Ευχαριστώ τον φίλο Κώστα Κωνσταντίνου για τις υπέροχες φωτογραφίες.
Μετά τη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ δόθηκε η ευκαιρία σε πολλά θαλάσσια είδη του Ινδικού Ωκεανού και της Ερυθράς Θάλασσας, όπως ψάρια, φυτά και κοχύλια να εισβάλουν στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Πολλά από αυτά τα είδη εισβολείς εγκλιματίστηκαν και ενσωματώθηκαν στο μεσογειακό θαλάσσιο περιβάλλον με μεγάλη επιτυχία. Μάλιστα πολλές φορές οδηγούν σε τροποποίηση φυσικών οικοσυστημάτων με αποτέλεσμα την καταστροφή πολλών τοπικών ειδών.
Τα είδη αυτά ονομάζονται και λεσσεψιανοί εισβολείς από το όνομα του Γάλλου κατασκευαστή της διώρυγας.
Οι εισβολείς αυτοί υπολογίζονται περίπου στο 15% της πανίδας της Ανατολικής Μεσογείου και σ' αυτούς συμπεριλαμβάνονται πέραν των 200 ειδών κοχυλιών. Συγκεκριμένα στην Κύπρο εντοπίστηκαν 44 είδη νέων κοχυλιών.
Πανέμορφα κοχύλια
Εδώ και 36 χρόνια μελετώ και συλλέγω κοχύλια απ' όλες τις θάλασσες του κόσμου μαζί με τη σύζυγό μου Φάνη, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ως επί το πλείστον για τα μικρά αλλά πανέμορφα κοχύλια του τόπου μας.
Μετά από έρευνες και μελέτες που έχω κάνει τα τελευταία χρόνια, έχω εντοπίσει και αναφέρει ακόμα έξι είδη εισβλητικών κοχυλιών τα οποία έχω δημοσιεύσει στο επιστημονικό περιοδικό «Cambridge Journals», όπως και τον κάβουρα Percnon gibbesi τον οποίο έχω δημοσιεύσει στο επιστημονικό περιοδικό «Mediterranean Marine Science journal», τα οποία πρώτη φορά αναφέρονται στην Κύπρο.
Η ανακάλυψη αυτών των έξι νέων ειδών για την Κύπρο οφείλεται στη διάνοιξη των οδοφραγμάτων και στην ευκαιρία που μου δόθηκε να εξερευνήσω τη θάλασσα του νησιού μας στην κατεχόμενη πλευρά του.
Τα είδη αυτά έχουν εγκλιματισθεί με μεγάλη επιτυχία και αποτελούν μέρος της κυπριακής πανίδας.
Προσαρμογή των ειδών
Η επιτυχία προσαρμογής των ειδών αυτών οφείλεται στις κλιματολογικές αλλαγές του πλανήτη, οι οποίες έχουν ως συνέπεια να παρουσιάζονται στη Μεσόγειο όλο και πιο ήπιοι χειμώνες, καθώς τα είδη αυτά προέρχονται από θερμές θάλασσες.
Φυσικά αυτές οι κλιματολογικές αλλαγές έχουν γίνει και στο μακρινό παρελθόν πολλές φορές και αυτό το μαρτυρούν τα απολιθώματα που έχουμε βρει σε ολόκληρη την Κύπρο.
Με την αλλαγή της θερμοκρασίας τα υπάρχοντα είδη αρχίζουν να χάνονται και αντικαθίστανται με άλλα.
Αυτή την κλιματολογική αλλαγή τη ζούμε τώρα και συμβαίνει σε όλο τον πλανήτη με τη διαφορά ότι τώρα προχωρά με πολύ γοργούς ρυθμού και θα έχει δυστυχώς καταστρεπτικές συνέπειες.
Ο λαγοκέφαλος και το λεοντόψαρο, είναι δύο επικίνδυνα και χωροκρατικά ψάρια, ενώ είναι από τα πιο δηλητηριώδη παγκοσμίως.
Ραγδαία είναι η αύξηση του λεοντόψαρου (Pterois miles) στη Μεσόγειο. Το λεοντόψαρο καταγράφηκε μια φορά στη Μεσόγειο το 1991, αλλά από το 2016 άρχισε να πολλαπλασιάζεται με ραγδαίους ρυθμούς.
Τρέφεται με πολλά είδη θαλάσσιων οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων και των νεαρών, των οικογενειών σερανίδας, μουλλιδών αθερινίδων που θεωρούνται εμπορικά είδη.
Το λεοντόψαρο έχει ισχυρή τοξίνη στα αγκάθια του, αλλά αν καθαριστεί καλά, τότε είναι φαγώσιμο και πολύ νόστιμο.
Ο περίφημος λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) έχει κάνει την εμφάνισή του στη Μεσόγειο το 2000 και από τότε έχει ραγδαία αύξηση και εξάπλωση του πληθυσμού του. Έχει ισχυρά δόντια και προκαλεί τεράστιες ζημιές στα δίχτια και τα αλιεύματα των ψαράδων.
Είναι δηλητηριώδες ψάρι και επικίνδυνο για κατανάλωση, λόγω μιας ισχυρής νευροτοξίνης που περιέχει στους ιστούς του.
Λιχουδιά για τους Κύπριους Siganus luridus
Ακόμα και οι γνωστές μας κουρκούνες που αποτελούν λιχουδιά για τους Κύπριους (Siganus luridus και Siganus rivulatus), είναι από τα πρώτα ψάρια που μας έχουν έρθει από τη διώρυγα του Σουέζ και έχουν αναφερθεί στην Κύπρο από το 1929.
Πολλά πανέμορφα γυμνοβράγχια (sea slug) με απίστευτα χρώματα που μοιάζουν με κοσμήματα στολίζουν τον βυθό.
Περίπου χίλια ξενικά είδη έχουν εισβάλει στη Μεσόγειο τα τελευταία χρόνια και ο αριθμός τους αυξάνεται δραματικά.
Ήδη υπάρχουν διάφορα προγράμματα για καταπολέμηση των ειδών αυτών αλλά τα πράγματά είναι πολύ δύσκολα.
Επιχειρείται ο περιορισμός του άκρως επεκτατικού λεοντόψαρου με χρηματοδότηση 630.000 ευρώ από την ΕΕ στο Εργαστήριο Οικολογίας και Βιοποικιλότητας του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου για έγκαιρη αντιμετώπιση της ραγδαίας εξάπλωσής του στη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου και της Μεσογείου.
Text by George Konstantinou
I would like to thank my friend Costas Konstantinou for the wonderful photographs.
The opening of the Suez Canal by the Frenchman Ferdinand de Lesseps in 1869 represents yet another human intervention in the natural environment, even though it was undertaken for development purposes. Following its opening, numerous marine organisms from the Indian Ocean and the Red Sea—including fish, plants and molluscs—were given the opportunity to enter the Mediterranean Sea.
Many of these non-native species successfully became established and integrated into the Mediterranean marine environment. In many cases, they alter natural ecosystems, with destructive consequences for numerous native species. These organisms are also called Lessepsian migrants or invaders, after the French developer of the canal.
These invaders are estimated to represent approximately 15% of the fauna of the eastern Mediterranean and include more than 200 species of molluscs. In Cyprus specifically, 44 newly arrived mollusc species had been recorded.
Beautiful seashells
For 36 years, my wife Fani and I have studied and collected seashells from seas throughout the world, with a particular interest in the small but beautiful shells found in our country.
Through research and studies undertaken during recent years, I identified and reported six additional invasive mollusc species. I published these first records for Cyprus in a Cambridge journal. I also reported the crab Percnon gibbesi for the first time from Cyprus in the scientific journal Mediterranean Marine Science.
The discovery of these six species new to Cyprus resulted from the opening of the crossing points and the opportunity this gave me to explore the sea around the occupied side of our island. These species have become successfully established and now form part of the fauna of Cyprus.
Adaptation of the species
The successful establishment of these species is associated with global climatic changes, which have resulted in increasingly mild winters in the Mediterranean, while these organisms originate from warmer seas.
Naturally, climatic changes have also occurred many times in the distant past, as demonstrated by fossils discovered throughout Cyprus. As temperatures change, existing species begin to disappear and are replaced by others.
We are experiencing this climatic change today across the entire planet. The difference is that it is now progressing extremely rapidly and will unfortunately have devastating consequences.
The Silver-cheeked Toadfish and Lionfish are two dangerous and territorial fish and are among the most poisonous species in the world.
The Lionfish (Pterois miles) is increasing rapidly in the Mediterranean. It was recorded once in the Mediterranean in 1991, but from 2016 onwards its population began expanding at a very rapid rate. It feeds on many kinds of marine organisms, including juvenile groupers, goatfish and silversides, which belong to commercially important groups.
The Lionfish possesses a powerful toxin in its spines. If it is cleaned properly, however, it is edible and very tasty.
The notorious Silver-cheeked Toadfish (Lagocephalus sceleratus) appeared in the Mediterranean in 2000, and since then its population has expanded and spread rapidly. It has powerful teeth and causes extensive damage to fishing nets and to fishermen’s catches.
It is poisonous and dangerous to consume because its tissues contain a powerful neurotoxin.
A delicacy for Cypriots
Even the familiar rabbitfish known locally as “kourkounes”, which are considered a delicacy by Cypriots—Siganus luridus and Siganus rivulatus—were among the first fish to reach us through the Suez Canal. They were reported in Cyprus as early as 1929.
Many beautiful nudibranchs, or sea slugs, with extraordinary colours resembling precious jewels now decorate the seabed.
Approximately one thousand alien species have entered the Mediterranean during recent years, and their number is increasing dramatically. Various programmes are already being implemented to control these species, but the situation is extremely difficult.
An effort is being made to limit the highly invasive Lionfish through €630,000 in European Union funding awarded to the Ecology and Biodiversity Laboratory of the Department of Biological Sciences at the University of Cyprus. The project aims to provide an early response to the species’ rapid expansion in the marine waters of Cyprus and throughout the Mediterranean.
No comments:
Post a Comment