Οικογένεια Rhamnaceae στην Κύπρο – Rhamnaceae Family in Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ - Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa - FLORA OF CYPRUS - Organized Dynamic Checklist 2.071 taxa · classified by status, family and genus

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Η οικογένεια Rhamnaceae, γνωστή στα αγγλικά ως buckthorn family, είναι οικογένεια ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην τάξη Rosales. Περιλαμβάνει κυρίως δέντρα, θάμνους και αναρριχώμενα φυτά και έχει σχεδόν παγκόσμια εξάπλωση, με μεγαλύτερη ποικιλότητα στις τροπικές, υποτροπικές και θερμές εύκρατες περιοχές.

Η οικογένεια περιλαμβάνει παγκοσμίως περίπου 50 γένη και 900 είδη. Οι αριθμοί διαφέρουν ελαφρά μεταξύ των ταξινομικών πηγών, καθώς ο διαχωρισμός ορισμένων γενών εξακολουθεί να επανεξετάζεται με βάση μοριακά και μορφολογικά δεδομένα.

Σύμφωνα με τον οργανωμένο κατάλογο της κυπριακής χλωρίδας, η οικογένεια Rhamnaceae αντιπροσωπεύεται στην Κύπρο από 3 γένη και 6 taxa: 3 ιθαγενή μη ενδημικά taxa, 2 ξενικά ή εγκλιματισμένα είδη και 1 είδος αβέβαιης κατάστασης. Δεν καταγράφονται ενδημικά ή υβριδικά taxa της οικογένειας στην Κύπρο.

Γενικά χαρακτηριστικά

Τα μέλη της Rhamnaceae είναι κυρίως ξυλώδη φυτά. Μπορεί να είναι φυλλοβόλα ή αειθαλή δέντρα και θάμνοι, ενώ αρκετά είδη φέρουν αγκάθια. Τα αγκάθια μπορούν να προέρχονται από μετασχηματισμένους βλαστούς ή παράφυλλα και αποτελούν σημαντική άμυνα απέναντι στα φυτοφάγα ζώα.

Τα φύλλα είναι συνήθως απλά, εναλλασσόμενα ή αντίθετα, με ακέραιο ή οδοντωτό περιθώριο. Τα παράφυλλα είναι συνήθως παρόντα και σε ορισμένα γένη μετατρέπονται σε αγκάθια. Σε πολλά είδη διακρίνονται χαρακτηριστικές κύριες νευρώσεις που ξεκινούν κοντά στη βάση του φύλλου.

Τα άνθη είναι συνήθως μικρά, ακτινόμορφα και πρασινωπά, κιτρινωπά ή λευκά. Μπορεί να είναι ερμαφρόδιτα ή μονογενή και εμφανίζονται μεμονωμένα ή σε μικρές μασχαλιαίες ομάδες και ταξιανθίες.

Ο κάλυκας και η στεφάνη αποτελούνται συνήθως από τέσσερα ή πέντε μέρη. Τα πέταλα είναι συχνά μικρά, κουταλοειδή ή κυρτά και μπορεί να περιβάλλουν μερικώς τους στήμονες. Οι στήμονες βρίσκονται απέναντι από τα πέταλα, χαρακτηριστικό γνώρισμα της οικογένειας.

Στη βάση των ανθικών οργάνων υπάρχει συνήθως ανεπτυγμένος νεκταριοφόρος δίσκος. Ο καρπός μπορεί να είναι σαρκώδης δρύπη, κάψα, σχιζοκάρπιο ή ξηρός πτερυγιοφόρος καρπός, ανάλογα με το γένος.

Η οικογένεια Rhamnaceae στην Κύπρο

Στην Κύπρο η οικογένεια εκπροσωπείται από τα γένη Rhamnus, Ziziphus και Paliurus. Τα μέλη της είναι θάμνοι ή μικρά δέντρα προσαρμοσμένα κυρίως σε μεσογειακά, ξηρά και θερμά ενδιαιτήματα.

Τα ιθαγενή taxa απαντούν σε μακκία βλάστηση, θαμνώνες, φρυγανικά οικοσυστήματα, πετρώδεις πλαγιές, δασικές παρυφές, ξηρές κοιλάδες και ανοικτές περιοχές χαμηλού ή μεσαίου υψομέτρου.

Τα ξενικά είδη του γένους Ziziphus συνδέονται κυρίως με παλαιές καλλιέργειες, κήπους, αγροτικές περιοχές και θέσεις κοντά σε οικισμούς. Μπορούν να επιβιώνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την εγκατάλειψη της καλλιέργειάς τους.

Τα taxa της οικογένειας Rhamnaceae στην Κύπρο

Ιθαγενή μη ενδημικά taxa

Rhamnus

1385. Rhamnus alaternus L. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό
1386. Rhamnus lycioides subsp. graeca (Boiss. & Reut.) Tutin · Subspecies · Ιθαγενές μη ενδημικό

Ziziphus

1387. Ziziphus lotus (L.) Lam. · Species · Ιθαγενές μη ενδημικό

Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa

Ziziphus

1906. Ziziphus jujuba Mill. · Species · Ξενικό ή εγκλιματισμένο
1907. Ziziphus spina-christi (L.) Willd. · Species · Ξενικό ή εγκλιματισμένο

Taxa αβέβαιης κατάστασης

Paliurus

2064. Paliurus spina-christi Mill. · Species · Αβέβαιης κατάστασης

Οικολογία των κυπριακών taxa

Rhamnus alaternus

Είναι αειθαλής θάμνος ή μικρό δέντρο, χαρακτηριστικό της μεσογειακής μακκίας βλάστησης. Διαθέτει δερματώδη, στιλπνά φύλλα και μικρά κιτρινοπράσινα άνθη.

Απαντά σε θαμνώνες, δασικές παρυφές, πετρώδεις πλαγιές, ρεματιές και ανοικτά δάση. Αντέχει στη θερινή ξηρασία και μπορεί να αναπτύσσεται σε ασβεστολιθικά και άλλα πετρώδη εδάφη.

Rhamnus lycioides subsp. graeca

Είναι αγκαθωτός, πολύκλαδος και συνήθως φυλλοβόλος θάμνος, προσαρμοσμένος σε ξηρά και πετρώδη μεσογειακά ενδιαιτήματα. Τα φύλλα του είναι σχετικά μικρά, χαρακτηριστικό που συμβάλλει στον περιορισμό της απώλειας νερού.

Απαντά σε φρυγανικά οικοσυστήματα, ξηρούς θαμνώνες, βραχώδεις πλαγιές, πρανή και άλλες ανοικτές θέσεις. Η πυκνή διακλάδωση και τα αγκάθια προσφέρουν προστασία σε μικρά ζώα και πουλιά.

Ziziphus lotus

Είναι πολύκλαδος και έντονα αγκαθωτός φυλλοβόλος θάμνος. Σχηματίζει συχνά πυκνές, χαμηλές συστάδες και είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός στην ξηρασία, στις υψηλές θερμοκρασίες και στα φτωχά εδάφη.

Αναπτύσσεται κυρίως σε ξηρές πεδιάδες, πετρώδη ή αμμώδη εδάφη, κοίτες εποχικών ρεμάτων, θαμνώνες και άλλες θερμές ανοικτές θέσεις. Οι καρποί του είναι μικρές σαρκώδεις δρύπες που καταναλώνονται από πουλιά και άλλα ζώα.

Ziziphus jujuba

Είναι φυλλοβόλο δέντρο ή μεγάλος θάμνος, γνωστό για τους εδώδιμους καρπούς του. Κατάγεται από την Ασία και καλλιεργείται επί αιώνες σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Στην Κύπρο καταγράφεται ως ξενικό ή εγκλιματισμένο είδος. Μπορεί να επιβιώνει κοντά σε παλιούς κήπους, αγροτικές κατοικίες, εγκαταλελειμμένες καλλιέργειες και οικισμούς.

Ziziphus spina-christi

Είναι αειθαλές ή ημιαειθαλές αγκαθωτό δέντρο, προσαρμοσμένο σε θερμές και ξηρές συνθήκες. Παράγει μικρά κιτρινοπράσινα άνθη και σαρκώδεις καρπούς.

Στην Κύπρο καταγράφεται ως ξενικό ή εγκλιματισμένο είδος. Η παρουσία του μπορεί να συνδέεται με παλαιές φυτεύσεις για τους καρπούς, τη σκιά, την παραδοσιακή χρήση ή την καλλωπιστική του αξία.

Paliurus spina-christi

Είναι φυλλοβόλος αγκαθωτός θάμνος ή μικρό δέντρο. Χαρακτηρίζεται από τα δύο αγκάθια που εμφανίζονται κοντά στη βάση των φύλλων και από τους χαρακτηριστικούς κυκλικούς, πεπλατυσμένους και πτερυγιοφόρους καρπούς του.

Στον κυπριακό κατάλογο καταγράφεται ως είδος αβέβαιης κατάστασης. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση για να διευκρινιστεί αν η παρουσία του στο νησί είναι ιθαγενής, αποτέλεσμα παλαιάς εισαγωγής ή περιστασιακή.

Προσαρμογές στην ξηρασία

Τα κυπριακά μέλη της οικογένειας παρουσιάζουν αρκετές προσαρμογές στο μεσογειακό κλίμα:

• μικρά, σκληρά ή δερματώδη φύλλα,
• φυλλόπτωση κατά τη δυσμενή περίοδο σε ορισμένα είδη,
• βαθύ ή εκτεταμένο ριζικό σύστημα,
• πυκνή διακλάδωση,
• αγκάθια που περιορίζουν τη βόσκηση,
• αντοχή σε πετρώδη και φτωχά εδάφη,
• και δυνατότητα ταχείας επανέκπτυξης μετά τις βροχές.

Τα σαρκώδη φύλλα δεν αποτελούν τυπικό χαρακτηριστικό της οικογένειας. Η εξοικονόμηση νερού επιτυγχάνεται κυρίως μέσω του μικρού μεγέθους των φύλλων, της δερματώδους επιφάνειας, της εποχικής φυλλόπτωσης και του ανεπτυγμένου ριζικού συστήματος.

Επικονίαση και διασπορά

Τα μικρά άνθη παράγουν νέκταρ και προσελκύουν μέλισσες, μύγες, σκαθάρια και άλλα έντομα. Παρότι τα μεμονωμένα άνθη δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά, οι πολυάριθμες ανθικές ομάδες μπορούν να αποτελέσουν σημαντική πηγή τροφής για τους επικονιαστές.

Οι σαρκώδεις καρποί των Rhamnus και Ziziphus καταναλώνονται από πουλιά και θηλαστικά. Οι σπόροι διασπείρονται με τα περιττώματα των ζώων, συχνά μακριά από το μητρικό φυτό.

Ο πλατύς πτερυγιοφόρος καρπός του Paliurus spina-christi μπορεί να μεταφερθεί με τον άνεμο ή να κυλήσει πάνω στο έδαφος. Το πτερύγιο βοηθά στη διασπορά του καρπού σε μικρές αποστάσεις.

Οικολογική σημασία

Οι πυκνοί και αγκαθωτοί θάμνοι προσφέρουν καταφύγιο, θέσεις φωλεοποίησης και προστασία σε πουλιά, ερπετά, μικρά θηλαστικά και ασπόνδυλα.

Τα άνθη παρέχουν νέκταρ και γύρη σε έντομα, ενώ οι καρποί αποτελούν τροφή για πολλά είδη ζώων. Με αυτόν τον τρόπο, τα φυτά συμμετέχουν τόσο στα δίκτυα επικονίασης όσο και στη διασπορά σπόρων.

Το ανεπτυγμένο ριζικό σύστημα βοηθά στη συγκράτηση του εδάφους σε ξηρές πλαγιές και συμβάλλει στον περιορισμό της διάβρωσης. Οι πυκνές συστάδες μπορούν επίσης να δημιουργήσουν προστατευμένα μικροενδιαιτήματα όπου εγκαθίστανται άλλα φυτά.

Χρήσεις και σημασία για τον άνθρωπο

Το Ziziphus jujuba καλλιεργείται για τους εδώδιμους καρπούς του, γνωστούς διεθνώς ως jujubes ή Chinese dates. Οι καρποί καταναλώνονται νωποί ή αποξηραμένοι και χρησιμοποιούνται σε τρόφιμα και παραδοσιακά παρασκευάσματα.

Οι καρποί άλλων ειδών Ziziphus έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί τοπικά ως τροφή. Η κατανάλωση άγριων καρπών πρέπει να γίνεται μόνο μετά από ασφαλή ταυτοποίηση του φυτού.

Διάφορα μέλη της οικογένειας έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική, στη βαφική, στην ξυλουργική, ως καλλωπιστικά φυτά και για τη δημιουργία αγκαθωτών φρακτών. Ορισμένα είδη Rhamnus περιέχουν ουσίες με ισχυρή υπακτική δράση, επομένως η ανεξέλεγκτη χρήση τους μπορεί να είναι επικίνδυνη.

Ξενικά taxa

Τα Ziziphus jujuba και Ziziphus spina-christi καταγράφονται στην Κύπρο ως ξενικά ή εγκλιματισμένα είδη. Και τα δύο έχουν οικονομική ή πολιτιστική αξία και μπορεί να έχουν εισαχθεί σκόπιμα.

Η μακροβιότητα, η αντοχή στην ξηρασία και η δυνατότητα αναπαραγωγής τους με σπόρους ή παραφυάδες επιτρέπουν στα φυτά να επιβιώνουν μετά την εγκατάλειψη της καλλιέργειας. Η καταγραφή και παρακολούθησή τους βοηθούν στην αξιολόγηση της εξάπλωσής τους στους φυσικούς και αγροτικούς οικοτόπους.

Απειλές και προστασία

Οι κυριότερες πιθανές απειλές για τα ιθαγενή μέλη της οικογένειας στην Κύπρο είναι:

• η εκχέρσωση θαμνώνων,
• η καταστροφή της μακκίας και φρυγανικής βλάστησης,
• η οικιστική και τουριστική ανάπτυξη,
• η εντατικοποίηση της γεωργίας,
• οι πυρκαγιές,
• η λατόμευση και οι οδικές εργασίες,
• η υπερβόσκηση,
• η απομάκρυνση αγκαθωτών θάμνων από αγροτικές εκτάσεις,
• η εξάπλωση ξενικών φυτών,
• και η παρατεταμένη ξηρασία λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Η διατήρηση φυσικών θαμνώνων, φρακτών, ρεματιών και ακαλλιέργητων λωρίδων είναι σημαντική όχι μόνο για τα φυτά της Rhamnaceae αλλά και για τα ζώα που χρησιμοποιούν τους πυκνούς θάμνους για τροφή και προστασία.

Συστηματική ταξινόμηση

• Βασίλειο: Plantae
• Φύλο: Streptophyta
• Κλάση: Equisetopsida
• Υποκλάση: Magnoliidae
• Τάξη: Rosales
• Οικογένεια: Rhamnaceae
• Γένη στην Κύπρο: Paliurus, Rhamnus και Ziziphus
• Αριθμός γενών στην Κύπρο: 3
• Συνολικός αριθμός taxa στην Κύπρο: 6
• Ιθαγενή μη ενδημικά taxa: 3
• Ενδημικά taxa της Κύπρου: 0
• Ξενικά ή εγκλιματισμένα taxa: 2
• Υβριδικά taxa: 0
• Taxa αβέβαιης κατάστασης: 1

Πηγές

• ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ – Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa – FLORA OF CYPRUS
• Plants of the World Online – Rhamnaceae
• Plants of the World Online – Rhamnus
• Plants of the World Online – Ziziphus
• Angiosperm Phylogeny Website – Rosales
• Flora of North America – Rhamnaceae
• Angiosperm Phylogeny Group (2016). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV.
• Hauenschild, F. et al. (2016). Phylogenetic relationships within the cosmopolitan buckthorn family Rhamnaceae support the resurrection of Sarcomphalus and the description of Pseudoziziphus gen. nov. Taxon.

---

Text by George Konstantinou

The family Rhamnaceae, known as the buckthorn family, is a family of flowering plants belonging to the order Rosales. It includes mainly trees, shrubs and climbing plants and has an almost worldwide distribution, with its greatest diversity in tropical, subtropical and warm temperate regions.

The family includes approximately 50 genera and 900 species worldwide. The numbers differ slightly among taxonomic sources because the delimitation of certain genera continues to be reassessed using molecular and morphological evidence.

According to the organized checklist of the flora of Cyprus, the family Rhamnaceae is represented in Cyprus by 3 genera and 6 taxa: 3 native non-endemic taxa, 2 alien or naturalized species and 1 species of uncertain status. No endemic or hybrid taxa of the family are recorded in Cyprus.

General characteristics

The members of Rhamnaceae are mainly woody plants. They may be deciduous or evergreen trees and shrubs, while several species bear thorns. The thorns may originate from modified shoots or stipules and provide an important defence against herbivorous animals.

The leaves are usually simple, alternate or opposite, with entire or toothed margins. Stipules are generally present and, in some genera, are modified into thorns. In many species, characteristic principal veins can be seen arising near the base of the leaf.

The flowers are usually small, actinomorphic and greenish, yellowish or white. They may be bisexual or unisexual and occur singly or in small axillary groups and inflorescences.

The calyx and corolla usually consist of four or five parts. The petals are often small, spoon-shaped or curved and may partially enclose the stamens. The stamens are positioned opposite the petals, a characteristic feature of the family.

A well-developed nectar-producing disc is usually present at the base of the floral organs. Depending on the genus, the fruit may be a fleshy drupe, capsule, schizocarp or dry winged fruit.

The family Rhamnaceae in Cyprus

In Cyprus, the family is represented by the genera Rhamnus, Ziziphus and Paliurus. Its members are shrubs or small trees adapted mainly to Mediterranean, dry and warm habitats.

The native taxa occur in maquis vegetation, scrub, phryganic ecosystems, rocky slopes, forest margins, dry valleys and open areas at low or middle elevations.

The alien species of the genus Ziziphus are associated mainly with old cultivation, gardens, rural areas and places near settlements. They can survive for long periods after their cultivation has been abandoned.

The taxa of the family Rhamnaceae in Cyprus

Native non-endemic taxa

Rhamnus

1385. Rhamnus alaternus L. · Species · Native non-endemic
1386. Rhamnus lycioides subsp. graeca (Boiss. & Reut.) Tutin · Subspecies · Native non-endemic

Ziziphus

1387. Ziziphus lotus (L.) Lam. · Species · Native non-endemic

Alien or naturalized taxa

Ziziphus

1906. Ziziphus jujuba Mill. · Species · Alien or naturalized
1907. Ziziphus spina-christi (L.) Willd. · Species · Alien or naturalized

Taxa of uncertain status

Paliurus

2064. Paliurus spina-christi Mill. · Species · Of uncertain status

Ecology of the Cypriot taxa

Rhamnus alaternus

It is an evergreen shrub or small tree characteristic of Mediterranean maquis vegetation. It has leathery, glossy leaves and small yellow-green flowers.

It occurs in scrub, forest margins, rocky slopes, stream valleys and open woodland. It tolerates summer drought and can grow on limestone and other stony soils.

Rhamnus lycioides subsp. graeca

It is a thorny, much-branched and usually deciduous shrub adapted to dry and rocky Mediterranean habitats. Its leaves are relatively small, a characteristic that helps limit water loss.

It occurs in phryganic ecosystems, dry scrub, rocky slopes, banks and other open places. Its dense branching and thorns provide protection for small animals and birds.

Ziziphus lotus

It is a much-branched and strongly thorny deciduous shrub. It often forms dense, low thickets and is highly resistant to drought, high temperatures and poor soils.

It grows mainly on dry plains, stony or sandy soils, in the beds of seasonal streams, scrub and other warm open places. Its fruits are small fleshy drupes consumed by birds and other animals.

Ziziphus jujuba

It is a deciduous tree or large shrub known for its edible fruits. It originates from Asia and has been cultivated for centuries in many regions of the world.

In Cyprus, it is recorded as an alien or naturalized species. It may survive near old gardens, rural dwellings, abandoned cultivation and settlements.

Ziziphus spina-christi

It is an evergreen or semi-evergreen thorny tree adapted to warm and dry conditions. It produces small yellow-green flowers and fleshy fruits.

In Cyprus, it is recorded as an alien or naturalized species. Its presence may be associated with old plantings for its fruits, shade, traditional uses or ornamental value.

Paliurus spina-christi

It is a deciduous thorny shrub or small tree. It is characterized by the two thorns appearing near the base of the leaves and by its distinctive circular, flattened and winged fruits.

In the Cypriot checklist, it is recorded as a species of uncertain status. This means that further assessment is required to clarify whether its presence on the island is native, the result of an ancient introduction or casual.

Adaptations to drought

The Cypriot members of the family display several adaptations to the Mediterranean climate:

• small, hard or leathery leaves,
• leaf shedding during the unfavourable period in certain species,
• a deep or extensive root system,
• dense branching,
• thorns that reduce browsing,
• tolerance of stony and poor soils,
• and the ability to produce rapid new growth following rainfall.

Succulent leaves are not a typical characteristic of the family. Water conservation is achieved mainly through small leaf size, leathery surfaces, seasonal leaf shedding and a well-developed root system.

Pollination and dispersal

The small flowers produce nectar and attract bees, flies, beetles and other insects. Although the individual flowers are not particularly conspicuous, the numerous flower clusters can provide an important food source for pollinators.

The fleshy fruits of Rhamnus and Ziziphus are eaten by birds and mammals. Their seeds are dispersed in animal droppings, often at considerable distances from the parent plant.

The broad winged fruit of Paliurus spina-christi may be transported by wind or roll along the ground. The wing assists in dispersing the fruit over short distances.

Ecological importance

Dense and thorny shrubs provide shelter, nesting sites and protection for birds, reptiles, small mammals and invertebrates.

The flowers provide nectar and pollen for insects, while the fruits are food for many animal species. The plants therefore participate in both pollination networks and seed dispersal.

The developed root system helps stabilize soil on dry slopes and contributes to reducing erosion. Dense stands may also create protected microhabitats in which other plants can establish.

Uses and importance to humans

Ziziphus jujuba is cultivated for its edible fruits, internationally known as jujubes or Chinese dates. The fruits are eaten fresh or dried and are used in foods and traditional preparations.

The fruits of other Ziziphus species have also been used locally as food. Wild fruits should be consumed only after the plant has been reliably identified.

Various members of the family have been used in traditional medicine, dyeing and woodworking, as ornamental plants and for the creation of thorny hedges. Certain Rhamnus species contain substances with strong laxative effects, and their uncontrolled use may therefore be dangerous.

Alien taxa

Ziziphus jujuba and Ziziphus spina-christi are recorded in Cyprus as alien or naturalized species. Both have economic or cultural value and may have been introduced intentionally.

Their longevity, resistance to drought and ability to reproduce by seeds or suckers allow the plants to survive after cultivation has been abandoned. Their recording and monitoring help assess their spread in natural and agricultural habitats.

Threats and protection

The principal potential threats to the native members of the family in Cyprus are:

• the clearance of scrub,
• the destruction of maquis and phryganic vegetation,
• residential and tourism development,
• agricultural intensification,
• fires,
• quarrying and roadworks,
• overgrazing,
• the removal of thorny shrubs from agricultural land,
• the spread of alien plants,
• and prolonged drought caused by climate change.

The conservation of natural scrub, hedges, stream valleys and uncultivated strips is important not only for plants of Rhamnaceae but also for the animals that use dense shrubs for food and protection.

Systematic classification

• Kingdom: Plantae
• Phylum: Streptophyta
• Class: Equisetopsida
• Subclass: Magnoliidae
• Order: Rosales
• Family: Rhamnaceae
• Genera in Cyprus: Paliurus, Rhamnus and Ziziphus
• Number of genera in Cyprus: 3
• Total number of taxa in Cyprus: 6
• Native non-endemic taxa: 3
• Endemic taxa of Cyprus: 0
• Alien or naturalized taxa: 2
• Hybrid taxa: 0
• Taxa of uncertain status: 1

Sources

• FLORA OF CYPRUS – Organized Dynamic Checklist of 2,071 taxa
• Plants of the World Online – Rhamnaceae
• Plants of the World Online – Rhamnus
• Plants of the World Online – Ziziphus
• Angiosperm Phylogeny Website – Rosales
• Flora of North America – Rhamnaceae
• Angiosperm Phylogeny Group (2016). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV.
• Hauenschild, F. et al. (2016). Phylogenetic relationships within the cosmopolitan buckthorn family Rhamnaceae support the resurrection of Sarcomphalus and the description of Pseudoziziphus gen. nov.