Τα 5 είδη χελιδονιών της Κύπρου (WEB TV) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 11/6/2018 - The Five Species of Swallows Found in Cyprus – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 11 June 2018

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

Birds of Cyprus - Πουλία της Κύπρου

  

List of Birds of Cyprus - Κατάλογος πουλιών της Κύπρου

Below in English

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 11/6/2018

Κείμενο, φωτογραφίες του Γιώργου Κωνσταντίνου

Τα χελιδόνια είναι αποδημητικά πουλιά και μας έρχονται πολύ νωρίς την άνοιξη κατά εκατοντάδες από την αφρικανική ήπειρο όπου και διαχειμάζουν κατά τους χειμερινούς μήνες. Αναπαράγονται στην Κύπρο και αναχωρούν αργά το φθινόπωρο ξανά προς τις θερμές αφρικανικές χώρες για να διαχειμάσουν.  Πρόκειται για τα πρώτα αποδημητικά πουλιά που φτάνουν στον τόπο μας και έρχονται πολύ νωρίς λόγω του ήπιου χειμώνα που επικρατεί στην Κύπρο και μπορούμε να δούμε χελιδόνια ακόμα και από τον μήνα Ιανουάριο. Τα χελιδόνια τα συναντούμε σε όλες τις ηπείρους εκτός της Ανταρτικής. Σε ολόκληρο τον πλανήτη υπάρχουν 83 διαφορετικά είδη χελιδονιών.

Πρόκειται για τα πιο γνωστά και αγαπητά πουλιά στον τόπο μας καθώς τα χελιδόνια θεωρούνται προάγγελοι της άνοιξης. Αυτό που δεν γνωρίζουν πολλοί Κύπριοι είναι ότι στην Κύπρο έχουμε πέντε διαφορετικά είδη χελιδονιών που ανήκουν όλα στην οικογένεια  Χελιδονίδες (Hirundinidae).

Όλα τα είδη χελιδονιών τρέφονται και πίνουν νερό εν πτήσει. Κυρίως τρέφονται με ιπτάμενα έντομα, ακόμα και με αράχνες που παρασύρονται από τον αέρα. Πρόκειται για πολύ ευέλικτα πουλιά και πετούν συνεχώς χωρίς να κουράζονται. Είναι πολύ ωφέλιμα πουλιά, καθώς καταναλώνουν καθημερινά τεράστιες ποσότητες εντομών που είναι βλαβερά ή ενοχλητικά για τον άνθρωπο. Τα πέντε είδη χελιδονιών που συναντούμε στον τόπο μας είναι: Το Σταβλοχελίδονο Barn swallow (Hirundo rustica), το Λευκοχελίδονο Common House Martin (Delichon urbicum), το Μιλτοχελίδονο Red-rumped Swallow (Cecropis daurica), το Βραχοχελίδονο Eurasian crag martin  (Ptyonoprogne rupestris) και το Oχθοχελίδονο Sand martin (Riparia riparia)

Λάσπη και χόρτο
Από τα πέντε είδη, μόνο τα τέσσερα φωλιάζουν στην Κύπρο χτίζοντας τα ιδία τις φωλιές τους.

Το Σταβλοχελίδονο, το Λευκοχελίδονο, το Μιλτοχελίδονο και το Βραχοχελίδονο χρησιμοποιούν τα ίδια υλικά, αλλά το κάθε είδος έχει τη δική του τεχνική όσον αφορά το σχήμα της φωλιάς.

Τα υλικά που χρησιμοποιούν είναι λάσπη ανακατεμένη με μικρά κομματάκια χόρτου για να ενδυναμώσουν τη φωλιά, ακριβώς όπως έκτιζαν παλιά τα πλινθόκτιστα σπίτια. Στο εσωτερικό των φωλιών τοποθετούν πολύ μαλακά χόρτα και φτερά. Τις φωλιές τους τις κτίζουν σε στάβλους, κάτω από βεράντες σπιτιών, κάτω από γεφύρια, μέσα σε φυσικά κοιλώματα σε γκρεμούς, ακόμα και μέσα σε σπηλιές. Όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, γεννούν περισσότερες φορές από μία φορά. Πάντα επιστρέφουν και γεννούν στις ίδιες φωλιές, εκτός εάν ενοχληθούν.

Oχθοχελίδονο
Το Oχθοχελίδονο χρησιμοποιά την Κύπρο ως ενδιάμεσο μεταναστευτικό σταθμό και δεν φωλιάζει στον τόπο μας. Είναι το μόνο από τα πέντε είδη που συναντούμε στην Κύπρο που δεν κατασκευάζει φωλιά με πηλό. Ανοίγει τρύπες σε μαλακές όχθες τοποθετώντας μέσα λίγα ξηρά χόρτα και φτερά και γεννά μέσα μέχρι πέντε αβγά λευκού χρώματος.

Βραχοχελίδονο
Το βραχοχελίδονο το συναντούμε σε ορεινές περιοχές και φωλιάζει συνήθως σε αποικίες σε απότομους γκρεμούς. Πολλά ζευγάρια δεν μεταναστεύουν και μένουν στον τόπο μας ολόχρονα. Γεννά μέχρι πέντε πιτσιλωτά αβγά.

Μιλτοχελίδονο
Το Μιλτοχελίδονο το συναντούμε κυρίως σε ορεινές περιοχές και είναι το πιο όμορφο από όλα τα άλλα είδη. Χτίζει τη φωλιά του κάτω από γεφύρια, κάτω από βεράντες σπιτιών, σε κοιλώματα γκρεμών, ακόμα και μέσα σε σπηλιές. Η φωλιά του είναι η πιο εντυπωσιακή από όλα τα άλλα είδη. Γεννά μέχρι 5 αβγά λευκού χρώματος.

Λευκοχελίδονο
Το Λευκοχελίδονο το συναντούμε και σε πεδινές αλλά και ορεινές περιοχές και φωλιάζει κυρίως σε αποικίες κάτω από βεράντες, γεφύρια και γκρεμούς. Γεννά και αυτό μέχρι 5 αβγά λευκού χρώματος. Πριν αρκετά χρόνια υπήρχε μία μεγάλη αποικία από Λευκοχελίδονα που έχτιζαν τις φωλιές τους σε μία καμάρα της εκκλησίας στο χωριό Κάθηκας. Οι φωλιές ήταν η μια ενωμένη πάνω στην άλλη περιμετρικά της καμάρας και το θέαμα απίστευτα εντυπωσιακό, καθώς δεκάδες Λευκοχελίδονα πηγαινοέρχονταν για να ταΐσουν τα μικρά τους. Δεκάδες ντόπιοι αλλά και τουρίστες σταματούσαν εκεί για να θαυμάσουν το υπέροχο θέαμα, ώσπου, από ό,τι έμαθα, ο ιερέας του χωρίου έδωσε οδηγίες να χαλάσουν τις φωλιές για σκοπούς καθαριότητας. Τα πουλιά δεν φώλιασαν ξανά εκεί. Απαράδεχτη ενέργεια, και μάλιστα από παπά άνθρωπο.

Σταβλοχελίδονο
Το Σταβλοχελίδονο αποτελεί το πιο γνωστό και κοινό είδος από όλα τα άλλα είδη. Φωλιάζει κυρίως κάτω από βεράντες σπιτιών. Και αυτό γεννά μέχρι πέντε πιτσιλωτά αβγά.

Τα χελιδόνια έχουν διάφορους εχθρούς, όπως θεομηνίες κατά τη μετανάστευση όπου μπορεί να βρουν τον θάνατο κατά εκατοντάδες, φίδια που μπορεί να σκαρφαλώσουν στις φωλιές και να καταβροχθίσουν τους νεοσσούς, τα αρπαχτικά πουλιά που τα πιάνουν εν πτήσει, αλλά και να αρπάζουν τους νεοσσούς από τη φωλιά, και φυσικά τους ανθρώπους που πολλές φορές χαλούν τις φωλιές των χελιδονιών από τις βεράντες τους, θεωρώντας τες βρομιά. Είναι μεγάλη χαρά και ευτυχία να έχεις μία φωλιά χελιδονιών κάτω από τη βεράντα σου και να βλέπεις όλη την εκπληκτική διαδικασία αναπαραγωγής αυτών των πουλιών. Πολλοί ασυνείδητοι κυνηγοί όταν δεν βρουν να χτυπήσουν κάποιο θήραμα διασκεδάζουν κάνοντας σκοποβολή πάνω στα χελιδόνια, σκοτώνοντάς τα, πράγμα που το έχω δει πολλές φορές με τα μάτια μου. Ένας άλλος μεγάλος εχθρός για τα πουλιά αυτά είναι οι εκτεταμένοι ψεκασμοί που σκοτώνουν τα έντομα και τα πουλιά δεν μπορούν να βρουν ικανοποιητική τροφή για να επιβιώσουν.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας

The Five Species of Swallows Found in Cyprus (WEB TV) – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 11 June 2018

Text, photographs by George Konstantinou

Swallows are migratory birds that arrive in Cyprus in their hundreds very early in spring from Africa, where they spend the winter months. They breed in Cyprus and depart again in late autumn for the warmer African countries, where they overwinter. They are among the first migratory birds to reach our island. They arrive very early because of Cyprus’s mild winter, and swallows can sometimes be seen as early as January. Swallows are found on every continent except Antarctica. There are 83 different species of swallows worldwide.

They are among the best-known and most beloved birds in Cyprus, as swallows are considered the heralds of spring. What many Cypriots do not know is that five different species of swallows occur in Cyprus, all belonging to the family Hirundinidae.

All species of swallows feed and drink water while in flight. They feed mainly on flying insects and even on spiders carried through the air. They are extremely agile birds and fly continuously without becoming tired. They are highly beneficial birds, as they consume enormous quantities of insects every day, including many that are harmful or troublesome to humans.

The five species of swallows found in Cyprus are the Barn Swallow (Hirundo rustica), the Common House Martin (Delichon urbicum), the Red-rumped Swallow (Cecropis daurica), the Eurasian Crag Martin (Ptyonoprogne rupestris) and the Sand Martin (Riparia riparia).

Mud and grass

Of the five species, only four breed in Cyprus and construct their own nests.

The Barn Swallow, Common House Martin, Red-rumped Swallow and Eurasian Crag Martin use the same materials, but each species has its own technique and builds a differently shaped nest.

The materials they use are mud mixed with small pieces of grass to strengthen the nest, in exactly the same way that mud-brick houses were built in the past. They place very soft grasses and feathers inside their nests.

They build their nests in stables, beneath the verandas of houses, under bridges, inside natural cavities in cliffs and even inside caves. When conditions are favourable, they may breed more than once during the same season. They always return to breed in the same nests unless they are disturbed.

Sand Martin

The Sand Martin uses Cyprus as an intermediate stop during migration and does not breed on the island. It is the only one of the five species occurring in Cyprus that does not construct its nest from mud. It excavates tunnels in soft banks, places a small amount of dry grass and feathers inside and lays up to five white eggs.

Eurasian Crag Martin

The Eurasian Crag Martin is found in mountainous areas and usually breeds in colonies on steep cliffs. Many pairs do not migrate and remain in Cyprus throughout the year. It lays up to five spotted eggs.

Red-rumped Swallow

The Red-rumped Swallow is found mainly in mountainous areas and is the most beautiful of all the species. It builds its nest beneath bridges, under the verandas of houses, in cavities in cliffs and even inside caves. Its nest is the most impressive of those built by the five species. It lays up to five white eggs.

Common House Martin

The Common House Martin is found in both lowland and mountainous areas and breeds mainly in colonies beneath verandas and bridges and on cliffs. It also lays up to five white eggs.

Several years ago, there was a large colony of Common House Martins that built their nests on an arch of the church in the village of Kathikas. The nests were joined together, one above another, all around the arch. It was an incredibly impressive sight, with dozens of Common House Martins constantly coming and going to feed their young.

Dozens of local people and tourists stopped there to admire the wonderful spectacle until, as I was informed, the village priest gave instructions for the nests to be destroyed for reasons of cleanliness. The birds never nested there again. It was an unacceptable act, especially by a man of the Church.

Barn Swallow

The Barn Swallow is the best-known and most common of the five species. It breeds mainly beneath the verandas of houses. It also lays up to five spotted eggs.

Swallows face various enemies and dangers. These include severe weather events during migration, during which hundreds may lose their lives; snakes that can climb into their nests and devour the chicks; birds of prey that catch them in flight or seize their chicks from the nest; and, of course, people who often destroy swallow nests beneath their verandas because they consider them dirty.

It is a great joy and a blessing to have a swallow’s nest beneath your veranda and to observe the entire remarkable breeding process of these birds.

When some irresponsible hunters cannot find any game to shoot, they amuse themselves by using swallows as targets and killing them—something I have witnessed with my own eyes many times.

Another major threat to these birds is the extensive use of pesticides, which kills insects and leaves the birds unable to find enough food to survive.

GEORGE KONSTANTINOU

George Konstantinou was born in Nicosia in 1960 and is a naturalist and researcher of Cyprus’s biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker and President of the Association for the Protection of the Natural Heritage and Biodiversity of Cyprus. He is tirelessly active on social media in raising awareness about the environment and the biodiversity of our island.