Translate

Tuesday, 28 March 2023

Τουλίπα του Ακάμα – Tulipa akamasica Christodoulou, Hand & Charalamb. – Κρισίμως Κινδυνεύον ενδημικό φυτό της Κύπρου - Akamas Tulip A Critically Endangered Plant - Endemic to Cyprus

SEE ALSO 


ΛΊΣΤΑ ΕΝΔΗΜΙΚΏΝ ΦΥΤΏΝ ΤΗΣ ΚΎΠΡΟΥ - LIST OF ENDEMICS PLANTS OF CYPRUS




Endemic species to Cyprus

Photos Akamas  by  George Konstantinou

Below in English

Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου

Η Tulipa akamasica, γνωστή ως Τουλίπα του Ακάμα ή Akamas Tulip, είναι ένα από τα σπανιότερα και περισσότερο απειλούμενα φυτά της Κύπρου. Πρόκειται για βολβώδες πολυετές φυτό της οικογένειας Liliaceae, το οποίο, όταν αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό είδος, είναι ενδημικό της Κύπρου και γνωστό μόνο από μία εξαιρετικά περιορισμένη περιοχή στη Χερσόνησο του Ακάμα.

Ολόκληρος ο γνωστός φυσικός πληθυσμός συγκεντρώνεται σε μία μόνο τοποθεσία. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και μια περιορισμένη αλλοίωση του ενδιαιτήματος, μια πυρκαγιά, η ανεξέλεγκτη βόσκηση ή η συλλογή λίγων φυτών θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά στην παγκόσμια επιβίωσή του.

Ανακάλυψη και επιστημονική περιγραφή

Η ιδιαίτερη αυτή τουλίπα ανακαλύφθηκε το 1991 στη Χερσόνησο του Ακάμα από τον Χρίστο Χαραλάμπους. Οι πρώτες επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι ανήκε στην πολύμορφη και ταξινομικά δύσκολη ομάδα της Tulipa orphanidea, αλλά παρουσίαζε έναν συνδυασμό χαρακτηριστικών που δεν ταίριαζε με τα ήδη περιγραμμένα taxa της ομάδας.

Λόγω της εξαιρετικής σπανιότητάς της, συμπεριλήφθηκε το 2007 στο «Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου» ως μη κατονομασμένο ακόμη taxon και χαρακτηρίστηκε Κρισίμως Κινδυνεύον.

Ύστερα από πολυετή παρακολούθηση του μοναδικού γνωστού πληθυσμού, μελέτη φυτών στο φυσικό τους περιβάλλον, εξέταση δειγμάτων σε ερμπάρια και καλλιέργεια φυτικού υλικού για επιστημονικούς σκοπούς, οι Χαράλαμπος Σ. Χριστοδούλου, Ralf Hand και Χρίστος Χαραλάμπους κατέληξαν ότι επρόκειτο για είδος νέο για την επιστήμη.

Η Tulipa akamasica περιγράφηκε επίσημα το 2014 στο επιστημονικό περιοδικό Flora Mediterranea. Το όνομα akamasica προέρχεται από τη Χερσόνησο του Ακάμα, τη μοναδική περιοχή του κόσμου όπου είναι γνωστός ο συγκεκριμένος κυπριακός πληθυσμός.

Ταξινομική μεταχείριση

Η ταξινόμηση του γένους Tulipa είναι ιδιαίτερα περίπλοκη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο ευρύ ή στενό ορισμό εφαρμόζουν οι ερευνητές στην έννοια του είδους.

Η αρχική επιστημονική περιγραφή και η δυναμική ταξινομική λίστα Flora of Cyprus αναγνωρίζουν την Tulipa akamasica ως ξεχωριστό ενδημικό είδος. Οι ερευνητές που την περιέγραψαν υποστήριξαν τη διατήρησή της σε επίπεδο είδους λόγω του ιδιαίτερου συνδυασμού μορφολογικών γνωρισμάτων, της διπλοειδούς χρωμοσωμικής της σύστασης και της μακρόχρονης γεωγραφικής απομόνωσής της στην Κύπρο.

Αντίθετα, το Plants of the World Online των Βασιλικών Βοτανικών Κήπων Kew ακολουθεί μια ευρύτερη ταξινομική αντίληψη και κατατάσσει σήμερα την Tulipa akamasica ως ετερότυπο συνώνυμο της αποδεκτής Tulipa orphanidea Boiss. ex Heldr.

Επομένως, υπάρχει διαφορετική ταξινομική μεταχείριση μεταξύ σύγχρονων πηγών. Η ονομασία Tulipa akamasica παραμένει έγκυρα δημοσιευμένο βοτανικό όνομα και χρησιμοποιείται από τη Flora of Cyprus, από τις κυπριακές αρχές και στην αξιολόγηση της IUCN για τον μοναδικό πληθυσμό του Ακάμα.

Περιγραφή

Η Τουλίπα του Ακάμα είναι όρθιο βολβώδες φυτό, με ύψος συνήθως 9–25 εκατοστά, αν και μερικά άτομα μπορεί να φτάσουν περίπου τα 30 εκατοστά.

Ο βολβός είναι σχετικά μικρός, σφαιρικός έως επιμήκης, μήκους περίπου 17–25 χιλιοστών και πλάτους 12–18 χιλιοστών. Δεν παράγει στόλωνες. Οι εξωτερικοί χιτώνες του βολβού έχουν σκούρο καστανό έως σχεδόν μαυροκάστανο χρώμα.

Ο βλαστός είναι όρθιος, λεπτός και φέρει κοντές, λευκωπές τρίχες. Είναι πράσινος στο κατώτερο τμήμα του και συχνά αποκτά κοκκινοκάστανη απόχρωση προς το ανώτερο μέρος.

Το φυτό αναπτύσσει συνήθως 3–7 φύλλα, τα οποία εκφύονται κοντά στο επίπεδο του εδάφους. Τα φύλλα είναι πράσινα, ελαφρώς γλαυκά στην επάνω επιφάνεια, στενά και χωρίς τρίχες. Τα κατώτερα είναι μεγαλύτερα και μπορούν να ξεπεράσουν σε μήκος το άνθος.

Άνθος

Κάθε ανθοφόρος βλαστός παράγει συνήθως ένα μοναχικό, μεγάλο και εντυπωσιακό άνθος. Όταν ανοίξει πλήρως, το άνθος μπορεί να έχει διάμετρο περίπου 7–7,5 εκατοστά και αποκτά χαλαρό αστεροειδές σχήμα.

Τα έξι τέπαλα είναι έντονα κόκκινα. Στην εσωτερική βάση τους υπάρχει μια μαύρη, συνήθως ακανόνιστη και οδοντωτή κηλίδα, η οποία περιβάλλεται από μια στενή κίτρινη ζώνη. Στην εξωτερική επιφάνεια, το κατώτερο τμήμα των τεπάλων μπορεί κατά την άνθηση να έχει πρασινωπή απόχρωση.

Οι στήμονες έχουν πορφυρά νήματα, λευκωπά στη βάση, ενώ οι ανθήρες είναι αρχικά πορφυροί και αργότερα γίνονται καστανοί. Η γύρη είναι κίτρινη.

Ο συνδυασμός του λαμπερού κόκκινου άνθους, της μαύρης βασικής κηλίδας, της λεπτής κίτρινης περιφέρειας και των πορφυρών αναπαραγωγικών οργάνων αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα γνωρίσματα του φυτού.

Περίοδος άνθησης

Η Tulipa akamasica ανθίζει κυρίως από τον Μάρτιο μέχρι τον Απρίλιο. Η ακριβής έναρξη και διάρκεια της άνθησης εξαρτώνται από τις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες του χειμώνα και της άνοιξης.

Το υπέργειο τμήμα του φυτού εμφανίζεται κατά την περίοδο ευνοϊκής υγρασίας. Μετά την άνθηση και την πιθανή καρποφορία, ξηραίνεται σταδιακά, ενώ ο υπόγειος βολβός παραμένει σε λήθαργο μέχρι την επόμενη βλαστική περίοδο.

Η καρποφορία αναμένεται κυρίως τον Μάιο, αλλά οι επιστημονικές παρατηρήσεις έδειξαν ότι η παραγωγή ώριμων καρπών είναι ακανόνιστη και περιορισμένη.

Χρωμοσωμικός αριθμός

Η Τουλίπα του Ακάμα είναι διπλοειδές φυτό, με χρωμοσωμικό αριθμό 2n = 2x = 24. Το χαρακτηριστικό αυτό εξετάστηκε κατά την επιστημονική περιγραφή του είδους και αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη μελέτη των εξελικτικών του σχέσεων με την ομάδα της Tulipa orphanidea.

Ενδιαίτημα και γεωλογία

Ο μοναδικός γνωστός πληθυσμός αναπτύσσεται σε πλαγιά με σερπεντινικό γεωλογικό υπόστρωμα στη Χερσόνησο του Ακάμα. Η περιοχή αποτελεί μέρος του πολύπλοκου γεωλογικού μωσαϊκού της χερσονήσου, όπου τα σερπεντινικά πετρώματα γειτνιάζουν με ασβεστολιθικούς σχηματισμούς.

Το έδαφος στη θέση όπου αναπτύσσεται η τουλίπα είναι σχετικά βαθύτερο από εκείνο γειτονικών σερπεντινικών εκτάσεων, όπου συχνά κυριαρχούν οι γυμνοί βράχοι.

Η βλάστηση αποτελείται κυρίως από σχετικά πυκνά φρύγανα με διάσπαρτους χαμηλούς θάμνους. Στην ίδια φυτοκοινότητα απαντούν και άλλα χαρακτηριστικά είδη της κυπριακής χλωρίδας, ορισμένα από τα οποία παρουσιάζουν επίσης στενή σύνδεση με τα σερπεντινικά εδάφη του Ακάμα.

Η ιδιαίτερη γεωλογία, το μεσογειακό κλίμα και η μακρόχρονη απομόνωση της Κύπρου συνέβαλαν στην εξέλιξη πολλών τοπικών ενδημικών φυτών.

Εξαιρετικά περιορισμένη εξάπλωση

Η Τουλίπα του Ακάμα είναι γνωστή από μία μόνο φυσική τοποθεσία. Η συνολική περιοχή εξάπλωσής της είναι επομένως εξαιρετικά μικρή και ολόκληρος ο γνωστός πληθυσμός μπορεί να επηρεαστεί από ένα και μόνο καταστροφικό γεγονός.

Η επιστημονική δημοσίευση του 2014 υπολόγιζε τον παγκόσμιο πληθυσμό σε περίπου 200 φυτά. Μεταγενέστερες δημοσιευμένες αναφορές συνέχισαν να αναφέρουν πληθυσμό που δεν ξεπερνά περίπου τα 200 άτομα. Ο αριθμός αυτός πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δημοσιευμένη εκτίμηση και όχι ως σταθερή ετήσια απογραφή, καθώς ο αριθμός των ορατών και ανθισμένων φυτών μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.

Για λόγους προστασίας δεν πρέπει να δημοσιεύονται οι ακριβείς συντεταγμένες ή λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν μη εξουσιοδοτημένους επισκέπτες στον μοναδικό πληθυσμό.

Αναπαραγωγή και χαμηλή καρποφορία

Η αναπαραγωγή πραγματοποιείται με σπόρους, ενώ ο βολβός επιτρέπει στο πολυετές φυτό να επιβιώνει υπόγεια κατά τη θερμή και ξηρή περίοδο.

Κατά τις επιστημονικές έρευνες παρατηρήθηκε ότι η καρποφορία ήταν ακανόνιστη και ότι σε ορισμένες χρονιές δεν εντοπίστηκαν ώριμες κάψες. Αυτό υποδηλώνει χαμηλή αναπαραγωγική επιτυχία και περιορισμένη παραγωγή σπόρων.

Η μικρή έκταση, ο χαμηλός αριθμός φυτών και η περιορισμένη καρποφορία αυξάνουν τον κίνδυνο απώλειας γενετικής ποικιλότητας και δυσκολεύουν τη φυσική επέκταση του πληθυσμού.

Διαφορές από την Tulipa orphanidea

Η Tulipa akamasica μοιάζει περισσότερο με φυτά της ευρύτερης ομάδας Tulipa orphanidea που απαντούν στην Ελλάδα και την Τουρκία. Οι συγγραφείς της περιγραφής τη διαχώρισαν με βάση έναν ιδιαίτερο συνδυασμό χαρακτηριστικών:

  • Τον μικρό και σχετικά λεπτό βολβό, χωρίς στόλωνες.
  • Τους πολύ σκούρους έως σχεδόν μαύρους εξωτερικούς χιτώνες του βολβού.
  • Τον λεπτό βλαστό.
  • Τα στενότερα κατώτερα φύλλα.
  • Τα έντονα κόκκινα τέπαλα.
  • Τη μαύρη, ακανόνιστα οδοντωτή βασική κηλίδα με τη στενή κίτρινη ζώνη.
  • Τα κοντά πορφυρά νήματα των στημόνων.
  • Τους μικρούς πορφυρούς ανθήρες και την κίτρινη γύρη.
  • Τη γεωγραφική απομόνωση του πληθυσμού στην Κύπρο.

Οι συγγραφείς θεώρησαν ότι ο διπλοειδής κυπριακός πληθυσμός πιθανότατα εξελίχθηκε σε απομόνωση και υποστήριξαν την αναγνώρισή του ως ξεχωριστού είδους.

Κατάσταση διατήρησης

Η Tulipa akamasica έχει αξιολογηθεί ως Κρισίμως Κινδυνεύον – Critically Endangered (CR), με τα κριτήρια B1ab(iii,v)+2ab(iii,v).

Η κατηγορία αυτή βασίζεται:

  • Στην εξαιρετικά μικρή έκταση εξάπλωσης και κατοίκησης.
  • Στην ύπαρξη μίας μόνο γνωστής τοποθεσίας.
  • Στη συνεχιζόμενη υποβάθμιση της ποιότητας του ενδιαιτήματος.
  • Στον πολύ μικρό αριθμό φυτών.
  • Στην παρατηρούμενη ή αναμενόμενη μείωση του πληθυσμού.

Η αξιολόγηση αφορά τον συγκεκριμένο μοναδικό πληθυσμό του Ακάμα, ανεξάρτητα από το αν αυτός αντιμετωπίζεται ταξινομικά ως ξεχωριστή Tulipa akamasica ή ως μέρος της ευρύτερης Tulipa orphanidea.

Απειλές

Η σοβαρότερη καταγεγραμμένη απειλή υπήρξε η ανεξέλεγκτη υπερβόσκηση από αίγες. Τα φυτά που βρίσκονταν έξω από την προστατευμένη περίφραξη είχαν σχεδόν εξαφανιστεί, ενώ μόνο λίγα κατάφερναν να επιβιώσουν και να ανθίσουν.

Άλλες δυνητικά σοβαρές απειλές είναι:

  • Η παράνομη συλλογή ανθέων ή εκρίζωση βολβών.
  • Το ποδοπάτημα από επισκέπτες.
  • Η κίνηση οχημάτων εκτός καθορισμένων δρόμων.
  • Η διάνοιξη δρόμων ή άλλες επεμβάσεις στο έδαφος.
  • Οι πυρκαγιές μεγάλης έντασης ή ακατάλληλης εποχής.
  • Η ανεξέλεγκτη βλάστηση που μπορεί να προκαλέσει υπερβολική σκίαση.
  • Η παρατεταμένη ξηρασία και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
  • Η χαμηλή και ακανόνιστη παραγωγή σπόρων.
  • Οποιοδήποτε τυχαίο καταστροφικό γεγονός στη μοναδική γνωστή τοποθεσία.

Μέτρα προστασίας

Τμήμα του πληθυσμού περιφράχθηκε από τη δεκαετία του 1990 για να προστατευθεί από την υπερβόσκηση. Αργότερα η περίφραξη επεκτάθηκε, ώστε να καλύψει μεγαλύτερο μέρος της περιοχής εξάπλωσης του φυτού.

Η πλήρης απαγόρευση της βόσκησης δεν αποτελεί απαραίτητα κατάλληλη λύση για ολόκληρο το έτος. Οι επιστήμονες πρότειναν την αποτροπή της βόσκησης από τα τέλη του χειμώνα μέχρι τον Ιούνιο, όταν τα φυτά αναπτύσσονται, ανθίζουν και καρποφορούν. Αργότερα, η περιορισμένη και αυστηρά ελεγχόμενη βόσκηση μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή της υπερβολικής πύκνωσης των φρυγάνων και των θαμνώνων.

Έχουν επίσης πραγματοποιηθεί προσπάθειες διατήρησης του φυτού εκτός του φυσικού του ενδιαιτήματος. Ωστόσο, οι πρώτες προσπάθειες καλλιέργειας δεν ήταν πλήρως επιτυχείς και δεν παρήγαγαν άνθη, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της προστασίας του φυσικού πληθυσμού μέσα στο αυθεντικό του ενδιαίτημα.

Δεν πρέπει να συλλέγεται

Η Τουλίπα του Ακάμα δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να κόβεται, να ξεριζώνεται ή να μεταφυτεύεται. Η αφαίρεση ακόμη και ενός μόνο βολβού αποτελεί πραγματική απώλεια από έναν παγκόσμιο πληθυσμό που αριθμεί μόνο λίγες εκατοντάδες φυτά.

Η κοπή του άνθους εμποδίζει την παραγωγή καρπού και σπόρων, ενώ η εκρίζωση καταστρέφει ολόκληρο το πολυετές φυτό. Η φωτογράφιση πρέπει να γίνεται από απόσταση, χωρίς μετακίνηση της βλάστησης και χωρίς ποδοπάτημα του εδάφους γύρω από τα φυτά.

Φωτογραφίες

Ακάμας, Κύπρος.
Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου.

Ταξινομική κατάταξη

  • Βασίλειο: Plantae – Φυτά
  • Συνομοταξία: Streptophyta
  • Ομοταξία: Equisetopsida
  • Τάξη: Liliales – Λειριώδη
  • Οικογένεια: Liliaceae – Λειριοειδή
  • Γένος: Tulipa
  • Είδος κατά Flora of Cyprus: Tulipa akamasica Christodoulou, Hand & Charalamb.
  • Ταξινομική μεταχείριση κατά POWO: συνώνυμο της Tulipa orphanidea Boiss. ex Heldr.
  • Ελληνική κοινή ονομασία: Τουλίπα του Ακάμα
  • Αγγλική κοινή ονομασία: Akamas Tulip
  • Κατάσταση: Ενδημικό της Κύπρου κατά Flora of Cyprus
  • Κατηγορία διατήρησης: Κρισίμως Κινδυνεύον – Critically Endangered (CR)

Πηγές






Akamas Tulip – Tulipa akamasica Christodoulou, Hand & Charalamb. – A Critically Endangered Plant Endemic to Cyprus

Text: George Konstantinou

Tulipa akamasica, commonly known as the Akamas Tulip, is one of the rarest and most threatened plants of Cyprus. It is a perennial bulbous plant belonging to the family Liliaceae. When treated as a separate species, it is endemic to Cyprus and is known from only one extremely restricted area on the Akamas Peninsula.

The entire known natural population is concentrated at a single locality. Consequently, even limited habitat alteration, a fire, uncontrolled grazing or the removal of a small number of plants could seriously affect its global survival.

Discovery and scientific description

This remarkable tulip was discovered in 1991 on the Akamas Peninsula by Christos Charalambous. Preliminary scientific studies indicated that it belonged to the highly variable and taxonomically difficult Tulipa orphanidea group but possessed a combination of characteristics that did not correspond to any previously described taxon within that group.

Because of its extreme rarity, it was included in the 2007 Red Data Book of the Flora of Cyprus as an as-yet unnamed taxon and was classified as Critically Endangered.

Following many years of monitoring the only known population, studying plants in their natural habitat, examining herbarium specimens and cultivating plant material for scientific purposes, Charalambos S. Christodoulou, Ralf Hand and Christos Charalambous concluded that it represented a species new to science.

Tulipa akamasica was formally described in 2014 in the scientific journal Flora Mediterranea. The name akamasica refers to the Akamas Peninsula, the only part of the world from which this Cypriot population is known.

Taxonomic treatment

The taxonomy of the genus Tulipa is particularly complex and depends considerably on whether researchers apply a broad or narrow species concept.

The original scientific description and the dynamic Flora of Cyprus checklist recognise Tulipa akamasica as a distinct endemic species. The researchers who described it supported its recognition at species level because of its unique combination of morphological features, diploid chromosome complement and long geographical isolation in Cyprus.

In contrast, Plants of the World Online, maintained by the Royal Botanic Gardens, Kew, follows a broader taxonomic treatment and currently regards Tulipa akamasica as a heterotypic synonym of the accepted Tulipa orphanidea Boiss. ex Heldr.

There is therefore a genuine difference in taxonomic treatment among modern authorities. The name Tulipa akamasica remains a validly published botanical name and continues to be used by Flora of Cyprus, the Cypriot authorities and the IUCN assessment of the unique Akamas population.

Description

The Akamas Tulip is an erect bulbous plant, generally reaching 9–25 centimetres in height, although some individuals may grow to approximately 30 centimetres.

The bulb is relatively small, globose to elongated, measuring approximately 17–25 millimetres in length and 12–18 millimetres in width. It does not produce stolons. Its outer tunics are dark brown to almost blackish-brown.

The stem is erect, slender and covered with short whitish hairs. It is green on its lower part and often becomes reddish-brown towards the upper section.

The plant generally produces 3–7 leaves arising close to ground level. The leaves are green, slightly glaucous on their upper surface, narrow and hairless. The lower leaves are longer and may extend beyond the flower.

Flower

Each flowering stem generally produces a single, large and striking flower. When fully open, the flower may measure approximately 7–7.5 centimetres across and develops a loosely star-shaped form.

The six tepals are bright red. At their inner base is a black, usually irregularly toothed blotch surrounded by a narrow yellow band. On the outer surface, the lower part of the tepals may have a greenish tint during flowering.

The stamens have purplish filaments that are whitish at the base. The anthers are initially purplish and later turn brown, while the pollen is yellow.

The combination of a brilliant red flower, black basal blotch, narrow yellow border and purple reproductive structures is among the plant’s most distinctive features.

Flowering period

Tulipa akamasica flowers mainly from March to April. The precise beginning and duration of flowering depend on winter and spring rainfall and temperatures.

The above-ground part of the plant appears during the season of favourable moisture. Following flowering and possible fruiting, it gradually dries, while the underground bulb remains dormant until the following growing season.

Fruiting is expected mainly in May, although scientific observations have shown that mature fruit production is irregular and limited.

Chromosome number

The Akamas Tulip is diploid, with a chromosome number of 2n = 2x = 24. This characteristic was examined during the scientific description of the species and provides important evidence for studying its evolutionary relationship with the Tulipa orphanidea group.

Habitat and geology

The only known population grows on a slope with serpentine geological substrate on the Akamas Peninsula. The locality forms part of the peninsula’s complex geological mosaic, where serpentine rocks occur close to limestone formations.

The soil at the tulip locality is relatively deeper than that of neighbouring serpentine areas, where exposed rock often dominates.

The vegetation consists mainly of relatively dense phrygana with scattered low shrubs. Other characteristic plants of the Cypriot flora occur within the same plant community, including species closely associated with the serpentine soils of Akamas.

The unusual geology, Mediterranean climate and long isolation of Cyprus have contributed to the evolution of many local endemic plants.

An extremely restricted distribution

The Akamas Tulip is known from only one natural locality. Its total geographical range is therefore exceptionally small, and the entire known population could be affected by a single destructive event.

The 2014 scientific publication estimated the global population at approximately 200 plants. Later published reports continued to refer to a population not exceeding about 200 individuals. This figure should be understood as a published estimate rather than a fixed annual count, because the number of visible and flowering plants may vary according to weather conditions.

For conservation reasons, precise coordinates and details that could lead unauthorised visitors to the sole population should not be published.

Reproduction and limited fruiting

The species reproduces through seeds, while its bulb enables the perennial plant to survive underground during the hot, dry season.

Scientific studies found fruiting to be irregular, and in some years no mature capsules were recorded. This suggests low reproductive success and limited seed production.

The restricted area, small number of plants and low fruit production increase the risk of genetic diversity loss and reduce the population’s ability to expand naturally.

Differences from Tulipa orphanidea

Tulipa akamasica most closely resembles plants of the wider Tulipa orphanidea group occurring in Greece and Türkiye. The authors of its description distinguished it through a unique combination of features:

  • Its small, relatively delicate, non-stoloniferous bulb.
  • The very dark to almost black outer bulb tunics.
  • Its slender stem.
  • Its narrower lower leaves.
  • Its bright red tepals.
  • The irregularly toothed black basal blotch bordered by a narrow yellow band.
  • Its short purplish filaments.
  • Its small purple anthers and yellow pollen.
  • The geographical isolation of the population in Cyprus.

The authors considered that the diploid Cypriot population probably evolved in isolation and supported its recognition as a distinct species.

Conservation status

Tulipa akamasica has been assessed as Critically Endangered (CR) under criteria B1ab(iii,v)+2ab(iii,v).

This classification is based on:

  • Its exceptionally restricted extent of occurrence and area of occupancy.
  • Its presence at only one known locality.
  • Continuing deterioration in habitat quality.
  • The extremely small number of plants.
  • The observed or projected decline of the population.

The assessment concerns the unique Akamas population regardless of whether it is taxonomically treated as the separate Tulipa akamasica or as part of the more broadly defined Tulipa orphanidea.

Threats

The most serious recorded threat has been uncontrolled overgrazing by goats. Plants outside the protected enclosure had almost disappeared, and only a few were able to survive and flower.

Other potentially serious threats include:

  • Illegal picking of flowers or removal of bulbs.
  • Trampling by visitors.
  • Off-road vehicle movement.
  • Road construction or other disturbance of the soil.
  • Severe or seasonally inappropriate fires.
  • Excessively dense vegetation causing increased shading.
  • Prolonged drought and the effects of climate change.
  • Low and irregular seed production.
  • Any accidental destructive event at the only known locality.

Conservation measures

Part of the population has been fenced since the 1990s to protect it from overgrazing. The enclosure was subsequently extended to cover a larger proportion of the plant’s range.

A complete ban on grazing is not necessarily appropriate throughout the entire year. Scientists recommended preventing grazing from late winter until June, when the plants grow, flower and fruit. Later, limited and strictly controlled grazing may help prevent the phrygana and scrub from becoming excessively dense.

Attempts have also been made to conserve the plant outside its natural habitat. However, early cultivation efforts were not entirely successful and failed to produce flowers, emphasising the importance of protecting the natural population within its original habitat.

It must not be collected

The Akamas Tulip must never be picked, uprooted or transplanted. The removal of even a single bulb represents a genuine loss from a global population consisting of only a few hundred plants.

Cutting the flower prevents fruit and seed production, while removing the bulb destroys the entire perennial plant. Photography must be carried out from a suitable distance, without moving vegetation or trampling the ground around the plants.

Photographs

Akamas, Cyprus.
Photographs: George Konstantinou.

Classification

  • Kingdom: Plantae
  • Phylum: Streptophyta
  • Class: Equisetopsida
  • Order: Liliales
  • Family: Liliaceae
  • Genus: Tulipa
  • Species according to Flora of Cyprus: Tulipa akamasica Christodoulou, Hand & Charalamb.
  • Taxonomic treatment according to POWO: synonym of Tulipa orphanidea Boiss. ex Heldr.
  • Common name: Akamas Tulip
  • Greek common name: Τουλίπα του Ακάμα
  • Status: Endemic to Cyprus according to Flora of Cyprus
  • Conservation category: Critically Endangered (CR)

Sources

Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες , ,

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)