ως στήριγμα. Απαντούν σε θαμνώνες, δασικές παρυφές, ρεματιές και άλλες θέσεις με κατάλληλη βλάστηση.

Τα είδη Ficaria chrysocephala και Ficaria ficarioides συνδέονται κυρίως με δροσερές ή εποχικά υγρές θέσεις. Το μικροσκοπικό Myosurus minimus αναπτύσσεται σε υγρά ή εποχικά κατακλυζόμενα εδάφη.

Το γένος Ranunculus παρουσιάζει τη μεγαλύτερη οικολογική ποικιλότητα. Περιλαμβάνει είδη ξηρών λιβαδιών και καλλιεργούμενων αγρών, είδη δασικών και ορεινών θέσεων, καθώς και υδρόβια ή ημιυδρόβια είδη.

Τα Ranunculus rionii, Ranunculus saniculifolius και Ranunculus sphaerospermus συνδέονται με υδάτινα ή εποχικά κατακλυζόμενα ενδιαιτήματα, όπως μικρές λίμνες, φράγματα, εποχικές υδατοσυλλογές και ρηχά νερά.

Επικονίαση και διασπορά

Τα άνθη των περισσότερων ειδών επικονιάζονται από έντομα, ιδιαίτερα μέλισσες, μύγες και σκαθάρια. Τα έντονα χρώματα, η γύρη και το νέκταρ τους προσελκύουν τους επικονιαστές.

Οι καρποί των Ranunculus, Adonis και Anemone αποτελούνται από πολλά αχαίνια. Σε ορισμένα είδη οι καρποί διαθέτουν άγκιστρα, τρίχες ή άλλες κατασκευές που διευκολύνουν τη μεταφορά τους από ζώα ή τον άνεμο.

Στα είδη του γένους Clematis, ο στύλος παραμένει πάνω στο αχαίνιο και αναπτύσσεται σε μακριά, πτερωτή κατασκευή, επιτρέποντας τη διασπορά του καρπού με τον άνεμο.

Χρήσεις και σημασία για τον άνθρωπο

Πολλά μέλη της οικογένειας καλλιεργούνται ως καλλωπιστικά φυτά. Σε αυτά περιλαμβάνονται είδη των γενών Anemone, Clematis, Consolida, Delphinium, Nigella και Ranunculus.

Η Nigella sativa καλλιεργείται από την αρχαιότητα για τους αρωματικούς σπόρους της, οι οποίοι χρησιμοποιούνται ως καρύκευμα και στην παραδοσιακή ιατρική. Δεν πρέπει να συγχέεται με άλλα είδη του γένους Nigella, των οποίων οι ιδιότητες και η καταλληλότητα για κατανάλωση μπορεί να διαφέρουν.

Τα είδη της οικογένειας έχουν επίσης συμβάλει στη μελέτη της εξέλιξης των ανθέων, της επικονίασης και της παραγωγής δευτερογενών χημικών ενώσεων.

Τοξικότητα

Πολλά μέλη της Ranunculaceae περιέχουν ερεθιστικές ή τοξικές ουσίες. Σε διάφορα είδη απαντούν γλυκοζίτες που μπορούν να παράγουν πρωτοανεμονίνη όταν οι φυτικοί ιστοί τραυματιστούν.

Η επαφή με τους χυμούς ορισμένων φυτών μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, φλεγμονή ή φουσκάλες στο δέρμα. Η κατάποση μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του στόματος και του πεπτικού συστήματος, ναυτία, εμετό ή διάρροια.

Τα είδη των γενών Delphinium, Consolida και Staphisagria μπορεί να περιέχουν ισχυρά αλκαλοειδή. Τα άγρια φυτά της οικογένειας δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τροφή ή θεραπεία χωρίς ασφαλή επιστημονική ταυτοποίηση και εξειδικευμένη καθοδήγηση.

Ξενικά taxa

Τέσσερα taxa καταγράφονται ως ξενικά ή εγκλιματισμένα στην Κύπρο: Clematis vitalba, Consolida ajacis, Nigella sativa και Ranunculus bulbosus subsp. bulbosus.

Ορισμένα μπορεί να έχουν εισαχθεί ως καλλωπιστικά ή καλλιεργούμενα φυτά και αργότερα να διέφυγαν από κήπους και καλλιέργειες. Η παρακολούθησή τους είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση της εξάπλωσης και της συμπεριφοράς τους στους κυπριακούς οικοτόπους.

Απειλές και προστασία

Οι κυριότερες πιθανές απειλές για τα μέλη της οικογένειας στην Κύπρο είναι:

  • η καταστροφή και αλλοίωση φυσικών οικοτόπων,
  • η εντατικοποίηση της γεωργίας,
  • η χρήση ζιζανιοκτόνων και φυτοφαρμάκων,
  • η εγκατάλειψη παραδοσιακών γεωργικών πρακτικών,
  • η αποξήρανση εποχικών υγροτόπων,
  • η ρύπανση ή εκτροπή νερού,
  • η οικιστική και τουριστική ανάπτυξη,
  • η λατόμευση και οι οδικές εργασίες,
  • οι πυρκαγιές,
  • η υπερβόσκηση ή η πλήρης διακοπή της βόσκησης,
  • η συλλογή εντυπωσιακών αγριολούλουδων,
  • και η κλιματική αλλαγή.

Ιδιαίτερη προτεραιότητα πρέπει να δίνεται στην προστασία των τεσσάρων ενδημικών taxa και των περιορισμένων ενδιαιτημάτων τους, καθώς και στη διατήρηση των εποχικών υγροτόπων που φιλοξενούν υδρόβια και ημιυδρόβια είδη του γένους Ranunculus.

Συστηματική ταξινόμηση

  • Βασίλειο: Plantae
  • Φύλο: Streptophyta
  • Κλάση: Equisetopsida
  • Υποκλάση: Magnoliidae
  • Τάξη: Ranunculales
  • Οικογένεια: Ranunculaceae
  • Γένη στην Κύπρο: Adonis, Anemone, Ceratocephala, Clematis, Consolida, Delphinium, Ficaria, Myosurus, Nigella, Ranunculus και Staphisagria
  • Αριθμός γενών στην Κύπρο: 11
  • Συνολικός αριθμός taxa στην Κύπρο: 49
  • Ιθαγενή μη ενδημικά taxa: 38
  • Ενδημικά taxa της Κύπρου: 4
  • Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa: 4
  • Υβριδικά taxa: 0
  • Taxa αβέβαιης κατάστασης: 3

Πηγές

Text by George Konstantinou

The family Ranunculaceae, known as the buttercup family, is a large family of flowering plants belonging to the order Ranunculales. It has an almost worldwide distribution but displays its greatest diversity in the temperate and cold regions of the Northern Hemisphere.

Estimates of the worldwide size of the family differ according to the taxonomic approach. The Angiosperm Phylogeny Website reports approximately 62 genera and 2,525 species, while Plants of the World Online of the Royal Botanic Gardens, Kew currently recognizes 49 accepted genera.

According to the organized checklist of the flora of Cyprus, the family Ranunculaceae is represented in Cyprus by 11 genera and 49 taxa: 38 native non-endemic taxa, 4 endemic taxa of Cyprus, 4 alien or naturalized taxa and 3 taxa of uncertain status.

General characteristics

The members of the family are mainly annual or perennial herbs. Some species are climbing plants, such as members of the genus Clematis. The roots may be fibrous, tuberous or swollen and, in several species, function as storage organs.

The leaves are usually alternate, simple or compound and often deeply lobed or dissected. The flowers may be solitary or arranged in inflorescences. They are usually bisexual and actinomorphic, but in genera such as Delphinium and Consolida they are zygomorphic.

The sepals, petals, stamens and carpels are usually free. The stamens are often numerous and spirally arranged. The carpels may also be numerous and free from one another.

The fruit may consist of achenes, as in the genera Ranunculus, Adonis, Anemone and Clematis, or follicles, as in Nigella, Delphinium, Consolida and Staphisagria.

The family Ranunculaceae in Cyprus

In Cyprus, the family displays significant diversity and includes plants with different life cycles and ecological requirements. Its species occur from the coastal zone to the highest summits of the Troodos Mountains.

Many taxa are annual plants of cultivated fields, grasslands, fallow land and open phryganic habitats. Others grow in forests, scrub, rocky slopes, mountain grasslands, seasonally wet soils, streams, small ponds and water reservoirs.

The largest genus of the family in Cyprus is Ranunculus, with 24 taxa. It is followed by Nigella with 7 taxa, Adonis and Delphinium with 4 taxa each, and Anemone, Clematis and Consolida with 3 taxa each.

The taxa of the family Ranunculaceae in Cyprus

Native non-endemic taxa

Adonis
  1. Adonis annua L. · Species · Native non-endemic
  2. Adonis dentata Delile · Species · Native non-endemic
  3. Adonis microcarpa DC. · Species · Native non-endemic
Anemone
  1. Anemone blanda Schott & Kotschy · Species · Native non-endemic
  2. Anemone coronaria L. · Species · Native non-endemic
Ceratocephala
  1. Ceratocephala falcata (L.) Pers. · Species · Native non-endemic
Clematis
  1. Clematis cirrhosa L. · Species · Native non-endemic
  2. Clematis viticella L. · Species · Native non-endemic
Consolida
  1. Consolida phrygia (Boiss.) Soó · Species · Native non-endemic
Delphinium
  1. Delphinium peregrinum L. · Species · Native non-endemic
Ficaria
  1. Ficaria chrysocephala (P. D. Sell) Galasso & al. · Species · Native non-endemic
  2. Ficaria ficarioides (Bory & Chaub.) Halácsy · Species · Native non-endemic
Myosurus
  1. Myosurus minimus L. · Species · Native non-endemic
Nigella
  1. Nigella ciliaris DC. · Species · Native non-endemic
  2. Nigella damascena L. · Species · Native non-endemic
  3. Nigella fumariifolia Kotschy · Species · Native non-endemic
  4. Nigella nigellastrum (L.) Willk. · Species · Native non-endemic
  5. Nigella unguicularis (Poir.) Spenner · Species · Native non-endemic
Ranunculus
  1. Ranunculus arvensis L. · Species · Native non-endemic
  2. Ranunculus asiaticus L. · Species · Native non-endemic
  3. Ranunculus chius DC. · Species · Native non-endemic
  4. Ranunculus constantinopolitanus (DC.) d'Urv. · Species · Native non-endemic
  5. Ranunculus cornutus DC. · Species · Native non-endemic
  6. Ranunculus creticus L. · Species · Native non-endemic
  7. Ranunculus cytheraeus (Halácsy) Baldini · Species · Native non-endemic
  8. Ranunculus gracilis E. D. Clarke · Species · Native non-endemic
  9. Ranunculus isthmicus Boiss. · Species · Native non-endemic
  10. Ranunculus marginatus d'Urv. · Species · Native non-endemic
  11. Ranunculus millefolius Banks & Sol. · Species · Native non-endemic
  12. Ranunculus muricatus L. · Species · Native non-endemic
  13. Ranunculus neapolitanus Ten. · Species · Native non-endemic
  14. Ranunculus paludosus Poir. · Species · Native non-endemic
  15. Ranunculus repens L. · Species · Native non-endemic
  16. Ranunculus rionii Lagger · Species · Native non-endemic
  17. Ranunculus rumelicus Griseb. · Species · Native non-endemic
  18. Ranunculus saniculifolius Viv. · Species · Native non-endemic
  19. Ranunculus sphaerospermus Boiss. & C. I. Blanche · Species · Native non-endemic
Staphisagria
  1. Staphisagria macrosperma Spach · Species · Native non-endemic

Endemic taxa of Cyprus

Delphinium
  1. Delphinium caseyi B. L. Burtt · Species · Endemic to Cyprus
Ranunculus
  1. Ranunculus cadmicus subsp. cyprius (Boiss.) Vierh. · Subspecies · Endemic to Cyprus
  2. Ranunculus kykkoensis Meikle · Species · Endemic to Cyprus
  3. Ranunculus millefoliatus subsp. leptaleus (DC.) Meikle · Subspecies · Endemic to Cyprus

Alien or naturalized taxa

Clematis
  1. Clematis vitalba L. · Species · Alien or naturalized
Consolida
  1. Consolida ajacis (L.) Schur · Species · Alien or naturalized
Nigella
  1. Nigella sativa L. · Species · Alien or naturalized
Ranunculus
  1. Ranunculus bulbosus L. subsp. bulbosus · Subspecies · Alien or naturalized

Taxa of uncertain status

Adonis
  1. Adonis aestivalis L. · Species · Of uncertain status
Anemone
  1. Anemone hortensis L. · Species · Of uncertain status
Nigella
  1. Nigella arvensis L. · Species · Of uncertain status

Endemic taxa of Cyprus

Delphinium caseyi is a rare endemic species of Cyprus. It is a plant with a restricted distribution, associated with specialized rocky habitats. Its small and localized populations make it particularly vulnerable to changes in its habitat.

Ranunculus cadmicus subsp. cyprius is an endemic subspecies of the Cypriot mountain flora. It occurs in mountain habitats characterized by lower temperatures and greater seasonal moisture.

Ranunculus kykkoensis is an endemic species of Cyprus, known from a limited number of localities. Its conservation depends on the protection of the natural microhabitats in which it grows.

Ranunculus millefoliatus subsp. leptaleus is also an endemic subspecies of Cyprus. It forms a characteristic element of the island’s distinctive floristic differentiation.

Ecology and habitats

Species of the genera Adonis, Nigella, Consolida and Delphinium occur mainly in open places, cultivated fields, grasslands, fallow land, stony soils and phryganic habitats. Many are annuals and complete their life cycle during the rainy period and spring.

Anemone coronaria is one of the most characteristic wildflowers of the Cypriot spring. It displays considerable colour variation, with flowers that may be red, purple, pink, white or blue.

Clematis cirrhosa and Clematis viticella are climbing plants that use shrubs and trees for support. They occur in scrub, forest margins, stream valleys and other places with suitable vegetation.

Ficaria chrysocephala and Ficaria ficarioides are associated mainly with cool or seasonally moist places. The minute Myosurus minimus grows in wet or seasonally inundated soils.

The genus Ranunculus displays the greatest ecological diversity. It includes species of dry grasslands and cultivated fields, species of woodland and mountain habitats, and aquatic or semi-aquatic species.

Ranunculus rionii, Ranunculus saniculifolius and Ranunculus sphaerospermus are associated with aquatic or seasonally inundated habitats, such as small ponds, dams, seasonal pools and shallow waters.

Pollination and dispersal

The flowers of most species are pollinated by insects, particularly bees, flies and beetles. Their vivid colours, pollen and nectar attract pollinators.

The fruits of Ranunculus, Adonis and Anemone consist of numerous achenes. In some species, the fruits possess hooks, hairs or other structures that facilitate their transport by animals or wind.

In species of the genus Clematis, the style persists on the achene and develops into a long, feathery structure, allowing the fruit to be dispersed by the wind.

Uses and importance to humans

Many members of the family are cultivated as ornamental plants. These include species of the genera Anemone, Clematis, Consolida, Delphinium, Nigella and Ranunculus.

Nigella sativa has been cultivated since antiquity for its aromatic seeds, which are used as a spice and in traditional medicine. It should not be confused with other species of the genus Nigella, whose properties and suitability for consumption may differ.

Species of the family have also contributed to the study of flower evolution, pollination and the production of secondary chemical compounds.

Toxicity

Many members of Ranunculaceae contain irritating or toxic substances. Various species contain glycosides that can produce protoanemonin when the plant tissues are damaged.

Contact with the sap of certain plants may cause skin irritation, inflammation or blistering. Ingestion may cause irritation of the mouth and digestive system, nausea, vomiting or diarrhoea.

Species of the genera Delphinium, Consolida and Staphisagria may contain powerful alkaloids. Wild plants of the family should not be used as food or medicine without reliable scientific identification and specialist guidance.

Alien taxa

Four taxa are recorded as alien or naturalized in Cyprus: Clematis vitalba, Consolida ajacis, Nigella sativa and Ranunculus bulbosus subsp. bulbosus.

Some may have been introduced as ornamental or cultivated plants and subsequently escaped from gardens and cultivation. Their monitoring is necessary to assess their spread and behaviour in Cypriot habitats.

Threats and protection

The principal potential threats to members of the family in Cyprus are:

  • the destruction and alteration of natural habitats,
  • agricultural intensification,
  • the use of herbicides and pesticides,
  • the abandonment of traditional agricultural practices,
  • the drainage of seasonal wetlands,
  • water pollution or diversion,
  • residential and tourism development,
  • quarrying and roadworks,
  • fires,
  • overgrazing or the complete cessation of grazing,
  • the collection of conspicuous wildflowers,
  • and climate change.

Particular priority should be given to the protection of the four endemic taxa and their restricted habitats, as well as to the conservation of seasonal wetlands supporting aquatic and semi-aquatic species of the genus Ranunculus.

Systematic classification

  • Kingdom: Plantae
  • Phylum: Streptophyta
  • Class: Equisetopsida
  • Subclass: Magnoliidae
  • Order: Ranunculales
  • Family: Ranunculaceae
  • Genera in Cyprus: Adonis, Anemone, Ceratocephala, Clematis, Consolida, Delphinium, Ficaria, Myosurus, Nigella, Ranunculus and Staphisagria
  • Number of genera in Cyprus: 11
  • Total number of taxa in Cyprus: 49
  • Native non-endemic taxa: 38
  • Endemic taxa of Cyprus: 4
  • Alien or naturalized taxa: 4
  • Hybrid taxa: 0
  • Taxa of uncertain status: 3

Sources

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες ,