Translate

Saturday, 7 November 2026

Yellow-bellied Slider – Trachemys scripta scripta (Schoepff, 1792) – Ξενικό στην Κύπρο – Alien to Cyprus

 See also

Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο



The three turtles of Cyprus - Τα τρία είδη χελώνων της Κύπρου




Photos George Konstantinou 23/2/2024

Below in English

Κείμενο George Konstantinou

Ταυτότητα και καταγωγή

Η Yellow-bellied Slider, Trachemys scripta scripta, είναι ημιυδρόβια χελώνα της οικογένειας Emydidae, με φυσική εξάπλωση στις νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες, από τη νότια Βιρτζίνια μέχρι τη βόρεια Φλόριντα. Αποτελεί υποείδος του Trachemys scripta, μαζί με την κοκκινομάγουλη νεροχελώνα T. s. elegans και την T. s. troostii.

Είναι ξενικό για την Κύπρο, καθώς δεν ανήκει στη φυσική πανίδα του νησιού. Η μεταφορά τέτοιων νεροχελώνων έξω από τη φυσική τους εξάπλωση συνδέεται κυρίως με το εμπόριο κατοικίδιων και την επακόλουθη εγκατάλειψη ή διαφυγή τους.

Περιγραφή και αναγνώριση

Το επάνω μέρος του κελύφους, το χέλυο, είναι ωοειδές, ελαιοπράσινο έως καστανό, με κιτρινωπά σχέδια. Το κάτω μέρος, το πλάστρο, είναι κυρίως κίτρινο και μπορεί να φέρει σκούρες κηλίδες. Κίτρινες γραμμές διατρέχουν τον λαιμό και τα άκρα. Τα μεγαλύτερα θηλυκά μπορούν να πλησιάζουν τα 30 εκατοστά μήκους χελύου. Τα ηλικιωμένα άτομα ενδέχεται να σκουραίνουν έντονα.

Βασικό αναγνωριστικό γνώρισμα είναι η μεγάλη κίτρινη κηλίδα πίσω από κάθε μάτι, συχνά με κατακόρυφη μορφή και σύνδεση με τις γραμμές του λαιμού. Η  Κοκκινομάγουλη νεροχελώνα – Red-eared Slider – Trachemys scripta elegans διαθέτει συνήθως κόκκινη μεταοφθαλμική λωρίδα, ενώ η T. s. troostii στενότερη κιτρινωπή λωρίδα.

Το κίτρινο πλάστρο από μόνο του δεν αρκεί για ασφαλή αναγνώριση. Υπάρχουν και διασταυρώσεις μεταξύ υποειδών, οι οποίες μπορούν να παρουσιάζουν ενδιάμεσα χαρακτηριστικά.

Διαφορές αρσενικού και θηλυκού

Τα θηλυκά είναι συνήθως μεγαλύτερα από τα αρσενικά. Τα ενήλικα αρσενικά χαρακτηρίζονται από μακρύτερα νύχια στα μπροστινά άκρα και μακρύτερη ουρά. Τα χαρακτηριστικά αυτά γίνονται σαφέστερα με την ανάπτυξη και δεν επιτρέπουν πάντοτε αξιόπιστη διάκριση φύλου στα μικρά χελωνάκια.

Βιότοπος και συμπεριφορά

Προτιμά στάσιμα ή βραδέως κινούμενα γλυκά νερά, όπως λίμνες, λιμνούλες, έλη, κανάλια και ήρεμα τμήματα ποταμών. Ευνοείται από την υδρόβια βλάστηση, τον μαλακό πυθμένα και τις διαθέσιμες θέσεις ηλιοθεραπείας.

Παρατηρείται συχνά πάνω σε κορμούς, πέτρες και όχθες. Η ηλιοθεραπεία βοηθά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Όταν ενοχληθεί, γλιστρά γρήγορα στο νερό, συμπεριφορά από την οποία προέρχεται η αγγλική ονομασία «slider».

Στη φυσική της εξάπλωση περνά την ψυχρή περίοδο με μειωμένη δραστηριότητα, συχνά μέσα στο νερό ή σε προστατευμένες θέσεις του πυθμένα. Η εποχική δραστηριότητα εξαρτάται από τις τοπικές θερμοκρασίες.

Διατροφή

Είναι παμφάγα. Καταναλώνει υδρόβια φυτά, έντομα, μαλάκια, καρκινοειδή, γυρίνους και μικρά ψάρια. Τα νεαρά βασίζονται περισσότερο στη ζωική τροφή, ενώ στα μεγαλύτερα άτομα αυξάνεται συνήθως η συμμετοχή φυτικού υλικού.

Η ευελιξία στη διατροφή και η αξιοποίηση διαφορετικών υδάτινων ενδιαιτημάτων συμβάλλουν στην επιβίωσή της σε περιοχές όπου έχει εισαχθεί.

Αναπαραγωγή και κύκλος ζωής

Η ερωτοτροπία περιλαμβάνει χαρακτηριστικές κινήσεις των μπροστινών άκρων: το αρσενικό δονεί τα μακριά νύχια κοντά στο πρόσωπο του θηλυκού. Η ωοτοκία πραγματοποιείται στην ξηρά, σε φωλιά που σκάβει το θηλυκό.

Για το Trachemys scripta αναφέρονται συνήθως 6–11 αυγά ανά γέννα, με ευρύτερο καταγεγραμμένο εύρος 2–20, και δυνατότητα περισσότερων από μίας ωοτοκίας τον χρόνο. Η επώαση διαρκεί περίπου 60–95 ημέρες, ανάλογα με τις συνθήκες. Η θερμοκρασία επώασης επηρεάζει το φύλο των νεοσσών.

Πρόκειται για μακρόβια χελώνα, που μπορεί να ζήσει αρκετές δεκαετίες. Τα παραπάνω είναι γενικά δεδομένα του είδους και δεν αποτελούν μετρήσεις αναπαραγωγής του υποείδους στην Κύπρο.

Παρουσία και καθεστώς στην Κύπρο

Η επιστημονική μελέτη των Papatheodoulou και συνεργατών, που δημοσιεύθηκε το 2021, κατέγραψε το Trachemys scripta σε 15 τοποθεσίες της Κύπρου, με εγκατεστημένους πληθυσμούς στις 12. Τα στοιχεία αφορούν την περίοδο της μελέτης και δεν αποτελούν σημερινή απογραφή.

Οι αριθμοί αυτοί αφορούν συνολικά το είδος Trachemys scripta και δεν πρέπει να αποδίδονται αποκλειστικά στο T. s. scripta. Η παρουσία ενός συγκεκριμένου υποείδους σε κάθε θέση χρειάζεται χωριστή τεκμηρίωση.

Στο blog έχει παρουσιαστεί η παρουσία εισαγμένων νεροχελώνων στο φράγμα Αθαλάσσας, καθώς και δράση απομάκρυνσης του Trachemys scripta στο πλαίσιο του προγράμματος ICOSTACY.

Επιπτώσεις στην κυπριακή βιοποικιλότητα

Το Trachemys scripta μπορεί να ανταγωνίζεται τις αυτόχθονες νεροχελώνες για τροφή και θέσεις ηλιοθεραπείας ή ωοτοκίας. Στην Κύπρο ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία της αυτόχθονης Γραμμωτή νεροχελώνα – Ποταμοχελώνα – Mauremys rivulata

Η θήρευση μικρών υδρόβιων οργανισμών και η πιθανή μεταφορά παθογόνων αποτελούν πρόσθετους λόγους ανησυχίας. Η ένταση των επιπτώσεων εξαρτάται από την πυκνότητα των εισαγμένων χελωνών και τις συνθήκες κάθε υγροτόπου. Η συνύπαρξη δύο ειδών σε μια θέση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το ένα έχει προκαλέσει την παρακμή του άλλου.

Νομοθεσία και υπεύθυνη διαχείριση

Το Trachemys scripta, συμπεριλαμβανομένων των τριών υποειδών, περιλαμβάνεται στον ενωσιακό κατάλογο χωροκατακτητικών ξένων ειδών από τις 3 Αυγούστου 2016. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει περιορισμούς στην εισαγωγή, εμπορία, αναπαραγωγή, διατήρηση και απελευθέρωσή του, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις και μεταβατικές διατάξεις.

Για κατοικίδια που αποκτήθηκαν πριν από την ένταξη στον κατάλογο προβλέπεται, υπό προϋποθέσεις, διατήρηση μέχρι το τέλος της φυσικής ζωής τους, με αποτροπή αναπαραγωγής και διαφυγής.

Δεν απελευθερώνουμε νεροχελώνες σε λίμνες, φράγματα, ποταμούς ή πάρκα. Αν εντοπιστεί άτομο στη φύση, καταγράφουμε τη θέση και, εφόσον είναι δυνατό, φωτογραφίες και ενημερώνουμε το Τμήμα Περιβάλλοντος. Η μεταφορά του σε άλλον υγρότοπο εξαπλώνει το πρόβλημα.

Κίνδυνος για τον άνθρωπο

Όπως άλλες χελώνες, μπορεί να δαγκώσει αν συγκρατηθεί ή ενοχληθεί. Μπορεί επίσης να μεταφέρει Salmonella ακόμη και όταν φαίνεται υγιής. Μετά από επαφή με χελώνα, νερό ενυδρείου ή σχετικό εξοπλισμό απαιτείται καλό πλύσιμο των χεριών. Δεν χρησιμοποιούμε χώρους προετοιμασίας τροφίμων για καθαρισμό του εξοπλισμού της.

Κατάσταση διατήρησης

Το Trachemys scripta αξιολογείται παγκοσμίως ως Μειωμένου Ενδιαφέροντος — Least Concern (LC). Η κατηγορία αυτή αφορά το είδος συνολικά. Στην Κύπρο η διαχείριση επικεντρώνεται στην αποτροπή της εξάπλωσής του και στην προστασία της αυτόχθονης πανίδας.

Ταξινομία

  • Βασίλειο: Animalia
  • Φύλο: Chordata
  • Κλάση: Reptilia
  • Τάξη: Testudines
  • Οικογένεια: Emydidae
  • Γένος: Trachemys
  • Είδος: Trachemys scripta
  • Υποείδος: Trachemys scripta scripta (Schoepff, 1792)
  • Παλαιότερος συνδυασμός: Pseudemys scripta scripta
  • Αγγλική ονομασία: Yellow-bellied Slider
  • Καθεστώς στην Κύπρο: Ξενικό· υπάγεται στην καταχώριση του Trachemys scripta ως χωροκατακτητικού ξένου είδους ενωσιακού ενδιαφέροντος.

Πηγές

Yellow-bellied Slider –  Trachemys scripta scripta (Schoepff, 1792) – Alien to Cyprus 

Text by George Konstantinou

Identity and origin

The Yellow-bellied Slider, Trachemys scripta scripta, is a semiaquatic turtle of the family Emydidae, native to the southeastern United States, from southern Virginia to northern Florida. It is a subspecies of Trachemys scripta, alongside the Red-eared Slider T. s. elegans and the Cumberland Slider T. s. troostii.

It is alien to Cyprus, as it does not belong to the island’s native fauna. The movement of these turtles beyond their natural range is principally associated with the pet trade and subsequent abandonment or escape.

Description and identification

The upper shell, or carapace, is oval, olive-green to brown, with yellowish markings. The underside, or plastron, is predominantly yellow and may bear dark spots. Yellow stripes extend along the neck and limbs. Large females can approach 30 centimetres in carapace length. Older individuals may become considerably darker.

A key identification feature is the large yellow blotch behind each eye, often vertically oriented and connected to the neck stripes. The Red-eared Slider – Trachemys scripta elegans usually has a red postorbital stripe, whereas T. s. troostii has a narrower yellowish stripe.

A yellow plastron alone is insufficient for reliable identification. Crosses between subspecies also occur and may show intermediate characteristics.

Differences between males and females

Females are usually larger than males. Adult males have longer claws on their front feet and longer tails. These characteristics become clearer during development and do not always allow reliable sex determination in small hatchlings.

Habitat and behaviour

It prefers standing or slow-moving freshwater, including lakes, ponds, marshes, canals and quiet stretches of rivers. Aquatic vegetation, soft bottoms and available basking sites provide favourable conditions.

It is frequently observed on logs, rocks and banks. Basking helps regulate body temperature. When disturbed, it quickly slides into the water, a behaviour reflected in the name “slider”.

Within its native range, it passes the cold season with reduced activity, often underwater or in sheltered positions on the bottom. Seasonal activity depends on local temperatures

Diet

It is omnivorous, consuming aquatic plants, insects, molluscs, crustaceans, tadpoles and small fish. Juveniles rely more heavily on animal food, while plant material generally becomes more important in larger individuals.

Dietary flexibility and the ability to use different aquatic habitats contribute to its survival in areas where it has been introduced.

Reproduction and life cycle

Courtship includes characteristic movements of the front limbs: the male vibrates its long claws near the female’s face. Eggs are laid on land in a nest excavated by the female.

For Trachemys scripta, commonly reported clutches contain 6–11 eggs, within a broader recorded range of 2–20, and females may lay more than once annually. Incubation lasts approximately 60–95 days, depending on conditions. Incubation temperature influences the sex of the hatchlings.

This is a long-lived turtle capable of surviving for several decades. These are general species-level figures and are not measurements of reproduction by this subspecies in Cyprus.

Occurrence and status in Cyprus

The scientific study by Papatheodoulou and colleagues, published in 2021, recorded Trachemys scripta at 15 locations in Cyprus, with established populations at 12. These figures refer to the study period and are not a present-day census.

The figures concern the species Trachemys scripta collectively and must not be attributed exclusively to T. s. scripta. The occurrence of a particular subspecies at each location requires separate documentation.

The blog has presented introduced sliders at Athalassa Dam, as well as a Trachemys scripta removal action undertaken through the ICOSTACY project.

Impacts on the biodiversity of Cyprus

Trachemys scripta can compete with native freshwater turtles for food, basking sites and nesting places. In Cyprus, protecting the native Mauremys rivulata, is particularly important.

Predation on small aquatic organisms and the potential transmission of pathogens are additional concerns. The severity of impacts depends on introduced turtle density and conditions within each wetland. The coexistence of two species at a site does not, by itself, demonstrate that one has caused the decline of the other.

Legislation and responsible management

Trachemys scripta, including all three subspecies, has been included on the Union list of invasive alien species since 3 August 2016. The European framework restricts its importation, trade, breeding, keeping and release, subject to specific exemptions and transitional provisions.

Under certain conditions, companion animals acquired before listing may be retained until the end of their natural lives, provided reproduction and escape are prevented.

Freshwater turtles must not be released into lakes, reservoirs, rivers or parks. If an individual is encountered in the wild, its location and, where possible, photographs should be recorded and the Department of Environment informed. Moving it to another wetland spreads the problem.

Danger to humans

Like other turtles, it may bite if restrained or disturbed. It can also carry Salmonella even when apparently healthy. Hands should be washed thoroughly after contact with a turtle, aquarium water or associated equipment. Its equipment should not be cleaned in food-preparation areas.

Conservation status

Trachemys scripta is globally assessed as Least Concern (LC). This category concerns the species as a whole. In Cyprus, management focuses on preventing its spread and protecting native wildlife.

Taxonomy

  • Kingdom: Animalia
  • Phylum: Chordata
  • Class: Reptilia
  • Order: Testudines
  • Family: Emydidae
  • Genus: Trachemys
  • Species: Trachemys scripta
  • Subspecies: Trachemys scripta scripta (Schoepff, 1792)
  • Former combination: Pseudemys scripta scripta
  • English name: Yellow-bellied Slider
  • Status in Cyprus: Alien; covered by the listing of Trachemys scripta as an invasive alien species of Union concern.

Sources


Αναρτήθηκε από στις
Ετικέτες , ,