Ποια είναι η περιβόητη Πουρτάλλα ? - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Περιοδικό Hunt & Shoot - Τευχος 28.10.2017 - What Is the Famous “Pourtalla”? – By George Konstantinou

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

List of Birds of Cyprus - Κατάλογος πουλιών της Κύπρου

Κείμενο φωτογραφίες Γιώργος Κωνσταντίνου

Below in English

Η πουρτάλλα η αλλιώς Ερημοπεριστερόκοτα  με το διεθνές κοινό όνομα Black-Bellied Sandgrouse και το επιστημονικό όνομα Pteroclis orientalis της οικογενείας sandgrouse.

Είναι ένα μεσαίου μεγέθους πουλί με την κοιλιά μαύρου χρώματος που φαίνεται πιο καθαρά όταν πετάει εξού και το όνομα black-bellied sandgrouse .

Είναι πουλί που ζει και αναπαράγετε στο έδαφος όπως και η  πέρδικα και τρέφετε με σπόρους χόρτα και έντομα κυρίως σε νεαρή ηλικία.

Δραστηριοποιούνται κυρίως το πρωί και το σούρουπο, αναζητώντας νερό και τροφή.

Η Πουρτάλλα αρέσκεται να συχνάζει σε άγονες πεδιάδες, και αμμώδης εδάφη με πολύ χαμηλή βλάστηση .

 Αν και φαίνεται κάπως ογκώδες πουλί και με κοντή σχετικά ουρά εν τούτοις έχει πολύ γρήγορο πέταγμα που μοιάζει πολύ με του περιστεριού. 

Το αρσενικό με το θηλυκό διαφέρουν σε χρώμα αφού το αρσενικό έχει πιο έντονους χρωματισμούς και είναι πολύ πιο όμορφο.

Τις περισσότερες φορές μετακινούνται σε κοπάδια. Το συγκεκριμένο είδος προτιμά τα βουνά της βόρειας Αφρικής, την Ιβηρική χερσόνησο, τη Μέση Ανατολή, Κανάριους νήσους , Τουρκιά , Ιράν , και Ισραήλ όπου στις περισσότερες χώρες δέχεται ανελέητο κυνήγι.

Είναι τώρα ένα σπάνιο μεταναστευτικό πουλί για τον τόπο μας  που πριν 50 χρόνια υπήρξε μόνιμος κάτοικος της Κύπρου οπού και αναπαραγόταν κανονικά.

Οι παλαιότερες αναφορές για το πουλί αυτό είναι από την περιοχή ΜεσαορΊας κυρίως στην περιοχή Τύμπου και Ποταμιάς  όπου το πουλί αυτό υπήρχε σε ικανοποιητικούς αριθμούς.

Σύμφωνα πάντα με τις παλιές αναφορές οι κυνηγοί έστηναν καρτέρι τους καλοκαιρινούς μήνες σε νερά όπου τα πουλιά συνήθιζαν να πίνουν νερό και τα κυνηγούσαν ανελέητα με αποτέλεσμα τον διαπαντός αφανισμό του τοπικού πληθυσμού από την Κύπρο.   

Ακόμα ένα παράδειγμα αλόγιστου κυνήγιού με τραγικά και ανεπανόρθωτα αποτελέσματα.

Ως παθιασμένος λάτρης της κυπριακής βιοποικιλότητας και φωτογράφος άγριων πουλιών πάντα είχα ως όνειρο να δω και να φωτογραφίσω αυτά τα υπέροχα πουλιά, και αυτό έγινε πραγματικότητα στις 24 Ιανουαρίου του 2015.

Ένας καλός φίλος Τουρκοκύπριος επίσης μανιώδης φωτογράφος άγριων πουλιών με πληροφόρησε ότι υπήρχε εν κοπάδι Πουρτάλλες στο Ακρωτήριο Κορμακίτη.

Την επόμενη μέρα πήγαμε στο σημείο και πράγματι βρήκαμε το κοπάδι που αποτελείτο από 39 Πουρτάλλες, το μεγαλύτερο κοπάδι που έχει αναφερθεί ποτέ στην Κύπρο.

Οι φωτογραφίες και τα βίντεο πολύ μακρινά καθώς τα πουλιά ήταν πολύ φοβισμένα λόγο του ότι στην περιοχή επιτρεπόταν το κυνήγι  και δεν πλησιάζονταν με τίποτα.

Φύγαμε με αισθήματα χαράς και λύπης, χαρά που επιτέλους της είδαμε για πρώτη φορά και λύπη που δεν καταφέραμε να βγάλουμε κοντινές φωτογραφίες.

Δεν πέρασαν 3 μήνες από τότε και στις 22 Απρίλιου 2015 ακούσαμε ότι ξένοι παρατηρητές πουλιών  είδαν στις Αμμοθίνες του Ακρωτήριού Λεμεσού τέσσερίς πουρταλλες και συγκεκριμένα 2 ζευγάρια.

Μέσα σε μια βδομάδα πήγαμε από Λευκωσία 3 φορές για να τις βρούμε αλλά μάταια.

Αποφασίσαμε να πάμε μια τέταρτη και τελευταία φορά και η τύχη επιτέλους μας χαμογέλασε.

Ήταν αργά το απόγευμα και τις εντοπίσαμε μέσα σε ένα θερισμένο χωράφι που πήγαν για να τραφούν, μόλις μας είδαν έγιναν ένα με το χώμα και σχεδόν αμέσως πέταξαν αστραπιαία προς κάτι αμμόλοφους κοντά στην θάλασσα.

Η αγωνία στα ύψη καθώς πλησιάζαμε το σημείο που τις είδαμε να πηγαίνουν, και απότομα τις είδαμε μπροστά μας στα 10 μέτρα να βόσκουν και οι τέσσερις αμέριμνα.

Οι φωτογραφικές μηχανές πήραν φωτιά, μας έδωσαν 3 με 4 λεπτά μέχρι να φύγουν αλλά ο χρόνος αυτός ήταν αρκετά ικανοποιητικός όμως για να μας δώσουν απίστευτες φωτογραφίες και βίντεο όπως και απερίγραπτη χαρά.

Το 2016 έχει αναφερθεί ακόμα ένα κοπάδι Πουρτάλλες στο κατεχόμενο χωριό Καπούτι.

Να αναφέρω επίσης ότι κάθε χρόνο κατά την περίοδό κυνήγιού σκοτώνονται αρκετές Πουρταλλες κυρίως στην κατεχόμενη Μεσαορία όπου πολλοί από τους κυνηγούς αυτούς αναρτούν φωτογραφίες των σκοτωμένων πουλιών στο f/b ζητώντας να τους πουν τι πουλί είναι. Κρίμα μεγάλο διότι πολλά από αυτά τα πουλιά μπορούσαν να αναπαραχθούν ξανά στην Κύπρο.

Δεν πρέπει να πυροβολούμε ποτέ και να σκοτώνουμε πουλιά που δεν ξέρουμε τι είναι διότι είναι προφανές ότι για να μην το ξέρουμε σίγουρα είναι κάποιο σπάνιο και προστατευόμενο είδος.

Ας ελπίσουμε ότι κάποτε θα αναπαραχθούν ξανά στην Κύπρο και να έχουμε ξανά ένα μόνιμο πληθυσμό όπως παλιά.

Text and photographs by George Konstantinou

The Pourtalla, also known in Greek as the Desert Pigeon-Partridge, has the international common name Black-bellied Sandgrouse and the scientific name Pterocles orientalis. It belongs to the sandgrouse family, Pteroclidae.

It is a medium-sized bird with a black belly, which is most clearly visible in flight—hence the English name Black-bellied Sandgrouse.

Like the partridge, it lives and breeds on the ground. It feeds on seeds and grasses, while young birds also consume insects.

These birds are mainly active during the morning and at dusk, when they search for food and water.

The Pourtalla favours arid plains and sandy ground covered with very low vegetation.

Although it appears rather bulky and has a comparatively short tail, it is a very fast flyer, with a flight resembling that of a pigeon.

The male and female differ in colour. The male has more vivid markings and is much more colourful.

They usually travel in flocks. The species inhabits the mountainous regions of North Africa, the Iberian Peninsula, the Middle East, the Canary Islands, Turkey, Iran and Israel. In most of these countries, it is subjected to relentless hunting.

It is now a rare migratory bird in Cyprus, although 50 years ago it was a resident species and bred regularly on the island.

The earliest reports of the bird come mainly from the Mesaoria region, particularly the areas around Tymbou and Potamia, where it once occurred in satisfactory numbers.

According to old accounts, during the summer months hunters waited near the watering places that the birds regularly visited. They hunted them relentlessly, eventually causing the complete disappearance of the local breeding population from Cyprus.

This is yet another example of uncontrolled hunting having tragic and irreversible consequences.

As a passionate admirer of Cyprus’s biodiversity and a wildlife photographer, I had always dreamed of seeing and photographing these wonderful birds. That dream became a reality on 24 January 2015.

A good Turkish Cypriot friend, who is also a dedicated wildlife photographer, informed me that a flock of Pourtallas had been seen at Cape Kormakitis.

The following day, we travelled to the location and indeed found the flock, which consisted of 39 Pourtallas—the largest flock ever reported in Cyprus.

The photographs and videos were taken from a great distance because the birds were extremely wary. Hunting was permitted in the area, and it was impossible to approach them.

We left with mixed feelings of happiness and disappointment: happiness because we had finally seen them for the first time, and disappointment because we had been unable to take close photographs.

Less than three months later, on 22 April 2015, we heard that foreign birdwatchers had observed four Pourtallas—two pairs—among the sand dunes of Akrotiri in Limassol.

Within one week, we travelled from Nicosia three times in an attempt to find them, but without success.

We decided to make a fourth and final visit, and at last fortune smiled upon us.

It was late in the afternoon when we located them in a harvested field where they had gone to feed. As soon as they saw us, they flattened themselves against the ground and blended perfectly with it. Almost immediately, they took off at lightning speed towards some sand dunes near the sea.

Our excitement reached its peak as we approached the place where we had seen them land. Suddenly, all four appeared directly in front of us, only ten metres away, feeding calmly.

Our cameras began firing continuously. The birds gave us only three or four minutes before departing, but that was enough time to obtain incredible photographs and videos—and to experience indescribable joy.

In 2016, another flock of Pourtallas was reported near the occupied village of Kapouti.

I should also mention that every year during the hunting season, several Pourtallas are killed, mainly in the occupied part of the Mesaoria Plain. Many of the hunters responsible post photographs of the dead birds on Facebook, asking others to identify them. This is a great shame because many of these birds might have bred again in Cyprus.

We should never shoot and kill birds whose identity we do not know. If we cannot recognise a bird, it is very likely to be a rare and protected species.

Let us hope that one day these birds will breed again in Cyprus and that the island will once more support a permanent population, as it did in the past.