See also
List of butterflys of Cyprus - Λίστα των πεταλούδων της Κύπρου
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Λατσιά, επαρχία Λευκωσίας
Περιγραφή και αναγνώριση
Η Vanessa atalanta, γνωστή στα αγγλικά ως Red Admiral, είναι ημερόβια πεταλούδα της οικογένειας Nymphalidae. Με ανοιχτά φτερά αναγνωρίζεται από τρία χαρακτηριστικά: το σχεδόν μαύρο φόντο, την πλατιά κόκκινη έως πορτοκαλοκόκκινη λωρίδα που διασχίζει λοξά κάθε μπροστινό φτερό και τις λευκές κηλίδες κοντά στις άκρες τους. Στα πίσω φτερά η κόκκινη λωρίδα ακολουθεί το εξωτερικό περιθώριο. Η κάτω επιφάνεια των πίσω φτερών έχει μωσαϊκό από καστανές και γκρίζες αποχρώσεις, που δυσκολεύει τον εντοπισμό της όταν κάθεται με κλειστά φτερά. Τα δύο φύλα έχουν παρόμοιο σχέδιο. Σε ευρωπαϊκή περιγραφή το μήκος του μπροστινού φτερού του αρσενικού δίνεται στα 28–31 χιλιοστά, με το θηλυκό συνήθως λίγο μεγαλύτερο.
Η συγγενική Painted Lady (Vanessa cardui), που επίσης απαντά στην Κύπρο, έχει κυρίως πορτοκαλοκάστανη άνω επιφάνεια με μαύρα σημάδια. Στη V. atalanta η κόκκινη λωρίδα ξεχωρίζει καθαρά πάνω στο σκούρο φόντο.Εξάπλωση, παρουσία στην Κύπρο και βιότοπος
Η Vanessa atalanta έχει ευρεία εξάπλωση στο βόρειο ημισφαίριο. Απαντά στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αφρική, σε τμήματα της εύκρατης Ασίας και στη Βόρεια Αμερική. Στον Οργανωμένο κατάλογο πεταλούδων της Κύπρου καταγράφεται ως μεταναστευτικό είδος που αναπαράγεται και στο νησί. Η παρουσία της έχει καταγραφεί στα Λατσιά, στον Πενταδάκτυλο και στην κατεχόμενη χερσόνησο της Καρπασίας. Σε δημοσιευμένη έρευνα στην Καρπασία παρατηρήθηκε ένα άτομο σε οικιστικό περιβάλλον, να τρέφεται από άνθος λαδανιάς pink rock-rose (Cistus creticus).
Φυτά-ξενιστές και διατροφή
Οι κάμπιες τρέφονται κυρίως με φυτά της οικογένειας Urticaceae.. Ο πιο καλά τεκμηριωμένος ξενιστής στην Ευρώπη είναι η κοινή τσουκνίδα (Urtica dioica subsp. cypria.). Στους καταγεγραμμένους ξενιστές περιλαμβάνονται επίσης οι Urtica urens, Urtica membranacea και Urtica pilulifera, καθώς και είδη του γένους Parietaria, όπως το περδικάκι (Parietaria judaica) και η Parietaria officinalis. Ο λυκίσκος (Humulus lupulus, οικογένεια Cannabaceae ) αναφέρεται επίσης ως περιστασιακός ξενιστής σε ευρωπαϊκές πηγές.
Το περδικάκι και οι Urtica urens, U. membranacea και U. pilulifera καταγράφονται στον Οργανωμένο δυναμικό κατάλογο της χλωρίδας της Κύπρου. Οι ευρωπαϊκές καταγραφές ξενιστών δείχνουν ποια φυτά μπορεί να χρησιμοποιήσει το είδος. Για να τεκμηριωθεί η χρήση ενός συγκεκριμένου φυτού στην Κύπρο χρειάζεται κυπριακή παρατήρηση αυγού ή κάμπιας πάνω σε αυτό.
Αναπαραγωγή και κύκλος ζωής
Το θηλυκό αποθέτει τα αυγά ένα ένα στο φυτό-ξενιστή. Το αυγό είναι ανοιχτοπράσινο, με διαμήκεις ραβδώσεις. Μετά την εκκόλαψη, η κάμπια ζει μόνη και χρησιμοποιεί μεταξένια νήματα για να διπλώσει ή να ενώσει φύλλα, σχηματίζοντας ένα καταφύγιο όπου κρύβεται και τρέφεται. Καθώς μεγαλώνει, μπορεί να κατασκευάσει νέο καταφύγιο. Ο χρωματισμός της ώριμης κάμπιας ποικίλλει από ανοιχτόχρωμος έως σχεδόν μαύρος και στο σώμα της υπάρχουν διακλαδισμένες άκανθες.
Στο τέλος της ανάπτυξής της, η κάμπια στερεώνεται με το πίσω άκρο του σώματός της και μεταμορφώνεται σε κρεμαστή χρυσαλλίδα. Η διάρκεια των σταδίων εξαρτάται από τις συνθήκες, ιδίως τη θερμοκρασία. Ο αριθμός των γενεών και η εποχή κατά την οποία εμφανίζονται τα ενήλικα διαφέρουν ανά περιοχή. Στα μεταναστευτικά τμήματα του πληθυσμού, οι διαδοχικές γενιές μπορούν να αναπτυχθούν σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη.
Μετανάστευση, εποχικότητα και διαχείμαση
Στην Ευρώπη, η Vanessa atalanta πραγματοποιεί εποχικές μετακινήσεις μεγάλης απόστασης. Την άνοιξη ενήλικα από νοτιότερες περιοχές κινούνται προς την κεντρική και τη βόρεια Ευρώπη, όπου αναπαράγονται. Το φθινόπωρο, άτομα από τις βορειότερες περιοχές κατευθύνονται νότια. Μελέτη στη νότια Σουηδία κατέγραψε φθινοπωρινές διελεύσεις πάνω από τη θάλασσα προς τη Δανία και έδειξε ότι ο άνεμος και οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν την αναχώρηση και την πορεία των πεταλούδων.
Πολυετής έρευνα στη βορειοανατολική Ισπανία έδειξε ότι οι φθινοπωρινοί μετανάστες μπορούν να αναπαραχθούν στη Μεσόγειο. Εκεί η άφιξή τους συνέπεσε με περίοδο αυξημένης διαθεσιμότητας της κοινής τσουκνίδας. Οι κάμπιες αναπτύχθηκαν στη διάρκεια του χειμώνα και τα πρώτα ενήλικα της νέας γενιάς εμφανίστηκαν στις αρχές της άνοιξης. Σε περιοχές με ήπιους χειμώνες μπορούν επίσης να επιβιώσουν ενήλικα, τα οποία πετούν όταν ο καιρός το επιτρέπει. Επομένως, το είδος μπορεί να περάσει τον χειμώνα τόσο με ενεργή ανάπτυξη των ανώριμων σταδίων όσο και με επιβίωση ενηλίκων, ανάλογα με τον τόπο και τις συνθήκες.
Στην Κύπρο συνυπάρχουν η μεταναστευτική παρουσία και η τοπική αναπαραγωγή. Οι δυτικοευρωπαϊκές μελέτες εξηγούν πώς μπορεί να λειτουργήσει ο κύκλος του είδους σε μεσογειακό κλίμα. Η προέλευση και ο προορισμός των ατόμων που περνούν από την Κύπρο χρειάζονται ειδική τεκμηρίωση για την ανατολική Μεσόγειο.
Φυσικοί εχθροί, διατήρηση και κίνδυνος για τον άνθρωπο
Σε ευρωπαϊκή μελέτη έχουν καταγραφεί προνύμφες της V. atalanta ως ξενιστές παρασιτοειδών μυγών της οικογένειας Tachinidae και παρασιτοειδών σφηκών των οικογενειών Ichneumonidae και Braconidae. Τα παρασιτοειδή αναπτύσσονται χρησιμοποιώντας την κάμπια ως ξενιστή.
Η παγκόσμια αξιολόγηση της IUCN του 2020 και οι ευρωπαϊκές αξιολογήσεις του 2025 κατατάσσουν το είδος στην κατηγορία Μειωμένου Ενδιαφέροντος (LC). Η παγκόσμια αξιολόγηση δεν αναφέρει συγκεκριμένη απειλή για το είδος. Σε τοπικό επίπεδο, η διαθεσιμότητα των φυτών-ξενιστών και των ανθοφόρων φυτών καθορίζει πού μπορεί να αναπαραχθεί και να τραφεί. Η πεταλούδα είναι ακίνδυνη για τον άνθρωπο.
Ταξινομία
| Πεδίο | Στοιχεία |
|---|---|
| Τάξη | Lepidoptera |
| Υπεροικογένεια | Papilionoidea |
| Οικογένεια | Nymphalidae |
| Υποοικογένεια | Nymphalinae |
| Γένος | Vanessa |
| Αποδεκτό επιστημονικό όνομα | Vanessa atalanta (Linnaeus, 1758) |
| Αρχικός συνδυασμός | Papilio atalanta Linnaeus, 1758 |
| Κοινή αγγλική ονομασία | Red Admiral |
| Ελληνική ονομασία | Βανέσα η αταλάντα |
| Καθεστώς στην Κύπρο | Μεταναστευτικό είδος με τοπική αναπαραγωγή |
| Κατάσταση διατήρησης | LC παγκοσμίως και στην Ευρώπη |
| Φωτογράφος και τοποθεσία | Γιώργος Κωνσταντίνου, Λατσιά, επαρχία Λευκωσίας |
Πηγές
- Πεταλούδες της Κύπρου – Οργανωμένος κατάλογος του Biodiversity of Cyprus και European Butterflies Group – Κύπρος. ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ
- Özden – Μελέτη των πεταλούδων της Καρπασίας και Μελέτη της ποικιλότητας πεταλούδων στον Πενταδάκτυλο. zobodat.at
- Butterfly Conservation Europe – Red Admiral, Πανεπιστήμιο Τιράνων – Περιγραφή, κύκλος ζωής και ξενιστές και Butterfly Conservation – Αναγνώριση και φυτά-ξενιστές. bc-europe.eu
- Stefanescu – Μετανάστευση και χειμερινή αναπαραγωγή στη Μεσόγειο και Brattström κ.ά. – Επίδραση του ανέμου και του καιρού στη μετανάστευση. Wiley Online Library
- Audusseau κ.ά. – Πεταλούδες που τρέφονται με τσουκνίδες και τα παρασιτοειδή τους, IUCN – Παγκόσμια αξιολόγηση και GBIF – Ταξινομία. Wiley Online Library
- Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος της χλωρίδας της Κύπρου – Biodiversity of Cyprus. Οργανωμένος δυναμικός κατάλογος 2.071 taxa
Red Admiral – Vanessa atalanta (Linnaeus, 1758) – Cyprus
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – Latsia, Nicosia District
Description and identification
Vanessa atalanta, known in English as the Red Admiral, is a day-flying butterfly in the family Nymphalidae. With its wings open, it can be recognised by three features: the almost black ground colour, the broad red to orange-red band running diagonally across each forewing and the white spots near the forewing tips. On the hindwings, the red band follows the outer margin. The underside of the hindwings has a mottled pattern of brown and grey that makes the butterfly hard to spot when it rests with its wings closed. Both sexes have similar markings. A European description gives the male forewing length as 28–31 mm, with the female usually slightly larger.
The related Painted Lady (Vanessa cardui), which also occurs in Cyprus, has a predominantly orange-brown upperside with black markings. In V. atalanta, the red band stands out clearly against the dark ground colour.
Distribution, occurrence in Cyprus and habitat
Vanessa atalanta is widely distributed across the Northern Hemisphere. It occurs in Europe, North Africa, parts of temperate Asia and North America. The Organized Checklist of the Butterflies of Cyprus lists it as a migratory species that also breeds on the island. It has been recorded in Latsia, on the Pentadaktylos range and on the occupied Karpasia Peninsula. A published survey in Karpasia recorded one individual in a village habitat, feeding on a flower of the rockrose Cistus creticus.
It uses a range of habitats, including gardens, parks, orchards, woodland edges and rural roadsides. Adults can feed in places separate from those where the caterpillars develop. Breeding requires suitable host plants with available foliage. Males often choose sunny perches and fly out to chase passing butterflies, especially in the late afternoon.
Larval host plants and adult feeding
The caterpillars feed mainly on members of the Urticaceae family.. The best-documented host plant in Europe is common nettle (Urtica dioica). Other recorded hosts include Urtica urens, Urtica membranacea and Urtica pilulifera, as well as pellitories such as pellitory-of-the-wall (Parietaria judaica) and Parietaria officinalis. Hop (Humulus lupulus, family Cannabaceae) is also reported as an occasional host in European sources.
Pellitory-of-the-wall and Urtica urens, U. membranacea and U. pilulifera are listed in the Organized Dynamic Checklist of the Flora of Cyprus. European host records show which plants the species can use. To establish the use of a particular host in Cyprus, an egg or caterpillar needs to be recorded on that plant on the island.
Adults take nectar from a variety of flowers. In Europe they also visit the autumn flowers of common ivy (Hedera helix), a member of the Araliaceae family. They also feed on sap from damaged tree trunks and on juices from overripe or rotting fruit. They may therefore be seen feeding on fallen fruit on an orchard floor.
Breeding and life cycle
The female lays her eggs singly on the host plant. The egg is pale green and has vertical ribs. After hatching, the solitary caterpillar uses silk to fold or draw leaves together, making a shelter in which it hides and feeds. As it grows, it may build a new shelter. Mature caterpillars vary from pale to almost black and bear branched spines.
At the end of its development, the caterpillar attaches itself by the rear of its body and becomes a hanging chrysalis. The duration of each stage depends on conditions, especially temperature. The number of generations and the timing of adult flight vary by region. In migratory populations, successive generations may develop at different latitudes.
Migration, seasonality and overwintering
In Europe, Vanessa atalanta makes long-distance seasonal movements. In spring, adults from farther south move into central and northern Europe, where they breed. In autumn, individuals from northern areas head south. A study in southern Sweden recorded autumn sea crossings towards Denmark and showed that wind and weather influence when the butterflies depart and the course they take.
A multi-year study in north-eastern Spain showed that autumn migrants can breed in the Mediterranean. Their arrival there coincided with increased availability of common nettle. Caterpillars developed through the winter, and the first adults of the new generation emerged in early spring. Adults can also survive in areas with mild winters and fly when the weather allows. Depending on location and conditions, the species can therefore spend the winter either as actively developing immature stages or as surviving adults.
In Cyprus, migration and local breeding both occur. Western European studies show how the species’ cycle can operate in a Mediterranean climate. Establishing the origins and destinations of individuals passing through Cyprus requires evidence specific to the eastern Mediterranean.
Natural enemies, conservation and danger to humans
A European study recorded V. atalanta caterpillars as hosts of parasitoid flies in the family Tachinidae and parasitoid wasps in the families Ichneumonidae and Braconidae. These parasitoids develop using the caterpillar as their host.
The 2020 global IUCN assessment and the 2025 European assessments classify the species as Least Concern (LC). The global assessment lists no species-specific threat. Locally, the availability of larval host plants and flowering plants determines where it can breed and feed. The butterfly is harmless to humans.
Taxonomy
| Field | Details |
|---|---|
| Order | Lepidoptera |
| Superfamily | Papilionoidea |
| Family | Nymphalidae |
| Subfamily | Nymphalinae |
| Genus | Vanessa |
| Accepted scientific name | Vanessa atalanta (Linnaeus, 1758) |
| Original combination | Papilio atalanta Linnaeus, 1758 |
| English common name | Red Admiral |
| Greek name | Βανέσα η αταλάντα |
| Status in Cyprus | Migratory species that breeds locally |
| Conservation status | LC globally and in Europe |
| Photographer and location | George Konstantinou, Latsia, Nicosia District |
Sources
- Organized Checklist of the Butterflies of Cyprus – Biodiversity of Cyprus and European Butterflies Group – Cyprus.
- Özden – Habitat preferences of butterflies in the Karpasia Peninsula and Butterfly diversity in the Pentadaktylos range.
- Butterfly Conservation Europe – Red Admiral, University of Tirana – Description, life cycle and host plants and Butterfly Conservation – Identification and larval host plants.
- Stefanescu – Migration and winter breeding in the Mediterranean and Brattström et al. – Effects of wind and weather on migration.
- Audusseau et al. – Nettle-feeding butterflies and their parasitoids, IUCN – Global assessment and GBIF – Taxonomy.
- Organized Dynamic Checklist of the Flora of Cyprus – Biodiversity of Cyprus.
