Mediterranean leaf katydid - Acrometopa syriaca Brunner von Wattenwyl, 1878 - Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο.

Λίστα με τα Ορθόπτερα της Κύπρου - ;LIst of Orthoptera of Cyprus

Family:Tettigoniidae

Photos Athalassa  by George Konstantinou 

Below in English

Acrometopa syriaca – Μεσογειακό φυλλόμορφο τριζόνι της Κύπρου

Κείμενο και φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου

Το μεσογειακό φυλλόμορφο τριζόνι

Η Acrometopa syriaca Brunner von Wattenwyl, 1878 είναι ένα πράσινο φυλλόμορφο τριζόνι της οικογένειας Tettigoniidae και της υποοικογένειας Phaneropterinae.

Η αγγλική ονομασία Mediterranean leaf katydid περιγράφει τη μεσογειακή και ανατολικομεσογειακή κατανομή του, καθώς και τη μορφή του σώματός του, η οποία θυμίζει στενό πράσινο φύλλο.

Το είδος δεν είναι ενδημικό της Κύπρου. Απαντά επίσης σε νησιά του ανατολικού Αιγαίου, σε τμήματα της Ανατολίας και σε περιοχές της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Η Κύπρος βρίσκεται κοντά στο κέντρο αυτής της ανατολικομεσογειακής εξάπλωσης.

Η επιστημονική περιγραφή

Το είδος περιγράφηκε το 1878 από τον Ελβετό εντομολόγο Carl Brunner von Wattenwyl, έναν από τους σημαντικότερους μελετητές των Ορθοπτέρων του 19ου αιώνα.

Η αρχική επιστημονική ονομασία εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, γι’ αυτό το όνομα του συγγραφέα και το έτος δεν τοποθετούνται μέσα σε παρενθέσεις:

Acrometopa syriaca Brunner von Wattenwyl, 1878.

Το όνομα syriaca αναφέρεται στη γεωγραφική περιοχή της Συρίας με την ευρύτερη ιστορική της έννοια.

Το θηλυκό ολότυπο προέρχεται από τη Βηρυτό του Λιβάνου και φυλάσσεται στο Museo Regionale di Scienze Naturali του Τορίνο.

Το γένος Acrometopa

Το γένος Acrometopa περιγράφηκε από τον Fieber το 1853 και περιλαμβάνει φυλλόμορφα τριζόνια που απαντούν στη νοτιοανατολική Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή.

Στην Orthoptera Species File αναγνωρίζονται μεταξύ άλλων τα είδη:

• Acrometopa cretensis,
• Acrometopa italica,
• Acrometopa macropoda,
• Acrometopa servillea,
• Acrometopa syriaca.

Το γένος αποτελεί το τυπικό γένος της φυλής Acrometopini, η οποία περιλαμβάνεται στην υποοικογένεια Phaneropterinae.

Τα μέλη του γένους είναι γενικά λεπτά, πράσινα και πτερωτά. Το σώμα και οι πτέρυγές τους παρουσιάζουν μορφή και χρωματισμό κατάλληλα για παραλλαγή μέσα σε θάμνους και ψηλή ποώδη βλάστηση.

Tettigoniidae και Phaneropterinae

Τα Tettigoniidae διακρίνονται από τις εξαιρετικά μακριές κεραίες, οι οποίες συχνά υπερβαίνουν κατά πολύ το μήκος του σώματος.

Ανήκουν στην υποτάξη Ensifera, μαζί με τους γρύλους και άλλα συγγενικά Ορθόπτερα. Σε αντίθεση με τις κοντοκέρατες ακρίδες της υποτάξης Caelifera, διαθέτουν:

• μακριές νηματοειδείς κεραίες,
• όργανα ακοής στα πρόσθια πόδια,
• ήχο που παράγεται με τις πρόσθιες πτέρυγες,
• εμφανή ωοθέτη στα θηλυκά,
• περισσότερο πλευρικά πεπλατυσμένο σώμα.

Η υποοικογένεια Phaneropterinae περιλαμβάνει πολλά πράσινα, δενδρόβια ή θαμνόβια είδη, τα οποία είναι γνωστά γενικά ως leaf katydids.

Ορισμένες σύγχρονες ταξινομικές διατάξεις αναγνωρίζουν την ομάδα σε επίπεδο ξεχωριστής οικογένειας, Phaneropteridae. Σε πολλές ευρωπαϊκές πηγές όμως εξακολουθεί να παρουσιάζεται ως υποοικογένεια Phaneropterinae μέσα στα Tettigoniidae.

Μορφολογία

Η Acrometopa syriaca είναι λεπτό, επίμηκες και κυρίως πράσινο έντομο. Το σώμα της είναι προσαρμοσμένο στη ζωή πάνω σε φύλλα, βλαστούς και λεπτά κλαδιά.

Η κεφαλή είναι σχετικά στενή και φέρει δύο εξαιρετικά μακριές κεραίες. Οι κεραίες λειτουργούν ως πολύ ευαίσθητα όργανα αφής και χημικής αντίληψης, ιδιαίτερα κατά την κίνηση μέσα σε πυκνή βλάστηση και κατά τις νυχτερινές ώρες.

Το πρόνωτο σχηματίζει μια σχετικά λεία προστατευτική πλάκα πίσω από την κεφαλή. Τα πόδια είναι λεπτά και επιτρέπουν στο έντομο να βαδίζει πάνω σε στενά κλαδιά και φύλλα.

Το τρίτο ζεύγος ποδιών είναι μακρύτερο και ισχυρότερο και χρησιμοποιείται για άλματα. Τα πέλματα επιτρέπουν καλή συγκράτηση πάνω στις φυτικές επιφάνειες.

Πτέρυγες που θυμίζουν φύλλα

Οι πρόσθιες πτέρυγες είναι μακριές, στενές και πράσινες. Όταν αναπαύεται το έντομο, κλείνουν πάνω από την κοιλιά και σχηματίζουν ένα περίγραμμα που θυμίζει επιμήκες φύλλο.

Η επιφάνειά τους παρουσιάζει φλέβες που μπορούν να θυμίζουν τη νεύρωση των φύλλων. Κάτω από αυτές βρίσκονται οι πλατύτερες μεμβρανώδεις οπίσθιες πτέρυγες.

Οι ανεπτυγμένες πτέρυγες επιτρέπουν τη μετακίνηση μεταξύ διαφορετικών θάμνων ή συστάδων βλάστησης. Η πτήση χρησιμοποιείται επίσης για την αποφυγή κινδύνου και την αναζήτηση συντρόφου.

Το φυλλόμορφο σώμα δεν αποτελεί απλώς οπτική ομοιότητα. Είναι λειτουργική προσαρμογή που μειώνει την πιθανότητα εντοπισμού από θηρευτές.

Χρωματισμός και παραλλαγή

Ο βασικός χρωματισμός είναι ζωηρός ή κιτρινωπός πράσινος. Κατά μήκος του σώματος μπορεί να εμφανίζονται ανοιχτόχρωμες, κιτρινωπές ή λεπτές σκοτεινές γραμμές.

Ο χρωματισμός συμφωνεί με τα φύλλα και τους νεαρούς βλαστούς των φυτών όπου ζει. Τα λεπτά πόδια και οι μακριές κεραίες συγχωνεύονται οπτικά με τις γραμμές των κλαδιών και των φυτικών ινών.

Όταν το έντομο παραμένει ακίνητο, μπορεί να είναι εξαιρετικά δυσδιάκριτο ακόμη και πάνω σε σχετικά εκτεθειμένο φύλλο.

Η αποτελεσματικότητα της παραλλαγής εξαρτάται από τον φωτισμό, το είδος της βλάστησης και τη στάση του σώματος.

Αρσενικό και θηλυκό

Τα δύο φύλα διακρίνονται κυρίως από τις δομές στο άκρο της κοιλιάς.

Το θηλυκό φέρει εμφανή, πεπλατυσμένο και ελαφρώς κυρτό ωοθέτη. Ο ωοθέτης χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την τοποθέτηση των αυγών και δεν αποτελεί κεντρί.

Το αρσενικό δεν διαθέτει ωοθέτη. Φέρει κέρκους και άλλες εξειδικευμένες δομές που χρησιμοποιούνται στη σύζευξη και στην ταξινομική αναγνώριση.

Στη βάση των πρόσθιων πτερύγων του αρσενικού βρίσκεται το όργανο στριδουλισμού, με το οποίο παράγεται το κάλεσμα.

Η ασφαλής διάκριση μεταξύ συγγενικών ειδών του γένους απαιτεί συχνά εξέταση των κέρκων του αρσενικού, της υπογεννητικής πλάκας και της μορφής του ωοθέτη.

Το τραγούδι

Το αρσενικό παράγει ήχο τρίβοντας ειδικά διαμορφωμένες περιοχές των πρόσθιων πτερύγων μεταξύ τους. Η συμπεριφορά ονομάζεται στριδουλισμός.

Το κάλεσμα χρησιμεύει κυρίως για την προσέλκυση θηλυκών και την αναγνώριση ατόμων του ίδιου είδους. Το ακριβές χρονικό πρότυπο των παλμών μπορεί να λειτουργεί ως ακουστική υπογραφή.

Στα Phaneropterinae, το θηλυκό μπορεί σε ορισμένα είδη να απαντά στο κάλεσμα του αρσενικού με σύντομο ήχο. Η ακουστική συμπεριφορά της A. syriaca χρειάζεται περισσότερη ειδική μελέτη πριν αποδοθούν σε αυτήν λεπτομέρειες γνωστές από συγγενικά είδη.

Μεγάλο μέρος του ήχου των μικρών φυλλόμορφων τριζονιών βρίσκεται σε υψηλές συχνότητες. Για αυτό η παρουσία τους μπορεί να ανιχνεύεται αποτελεσματικότερα με ειδικό καταγραφέα υπερήχων.

Ακοή στα πρόσθια πόδια

Όπως συμβαίνει στα περισσότερα Tettigoniidae, τα τυμπανικά όργανα ακοής βρίσκονται στις κνήμες των πρόσθιων ποδιών.

Η θέση αυτή επιτρέπει στο έντομο να αντιλαμβάνεται ήχους που παράγονται μέσα στη βλάστηση και να εκτιμά την κατεύθυνσή τους.

Τα αισθητήρια συστήματα των ποδιών και των κεραιών συνεργάζονται κατά την κίνηση, την αποφυγή θηρευτών και την αναζήτηση συντρόφου.

Βιότοποι

Η Acrometopa syriaca είναι είδος θερμών και ξηρών περιοχών, αλλά χρειάζεται τουλάχιστον κατά τόπους ψηλότερη και σχετικά πυκνή βλάστηση.

Απαντά σε:

• φρυγανότοπους και μακί,
• θαμνώνες με λαδανιές,
• παρυφές δρόμων με αναπτυγμένη βλάστηση,
• εγκαταλειμμένες ή εκτατικά διαχειριζόμενες εκτάσεις,
• πλαγιές με θάμνους και ψηλά χόρτα,
• κήπους και περιαστικές περιοχές με κατάλληλα φυτά,
• θερμές παράκτιες και πεδινές θέσεις.

Οι λαδανιές του γένους Cistus αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα φυτών πάνω στα οποία μπορεί να παρατηρηθεί. Σε καταγραφή από την Κάλυμνο βρέθηκαν πολυάριθμες νύμφες και ενήλικα σε παρυφή δρόμου φυτεμένη με πικροδάφνες, Nerium oleander.

Η παρουσία του πάνω σε ένα φυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το φυτό αποτελεί αποκλειστικό ξενιστή ή βασική τροφή. Η βλάστηση χρησιμοποιείται επίσης ως καταφύγιο, χώρος κίνησης, θέση τραγουδιού και τόπος ωοτοκίας.

Προσαρμογή στο μεσογειακό περιβάλλον

Το μεσογειακό καλοκαίρι χαρακτηρίζεται από υψηλές θερμοκρασίες και παρατεταμένη ξηρασία. Το είδος χρησιμοποιεί θάμνους και ψηλή βλάστηση που δημιουργούν πιο δροσερά και υγρά μικροκλίματα από το εκτεθειμένο έδαφος.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να παραμένει στην κάτω επιφάνεια φύλλων ή στο εσωτερικό της βλάστησης, περιορίζοντας την έκθεση στον ήλιο και στους θηρευτές.

Η δραστηριότητα μπορεί να αυξάνεται το απόγευμα, τη νύχτα και νωρίς το πρωί, όταν η θερμοκρασία είναι ηπιότερη και η σχετική υγρασία υψηλότερη.

Ο πράσινος χρωματισμός και η στενή μορφή του σώματος αποτελούν προσαρμογές στη ζωή πάνω σε ζωντανή βλάστηση και όχι πάνω στο γυμνό έδαφος.

Διατροφή

Οι λεπτομέρειες της διατροφής της Acrometopa syriaca δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένες. Όπως πολλά Phaneropterinae, θεωρείται κυρίως φυτοφάγο ή παμφάγο έντομο.

Μπορεί να καταναλώνει:

• τρυφερά φύλλα,
• άνθη,
• γύρη,
• μαλακούς βλαστούς,
• μικρούς καρπούς ή σπόρους,
• περιστασιακά μικρά μαλακόσωμα ασπόνδυλα.

Η κατανάλωση μικρών εντόμων από φυλλόμορφα τριζόνια μπορεί να προσφέρει επιπλέον πρωτεΐνες, αλλά δεν πρέπει να αποδοθεί συγκεκριμένο φάσμα θηραμάτων στην A. syriaca χωρίς άμεσες παρατηρήσεις.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αποτελεί σημαντικό γεωργικό παράσιτο στην Κύπρο.

Συμπεριφορά

Η κύρια άμυνά της είναι η παραλλαγή και η ακινησία. Όταν αντιληφθεί κίνδυνο, μπορεί να μετακινηθεί στην αντίθετη πλευρά ενός φύλλου ή κλαδιού, παραμένοντας κρυμμένη από τον παρατηρητή.

Εάν η απειλή πλησιάσει περισσότερο, μπορεί να:

• περπατήσει βαθύτερα στον θάμνο,
• πηδήξει προς γειτονικό φυτό,
• ανοίξει τις πτέρυγες και να πετάξει,
• πέσει χαμηλότερα μέσα στη βλάστηση.

Τα μακριά πόδια επιτρέπουν αργή και ελεγχόμενη κίνηση πάνω σε λεπτά κλαδιά. Όταν χρειάζεται, τα ισχυρά οπίσθια πόδια προσφέρουν απότομη επιτάχυνση.

Αναπαραγωγή

Το αρσενικό προσελκύει το θηλυκό με το κάλεσμά του. Μετά την προσέγγιση ακολουθούν συμπεριφορές αναγνώρισης και σύζευξης.

Κατά τη σύζευξη το αρσενικό μεταφέρει σπερματοφόρο. Στα Tettigoniidae ο σπερματοφόρος συνοδεύεται συχνά από μια θρεπτική μάζα, το σπερματοφύλαγμα, την οποία καταναλώνει το θηλυκό.

Η θρεπτική αυτή επένδυση μπορεί να προσφέρει ενέργεια για την παραγωγή αυγών και παράλληλα να προστατεύει προσωρινά τη μεταφορά του σπέρματος.

Το θηλυκό χρησιμοποιεί τον ωοθέτη για να τοποθετήσει τα αυγά σε φυτικούς ιστούς, στον φλοιό λεπτών κλαδιών ή σε άλλες κατάλληλες θέσεις. Οι ακριβείς προτιμήσεις ωοτοκίας της A. syriaca χρειάζονται ειδικότερη τεκμηρίωση.

Κύκλος ζωής

Η Acrometopa syriaca παρουσιάζει ατελή μεταμόρφωση:

• αυγό,
• νύμφη,
• ενήλικο.

Οι νεαρές νύμφες μοιάζουν με μικροσκοπικά άπτερα ενήλικα. Διαθέτουν μακριές κεραίες και πράσινο σώμα, αλλά οι πτέρυγες εμφανίζονται αρχικά μόνο ως μικρές καταβολές.

Έπειτα από κάθε έκδυση το σώμα μεγαλώνει και οι πτερυγικές καταβολές αναπτύσσονται περισσότερο. Με την τελική έκδυση σχηματίζεται το πλήρως πτερωτό και αναπαραγωγικά ώριμο έντομο.

Νύμφες και ενήλικα έχουν παρατηρηθεί μαζί κατά τα μέσα Μαΐου στο ανατολικό Αιγαίο. Αυτό δείχνει ότι η ενηλικίωση μπορεί να αρχίζει την άνοιξη στις θερμές περιοχές της εξάπλωσης.

Η ακριβής εποχική εξέλιξη στην Κύπρο πιθανότατα επηρεάζεται από τις χειμερινές βροχές, τη θερμοκρασία, το υψόμετρο και την κατάσταση της βλάστησης.

Γεωγραφική εξάπλωση

Το είδος παρουσιάζει ανατολικομεσογειακή και δυτικοασιατική κατανομή.

Έχει καταγραφεί:

• σε νησιά του ανατολικού Αιγαίου,
• στην Κύπρο,
• σε τμήματα της Ανατολίας,
• στη Συρία,
• στον Λίβανο,
• στο Ισραήλ και σε γειτονικές περιοχές,
• στο Ιράκ,
• μέχρι περιοχές του Ιράν.

Η εξάπλωσή του αντανακλά τη σύνδεση της κυπριακής εντομοπανίδας με την Ανατολία, το Αιγαίο και την Εγγύς Ανατολή.

Δεν είναι ενδημικό της Ευρώπης ούτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διάκριση από συγγενικά είδη

Η αναγνώριση των ειδών του γένους Acrometopa μπορεί να είναι δύσκολη, επειδή έχουν παρόμοιο πράσινο χρωματισμό και γενικό σχήμα.

Η διάκριση βασίζεται σε συνδυασμό χαρακτηριστικών όπως:

• το σχήμα του προνώτου,
• οι αναλογίες των πτερύγων και των ποδιών,
• η μορφή των κέρκων του αρσενικού,
• η υπογεννητική πλάκα,
• το σχήμα του ωοθέτη,
• τα μορφομετρικά χαρακτηριστικά,
• η γεωγραφική κατανομή.

Η Acrometopa cretensis συνδέεται κυρίως με την Κρήτη, ενώ η A. servillea παρουσιάζει περισσότερο δυτική και βαλκανική κατανομή. Η A. macropoda είναι επίσης συγγενικό είδος της ευρύτερης περιοχής.

Η γεωγραφική θέση βοηθά στην αναγνώριση αλλά δεν πρέπει να αντικαθιστά τη μορφολογική εξέταση. Για δύσκολα δείγματα απαιτούνται καθαρές φωτογραφίες της ραχιαίας και πλευρικής όψης, του προνώτου και του άκρου της κοιλιάς.

Οικολογικός ρόλος

Η Acrometopa syriaca συμμετέχει στο τροφικό πλέγμα των θαμνωδών και ποωδών οικοσυστημάτων.

Καταναλώνει φυτικό υλικό και πιθανώς μικρά ασπόνδυλα, ενώ αποτελεί τροφή για:

• πουλιά,
• σαύρες,
• νυχτερίδες,
• αράχνες,
• αλογάκια της Παναγίας,
• αρπακτικά έντομα.

Τα αυγά και οι νύμφες μπορεί επίσης να προσβάλλονται από παρασιτοειδή και παθογόνους οργανισμούς.

Η παρουσία του αποτελεί μέρος της φυσικής βιοποικιλότητας των θερμών μεσογειακών θαμνώνων και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αυτόματα ως επιβλαβής παρουσία.

Κατάσταση διατήρησης

Η Acrometopa syriaca έχει αξιολογηθεί ως Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC) τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η κατάταξη υποδηλώνει ότι το είδος δεν θεωρείται σήμερα ότι αντιμετωπίζει άμεσο υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης στην ευρωπαϊκή περιοχή εξάπλωσής του.

Επειδή σημαντικό μέρος της συνολικής εξάπλωσης βρίσκεται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρωπαϊκή αξιολόγηση δεν περιγράφει απαραίτητα την κατάσταση κάθε πληθυσμού στη Μέση Ανατολή.

Οι τοπικοί πληθυσμοί μπορούν να επηρεαστούν από:

• την καταστροφή θαμνωδών εκτάσεων,
• τις συχνές πυρκαγιές,
• την αποψίλωση παρυφών και χέρσων περιοχών,
• τη χρήση εντομοκτόνων,
• την οικιστική ανάπτυξη,
• την παρατεταμένη ξηρασία,
• την απώλεια ψηλής βλάστησης.

Διατήρηση των βιοτόπων

Η προστασία του είδους δεν απαιτεί συνήθως εξειδικευμένα μέτρα αποκλειστικά για αυτό. Ωφελείται από τη διατήρηση μωσαϊκών φυσικής και ημιφυσικής βλάστησης.

Ιδιαίτερα χρήσιμα είναι:

• η διατήρηση θαμνώνων και φρυγάνων,
• η αποφυγή ολικής κοπής της βλάστησης,
• η διατήρηση αθέριστων παρυφών,
• ο περιορισμός των φυτοφαρμάκων,
• η προστασία από επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές,
• η διατήρηση φυτικών διαδρόμων ανάμεσα σε φυσικές εκτάσεις.

Οι πρακτικές αυτές ωφελούν ταυτόχρονα πολλά άλλα έντομα, αράχνες, ερπετά και εντομοφάγα πουλιά.

Οι φωτογραφίες από την Αθαλάσσα

Οι φωτογραφίες της ανάρτησης λήφθηκαν στην Αθαλάσσα της επαρχίας Λευκωσίας από τον Γιώργο Κωνσταντίνου.

Η Αθαλάσσα περιλαμβάνει ποικιλία ενδιαιτημάτων, όπως θαμνώδεις εκτάσεις, ψηλή ποώδη βλάστηση, παρυφές δρόμων, περιαστικά φυτά και περιοχές με διαφορετικά επίπεδα υγρασίας.

Η καταγραφή δείχνει ότι κατάλληλες θέσεις για το είδος μπορούν να διατηρηθούν ακόμη και σε περιαστικά τοπία, εφόσον υπάρχουν θάμνοι και σχετικά αδιατάρακτη βλάστηση.

Η αρχική ανάρτηση δεν αναφέρει ημερομηνία φωτογράφισης. Για μελλοντικές καταγραφές είναι χρήσιμο να σημειώνονται η ημερομηνία, το αναπτυξιακό στάδιο, το φύλο, το φυτό πάνω στο οποίο βρέθηκε το έντομο και ο τύπος του βιοτόπου.

Ταξινόμηση

Βασίλειο: Animalia
Συνομοταξία: Arthropoda
Ομοταξία: Insecta
Τάξη: Orthoptera
Υπόταξη: Ensifera
Υπεροικογένεια: Tettigonioidea
Οικογένεια: Tettigoniidae
Υποοικογένεια: Phaneropterinae
Φυλή: Acrometopini
Γένος: Acrometopa Fieber, 1853
Είδος: Acrometopa syriaca Brunner von Wattenwyl, 1878
Κοινή περιγραφική ονομασία: Μεσογειακό φυλλόμορφο τριζόνι
Αγγλική κοινή ονομασία: Mediterranean leaf katydid
Κατάσταση στην Κύπρο: Αυτόχθονο, μη ενδημικό είδος
Κατάσταση διατήρησης στην Ευρώπη: Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC)

Acrometopa syriaca – Mediterranean Leaf Katydid in Cyprus

Text and photographs by George Konstantinou

The Mediterranean Leaf Katydid

Acrometopa syriaca Brunner von Wattenwyl, 1878 is a green leaf katydid belonging to the family Tettigoniidae and subfamily Phaneropterinae.

The English name Mediterranean leaf katydid refers to its Mediterranean and eastern Mediterranean distribution and its narrow, leaf-like appearance.

It is not endemic to Cyprus. It also occurs on eastern Aegean islands, in parts of Anatolia and across areas of the Near and Middle East. Cyprus lies close to the centre of this eastern Mediterranean range.

Scientific Description

The species was described in 1878 by the Swiss entomologist Carl Brunner von Wattenwyl, one of the leading nineteenth-century specialists on Orthoptera.

The original scientific combination remains in use, so the author and year are not enclosed in parentheses:

Acrometopa syriaca Brunner von Wattenwyl, 1878.

The name syriaca refers to Syria in its broader historical geographic sense.

The female holotype originated from Beirut, Lebanon, and is held by the Museo Regionale di Scienze Naturali in Turin.

The Genus Acrometopa

The genus Acrometopa was described by Fieber in 1853 and contains leaf-like bush-crickets distributed across southeastern Europe and the Middle East.

Species recognised by the Orthoptera Species File include:

• Acrometopa cretensis,
• Acrometopa italica,
• Acrometopa macropoda,
• Acrometopa servillea,
• Acrometopa syriaca.

The genus is the type genus of the tribe Acrometopini, within the subfamily Phaneropterinae.

Its members are generally slender, green and winged. Their bodies and wings provide effective camouflage among shrubs and tall herbaceous vegetation.

Tettigoniidae and Phaneropterinae

Tettigoniids are distinguished by extremely long antennae that frequently extend far beyond the body.

They belong to the suborder Ensifera, together with crickets and related Orthoptera. Unlike the short-horned Caelifera, they possess:

• long thread-like antennae,
• hearing organs on the front legs,
• songs produced with the forewings,
• a conspicuous female ovipositor,
• a more laterally compressed body.

The Phaneropterinae include numerous green, arboreal or shrub-dwelling species collectively described as leaf katydids.

Some modern classifications recognise this group as a separate family, Phaneropteridae. Many European sources continue to treat it as the subfamily Phaneropterinae within Tettigoniidae.

Morphology

Acrometopa syriaca is a slender, elongated and predominantly green insect adapted to living upon leaves, shoots and narrow branches.

Its head is comparatively narrow and bears two exceptionally long antennae. These function as sensitive organs of touch and chemical perception, particularly during movement through vegetation and at night.

The pronotum forms a relatively smooth protective plate behind the head. The legs are slender and allow controlled walking across narrow stems and leaves.

The third pair is longer and stronger and provides powerful jumps. The feet grip plant surfaces effectively.

Leaf-like Wings

The forewings are long, narrow and green. When the insect rests, they close over the abdomen and form an outline resembling an elongated leaf.

Their surface bears veins that may imitate leaf venation. The broader membranous hindwings are folded beneath them.

Developed wings allow movement between shrubs and vegetation patches. Flight is also used for avoiding danger and locating mates.

The leaf-like form is therefore a functional adaptation reducing detection by predators.

Colour and Camouflage

The principal colour is bright or yellowish green. Pale, yellowish or fine dark longitudinal lines may occur along the body.

This colouration matches leaves and young shoots. The narrow legs and long antennae visually merge with branches and plant fibres.

A motionless individual may remain extremely difficult to detect even upon a relatively exposed leaf.

The effectiveness of its camouflage varies with lighting, vegetation and body posture.

Male and Female

The sexes are distinguished primarily by the structures at the abdominal tip.

The female possesses a conspicuous, laterally compressed and gently curved ovipositor. It is used exclusively for placing eggs and is not a sting.

The male lacks an ovipositor and bears cerci and specialised structures used in mating and identification.

The stridulatory apparatus producing the calling song occurs near the bases of the male forewings.

Reliable separation of related Acrometopa species may require examination of the male cerci, subgenital plate and female ovipositor.

The Song

The male calls by rubbing specialised regions of the forewings together, a behaviour known as stridulation.

The call principally attracts females and allows recognition between members of the same species. Its precise pulse pattern may function as an acoustic signature.

In some Phaneropterinae, females answer male calls with a short sound. The acoustic behaviour of A. syriaca requires further specific study before details known from related species can be attributed to it.

Much of the sound produced by small leaf katydids lies at high frequencies. Ultrasonic recording equipment may consequently improve detection.

Hearing Through the Front Legs

As in most Tettigoniidae, the tympanal hearing organs are located on the tibiae of the front legs.

This position allows the insect to detect sounds within vegetation and determine their approximate direction.

Sensory information from the legs and antennae assists movement, predator avoidance and mate location.

Habitats

Acrometopa syriaca inhabits warm, dry areas containing at least some tall or comparatively dense vegetation.

Habitats include:

• garrigue and maquis,
• scrub containing rockroses,
• well-vegetated road verges,
• abandoned or extensively managed land,
• slopes with shrubs and tall grasses,
• gardens and suburban areas with suitable plants,
• warm coastal and lowland sites.

Rockroses of the genus Cistus provide a characteristic example of plants upon which it may occur. On Kalymnos, numerous nymphs and adults were recorded along a roadside planted with oleanders, Nerium oleander.

Occurrence upon a plant does not necessarily make that plant an exclusive host or primary food source. Vegetation also provides shelter, movement surfaces, calling positions and egg-laying sites.

Adaptation to Mediterranean Conditions

Mediterranean summers are characterised by high temperatures and prolonged drought. Shrubs and tall vegetation provide cooler, more humid microclimates than exposed ground.

During the day, individuals may remain beneath leaves or within vegetation, reducing exposure to sunlight and predators.

Activity may increase in the evening, at night and during early morning, when temperatures are milder and relative humidity is higher.

The green colour and narrow body represent adaptations for life on living vegetation rather than bare ground.

Diet

The precise diet of Acrometopa syriaca remains insufficiently documented. Like many Phaneropterinae, it is considered principally herbivorous or omnivorous.

Potential foods include:

• tender leaves,
• flowers,
• pollen,
• soft shoots,
• small fruits or seeds,
• occasional small soft-bodied invertebrates.

Small animal prey may supply additional protein, but a particular prey spectrum should not be assigned without direct observations.

There is no evidence that the species is an important agricultural pest in Cyprus.

Behaviour

Its principal defence is camouflage combined with immobility. When threatened, it may move behind a leaf or branch and remain hidden from the observer.

If danger approaches, it may:

• walk deeper into the shrub,
• jump to a neighbouring plant,
• open its wings and fly,
• drop lower into vegetation.

Long legs permit slow, controlled movement on slender branches, while the powerful hind legs provide sudden acceleration when necessary.

Reproduction

The male attracts a female with his calling song. Recognition and courtship behaviour follow her approach.

During mating, the male transfers a spermatophore. In Tettigoniidae this is frequently accompanied by a nutritious mass known as a spermatophylax, which the female consumes.

This investment may provide energy for egg production while temporarily protecting sperm transfer.

The female uses her ovipositor to place eggs within plant tissue, beneath the bark of thin stems or in other suitable locations. The precise oviposition preferences of A. syriaca require more detailed documentation.

Life Cycle

The species undergoes incomplete metamorphosis:

• egg,
• nymph,
• adult.

Young nymphs resemble miniature wingless adults. They possess long antennae and a green body, but the wings initially occur only as small buds.

The insect grows after each moult and the wing buds become progressively larger. The final moult produces a fully winged, reproductively mature adult.

Nymphs and adults have been observed together during mid-May in the eastern Aegean, showing that adult emergence may begin in spring within warmer parts of the range.

Seasonal development in Cyprus is likely influenced by winter rainfall, temperature, altitude and vegetation condition.

Geographic Distribution

The species has an eastern Mediterranean and western Asian distribution.

It is recorded from:

• eastern Aegean islands,
• Cyprus,
• parts of Anatolia,
• Syria,
• Lebanon,
• Israel and neighbouring regions,
• Iraq,
• areas extending towards Iran.

Its range reflects the biogeographic connections between the insect fauna of Cyprus, Anatolia, the Aegean and the Near East.

It is not endemic to Europe or the European Union.

Identification from Related Species

Species of Acrometopa can be difficult to separate because of their similar green colour and general form.

Identification uses a combination of features including:

• pronotal shape,
• proportions of wings and legs,
• male cerci,
• subgenital plate,
• ovipositor structure,
• body measurements,
• geographic distribution.

Acrometopa cretensis is associated principally with Crete, while A. servillea has a more western and Balkan distribution. A. macropoda is another related species of the broader region.

Geography supports identification but should not replace morphological examination. Difficult specimens require clear dorsal and lateral photographs showing the pronotum and abdominal tip.

Ecological Role

Acrometopa syriaca participates in the food web of shrub and herbaceous ecosystems.

It consumes plant material and possibly small invertebrates, while providing food for:

• birds,
• lizards,
• bats,
• spiders,
• praying mantises,
• predatory insects.

Eggs and nymphs may also be attacked by parasitoids and pathogens.

The species is a natural component of warm Mediterranean scrub and should not automatically be regarded as harmful.

Conservation Status

Acrometopa syriaca is classified as Least Concern (LC) at both European and European Union levels.

This indicates that it is not presently considered to face a high immediate extinction risk within its European range.

A substantial part of its total distribution lies outside the European Union, so the European assessment does not necessarily describe the condition of every Middle Eastern population.

Local populations may be affected by:

• loss of scrub habitats,
• frequent fires,
• clearance of field margins and uncultivated areas,
• insecticide use,
• urban development,
• prolonged drought,
• removal of tall vegetation.

Habitat Conservation

The species does not normally require measures directed exclusively towards it. It benefits from maintaining mosaics of natural and semi-natural vegetation.

Useful practices include:

• conserving scrub and garrigue,
• avoiding complete vegetation clearance,
• retaining uncut field margins,
• reducing pesticide use,
• preventing repeated fires,
• maintaining vegetated connections between natural areas.

These measures simultaneously benefit many insects, spiders, reptiles and insectivorous birds.

The Photographs from Athalassa

The photographs in the original post were taken by George Konstantinou at Athalassa in the Nicosia District.

Athalassa contains varied habitats, including scrub, tall herbaceous vegetation, road margins, suburban plantings and sites with differing levels of moisture.

The record demonstrates that suitable conditions can remain within suburban landscapes when shrubs and relatively undisturbed vegetation are retained.

The original post does not provide the date of photography. Future records should ideally include the date, developmental stage, sex, plant upon which the insect was found and habitat type.

Classification

Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Orthoptera
Suborder: Ensifera
Superfamily: Tettigonioidea
Family: Tettigoniidae
Subfamily: Phaneropterinae
Tribe: Acrometopini
Genus: Acrometopa Fieber, 1853
Species: Acrometopa syriaca Brunner von Wattenwyl, 1878
English common name: Mediterranean leaf katydid
Status in Cyprus: Native, non-endemic species
European conservation status: Least Concern (LC)

Πηγές – Sources

• Biodiversity of Cyprus – Acrometopa syriaca
• Orthoptera Species File – Acrometopa syriaca
• Orthoptera and their Ecology – Acrometopa syriaca
• European Red List of Grasshoppers, Crickets and Bush-crickets
• Orthoptera of Cyprus – Chapter in An Introduction to the Wildlife of Cyprus
• Conservation prioritisation of Orthoptera assemblages in Cyprus – Diversity
• Grasshoppers of Europe – genus Acrometopa