Οι φτερωτοί αρχιτέκτονες της Κύπρου (Web TV) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 5/6/2018 - The Winged Architects of Cyprus – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 5 June 2018

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

Birds of Cyprus - Πουλία της Κύπρου

  

List of Birds of Cyprus - Κατάλογος πουλιών της Κύπρου

Below in English

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 5/5/2018

Κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο του Γιώργου Κωνσταντίνου

Ο φτερωτός κόσμος των πουλιών αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα θαύματα της φύσης. Ένα από τα πολλά χαρίσματα των πουλιών είναι η ικανότητά τους να κτίζουν φωλιές. Το κάθε είδος έχει διαφορετική τεχνική στο χτίσιμο της φωλιάς και πολλά είδη φτιάχνουν πραγματικά έργα τέχνης.

Σχεδόν όλα τα πουλιά γεννούν κατά τους μήνες της άνοιξης. Το αρσενικό προσελκύει το θηλυκό, με διάφορους τρόπους με τραγούδι η με επίδειξη φτερών. Σε πολλά είδη κατά την αναπαραγωγική περίοδο το φτέρωμα τους αλλάζει με τα αναπαραγωγικά χρώματα που είναι πολύ πιο έντονα. Μόλις ζευγαρώσουν αρχίζουν το χτίσιμο της φωλιάς τους. Αρκετά είδη πουλιών όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές γενούν περισσότερες φορές από 1 σε μια αναπαραγωγική περίοδο. 

Τη φωλιά τη φτιάχνει είτε μόνο το αρσενικό είτε μόνο το θηλυκό ή και τα δύο μαζί, με υλικά όπως ξύλα, χόρτα, λάσπη κλπ., τα οποία μεταφέρουν κυρίως με το ράμφος τους. Η φωλιά στρώνεται εσωτερικά με πιο μαλακά χόρτα ή πούπουλα. Μόλις τελειώσει το χτίσιμο της φωλιάς, το θηλυκό αρχίζει να γεννάει εκεί τα αβγά του, τα οποία κλωσούν πότε το θηλυκό και πότε το αρσενικό. Μερικές ημέρες μετά, ανάλογα με το είδος του πουλιού, βγαίνουν από τα αυγά οι νεοσσοί. Υπάρχουν ωστόσο πουλιά που γεννούν τα αβγά τους σε φωλιές άλλων πουλιών και τα εγκαταλείπουν εκεί, όπως ο κούκος. Τα πουλιά επιβλέπουν και προφυλάσσουν τους νεοσσούς, ώσπου να βγάλουν φτερά. Πολλά πουλιά δίνουν την τροφή στα μικρά, αφού πρώτα τη μισοχωνέψουν, ενώ άλλα τη δίνουν όπως τη βρίσκουν. Οι νεοσσοί αρχικά δεν πετούν και καλύπτονται μόνο με μαλακά πούπουλα. 

Τα πουλιά «Ζωγραφίζουν» τα αυγά τους για σκοπούς παραλλαγής για την προστασία τους. Το χρώμα και τα στίγματα των αυγών δημιουργούνται από τα πουλιά αποκλειστικά για σκοπούς παραλλαγής. Τα στίγματα και τα χρώματα δημιουργούνται από ειδικούς αδένες που διαθέτει το πουλί στο τελευταίο στάδιο πριν από τη γέννηση του αυγού. 

Αναλόγως του είδους φτιάχνουν τις φωλιές τους στο έδαφος, σε σπίτια, σε δέντρα και θάμνους, σε βράχους, σε τρύπες, σε γκρεμνούς, πάνω στο νερό και οπουδήποτε μπορεί να φανταστεί ο ανθρώπινος νους, για να γεννήσουν τα αυγά τους με όσο το δυνατό μεγαλύτερη ασφάλεια. Κάθε είδος χρησιμοποιεί και διαφορετικά υλικά που τα βρίσκει συνήθως στην φύση. Τα αυγά κάθε είδους πουλιού έχουν διαφορετικό χρώμα και μέγεθος. Δυστυχώς υπάρχουν ανά τον κόσμο εκατοντάδες συλλέκτες αυγών που προκαλούν τεράστιες και πολλές φορές ανεπανόρθωτες ζημιές καθώς συλλέγουν τα αυγά των πουλιών από τις φωλιές τους. Μάλιστα δεν κάνουν την παραμικρή διάκριση, με αποτέλεσμα να παίρνουν και τα αυγά από είδη που απειλούνται με ολική εξαφάνιση. Στην Κύπρο αλλά και σε πολλές άλλες χώρες αυτό απαγορεύετε πολύ αυστηρά από τον νόμο. 

Ορισμένα είδη όπως ο Νανόμπουφος Long-eared Owl (Asio otus) δεν χτίζει φωλιές αλλά γεννά σε παλιές φωλιές κορακοειδών. Άλλα είδη όπως η Κουκουβάγια, η Χαλκοκουρούνα και το Σιαχίνι γεννούν σε τρύπες χωρίς να χρησιμοποιήσουν καθόλου υλικά για φτιάξιμο φωλιάς.

Το Ορτύκι η Πέρδικα η Φραγκολίνα και ο Κορυδαλλός γεννούν στο έδαφος μέσα σε πυκνά χόρτα και θάμνους φτιάχνοντας την φωλιά τους με μαλακά χόρτα και φτερά

Η Τρουλλουρία (burhinus oedicnemus) δεν κτίζει καθόλου φωλιά. Γεννά τα αυγά της απευθείας στο έδαφος ανάμεσα σε βότσαλα για σκοπούς παραλλαγής. 

Εντυπωσιακή είναι η φωλιά της Κατσικορώνας που συνήθως κτίζει τη φωλιά της πάνω σε παλλούρες και μοσφιλιές. Ξεκινά την κατασκευή της φωλιάς πρώτα με χοντρά κλαδιά και μετά επενδύει το εσωτερικό με ένα χοντρό στρώμα λάσπης που πλάθει με το στόμα της. Αυτό το κάνει για να μονώσει τη φωλιά από το κρύο. Ακολούθως τοποθετεί πολύ λεπτά μαλακά ξερά χόρτα στο εσωτερικό και τέλος κατασκευάζει ένα είδος τέντας με ξερά κλαδιά πάνω από τη φωλιά για προστασία των νεοσσών από τη βροχή και τον ήλιο. Η Κατσικορώνα είναι ένα από τα πιο έξυπνα πουλιά που έχουμε στον τόπο μας.

Ο Κόρωνος (corvus corone) κτίζει τη φωλιά του πάνω σε ψηλά δέντρα όπως ευκάλυπτους και κυπαρίσσια με χοντρά κλαδιά, ενώ στο εσωτερικό τοποθετεί διάφορα μαλακά υλικά όπως φτερά άλλων πουλιών, σπάγκους, κομμάτια από χαρτιά, ακόμα και πλαστικές σακούλες. 

Το κοινό Χελιδόνι Barn swallow (Hirundo rustica), το Λευκοχελίδονο Common House Martin (Delichon urbicum) και το Μιλτοχελίδονο Red-rumped Swallow (Cecropis daurica) και τα τρία της ίδιας οικογένειας, χρησιμοποιούν τα ίδια υλικά, αλλά το κάθε είδος έχει τη δική του τεχνική όσον αφορά το σχήμα της φωλιάς. Τα υλικά που χρησιμοποιούν είναι λάσπη ανακατεμένη με μικρά κομματάκια χόρτου για να ενδυναμώσουν τη φωλιά ακριβώς όπως έκτιζαν παλιά τα πλινθόκτιστα σπίτια. Στο εσωτερικό των φωλιών τοποθετούν πολύ μαλακά χόρτα και φτερά. Τις φωλιές τους τις κτίζουν σε στάβλους, κάτω από βεράντες σπιτιών, κάτω από γεφύρια και μέσα σε φυσικά κοιλώματα σε γκρεμούς.

Ο Φλώρος (carduelis chloris), η Καρδερίνα (carduelis carduelis) το Τσακροσγάρτιλο (Carduelis cannabina) και το Μπασταρτοκανάρινο (Serinus serinus) που ανήκουν στην ίδια οικογένεια, χρησιμοποιούν την ίδια τεχνική κτισίματος φωλιάς. Την κτίζουν πάνω σε πυκνά κλαδιά δέντρων. Οι κατασκευές των φωλιών αυτών των πουλιών μόνο σαν έργα τέχνης μπορεί να χαρακτηριστούν. Για το κτίσιμο πλέκουν ξερά χόρτα στο εξωτερικό και στο εσωτερικό τοποθετούν διάφορα μαλακά αντικείμενα από τη φύση, όπως μικρά φτερά, μαλακά χόρτα, τρίχες από ζώα, ακόμα και σπάγκους.

Πολλά υδρόβια είδη πουλιών όπως το Αρκοπετείναρο, ο Καραπαττάς και ο Νεροβούτης χτίζουν πλωτές φωλιές μέσα στο νερό και μέσα σε πυκνή υδρόβια βλάστηση. 

Το Τσαγκαρουδι Great Tit (Parus major) κτίζει τη φωλιά του μέσα σε τρύπες ,σωλήνες, κεραμίδια, ακόμα και σε γραμματοκιβώτια και κατασκευάζει κυρίως τη φωλιά του με τρίχες από ζώα όπως κατσίκες, άλογα και πρόβατα.

Ο Δουλαππάρης Zitting cisticola (Cisticola juncidis) χτίζει την φωλιά του κυρίως με ιστούς αράχνης μέσα και πάνω σε πυκνά χόρτα.

Η Φάσσα  Common Wood Pigeon (Columba palumbus) το Τρυγόνι Turtle Dove (Streptopelia turtur) το Φοινικοτρύγονο  Laughing dove (Streptopelia senegalensis) και το Φιλικουτούνι Eurasian Collared Dove (Streptopelia decaocto) που είναι της ίδιας οικογένειας είναι από τα πιο άτεχνα πουλιά στο κτίσιμο φωλιάς. Κτίζουν τις φωλιές τους πάνω σε δέντρα μόνο με μερικά κλαδιά και είναι άξιο απορίας πώς δεν πέφτουν κάτω τα αυγά και οι νεοσσοί. 

Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν τα αυγά και οι νεοσσοί των πουλιών είναι από Ανθρώπινες δραστηριότητες, από φυσικές καταστροφές όπως καταρρακτώδεις βροχές, δυνατούς ανέμους, απότομη αλλαγή θερμοκρασίας, τα φίδια, την αλεπού, την ποντίκα, τους γάτους και τα αρπακτικά πουλιά.

Πολλά είδη πουλιών καθαρίζουν τις φωλιές από τα κόπρανα των νεοσσών διατηρώντας τη φωλιά τους καθαρή, απομακρύνοντας τα κόπρανα των νεοσσών με το ράμφος τους μακριά η ακόμα τα τρώνε.  Ακόμα και οι νεοσσοί από καθαρό ένστικτο περιμένουν τους γονείς τους για να αφοδεύσουν, ώστε αυτοί να απομακρύνουν τις ακαθαρσίες. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας. 

The Winged Architects of Cyprus 

GEORGE KONSTANTINOU, 5 May 2018

Text, photographs and videos by George Konstantinou

The winged world of birds is undoubtedly one of the wonders of nature. One of the many gifts of birds is their ability to build nests. Each species uses a different nest-building technique, and many species create genuine works of art.

Almost all birds lay their eggs during the spring months. The male attracts the female in various ways, either by singing or by displaying its feathers. In many species, the plumage changes during the breeding season, taking on breeding colours that are much more intense. As soon as they mate, they begin building their nest. Several bird species, when conditions are favourable, breed more than once during a single breeding season.

The nest may be built by the male alone, the female alone or both birds together, using materials such as sticks, grasses and mud, which they carry mainly in their beaks. The interior of the nest is lined with softer grasses or down feathers.

Once construction of the nest has been completed, the female begins laying her eggs inside it. The eggs are incubated sometimes by the female and sometimes by the male. Several days later, depending on the bird species, the chicks hatch from the eggs.

There are, however, birds that lay their eggs in the nests of other birds and abandon them there, as the cuckoo does. Birds watch over and protect their chicks until they grow feathers. Many birds give food to their young after first partially digesting it, while others provide it exactly as they find it. At first, the chicks cannot fly and are covered only with soft down.

Birds “paint” their eggs for camouflage and protection. The colours and markings of the eggs are produced by the birds exclusively for camouflage. The spots and colours are created by specialised glands in the bird during the final stage before the egg is laid.

Depending on the species, birds build their nests on the ground, on houses, in trees and bushes, on rocks, in holes, on cliffs, on the water and in almost every place the human mind can imagine, so that they can lay their eggs as safely as possible. Each species uses different materials, which it usually finds in nature. The eggs of every bird species have different colours and sizes.

Unfortunately, hundreds of egg collectors around the world cause enormous and often irreparable damage by taking birds’ eggs from their nests. They make no distinction whatsoever and even collect eggs belonging to species threatened with complete extinction. In Cyprus, as well as in many other countries, this is strictly prohibited by law.

Some species, such as the Long-eared Owl (Asio otus), do not build nests but lay their eggs in old corvid nests. Other species, such as the Little Owl, European Roller and Peregrine Falcon, lay their eggs in holes without using any nesting material.

The Common Quail, Chukar Partridge, Black Francolin and larks nest on the ground among dense grasses and bushes, constructing their nests from soft grasses and feathers.

The Eurasian Stone-curlew (Burhinus oedicnemus) does not construct a nest at all. It lays its eggs directly on the ground among pebbles for camouflage.

The nest of the Magpie is impressive. It usually builds its nest on thorny shrubs and hawthorn trees. It begins construction using thick branches and then lines the interior with a thick layer of mud, which it shapes with its beak. It does this to insulate the nest against the cold. It then places very fine, soft, dry grasses inside and finally constructs a type of roof from dry branches above the nest to protect the chicks from rain and sunlight. The Magpie is one of the most intelligent birds found on our island.

The Hooded Crow (Corvus corone) builds its nest high in trees such as eucalyptus and cypress trees, using thick branches. Inside, it places various soft materials, including feathers from other birds, pieces of string and paper, and even plastic bags.

The Barn Swallow (Hirundo rustica), Common House Martin (Delichon urbicum) and Red-rumped Swallow (Cecropis daurica), all three belonging to the same family, use the same materials, but each species has its own technique regarding the shape of its nest.

The materials they use consist of mud mixed with small pieces of grass to strengthen the nest, exactly as mud-brick houses were built in the past. They place very soft grasses and feathers inside their nests. They build their nests in stables, beneath the verandas of houses, under bridges and inside natural cavities in cliffs.

The European Greenfinch (Carduelis chloris), European Goldfinch (Carduelis carduelis), Common Linnet (Carduelis cannabina) and European Serin (Serinus serinus), which belong to the same family, use the same nest-building technique. They construct their nests among dense tree branches.

The nests built by these birds can only be described as works of art. For their construction, they weave dry grasses around the outside and place various soft natural materials inside, such as small feathers, soft grasses, animal hair and even pieces of string.

Many species of waterbirds, such as wild ducks, Eurasian Coots and grebes, construct floating nests on the water among dense aquatic vegetation.

The Great Tit (Parus major) builds its nest inside holes, pipes, roof tiles and even letterboxes. It constructs its nest mainly from the hair of animals such as goats, horses and sheep.

The Zitting Cisticola (Cisticola juncidis) builds its nest mainly with spider webs, inside and among dense grasses.

The Common Wood Pigeon (Columba palumbus), European Turtle Dove (Streptopelia turtur), Laughing Dove (Streptopelia senegalensis) and Eurasian Collared Dove (Streptopelia decaocto), which belong to the same family, are among the least skilful birds when it comes to nest building. They construct their nests in trees using only a few twigs, and it is remarkable that their eggs and chicks do not fall to the ground.

The dangers faced by birds’ eggs and chicks include human activities, natural disasters such as torrential rain, strong winds and sudden changes in temperature, as well as snakes, foxes, rats, cats and birds of prey.

Many bird species remove the droppings of their chicks and keep their nests clean, carrying the droppings away in their beaks or even eating them. Guided by pure instinct, the chicks themselves wait for their parents before defecating so that the adults can remove the waste.

GEORGE KONSTANTINOU

George Konstantinou was born in Nicosia in 1960 and is a naturalist and researcher of Cyprus’s biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker and President of the Association for the Protection of the Natural Heritage and Biodiversity of Cyprus. He is tirelessly active on social media in matters concerning the environment and the biodiversity of our island.