Η αλυκή Ακρωτηρίου ο μεγαλύτερος υδροβιότοπος της Κύπρου - Limassol Salt Lake - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 25/10/2020
Photos 5/9/2015 by George Konstantinou
Below
in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Η Δεσποτική Λίμνη (Bishop’s Pool) βρίσκεται στο Ακρωτήρι της επαρχίας Λεμεσού και αποτελεί έναν μικρό αλλά σημαντικό τεχνητό υγρότοπο. Στην Απογραφή των Κυπριακών Υγροτόπων καταγράφεται με τον κωδικό LIM055.
Βρίσκεται εντός του Αγροκτήματος Αγίου Νικολάου, σε απόσταση περίπου 2,85 χιλιομέτρων ανατολικά από το κέντρο του Ακρωτηρίου, και ανήκει στη Μητρόπολη Λεμεσού.
Η δημιουργία της λίμνης
Η Δεσποτική Λίμνη είναι τεχνητό λιμνίο και όχι φυσική λίμνη. Δημιουργήθηκε το 1960, αρχικά για την άρδευση των γύρω καλλιεργειών, ενώ χρησιμοποιήθηκε επίσης για τον τεχνητό εμπλουτισμό του υδροφορέα του Ακρωτηρίου.
Την τελική περίπου μορφή με την οποία είναι γνωστή σήμερα απέκτησε γύρω στο 1998.
Ο υδροφορέας του Ακρωτηρίου
Η λειτουργία της λίμνης συνδέεται με τον σημαντικό υδροφορέα του Ακρωτηρίου.
Μετά την κατασκευή του Φράγματος Κούρη μειώθηκε σημαντικά ο φυσικός εμπλουτισμός του υδροφορέα από τις ποτάμιες απορροές. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος χρησιμοποιήθηκαν εξωποτάμιες δεξαμενές τεχνητού εμπλουτισμού, μεταξύ των οποίων και η Δεσποτική Λίμνη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αρχικής καταγραφής, νερό εμπλουτισμού διοχετεύεται προς τη δεξαμενή μέσω κλειστών αγωγών από το Φράγμα Κούρη.
Από αρδευτική δεξαμενή σε υγρότοπο
Παρόλο που δημιουργήθηκε από τον άνθρωπο, η παρουσία νερού και η ανάπτυξη παρόχθιας βλάστησης μετέτρεψαν σταδιακά τη Δεσποτική Λίμνη σε αξιόλογο βιότοπο.
Σήμερα αναγνωρίζεται ως σημαντικό καταφύγιο για την πτηνοπανίδα. Η BirdLife Cyprus περιγράφει το Bishop’s Pool ως έναν μικρό, τεχνητό αλλά σημαντικό υγρότοπο, ενώ οι γύρω καλλιέργειες και οι φυτείες αποτελούν επίσης σημαντικό χώρο για πουλιά.
Η πτηνοπανίδα
Στην καταγραφή που περιλαμβάνεται στην αρχική ανάρτηση για τη λίμνη αναφέρονται 50 είδη πουλιών. Από αυτά, ένα καταγραφόταν ως ενδημικό, έξι ως είδη που φωλιάζουν στη λίμνη και 43 ως αποδημητικά. Αρκετά περιλαμβάνονταν στο Παράρτημα Ι της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα Πουλιά.
Στην ευρύτερη περιοχή είχαν καταγραφεί 156 είδη πτηνών, από τα οποία τρία αναφέρονταν ως ενδημικά, 17 ως φωλιάζοντα και 139 ως αποδημητικά, ενώ 32 καταγράφονταν ως προστατευόμενα βάσει της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα Πουλιά.
Οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από την παλαιότερη απογραφή και αποτελούν στοιχεία της συγκεκριμένης περιόδου καταγραφής και όχι απαραίτητα έναν σημερινό πλήρη κατάλογο.
Χαρακτηριστικά είδη πουλιών
Η Δεσποτική Λίμνη χρησιμοποιείται από πολλά υδρόβια και παρυδάτια είδη, καθώς και από μεταναστευτικά αρπακτικά.
Σύγχρονες πληροφορίες για την παρατήρηση πουλιών στο Ακρωτήρι αναφέρουν για το Bishop’s Pool είδη όπως Ferruginous Duck (Aythya nyroca), Little Bittern (Ixobrychus minutus), Red-footed Falcon (Falco vespertinus), Little Egret (Egretta garzetta) και Moustached Warbler (Acrocephalus melanopogon).
Επίσης καταγράφονται στην περιοχή είδη όπως Mallard, Grey Heron, Purple Heron, Northern Shoveler, Little Grebe, Spur-winged Lapwing και διάφορα παρυδάτια πουλιά.
Η σημασία των γύρω καλλιεργειών
Η οικολογική αξία της περιοχής δεν περιορίζεται στο νερό της λίμνης.
Οι γύρω γεωργικές εκτάσεις και ιδιαίτερα οι φυτείες εσπεριδοειδών χρησιμοποιούνται από μεταναστευτικά πουλιά για τροφοληψία και ανάπαυση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η περιοχή για το Red-footed Falcon (Falco vespertinus), ένα μεταναστευτικό αρπακτικό που χρησιμοποιεί το αγροτικό τοπίο γύρω από τη λίμνη κατά τη μετανάστευσή του.
Μέρος του οικολογικού συμπλέγματος του Ακρωτηρίου
Η Δεσποτική Λίμνη αποτελεί μέρος του πολύ μεγαλύτερου οικολογικού μωσαϊκού της Χερσονήσου Ακρωτηρίου.
Η περιοχή περιλαμβάνει διαφορετικούς τύπους υγροτόπων και άλλων οικοτόπων, με κυριότερους την Αλυκή Ακρωτηρίου, το Έλος Ακρωτηρίου, το Ζακάκι, παράκτιες περιοχές, αμμοθίνες και γεωργικές εκτάσεις.
Η διαφορετικότητα αυτών των ενδιαιτημάτων είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τον εξαιρετικά μεγάλο αριθμό ειδών πουλιών που παρατηρούνται στην περιοχή.
Καθεστώς προστασίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Απογραφής των Κυπριακών Υγροτόπων που χρησιμοποιήθηκαν στην αρχική καταγραφή, η Δεσποτική Λίμνη βρίσκεται σε Μόνιμα Απαγορευμένη Περιοχή Κυνηγιού.
Περιλαμβάνεται επίσης στην ευρύτερη Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά «Χερσόνησος Ακρωτηρίου – Γκρεμοί Επισκοπής».
Το αρχαϊκό ιερό στη θέση «Άνθρωπος»
Η περιοχή παρουσιάζει και αρχαιολογικό ενδιαφέρον.
Κοντά στον υγρότοπο βρίσκονται κατάλοιπα αρχαϊκού ιερού στη θέση «Άνθρωπος», τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Τμήματος Αρχαιοτήτων που αναφέρονται στην απογραφή, περιλαμβάνονται στον Πίνακα Β΄ των Αρχαίων Μνημείων.
Η παρουσία του αρχαιολογικού χώρου προσθέτει ακόμη μία διάσταση στην αξία της περιοχής, όπου συνυπάρχουν φυσικά, αγροτικά και αρχαιολογικά στοιχεία.
Πρόσβαση στη λίμνη
Ένα σημαντικό στοιχείο για τους επισκέπτες είναι ότι η Δεσποτική Λίμνη βρίσκεται σε περιφραγμένη ιδιωτική έκταση και η πρόσβαση δεν είναι πάντοτε δυνατή.
Οι επίσημες πληροφορίες του Visit Akrotiri αναφέρουν ότι πρόκειται για ενεργό αγρόκτημα και, εάν επιτραπεί η είσοδος, η κεντρική πύλη δεν πρέπει να αφήνεται ανοικτή.
Συνοπτικά στοιχεία
.png)
.png)
Text: George Konstantinou
Bishop’s Pool, known in Greek as Despotiki Limni, is a small artificial wetland situated on the Akrotiri Peninsula in the Limassol District of Cyprus. Although it was created for human purposes, over time it developed into an important habitat for birds and other wildlife.
The pool lies within the Agios Nikolaos Farm, approximately 2.85 kilometres east of the centre of Akrotiri village. The surrounding landscape consists mainly of agricultural land, plantations and other habitats associated with the wider Akrotiri wetland complex.
Creation of Bishop’s Pool
Bishop’s Pool is not a natural lake. It was created in 1960, initially as a reservoir for the irrigation of surrounding agricultural land.
It was later also used in connection with the artificial recharge of the Akrotiri aquifer, and by around 1998 it had acquired approximately the form known today.
Its history is therefore closely linked both to agriculture and to water management in the Akrotiri area.
The Akrotiri Aquifer
The Akrotiri Peninsula contains an important coastal aquifer that has long been used as a source of groundwater.
Changes in the natural flow of water within the wider catchment, particularly following the construction of major water infrastructure such as the Kouris Dam, affected natural groundwater recharge.
Artificial recharge measures were therefore developed to supplement the water entering the aquifer. Bishop’s Pool became one of the off-stream ponds associated with this system, with water supplied through pipelines.
From Reservoir to Wildlife Habitat
The creation of a permanent or semi-permanent body of water allowed wetland and riparian vegetation to develop around the pool.
This gradually produced suitable conditions for aquatic organisms and particularly for birds.
Today, BirdLife Cyprus describes Bishop’s Pool as an artificial but important wetland and a key refuge for birds within the Akrotiri Peninsula.
Birdlife
Bishop’s Pool is particularly valuable for waterbirds, herons, wetland species and migratory birds.
Earlier ornithological records for the site listed approximately 50 bird species at the pool itself, including breeding and migratory species. The wider surrounding area has supported a much larger diversity, reflecting the exceptional ornithological importance of the Akrotiri Peninsula as a whole.
Cyprus lies on major migration routes between Europe, Asia and Africa, and Akrotiri provides a variety of habitats where migrating birds can rest and feed during their journeys.
Characteristic Species
Birds associated with Bishop’s Pool include the Ferruginous Duck (Aythya nyroca), Little Bittern (Ixobrychus minutus), Little Egret (Egretta garzetta), Moustached Warbler (Acrocephalus melanopogon), Red-footed Falcon (Falco vespertinus) and Eleonora’s Falcon (Falco eleonorae).
Herons and birds of prey may roost in the surrounding groves during migration, while warblers and other small birds feed among the trees, shrubs and fields.
The Surrounding Farmland
An important feature of Bishop’s Pool is its close relationship with the surrounding agricultural landscape.
The fertile fields and citrus groves provide feeding and resting habitat for migratory birds. BirdLife Cyprus particularly highlights the importance of this landscape for the Red-footed Falcon, which uses the area for hunting and resting during migration.
This demonstrates that the ecological value of Bishop’s Pool extends beyond the water and wetland vegetation to the traditional agricultural habitats around it.
Part of the Akrotiri Wetland Complex
Bishop’s Pool forms part of the much larger natural mosaic of the Akrotiri Peninsula, one of the most important areas for biodiversity in Cyprus.
The peninsula contains Akrotiri Salt Lake, Akrotiri Marsh, Zakaki Marsh, saline pools, reedbeds, sand dunes, coastal habitats, scrubland and agricultural areas.
Together, these different environments provide feeding, breeding and resting sites for a remarkable variety of wildlife.
Importance during Migration
Spring and autumn are especially important periods at Akrotiri because large numbers of migratory birds pass through Cyprus.
A relatively small wetland can be extremely valuable during migration because birds arriving after long flights need places where they can rest, feed and regain energy.
Bishop’s Pool contributes to a network of suitable habitats across the peninsula rather than functioning as an isolated wetland.
Water Quality and Wetland Management
Maintaining suitable water conditions is important for the ecological health of an artificial wetland.
An example of this occurred in 2017, when a number of wild birds were found dead at Bishop’s Pool. BirdLife Cyprus reported that the likely cause was botulism, associated with low oxygen levels and eutrophication. Changes in the quantity or quality of water entering the pool were considered a possible contributing factor.
The incident demonstrated how strongly the wildlife of a small artificial wetland can depend on appropriate water management.
Archaeological Interest
The surroundings of Bishop’s Pool are also of archaeological interest.
Near the wetland are the remains of an Archaic sanctuary at the locality known as “Anthropos”. The presence of archaeological remains adds a cultural and historical dimension to an area already notable for its natural and agricultural heritage.
The wider Akrotiri Peninsula contains numerous archaeological and cultural sites, reflecting a long history of human presence in the area.
Access to Bishop’s Pool
Bishop’s Pool lies within fenced private land that is part of a working farm, and public access to the pool itself may not always be possible.
Visitors should therefore respect gates, private property and any access restrictions. Official visitor information specifically notes that, when entrance is possible, the main gate must not be left open.
Birds can also be observed from suitable locations around the wider area without disturbing the wetland.
Conservation Importance
The significance of Bishop’s Pool comes from the combination of several elements: open water, wetland vegetation, surrounding trees and productive agricultural land.
Its relatively small size does not diminish its value. Within the much larger Akrotiri ecosystem, it provides an additional freshwater habitat that can be used by species with different ecological requirements.
Protecting the pool therefore involves not only maintaining the wetland itself but also preserving the quality of the surrounding landscape and avoiding unnecessary disturbance.
Summary
Name: Bishop’s Pool – Despotiki Limni
Location: Akrotiri, Limassol District, Cyprus
Distance from Akrotiri village: Approximately 2.85 km east
Site: Agios Nikolaos Farm
Type: Artificial pond and wetland
Created: 1960
Original purpose: Irrigation
Later function: Artificial recharge of the Akrotiri aquifer
Approximate present form: Around 1998
Main habitats: Open water, wetland vegetation, groves and surrounding agricultural land
Birdlife: Important for waterbirds, wetland birds and migratory species
Characteristic species: Ferruginous Duck, Little Bittern, Little Egret, Moustached Warbler, Red-footed Falcon and Eleonora’s Falcon
Wider ecosystem: Akrotiri Peninsula wetland complex
Archaeological interest: Archaic sanctuary remains at the locality “Anthropos”
Access: Situated on fenced private land; access may be restricted
Ecological importance: A small artificial wetland that has developed into an important refuge for birds and forms a valuable part of the wider biodiversity-rich landscape of the Akrotiri Peninsula.
No comments:
Post a Comment