Translate

Monday, 28 August 2023

Ακρωτήριο Πύλα και οι προϊστορικές σπηλιές - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 19/5/2019 - Cape Pyla and the Prehistoric Caves – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 19/5/2019

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης

Dwarf hippo and elephant fossils at Agioi saranta cave

Fossils of Cyprus dwarf elephant (Palaeoloxodon cypriotes)


Below in English

Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 19/5/2019

Κείμενο, φωτογραφίες Βιντεο του Γιώργου Κωνσταντίνου

Το Ακρωτήριο Πύλα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της νήσου. Διοικητικά βρίσκεται στην Επαρχία Λάρνακας και είναι το ανατολικό όριο του κόλπου της Λάρνακας. Το πιο κοντινό χωριό είναι το χωριό Ξυλοφάγου  που απέχει περίπου τρία χιλιόμετρά από το ακρωτήριο Πύλας. Τα επόμενα πιο κοντινά χωριά είναι η Ορμήδεια, το Λιοπέτρι και το Αυγόρου. Το όνομά του ακρωτηρίου προέρχεται από την κοντινή μεικτή κωμόπολη Πύλα. Στο Ακρωτήριο Πύλα υπάρχουν και τα θεμέλια μεσαιωνικού πύργου που ονομάζετε «Πύρκος της Ξυλοφάγου». Από τον πύργο αυτόν επόπτευαν την περιοχή για επιδρομές από την θάλασσα

                                                         Ακρωτήριο Πύλας

Η περιοχή αποτελείτε κυρίως από ασβεστολιθικούς βράχους, απόκρημνους γκρεμούς, απότομες βραχώδεις ακτές καθώς και πάρα πολλά εντυπωσιακά παραθαλάσσια σπήλαια. Οι ασβεστολιθικοί βράχοι προέρχονται από ένα αρχέγονο κοραλλιογενή ύφαλο εκατομμυρίων ετών ο οποίος με τις διάφορες διαδικασίες ανάδυσης της Κύπρου από την θάλασσα έχει βρεθεί στην ξηρά. Αυτό το μαρτυρούν τα θαλάσσια απολιθώματα που βρίσκονται ενσωματωμένα σε αυτούς τους βράχους που είναι κοράλλια, αστερίες και κογχύλια. Εάν εξαιρέσεις το λατομείο που βρίσκετε στην περιοχή, πρόκειται για μια σχετικά ήσυχη, παρθένα και ερημική τοποθεσία καθώς οι προσβάσεις είναι δύσκολες και η τοποθεσία είναι άγνωστη στους πολλούς. 

Ο εντυπωσιακός Κοκκινόκρεμμος στο Ακρωτήρι Πύλα, είναι ίσως ο πιο απόκρημνος και μεγαλύτερος παραθαλάσσιος γκρεμός της Κύπρου και πραγματικά η θέα του σου κόβει την ανάσα. Πήρε το όνομα του από το κοκκινωπό χρώμα που έχουν τα ασβεστολιθικά του πετρώματα. Στην περιοχή Κοκκινόκρεμμος υπάρχει αρχαιολογικός χώρος που χρονολογείτε από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού.

         Ο εντυπωσιακός Κοκκινόκρεμμος.

      Ο εντυπωσιακός Κοκκινόκρεμμος.


Στην περιοχή είναι πολύ εμφανές  θαλάσσιες αναβαθμίδες γνωστές και ως παλαιοακτές. Οι θαλάσσιες αναβαθμίδες είναι οι οριζόντιες γραμμές στο έδαφος που μοιάζουν με σκαλοπάτια που δημιούργησε η στάθμη της θάλασσας πριν εκατομμύρια χρόνια πριν υποχωρήσει αφήνοντας τα σκαλοπάτια αυτά στην ξηρά.    

Η περιοχή του Ακρωτηρίου Πύλα έχει ιδιαίτερη οικολογική αξία καθώς πολλά αποδημητικά πουλιά χρησιμοποιούν την περιοχή ως ενδιάμεσο αποδημητικό σταθμό.  Συναντούμε μερικά είδη σπάνιων ενδημικών σαλιγκαριών και σπάνιων ενδημικών φυτών καθώς και μοναδικά φυτά που φύονται μόνο εκεί και εμπεριέχονται στο κόκκινο βιβλίο της χλωρίδας του τόπου μας. Μαγευτικό είναι το τοπίο κατά την περίοδο που ανθίζουν τα αγριολούλουδα όπως τα κυκλάμινα και τα ματσικόριδα που φύονται στις σχισμές των ασβεστολιθικών βράχων κοντά στην θάλασσα. Στο ακρωτήριο Πύλα και στην ευρύτερη περιοχή συναντούμε τα λεγόμενα Εποχικά Λιμνία. Τα Μεσογειακά Εποχικά Λιμνία είναι οικότοποι προτεραιότητας και εξαιρετικής οικολογικής σημασίας σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία (‘Habitats' Directive 92/43/EEC) που τα τελευταία χρόνια απειλούνται με εξαφάνιση. Πρόκειται για μικρές σε έκταση, εποχιακές λιμνούλες (κολύμπες) σε φυσικά κοιλώματα ασβεστολιθικών βράχων που εμφανίζονται περιοδικά αναλόγως με τις βροχοπτώσεις καθώς γεμίζουν με βρόχινο νερό και φιλοξενούν σημαντικό αριθμό ειδών χλωρίδας και πανίδας, πολλά από τα οποία είναι σπάνια και ενδημικά. Στις πολλές παραθαλάσσιες σπηλιές που υπάρχουν στην περιοχή βρίσκουν καταφύγιο διάφορα είδη νυχτερίδων και αρκετά είδη πουλιών που αναπαράγονται εκεί όπως αγριοπερίστερα, διάφορα είδη χελιδονιών, κουκουβάγιες και  Ανθρωποπούλια. Στις σπηλιές αυτές πολύ πιθανών να βρίσκουν καταφύγιο και να αναπαράγονται και οι σπάνιες μεσογειακές φώκιες Monachus monachus καθώς υπάρχουν αναφορές από ντόπιους ψαράδες για την ύπαρξη τριών φώκιων στην περιοχή. 

 Η σπηλιά του Κοκκινόκρεμμου


Μεγάλο παλαιοντολογικό ενδιαφέρων παρουσιάζουν αρκετές παραθαλάσσιες σπηλιές της περιοχής καθώς σε αυτές υπάρχουν απολιθώματα προϊστορικών ζώων όπως ελεφάντων και ιπποπόταμων που έζησαν κατά την πλειστόκαινο περίοδο και τώρα έχουν εξαφανιστεί και που πολύ πιθανών να ευθύνονται οι πρώτοι νεολιθικοί άνθρωποι που έφτασαν στο νησί. Η χρονολογία άφιξης αυτών των νεολιθικών ανθρώπων συμπίπτει με τον αφανισμό των ζώων αυτών πριν περίπου 12 χιλιάδες χρόνια.  Οι άνθρωποι τότε ήταν κυνηγοί τροφοσυλέκτες , δηλαδή ζούσαν αποκλειστικά από το Κυνήγι και την φύση και πιθανόν να κυνήγησαν τα ζώα αυτά μέχρι τελικού αφανισμού. Οι σπηλιές αυτές πολύ πιθανών να χρησιμοποιήθηκαν ως φυσικά καταφύγια από αυτούς τους πρώτους νεολιθικούς ανθρώπους. Έχω επισκεφτεί τις περισσότερες από αυτές τις σπηλιές και πραγματικά είναι εντυπωσιακές. Κάτι το οποίο είναι σημαντικό και μπορεί να συνδέσει τον νεολιθικό άνθρωπο με αυτές τις σπηλιές είναι το γεγονός ότι σε δύο από αυτές τις σπηλιές έχω βρει μαζί με τα οστά των ζώων χερσαία σαλιγκάρια που και αυτά έχουν αποτελέσει σημαντική πηγή τροφής για τους πρώτους νεολιθικούς ανθρώπους της Κύπρου. 

     Ο Μαυρόσπηλιος

  
 Στον  Μαυρόσπηλιο


Στις 5/5/2019 είχα την τύχη να δω αυτές τις σπηλιές και δια θαλάσσης. Ο φίλος Αντώνης Λ. Μακρής και το “Πολιτιστικό Εργαστήριο Ξυλοφάγου" που ο ίδιος έχει δημιουργήσει έχει οργανώσει μια τετράωρη κρουαζιέρα με 140 άτομα όπου είχα την τιμή να είμαι ο ξεναγός μαζί με τον Ελευθέριο Χατζηστερκώτη. Μιλήσαμε για θέματα Περιβάλλοντος, Γεωλογίας, Παλαιοντολογίας και Φυσικής Ιστορίας. Ο απώτερος σκοπός της μίνι κρουαζιέρας ήταν να δούμε τις σπηλιές και γενικά να γνωρίσει ο κόσμος το Ακρωτήριο Πύλα δια θαλάσσης. Τον ευχαριστώ θερμά για αυτή την πρωτοβουλία και την καταπληκτική εμπειρία που μας έδωσε. 

  Σπηλιά της Εγγλεζούς


Οι σπηλιές αυτές ερχόμενοι από τον ποταμό του Λιοπετριού είναι: Η σπηλιά των Αγίων Σαράντα, η σπηλιά του Νικολάτζιη, η σπηλιά της Εγγλεζούς, Ο Μαυρόσπηλιος και η σπηλιά του Κοκκινόκρεμμου.

Οι σπηλιές αυτές είναι άγνωστες για τους περισσοτέρους ανθρώπους καθώς δεν φαίνονται από ξηράς και δεν υπάρχουν εύκολες προσβάσεις για να πάει κάποιος, ακόμα και από την θάλασσα είναι αδύνατο να τις βρει κάποιος αν δεν του τις δείξει κάποιος που ξέρει καθώς υπάρχουν πολλές σπηλιές και δεν μπορεί να ξέρει ποιες από όλες είναι. 

  Σπηλιά του Νικολάτζιη

Η σπηλιά των Αγίων Σαράντα είναι η πιο μεγάλη από όλες και μέσα υπάρχουν οστά προϊστορικών ζώων ενσωματωμένα στον βράχο. Η σπηλιά αυτή θεωρείτε ιερός χώρος και μέσα ο επισκέπτης θα δει πολλές εικόνες αγίων και καντήλια. Τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι που έβρισκαν τα οστά και τα δόντια αυτών των ζώων πίστευαν ότι ανήκαν σε αγίους που μόνασαν στα σπήλαια αυτά και συνδέαν τους χώρους αυτούς με την θρησκεία, έκτιζαν μάλιστα και εκκλησίες που υπάρχουν και σήμερα. Η συγκεκριμένη σπηλιά πήρε το όνομα της από τους Αγίους Σαράντα Μάρτυρες, της παγωμένης λίμνης της Σεβάστειας.

       Σπηλιά των Αγίων Σαράντα


Το 1903 επισκέφθηκε τη σπηλιά της Εγγλεζούς η Αγγλίδα παλαιοντολόγος  Ροδοθέα Μπέιτς (Dorothy Bate) του μουσείου φυσικής ιστορίας του Λονδίνου, η οποία διαπίστωσε ότι τα απολιθωμένα οστά ανήκαν σε ιπποπόταμους. Το γεγονός της επίσκεψης έκανε εντύπωση στους κατοίκους και από τότε η σπηλιά είναι γνωστή με το όνομα η Σπήλια της Εγγλεζούς. Η πρώτη αναφορά για την ύπαρξη των ζώων αυτών στην Κύπρο έγινε από την Ροδοθέα Μπέιτς.

Στον Μαυρόσπηλιο υπάρχουν εντυπωσιακοί σταλακτίτες και σταλαγμίτες μέρος των οποίων βρίσκονται μέσα στο νερό σε υποθαλάσσιο σπήλαιο, πράγμα που αποδεικνύει ότι κάποτε η στάθμη της θάλασσας ήταν αρκετά μέτρα πιο πίσω από ότι είναι σήμερα. Αυτό αποδεικνύετε και στην σπηλιά των Αγίων Σαράντα καθώς οστά ιπποπόταμων υπάρχουν ενσωματωμένα σε βράχους που βρίσκονται και μέσα στην θάλασσα.  

Ένας πολύ σημαντικός χώρος με οστά είναι αυτός που βρίσκετε στην παραλιακή περιοχή Ξυλοφάγου  και δίπλα από το Ακρωτήριο Πύλα. Στην περιοχή αυτή έχουν βρεθεί οστά ιπποπόταμων, ελεφάντων, μοσχογαλής , αρπακτικών πουλιών , χελώνας γλυκού νερού και χελώνας ξηράς. 

Επικοινωνία - fanigeorge@hotmail.com - Τηλ. 96376823

     Η είσοδος της σπηλιάς των Αγίων Σαράντα όπως φαίνεται μέσα από την σπηλιά


Εικόνες αγίων κοσμούν την σπηλιά των Αγίων Σαράντα καθώς θεωρείται ιερός χώρος

Οστά ιπποπόταμων ενσωματωμένα στον βράχο στην σπηλιά των Αγίων Σαράντα

Στην σπηλιά των Αγίων Σαράντα


Στον εντυπωσιακό Κοκκινόκρεμμο


                                        
                                           Στην σπηλιά των Αγίων Σαράντα

By George Konstantinou – Politis Newspaper, 19/5/2019

Text, photographs and video by George Konstantinou

Cape Pyla is located in the southeastern part of the island. Administratively, it lies within Larnaca District and forms the eastern boundary of Larnaca Bay. The nearest village is Xylofagou, which is approximately three kilometres from Cape Pyla. The next closest villages are Ormideia, Liopetri and Avgorou. The cape takes its name from the nearby mixed town of Pyla. At Cape Pyla there are also the foundations of a medieval tower known as the “Pyrkos of Xylofagou”. From this tower, the surrounding area was watched for raids coming from the sea.

The area consists mainly of limestone rocks, precipitous cliffs, steep rocky shores and a great number of impressive sea caves. The limestone rocks originate from an ancient coral reef millions of years old, which, through the various processes by which Cyprus emerged from the sea, was raised onto dry land. This is evidenced by the marine fossils embedded in these rocks, including corals, starfish and shells. With the exception of the quarry located in the area, this is a relatively quiet, unspoilt and deserted location, as access is difficult and the place is unknown to most people.

The impressive Kokkinokremmos at Cape Pyla is perhaps the steepest and largest coastal cliff in Cyprus, and the sight of it is truly breathtaking. It took its name from the reddish colour of its limestone rocks. In the Kokkinokremmos area there is an archaeological site dating from the Late Bronze Age.

Marine terraces, also known as palaeoshores, are very clearly visible in the area. Marine terraces are the horizontal lines on the ground that resemble steps, created by the level of the sea millions of years ago before it receded, leaving these steps on dry land.

The Cape Pyla area is of particular ecological value, as many migratory birds use it as an intermediate stopover during migration. Several species of rare endemic snails and rare endemic plants are found there, as well as unique plants that grow only in this area and are included in the Red Data Book of the flora of Cyprus. The landscape is enchanting during the flowering season of wildflowers such as cyclamens and narcissi, which grow in the crevices of the limestone rocks near the sea.

At Cape Pyla and in the wider surrounding area we also find what are known as Seasonal Ponds. Mediterranean Temporary Ponds are priority habitats of exceptional ecological importance under European legislation (Habitats Directive 92/43/EEC), and in recent years they have been threatened with disappearance. They are small seasonal ponds in natural depressions in limestone rocks, which appear periodically depending on rainfall, as they fill with rainwater and support a significant number of species of flora and fauna, many of which are rare and endemic.

The many coastal caves in the area provide shelter for various species of bats and several species of birds that breed there, such as wild pigeons, various species of swallows, owls and Barn Owls. It is also very possible that the rare Mediterranean monk seals, Monachus monachus, find shelter and breed in these caves, as there have been reports from local fishermen of three seals being present in the area.

Several of the coastal caves in the area are of great palaeontological interest, as they contain fossils of prehistoric animals such as elephants and hippopotamuses that lived during the Pleistocene period and are now extinct. It is very possible that the first Neolithic people who arrived on the island were responsible for their extinction. The date of the arrival of these Neolithic people coincides with the disappearance of these animals approximately 12,000 years ago. People at that time were hunter-gatherers, meaning that they lived exclusively from hunting and nature, and they may have hunted these animals until their final extinction.

These caves were very likely used as natural shelters by those first Neolithic people. I have visited most of these caves and they are truly impressive. Something important that may connect Neolithic people with these caves is the fact that in two of them I have found terrestrial snails together with the animal bones. These snails also constituted an important source of food for the first Neolithic inhabitants of Cyprus.

On 5/5/2019, I had the good fortune to see these caves from the sea as well. My friend Antonis L. Makris and the “Xylofagou Cultural Workshop”, which he himself created, organised a four-hour cruise with 140 people, during which I had the honour of serving as a guide together with Eleftherios Hadjisterkotis. We spoke about subjects concerning the Environment, Geology, Palaeontology and Natural History. The ultimate purpose of the mini-cruise was to see the caves and, in general, to give people the opportunity to become acquainted with Cape Pyla from the sea. I warmly thank him for this initiative and for the wonderful experience he gave us.

Coming from the Liopetri River, these caves are: the Cave of the Forty Saints, the Cave of Nikolatzis, the Cave of the Englishwoman, Mavrospilios and the Cave of Kokkinokremmos.

These caves are unknown to most people, as they cannot be seen from the land and there is no easy access to reach them. Even from the sea, it is impossible for someone to identify them unless they are shown by someone who knows the area, since there are many caves and it is impossible to know which ones they are.

The Cave of the Forty Saints is the largest of them all, and inside it there are bones of prehistoric animals embedded in the rock. This cave is considered a sacred place, and inside the visitor will see many icons of saints and oil lamps. In the old days, people who found the bones and teeth of these animals believed that they belonged to saints who had lived as hermits in these caves, and they associated these places with religion, even building churches that still exist today. This particular cave took its name from the Forty Holy Martyrs of the frozen lake of Sebaste.

In 1903, the English palaeontologist Dorothy Bate of the Natural History Museum in London visited the Cave of the Englishwoman and determined that the fossilised bones belonged to hippopotamuses. Her visit made a great impression on the local inhabitants, and from that time onwards the cave became known as the Cave of the Englishwoman. The first report concerning the existence of these animals in Cyprus was made by Dorothy Bate.

In Mavrospilios there are impressive stalactites and stalagmites, some of which are located underwater in a submerged cave. This proves that at one time the sea level was several metres farther back than it is today. This is also demonstrated in the Cave of the Forty Saints, as hippopotamus bones are embedded in rocks that are now located within the sea.

A very important site containing bones is located in the coastal area of Xylofagou, next to Cape Pyla. Bones of hippopotamuses, elephants, shrews, birds of prey, freshwater turtles and land tortoises have been found in this area.

Contact – fanigeorge@hotmail.com – Tel. 96376823

No comments:

Post a Comment