See also
Τα χωριά Πάνω και Κάτω Πύργος της Τηλλυρίας - Pano and Kato Pyrgos Villages - Cyprus
Ξωκλήσι της Παναγίας της Γαλόκτιστης στα χωριά Κάτω και Πάνω Πύργος
Below in English
Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – 13/5/2016
Ο Μεσαιωνικός Πύργος Τρουλλί
Ο Μεσαιωνικός Πύργος Τρουλλί βρίσκεται σε παραθαλάσσιο ύψωμα στον Κάτω Πύργο Τηλλυρίας, στην επαρχία Λευκωσίας. Η στρατηγική θέση του, με ευρεία θέα προς τη θάλασσα και τις γύρω ακτές, είναι χαρακτηριστική ενός παράκτιου παρατηρητηρίου που μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την επιτήρηση του θαλάσσιου ορίζοντα και την έγκαιρη παρατήρηση πλοίων που πλησίαζαν την περιοχή.
Το μικρό αυτό οικοδόμημα είναι γνωστό τοπικά ως «Τρουλλί». Η σχέση του με την ιστορία του Κάτω Πύργου είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς παλαιότερες τοπικές πηγές συνδέουν την ονομασία του χωριού με το Τρουλλί, επειδή το κτίσμα πάνω στον παραθαλάσσιο λόφο έμοιαζε με πύργο. Σε επίσημο τουριστικό υλικό η λέξη «τρουλλί» αναφέρεται επίσης ως τοπική ονομασία για τον μικρό πύργο.
Χρονολόγηση και χρήση
Οι διαθέσιμες πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα ως προς την ακριβή περίοδο κατασκευής του μνημείου. Η Κοινότητα Κάτω Πύργου το περιγράφει ως παρατηρητήριο που χρησιμοποιήθηκε κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, ενώ νεότερη παρουσίαση της περιοχής από το Visit Nicosia το αποδίδει στη βυζαντινή εποχή. Σε επιστημονική μελέτη για τα αμυντικά δίκτυα και τους πύργους της Κύπρου καταγράφεται ως Kato Pyrgos Watch-tower και χρονολογείται γενικότερα ως μεσαιωνικός.
Για τον λόγο αυτό, ο χαρακτηρισμός Μεσαιωνικός Πύργος Τρουλλί αποτελεί την ασφαλέστερη ονομασία με βάση τα σημερινά διαθέσιμα στοιχεία. Η θέση και η μορφή του συνδέονται με λειτουργία παρατήρησης και επιτήρησης της ακτής, σε μια εποχή κατά την οποία τέτοια παράκτια σημεία είχαν ιδιαίτερη σημασία για την έγκαιρη αναγνώριση κινήσεων στη θάλασσα.
Θέση και μορφή
Ο πύργος βρίσκεται πάνω στον λόφο Τρουλλί, κοντά στην ακτή του Κάτω Πύργου. Νεότερο ενημερωτικό υλικό του Visit Nicosia αναφέρεται στα σωζόμενα κατάλοιπά του ως εξαγωνικής μορφής. Από το ύψωμα υπάρχει ανεμπόδιστη εποπτεία μεγάλου τμήματος της ακτογραμμής και της θάλασσας, γεγονός που εξηγεί τη χρησιμότητα της θέσης ως παρατηρητηρίου.
Η θέση του Κάτω Πύργου στους βόρειους πρόποδες της οροσειράς του Τροόδους και πάνω στην ακτή της Τηλλυρίας προσέδιδε ιδιαίτερη σημασία στην παρακολούθηση της θαλάσσιας πρόσβασης στην περιοχή.
Εργασίες συντήρησης
Κατά τη φωτογράφηση του μνημείου στις 13 Μαΐου 2016, η παλιά ανάρτηση του Biodiversity of Cyprus κατέγραφε ότι είχαν αρχίσει εργασίες από το Τμήμα Αρχαιοτήτων για την αποκατάσταση του πύργου. Η πληροφορία αυτή αποτελεί σημαντική καταγραφή της κατάστασης του μνημείου εκείνη την περίοδο.
Το Τρουλλί και η ονομασία του Κάτω Πύργου
Σύμφωνα με την παραδοσιακή εκδοχή που καταγράφεται από την Κοινότητα Κάτω Πύργου, το όνομα του χωριού προήλθε από το μικρό αυτό κτίσμα. Το Τρουλλί δεσπόζει πάνω από την παραθαλάσσια περιοχή και η εμφάνισή του ως πύργου συνδέθηκε με την ονομασία «Πύργος». Η παράδοση αυτή δείχνει πόσο στενά συνδέθηκε το μικρό μεσαιωνικό παρατηρητήριο με την τοπική ταυτότητα του οικισμού.
Στοιχεία μνημείου
Ονομασία: Μεσαιωνικός Πύργος Τρουλλί
Εναλλακτική περιγραφή: Παρατηρητήριο Τρουλλί
Τοποθεσία: Κάτω Πύργος Τηλλυρίας, επαρχία Λευκωσίας, Κύπρος
Περίοδος: Μεσαιωνική
Χρήση: Παράκτιο παρατηρητήριο / πύργος επιτήρησης
Φωτογράφος: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 13/5/2016
Συντεταγμένες: 35.183100, 32.691022
Google Maps: Μεσαιωνικός Πύργος Τρουλλί – Google Maps
Πηγές
Biodiversity of Cyprus – αρχική ανάρτηση και φωτογραφική καταγραφή
Κοινότητα Κάτω Πύργου – Ιστορία
Visit Cyprus – Kato Pyrgos
Visit Nicosia – Tylliria
TEXT AND PHOTOS: GEORGE KONSTANTINOU – 13/5/2016
The Medieval Tower of Troulli
The Medieval Tower of Troulli stands on a coastal hill at Kato Pyrgos in the Tylliria region of Nicosia District. Its strategic position, commanding extensive views over the sea and surrounding coastline, is characteristic of a coastal observation post from which the maritime horizon and approaching vessels could be watched.
The small structure is locally known as “Troulli”. Its association with the history of Kato Pyrgos is particularly important, as local sources traditionally connect the name of the village with Troulli, the small building on the coastal hill that resembled a tower. Official tourism material similarly records “troulli” as a local term associated with this small tower.
Dating and use
The available sources do not entirely agree on the precise date of the monument. The Kato Pyrgos Community describes it as an observation post used during the Venetian period, whereas more recent material published by Visit Nicosia attributes the tower to the Byzantine era. An academic study dealing with defensive networks and towers in Cyprus records it as the Kato Pyrgos Watch-tower and dates it more generally to the medieval period.
For this reason, Medieval Tower of Troulli is the safest designation on the basis of the currently available evidence. Its location and character are consistent with the observation and surveillance of the coast, at a time when such coastal positions were important for detecting maritime movements and approaching vessels.
Location and form
The tower stands on Troulli hill near the coast of Kato Pyrgos. Recent Visit Nicosia material refers to its surviving remains as hexagonal in form. The elevated position commands an extensive view of the coastline and open sea, explaining its usefulness as an observation point.
Kato Pyrgos occupies a coastal position on the northern foothills of the Troodos mountain range in Tylliria, making surveillance of maritime approaches to the area particularly important.
Conservation works
When the monument was photographed on 13 May 2016, the original Biodiversity of Cyprus post recorded that restoration works by the Department of Antiquities had begun. This provides a useful record of the condition and conservation history of the monument at that time.
Troulli and the name of Kato Pyrgos
According to the traditional explanation recorded by the Kato Pyrgos Community, the village derived its name from this small structure. Troulli dominates the coastal area from its hilltop position, and its tower-like appearance became associated with the name “Pyrgos”, meaning tower. This tradition illustrates the close connection between the small medieval observation post and the historical identity of the settlement.
Monument details
Name: Medieval Tower of Troulli
Alternative description: Troulli observation post / watchtower
Location: Kato Pyrgos, Tylliria, Nicosia District, Cyprus
Period: Medieval
Function: Coastal observation post / watchtower
Photographer: George Konstantinou
Date of photographs: 13 May 2016
Coordinates: 35.183100, 32.691022
Google Maps: Medieval Tower of Troulli – Google Maps
Sources
Biodiversity of Cyprus – original post and photographic record
Kato Pyrgos Community – History
Visit Cyprus – Kato Pyrgos
Visit Nicosia – Tylliria
