See also
All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο
Photos George Konstantinou 15/10/2014
Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Το Plumbago auriculata Lam., γνωστό ως πλουμπάγκο ή μπλε γιασεμί, είναι πολυετής θάμνος με μακριούς, εύκαμπτους βλαστούς και εντυπωσιακές γαλάζιες ταξιανθίες. Καλλιεργείται για την παρατεταμένη ανθοφορία του και μπορεί να διαμορφωθεί ως ελεύθερος θάμνος, φράκτης ή υποστηριζόμενο αναρριχώμενο.
Ανήκει στην Οικογένεια Plumbaginaceae . Η κοινή ονομασία «μπλε γιασεμί» περιγράφει την καλλωπιστική του εμφάνιση· βοτανικά δεν ανήκει στο γένος Jasminum.
Επιστημονική ονομασία και συνώνυμα
Το αποδεκτό επιστημονικό όνομα είναι Plumbago auriculata Lam., το οποίο δημοσιεύθηκε από τον Jean-Baptiste Lamarck το 1786.
Στην κηποτεχνική βιβλιογραφία συναντάται συχνά ως Plumbago capensis Thunb., όνομα που σήμερα θεωρείται συνώνυμο. Άλλα συνώνυμα είναι τα Plumbagidium auriculatum (Lam.) Spach και Plumbago grandiflora Ten.
Οι λευκανθείς μορφές έχουν επίσης περιγραφεί με διαφορετικά ονόματα, μεταξύ των οποίων το Plumbago auriculata f. alba. Το Plants of the World Online τις περιλαμβάνει στο ίδιο είδος.
Καταγωγή και εξάπλωση
Το είδος κατάγεται από τη νοτιότερη Αφρική, με φυσική εξάπλωση από τη Μοζαμβίκη μέχρι τη Νότια Αφρική.
Η καλλωπιστική του αξία οδήγησε στη μεταφορά του σε πολλές περιοχές με ήπιο κλίμα. Έχει εισαχθεί σε χώρες της Μεσογείου και σε τροπικές ή υποτροπικές περιοχές άλλων ηπείρων. Σε ορισμένες από αυτές απαντά και εκτός καλλιέργειας.
Η παρουσία στην Κύπρο
Στην Κύπρο το πλουμπάγκο χρησιμοποιείται ως εισαγόμενο καλλωπιστικό φυτό. Περιλαμβάνεται στον κατάλογο καλλωπιστικών φυτών εξωτερικού χώρου του Τμήματος Γεωργίας, με χρήση ως αναρριχώμενο και φρακτικό.
Δεν είναι ιθαγενές ή ενδημικό της Κύπρου. Χρειάζεται να διακρίνεται από το συγγενικό Plumbago europaea L., το οποίο καταγράφεται στο Flora of Cyprus — a dynamic checklist ως ιθαγενές, μη ενδημικό είδος. Το γένος περιλαμβάνεται και στον οργανωμένο δυναμικό κατάλογο της χλωρίδας της Κύπρου.
Μορφή και φύλλα
Το Plumbago auriculata σχηματίζει θάμνο με λεπτούς, διακλαδιζόμενους βλαστούς, που αρχικά αναπτύσσονται όρθιοι και αργότερα κάμπτονται ή στηρίζονται σε γειτονική βλάστηση και κατασκευές. Με κατάλληλη υποστήριξη μπορεί να φτάσει περίπου τα τέσσερα μέτρα ή περισσότερο.
Δεν διαθέτει έλικες ή προσκολλητικές ρίζες. Για να διαμορφωθεί πάνω σε τοίχο ή δικτύωμα χρειάζεται καθοδήγηση και στερέωση των βλαστών.
Τα φύλλα είναι απλά, εναλλασσόμενα, ανοιχτοπράσινα, με ακέραιη περιφέρεια και συνήθως αντωοειδές έως ελλειπτικό σχήμα. Σε ήπιες συνθήκες διατηρεί αειθαλές φύλλωμα.
Άνθη και ανθοφορία
Τα άνθη σχηματίζουν επάκριες ταξιανθίες. Η στεφάνη αποτελείται από μακρύ, λεπτό σωλήνα, ο οποίος καταλήγει σε πέντε απλωμένους λοβούς.
Το συνηθέστερο χρώμα είναι το απαλό γαλάζιο, ενώ καλλιεργούνται και λευκανθείς μορφές. Η διαδοχική εμφάνιση νέων λουλουδιών δημιουργεί παρατεταμένη ανθοφορία κατά τη θερμή περίοδο. Σε ιδιαίτερα ευνοϊκό, θερμό περιβάλλον μπορεί να ανθίζει για πολύ μεγάλο μέρος του έτους.
Ο κάλυκας παραμένει γύρω από τη βάση του άνθους και φέρει χαρακτηριστικές αδενώδεις τρίχες.
Ο κολλώδης κάλυκας και η διασπορά
Οι αδενώδεις τρίχες του κάλυκα παράγουν κολλώδη ουσία. Έτσι, τα ανθικά και καρποφόρα μέρη μπορούν να προσκολλώνται σε τρίχωμα ή ρούχα.
Η κολλώδης επιφάνεια διατηρείται γύρω από την κάψα του καρπού και θεωρείται ότι διευκολύνει τη μεταφορά των σπόρων. Ο καρπός παραμένει περιβαλλόμενος από τον επίμονο κάλυκα.
Σχέσεις με έντομα
Τα άνθη προσφέρουν τροφή σε ανθοεπισκέπτες, μεταξύ των οποίων πεταλούδες. Το φυτό έχει επίσης καταγραφεί στη βιβλιογραφία ως ξενιστής προνυμφών της πεταλούδας Leptotes pirithous, με το παλαιότερο όνομα Plumbago capensis.
Η σχέση αυτή αφορά τη γνωστή βιολογία της πεταλούδας και δεν αποτελεί από μόνη της τεκμηρίωση αναπαραγωγής πάνω σε συγκεκριμένο κυπριακό φυτό.
Καλλιέργεια και πολλαπλασιασμός
Το πλουμπάγκο αναπτύσσεται καλύτερα σε ηλιόλουστη, προστατευμένη θέση, με έδαφος καλής αποστράγγισης. Ανέχεται περιόδους ξηρασίας όταν εγκατασταθεί, ενώ η κατάλληλη άρδευση στηρίζει τη βλάστηση και την ανθοφορία του.
Είναι ευαίσθητο στον παγετό. Σε ψυχρότερες θέσεις μπορεί να καλλιεργείται σε μεγάλο δοχείο και να προστατεύεται τον χειμώνα.
Το κλάδεμα στα τέλη του χειμώνα ή στις αρχές της άνοιξης βοηθά στον περιορισμό του μεγέθους και στην ανανέωση των βλαστών. Πολλαπλασιάζεται με σπόρους και ημιώριμα μοσχεύματα.
Χρήσεις
Η βασική χρήση του είναι καλλωπιστική και κηποτεχνική. Φυτεύεται σε φράκτες, παρτέρια, μεγάλες γλάστρες και δίπλα σε στηρίγματα, όπου οι εύκαμπτοι βλαστοί του μπορούν να διαμορφωθούν.
Η πυκνή ανάπτυξη και η παρατεταμένη ανθοφορία το καθιστούν κατάλληλο για δημιουργία ανθισμένων επιφανειών. Κατά τον χειρισμό και το κλάδεμα συνιστώνται γάντια, καθώς η επαφή με το φυτό μπορεί να προκαλέσει δερματικό ερεθισμό.
Ταξινομία
- Βασίλειο: Plantae
- Αγγειόσπερμα – Ευδικοτυλήδονα
- Τάξη: Caryophyllales
- Οικογένεια: Plumbaginaceae
- Γένος: Plumbago Tourn. ex L.
- Είδος: Plumbago auriculata Lam.
- Κύριο συνώνυμο: Plumbago capensis Thunb.
- Πρώτη δημοσίευση: Encyclopédie 2: 270, 1786.
- Καταγωγή: Μοζαμβίκη και Νότια Αφρική.
- Παρουσία στην Κύπρο: Εισαγόμενο καλλωπιστικό φυτό.
Πηγές
- Royal Botanic Gardens, Kew – Plants of the World Online: Plumbago auriculata. Kew Science
- Kew – Βοτανικές περιγραφές της Plumbago auriculata. Kew Science
- SANBI, PlantZAfrica – Plumbago auriculata. pza.sanbi.org
- Royal Horticultural Society – Plumbago auriculata. Cape leadwort
- North Carolina State University – Plumbago auriculata. NC State University
- Flora of Cyprus — a dynamic checklist: Plumbago europaea. a dynamic checklist
- Τμήμα Γεωργίας Κύπρου – Κατάλογος καλλωπιστικών φυτών εξωτερικού χώρου. moa.gov.cy
- Biodiversity of Cyprus – Leptotes pirithous. Cyprus
Cape Leadwort – Plumbago auriculata Lam. – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Plumbago auriculata Lam., commonly known as Cape leadwort, Cape plumbago or blue plumbago, is a perennial shrub with long, flexible stems and conspicuous clusters of sky-blue flowers. It is cultivated for its prolonged flowering season and can be trained as a free-standing shrub, hedge or supported climber.
It belongs to the family Plumbaginaceae. The Greek common name “blue jasmine” describes its ornamental appearance; botanically, it does not belong to the genus Jasminum.
Scientific name and synonyms
The accepted scientific name is Plumbago auriculata Lam., published by Jean-Baptiste Lamarck in 1786.
It frequently appears in horticultural literature as Plumbago capensis Thunb., now treated as a synonym. Other synonyms include Plumbagidium auriculatum (Lam.) Spach and Plumbago grandiflora Ten.
White-flowered forms have also been described under different names, including Plumbago auriculata f. alba. Plants of the World Online includes them within the same species.
Origin and distribution
The species originates from southern Africa, with a native range extending from Mozambique to South Africa.
Its ornamental value has led to its introduction into many regions with mild climates. It has been introduced to Mediterranean countries and tropical or subtropical regions on other continents. In some of these areas it also occurs outside cultivation.
Presence in Cyprus
In Cyprus, plumbago is used as an introduced ornamental plant. It appears in the Department of Agriculture’s catalogue of outdoor ornamental plants, recommended for use as a climber and hedge.
It is neither native nor endemic to Cyprus. It should be distinguished from the related Plumbago europaea L., listed in Flora of Cyprus — a dynamic checklist as indigenous and non-endemic. The genus is also included in the blog’s organised dynamic checklist of the flora of Cyprus.
Growth form and leaves
Plumbago auriculata forms a shrub with slender, branching stems that initially grow upright and later arch or rest against neighbouring vegetation and structures. With suitable support, it can reach approximately four metres or more.
It has neither tendrils nor clinging roots. Training it against a wall or trellis requires guidance and attachment of the stems.
The leaves are simple, alternate and light green, with entire margins and usually an obovate to elliptical shape. In mild conditions the plant retains evergreen foliage.
Flowers and flowering
The flowers form terminal clusters. Each corolla consists of a long, slender tube ending in five spreading lobes.
The usual colour is pale blue, although white-flowered forms are also cultivated. Successive flowers produce a prolonged display during the warmer season. In particularly favourable warm environments, flowering may continue through much of the year.
The calyx remains around the flower’s base and bears characteristic glandular hairs.
Sticky calyx and dispersal
The glandular hairs on the calyx produce a sticky substance. Flowering and fruiting structures can consequently adhere to fur or clothing.
The sticky surface persists around the fruit capsule and is thought to assist seed transport. The fruit remains enclosed by the persistent calyx.
Relationships with insects
The flowers provide food for floral visitors, including butterflies. The plant has also been recorded in the literature as a larval host of Leptotes pirithous, under its older name Plumbago capensis.
This association concerns the butterfly’s known biology and does not, by itself, document breeding on a particular plant in Cyprus.
Cultivation and propagation
Plumbago grows best in a sunny, sheltered position, with well-drained soil. Once established, it tolerates periods of drought, while appropriate watering supports growth and flowering.
It is sensitive to frost. In colder locations it can be grown in a large container and protected during winter.
Pruning in late winter or early spring helps control its size and renew the stems. It can be propagated through seeds and semi-ripe cuttings.
Uses
Its principal use is ornamental and horticultural. It is planted in hedges, borders, large containers and beside supports on which its flexible stems can be trained.
Dense growth and prolonged flowering make it suitable for creating flowering screens. Gloves are recommended during handling and pruning, as contact with the plant can cause skin irritation.
Taxonomy
- Kingdom: Plantae
- Angiosperms – Eudicots
- Order: Caryophyllales
- Family: Plumbaginaceae
- Genus: Plumbago Tourn. ex L.
- Species: Plumbago auriculata Lam.
- Principal synonym: Plumbago capensis Thunb.
- First publication: Encyclopédie 2: 270, 1786.
- Origin: Mozambique and South Africa.
- Presence in Cyprus: Introduced ornamental plant.
Sources
- Royal Botanic Gardens, Kew – Plants of the World Online: Plumbago auriculata. Kew Science
- Kew – Botanical descriptions of Plumbago auriculata. Kew Science
- SANBI, PlantZAfrica – Plumbago auriculata. pza.sanbi.org
- Royal Horticultural Society – Plumbago auriculata. Cape leadwort
- North Carolina State University – Plumbago auriculata. NC State University
- Flora of Cyprus — a dynamic checklist: Plumbago europaea. a dynamic checklist
- Cyprus Department of Agriculture – Catalogue of outdoor ornamental plants. moa.gov.cy
- Biodiversity of Cyprus – Leptotes pirithous.
