Η αλυκή Ακρωτηρίου ο μεγαλύτερος υδροβιότοπος της Κύπρου - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 25/10/2020 - Akrotiri Salt Lake, the Largest Wetland in Cyprus – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 25/10/2020

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

List of dams and lakes of Cyprus

List of Birds of Cyprus - Κατάλογος πουλιών της Κύπρου

Η Δεσποτική Λίμνη στο Ακρωτήρι, Λεμεσός - Bishop's pool in Akrotiri, Limassol 

Η τοποθεσία Αετόκρεμμος του Ακρωτηρίου Κάβο Γάτα - The Aetokremmos location of Akrotiri Cape Gata

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

Η Αλυκή Λάρνακας - Larnaca Salt Lake - Cyprus

Η αλυκή Λάρνακας τότε και σήμερα - Αναγκαία μέτρα προστασίας (Web TV) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 24/12/2017

Below in English

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 25/10/2020

Κείμενο, φωτογραφίες, του Γιώργου Κωνσταντίνου

Η αλυκή Ακρωτηρίου  βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της πόλης της Λεμεσού και είναι μια από τις δύο αλυκές που έχουμε στον τόπο μας και ένας από τους πιο σημαντικούς υδροβιότοπους της Κύπρου αλλά και ολόκληρης της ανατολικής μεσογείου.  Αποτελεί την μεγαλύτερη λίμνη της Κύπρου και έχει έκταση μεγαλύτερη των 10 χιλιομέτρων ενώ ολόκληρη η  Χερσόνησος Ακρωτηρίου καλύπτει έκταση 60 περίπου τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Η αλυκή Ακρωτηρίου

Η κύρια εισροή νερού γίνεται από τη βροχόπτωση και από τη διείσδυση θαλάσσιου νερού υπογείως, καθώς η αλυκή είναι πιο χαμηλά από την στάθμη της θάλασσας, με το χαμηλότερο σημείο της να είναι 2.7 μέτρα κάτω από το επίπεδο της θάλασσας. Πρόκειται για αβαθή λίμνη με μέγιστο βάθος το 1 μέτρο. Νερό σε αυτή υπάρχει από τον Νοέμβριο μέχρι τον Απρίλιο ενώ το καλοκαίρι  όταν το νερό  εξατμίζεται αφήνει πίσω του το αλάτι με την αλυκή να φαίνεται σαν χιονισμένο τοπίο, σε ορισμένα σημεία όμως υπάρχει ολόχρονα νερό με αποτέλεσμα να υπάρχουν φλαμίνγκο αλλά και πολλά άλλα είδη πουλιών ακόμα και το καλοκαίρι.  

                               Greater flamingo (Phoenicopterus roseus)

Παλαιότερα η περιοχή της αλυκής ήταν ενωμένη με την θάλασσα  και η περιοχή ακρωτηρίου ήταν ένα νησί αποκομμένο από την ηπειρωτική χώρα. Κατά τις ισχυρές βροχοπτώσεις της τότε εποχής οι δύο ποταμοί Κούρης και Γαρίλλης μετέφεραν υλικά από την οροσειρά του Τροόδους στις εκβολές τους με αποτέλεσμα σταδιακά το νησί να ενωθεί με την υπόλοιπη Κύπρο. Με αυτή την ένωση εγκλωβίστηκε μεγάλη ποσότητα θαλασσινού νερού σχηματίζοντας την αλυκή όπως την ξέρουμε σήμερα. 

Δεσποτικη λιμνη

Η αλυκή της Λεμεσού αλλά και η αλυκή Λάρνακας είναι παγκοσμίως γνωστές για τα χιλιάδες φλαμίνγκο Greater Flamingo (Phoenicopterus roseus) που την επισκέπτονται κατά τους χειμερινούς μήνες προσφέροντας ένα εντυπωσιακό θέαμα.  Στην Κύπρο καταφθάνουν σε μεγάλα κοπάδια τον χειμώνα λόγω του ότι στις βόρειες χώρες που ήταν προηγουμένως επικρατεί βαρυχειμωνιά. Τα φλαμίνγκο χρησιμοποιούν κατά χιλιάδες την αλυκή ως σταθμό για ξεκούραση και τροφή και μετά συνεχίζουν το ταξίδι τους προς την Αφρική. Μερικές χιλιάδες όμως μένουν και ξεχειμωνιάζουν εδώ αν βρουν ιδανικές συνθήκες νερού και τροφής.  Χιλιάδες άλλα πουλιά επίσης βρίσκουν καταφύγιο στην αλυκή όπως πάπιες, χήνες, γλάροι, γλαρόνια, καλαμοκάνες, πελλοκατερίνες, αρπαχτικά και πολλά άλλα παρυδάτια πουλιά που προστατεύονται από διεθνείς νομοθεσίες. Μερικές χρονιές η αλυκή φιλοξενεί μέχρι και 20.000 φλαμίνγκο. Το πιο βασικό στοιχείο της τροφικής αλυσίδας στο οικοσύστημα της λίμνης είναι η μικρή γαρίδα (Branchinella spinosa). Ο υγροβιότοπος της αλυκής σε πολλά σημεία περιμετρικά είναι πλαισιωμένος με καλαμιώνες όπου τα πουλιά βρίσκουν καταφύγιο αλλά και τόπο αναπαραγωγής. Σε αντίθεση με την αλυκή Λάρνακας ευτυχώς η αλυκή ακρωτηρίου δεν έχει πρόσβαση για να πάει κάποιος κοντά καθώς δεν υπάρχουνε δρόμοι περιμετρικά της λίμνης και με τα πόδια είναι αδύνατο να πλησιάσεις λόγο λάσπης, έτσι τα πουλιά δεν δέχονται την ενόχληση που δέχονται τα πουλιά στην αλυκή Λάρνακας. Αποτελεί μια περιοχή σημαντικής περιβαλλοντικής σημασίας και έχει κηρυχθεί, το Μάρτιο του 2003, ως υγρότοπος διεθνούς σημασίας στα πλαίσια της συνθήκης RAMSAR και έχει ανακηρυχθεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ – SPA) σύμφωνα με τη συνθήκη της Βαρκελώνης, και έχει χαρακτηριστεί ως σημαντική περιοχή πτηνοπανίδας από το Birdlife International. Έχουν καταγραφεί περίπου 300 είδη πουλιών, από τα 410 που έχουν συνολικά καταγραφεί στην Κύπρο, ένα ποσοστό περίπου 70%. Από αυτά τα είδη πουλιών τα 200 είναι μεταναστευτικά

Η αλυκή Ακρωτηρίου το καλοκαίρι

Η αλυκή βρίσκεται εντός των ορίων της βρετανικής Βάσης του Ακρωτηρίου, έναν τομέα που διέπετε από το Ηνωμένο Βασίλειο, υπό τους όρους που καθορίζονται από την ανεξαρτησία το 1960. Το 2003 δημιουργήθηκε αντιπαράθεση από την ανέγερση δύο γιγαντιαίων κεραιών ως τμήμα του δικτύου κατασκοπείας στη Μέση Ανατολή. Τοπικοί παράγοντες και οργανώσεις οικολόγων ισχυρίζονταν ότι οι κεραίες κοντά σε αυτό το εύθραυστο οικοσύστημα μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην άγρια πανίδα. Μετά από έρευνα θνησιμότητας πουλιών που κράτησε 14 μήνες και στην οποία συμμετείχε το Ταμείο Θήρας, καταδείχθηκε ότι λόγω των προσκρούσεων με τις κεραίες στη περιοχή σκοτώνονται χιλιάδες πουλιά ετησίως.  Μεγάλη οχληρά στην περιοχή δημιουργεί το στρατιωτικό αεροδρόμιο των βρετανικών βάσεων με τις καθημερινές χαμηλές πτήσεις των μαχητικών αεροσκαφών. Πολλές είναι οι φορές που οι βρετανοί στρατιώτες των βάσεων σταματούν τα αυτοκίνητα των παρατηρητών πτηνών και απαιτούν από αυτούς να τους δείξουν ταυτότητες και τις φωτογραφίες που έβγαλαν στην περιοχή, κάτι που σε εμένα συνέβη 4 φορές μέχρι στιγμής.  

Η αλυκή Ακρωτηρίου πλαισιώνεται από ένα εκτεταμένο δίκτυο υγροβιοτόπων και βιοτόπων που φιλοξενούν σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας όπως την περιοχή της Ζαπάλο που αναπαράγονται οι γύπες και οι μαυροπετρίτες, η περιοχή με το έλος φασουρίου, τις Αμμοθίνες, την δεσποτική λίμνη, το σύμπλεγμα αβαθών λιμνών στην παράλια της απλώστρας, τον υδροβιότοπο και το πυκνό δάσος στο Ζακάκι.  

Εκατοντάδες είναι οι ξένοι και ντόπιοι παρατηρητές πτηνών που επισκέπτονται την αλυκή και θα έπρεπε να γίνουν μερικά υπερυψωμένα παρατηρητήρια πτηνών για να τους εξυπηρετούμε. Αυτού του είδους τουρισμός έχει αρχίσει να αυξάνεται στην Κύπρο και δεν πρέπει να τον αγνοούμε. 

Η αλυκή Ακρωτηρίου και η αλυκή Λάρνακας αποτελούν τις φυσικές κληρονομίες μας και είμαστε υπόχρεοι να τις προστατεύσουμε ως κόρην οφθαλμού συμβάλλοντας έτσι στην διατήρηση της άγριας ζωής στον πλανήτη μας. 

Φασούρι

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com

Τηλ. 96376823 

Απολιθώματα στην αλυκή Ακρωτήριου. Θαλάσσια κοχύλια που ζούσαν εκεί τον καιρό που η αλυκή ήταν ενωμένη με την θάλασσά. 

Photos 27/11/2005 by George Konstantinou

Akrotiri Salt Lake, the Largest Wetland in Cyprus

GEORGE KONSTANTINOU, 25/10/2020

Text and photographs by George Konstantinou

Akrotiri Salt Lake is located southwest of the city of Limassol and is one of the two salt lakes we have in our country, as well as one of the most important wetlands in Cyprus and the entire eastern Mediterranean. It is the largest lake in Cyprus and covers an area of more than 10 square kilometres, while the entire Akrotiri Peninsula covers an area of approximately 60 square kilometres.

The main inflow of water comes from rainfall and from the underground infiltration of seawater, as the salt lake lies below sea level, with its lowest point being 2.7 metres below sea level. It is a shallow lake with a maximum depth of one metre. Water is present from November until April, while in summer, when the water evaporates, it leaves behind salt, making the salt lake look like a snow-covered landscape. In some places, however, water remains throughout the year, with the result that flamingos and many other species of birds can be found there even during the summer.

In the past, the area of the salt lake was connected to the sea, and the Akrotiri area was an island separated from the mainland. During the heavy rainfall of that period, the two rivers, Kouris and Garyllis, carried material from the Troodos mountain range to their estuaries, resulting in the gradual connection of the island with the rest of Cyprus. Through this connection, a large quantity of seawater became trapped, forming the salt lake as we know it today.

Both Limassol Salt Lake and Larnaca Salt Lake are known worldwide for the thousands of Greater Flamingos (Phoenicopterus roseus) that visit them during the winter months, offering an impressive spectacle. They arrive in Cyprus in large flocks during the winter because severe winter conditions prevail in the northern countries where they had previously been. Thousands of flamingos use the salt lake as a stopover for rest and food and then continue their journey towards Africa. Several thousand, however, remain and spend the winter here if they find ideal water and food conditions.

Thousands of other birds also find refuge at the salt lake, such as ducks, geese, gulls, terns, Black-winged Stilts, Lapwings, birds of prey and many other wading birds that are protected by international legislation. In some years, the salt lake hosts as many as 20,000 flamingos.

The most important element of the food chain in the lake ecosystem is the small shrimp Branchinella spinosa. In many places around its perimeter, the salt lake wetland is surrounded by reed beds, where birds find both refuge and breeding grounds.

Unlike Larnaca Salt Lake, fortunately Akrotiri Salt Lake does not provide access for people to approach closely, as there are no roads around the lake, while approaching it on foot is impossible because of the mud. As a result, the birds do not experience the disturbance suffered by birds at Larnaca Salt Lake.

It is an area of significant environmental importance and was declared, in March 2003, a wetland of international importance under the Ramsar Convention. It has also been designated a Special Protection Area (SPA) in accordance with the Barcelona Convention and has been identified as an important bird area by BirdLife International.

Approximately 300 bird species have been recorded there out of the 410 species recorded in Cyprus as a whole, a percentage of approximately 70%. Of these bird species, 200 are migratory.

Akrotiri Salt Lake lies within the boundaries of the British Akrotiri Base, an area governed by the United Kingdom under the terms established upon independence in 1960.

In 2003, controversy arose over the construction of two gigantic antennas as part of an intelligence network in the Middle East. Local representatives and environmental organisations claimed that the antennas, situated close to this fragile ecosystem, could have significant effects on wildlife.

Following a bird mortality study that lasted 14 months and in which the Game Fund participated, it was demonstrated that thousands of birds are killed annually in the area as a result of collisions with the antennas.

Considerable disturbance in the area is also caused by the military airfield of the British Bases, with the daily low-altitude flights of fighter aircraft. On many occasions, British soldiers from the Bases stop the cars of birdwatchers and demand that they show their identification documents and the photographs they have taken in the area, something that has happened to me four times so far.

Akrotiri Salt Lake is surrounded by an extensive network of wetlands and habitats that support rare species of flora and fauna, such as the Zapalo area, where vultures and Eleonora’s Falcons breed, the Fasouri Marsh area, the sand dunes, Bishop’s Pool, the complex of shallow lakes along the Aplostra coast, and the wetland and dense forest at Zakaki.

Hundreds of foreign and local birdwatchers visit the salt lake, and several elevated birdwatching hides should be constructed to accommodate them. This type of tourism has begun to increase in Cyprus and should not be ignored.

Akrotiri Salt Lake and Larnaca Salt Lake are part of our natural heritage, and we are obliged to protect them like the apple of our eye, thus contributing to the conservation of wildlife on our planet.

GEORGE KONSTANTINOU

George Konstantinou was born in 1960 in Nicosia and is a naturalist and researcher of Cypriot biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker and President of the Cyprus Natural Heritage and Biodiversity Protection Association. He is tirelessly active on social media regarding the environment and biodiversity of our country.

Contact: fanigeorge@hotmail.com

Tel.: 96376823