Η αλυκή Λάρνακας τότε και σήμερα - Αναγκαία μέτρα προστασίας (Web TV) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 24/12/2017 - Larnaca Salt Lake Then and Now – Necessary Protection Measures – By George Konstantinou

See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο

List of dams and lakes of Cyprus

Η Αλυκή Λάρνακας - Larnaca Salt Lake - Cyprus

List of Birds of Cyprus - Κατάλογος πουλιών της Κύπρου

Η αλυκή Ακρωτηρίου ο μεγαλύτερος υδροβιότοπος της Κύπρου - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 25/10/2020

Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

Below in English

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 24.12.2017

Κείμενο, φωτογραφίες του Γιώργου Κωνσταντίνου

Η αλυκή Λάρνακας βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της πόλης της Λάρνακας και είναι μια από τις δύο αλυκές που έχουμε στον τόπο μας και ένας από τους πιο σημαντικούς υδροβιότοπους της Κύπρου. Είναι ένα σύμπλεγμα τεσσάρων λιμνών, την μεγάλη αλυκή, την λίμνη Ορφανή, την λίμνη Σορός, την λίμνη Σπύρος και μια μικρή λίμνη που βρίσκεται εντός του αεροδρομίου.

Η αλυκή θεωρείται ως υδροβιότοπος διεθνούς σημασίας και προστατεύεται από τη σύμβαση Ραμσάρ από το 2001, ενώ έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας από το 2005 όπου η αλυκή της Λάρνακας έγινε ο 1081ος υδροβιότοπος διεθνούς σημασίας.

Η κύρια εισροή νερού γίνεται από τη βροχόπτωση και από τη διείσδυση θαλάσσιου νερού υπογείως, καθώς η αλυκή είναι πιο χαμηλά από την στάθμη της θάλασσας. Πρόκειται για αβαθή λίμνη. Νερό σε αυτή υπάρχει από τον Νοέμβριο μέχρι τον Απρίλιο όταν εξατμίζεται αφήνοντας πίσω του το αλάτι με την αλυκή να φαίνεται σαν χιονισμένο τοπίο.   

Τους προηγούμενους αιώνες
Παλαιότερα η περιοχή της αλυκής ήταν ενωμένη με την θάλασσα σχηματίζοντας ένα κόλπο που χρησιμοποιείτο τους προηγουμένους αιώνες ως λιμάνι. Έχουν βρεθεί μέσα στην αλυκή αρκετές πέτρινες άγκυρες της ύστερης εποχής του Χαλκού και αυτό αποδεικνύει την ύπαρξη λιμανιού που χρησιμοποιείτο για το εμπόριο κυρίως του χαλκού καθώς και για την μετακίνηση.  Επίσης τα απολιθώματα διαφόρων θαλάσσιων ειδών που βρήκαμε περιμετρικά της αλυκής (καβούρια, αχινοί, κοχύλια) είναι είδη που ζουν μόνο σε ανοικτή θάλασσα. Γύρω από την αλυκή βρέθηκαν και πολλοί αρχαίοι οικισμοί.

Σιγά σιγά με το πέρασμα των αιώνων το στόμιο του λιμανιού αποκλείστηκε και το λιμάνι μετατράπηκε σε λιμνοθάλασσα και στην αλυκή που ξέρουμε σήμερα, και απετέλεσε για αιώνες μια σημαντική πηγή άλατος για τους κατοίκους της Κύπρου.  Το αλάτι ήταν ένα πολύ σημαντικό εξαγωγικό προϊόν της Κύπρου στην Ενετοκρατία και Τουρκοκρατία. Κατά την Αγγλοκρατία το χρησιμοποιούσαν μόνο για ντόπια κατανάλωση. Η συλλογή του άλατος γινόταν κατά τον μήνα Αύγουστο με εργάτες οι οποίοι γέμιζαν με άλας μεγάλα καλάθια και με την χρήση γαϊδουριών το μετέφεραν στην όχθη της αλυκής και αργότερα με μικρά συρόμενα βαγόνια τοποθετώντας το αλάτι σε σχήμα πυραμίδας.  Η εξόρυξη άλατος συνεχίστηκε μέχρι την δεκαετία του 80.

Πάπιες στην αλυκή Λάρνακας. 

Η αλυκή Λάρνακας 

Η Αλυκή Λάρνακας το καλοκαίρι 30/8/2011

Χιλιάδες φλαμίνγκο

Η αλυκή της Λάρνακας είναι παγκοσμίως γνωστή για τα χιλιάδες φλαμίνγκο Greater Flamingo (Phoenicopterus roseus) που την επισκέπτονται κατά τους χειμερινούς μήνες προσφέροντας ένα εντυπωσιακό θέαμα.  Στην Κύπρο καταφθάνουν σε μεγάλα κοπάδια τον χειμώνα λόγω του ότι στις βόρειες χώρες που ήταν προηγουμένως επικρατεί βαρυχειμωνιά. Τα φλαμίνγκο χρησιμοποιούν κατά χιλιάδες την αλυκή ως σταθμό για ξεκούραση και τροφή και μετά συνεχίζουν το ταξίδι τους προς την Αφρική. Μερικές χιλιάδες όμως μένουν και ξεχειμωνιάζουν εδώ αν βρουν ιδανικές συνθήκες νερού και τροφής.  Χιλιάδες άλλα πουλιά επίσης βρίσκουν καταφύγιο στην αλυκή όπως πάπιες, χήνες, γλάροι, γλαρόνια, καλαμοκάνες, πελλοκατερίνες  και πολλά άλλα παρυδάτια πουλιά που προστατεύονται από διεθνείς νομοθεσίες. 

Κύρια τροφή των φλαμίνγκο άλλα και των άλλων υδρόβιων πουλιών αποτελούν τα 2 είδη γαρίδας που ζουν και αναπαράγονται στις αλυκές, την Αρτέμια  (Artemia salina) και την Brachianella spinosa. Η Αρτέμια αναπαράγεται στην μεγάλη αλυκή που έχει και την μεγαλύτερη αλμυρότητα, ενώ η Brachianella spinosa αναπαράγεται στις άλλες λίμνες με την λιγότερη αλμυρότητα.

Η Αρτέμια εκκολάπτεται μετά την πρώτη εισροή νερού στην αλυκή από την βροχόπτωση κατά τους μήνες Νοέμβριο η Δεκέμβριο και τρέφεται με ένα μονοκύτταρο είδος φυκιού. Όταν στην αλυκή αρχίζει το νερό να λιγοστεύει λόγω εξάτμισης η αλμυρότητα του νερού αυξάνεται και οι γαρίδες αρχίζουν να γεννούν τα αυγά τους. Τα αυγά είναι πολύ ανθεκτικά και επιβιώνουν μέσα στο αλάτι καθώς και τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού όταν η αλυκή αποξηραθεί. Παραμένουν εκεί περιμένοντας την πρώτη εισροή νερού για να εκκολαφθούν. Το καλοκαίρι που η λίμνη είναι αποξηραμένη μπορούμε να δούμε περιμετρικά της λίμνης κάτι που μοιάζει με ροζ δαντέλλα. Πρόκειται για τα αυγά της Αρτέμιας που τσαλαπατά και καταστρέφει ο κόσμος που περπατά ανεξέλεγκτα περιμετρικά της αλυκής.  Πρόκειται για ένα πολύ λεπτό οικοσύστημα που όταν διαταραχθεί θα έχει καταστροφικά αποτελέσματα στην τροφική αλυσίδα. 

Το λεπτό οικοσύστημα
Οι κίνδυνοι που μπορούν να επηρεάσουν αυτό το λεπτό οικοσύστημα είναι πολλοί. Τα λιπάσματα που χρησιμοποιούν οι γεωργοί στα γειτονικά χωράφια μπορούν να μεταφερθούν μέσω όμβριων υδάτων στην λίμνη μολύνοντας την ευάλωτη της πανίδα. Τοξικά σκουπίδια μπορεί να πεταχτούν από ασυνείδητους μέσα στους χείμαρρους που τροφοδοτούν την αλυκή με νερό.

Παλιά λειτουργούσε σκοπευτήριο μέσα στην αλυκή και μόλυνε την λίμνη με μόλυβδο από τα σκάγια, με αποτέλεσμα το θάνατο αρκετών φλαμίνγκο. Επίσης σε μερικά σημεία της αλυκής επιτρεπόταν το κυνήγι. Όλα αυτά τώρα ευτυχώς έχουν διορθωθεί αλλά υπάρχουν πολλά ακόμα που πρέπει να γίνουν.

Ένα από τα πολλά προβλήματα είναι η μεγάλη ενόχληση που δέχονται τα πουλιά καθώς ο κόσμος πηγαίνει κατά χιλιάδες να δει τα φλαμίνγκο, πολλοί χωρίς να το θέλουν λόγω άγνοιας,  προσπαθούν να βγάλουν μια καλή, κοντινή φωτογραφία, μπαίνουν ακόμα και μέσα στο νερό ή πετούν τα γνωστά τηλεκατευθυνόμενα ελικόπτερα με κάμερα (Drones) με αποτέλεσμα να πανικοβάλλουν τα πουλιά. Τα φλαμίνγκο τρέφονται συνήθως στις όχθες της αλυκής διότι οι πολλές γαρίδες βρίσκονται εκεί, παρενοχλώντας τα πουλιά τα αναγκάζουν να πάνε στο κέντρο της λίμνης με αποτέλεσμα να μην μπορούν να τραφούν. Πολλοί παίρνουν βόλτα τους σκύλους τους και τους αφήνουν να μπαίνουν μέσα στο νερό τρομάζοντας τα πουλιά. 

Η περιοχή του τεμένους της Χαλά Σουλτάν
Ο κόσμος, δεν φταίει διότι πάντα υπάρχουν αυτοί που ενθουσιάζονται και θέλουν να πάνε πιο κοντά να δουν τα πουλιά, και αυτό θα γίνεται πάντα. Οι αρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να τοποθετήσουν παντού ενημερωτικές πινακίδες και να περιφράξουν την αλυκή. Ναι, είναι πολύ μεγάλη έκταση και το έργο πολυδάπανο, μπορεί όμως να γίνει μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων LIFE όπως έγινε και με την λίμνη της Ορόκλινης. Να κατασκευαστούν μερικές νησίδες μέσα στην αλυκή για σκοπούς  ξεκούρασης και ασφαλή αναπαραγωγή διαφόρων ειδών πουλιών που φωλιάζουν εκεί. Επίσης δημιουργία  δασυλλίων περιμετρικά της αλυκής. 

Η περιοχή του τεμένους της Χαλά Σουλτάν που συνορεύει με την αλυκή έχει γεμίσει από αμέτρητους αδέσποτους γάτους καθώς όποιος δεν θέλει τον γάτο του τον ξεφορτώνεται εκεί, με αποτέλεσμα αυτοί οι γάτοι να καταστρέφουν τις φωλιές των πουλιών που φωλιάζουν στις όχθες της αλυκής αλλά και την πανίδα της ευρύτερης περιοχής. 

Εκατοντάδες είναι οι ξένοι και ντόπιοι παρατηρητές πτηνών που επισκέπτονται την αλυκή και θα έπρεπε να γίνουν μερικά παρατηρητήρια πτηνών για να τους εξυπηρετούμε. Υπάρχει ένα παρατηρητήριο πτηνών αλλά όχι στο σωστό μέρος.  Αυτού του είδους τουρισμός έχει αρχίσει να αυξάνεται στην Κύπρο και δεν πρέπει να τον αγνοούμε.

Η αλυκή λάρνακας αποτελεί μια από τις φυσικές κληρονομίες μας και είμαστε υπόχρεοι να την προστατεύσουμε ως κόρην οφθαλμού συμβάλλοντας έτσι στην διατήρηση της άγριας ζωής στον πλανήτη μας.

Μετά τις τελευταίες βροχές η αλυκή έπιασε αρκετό νερό και τα πρώτα φλαμίνγκο έφτασαν και αναμένονται και άλλα μέχρι τον Ιανουάριο. Μπορούμε να τα δούμε χωρίς να κατεβαίνουμε από το αυτοκίνητο, μιας και ο δρόμος είναι δίπλα από την αλυκή. Ας τα απολαύσουμε και φέτος δείχνοντας περισσότερο σεβασμό προς αυτά τα υπέροχα πουλιά.

Πηγή: http://politis.com.cy/article/i-aliki-larnakas-tote-ke-simera---anagkea-metra-prostasias-web-tv

 Η πόλη της Λάρνακας και η αντανάκλασή της στην αλυκή.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας. 

Larnaca Salt Lake Then and Now – Necessary Protection Measures (Web TV) – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 24 December 2017

GEORGE KONSTANTINOU, 24 December 2017

Text by George Konstantinou

Larnaca Salt Lake lies southwest of the city of Larnaca. It is one of the two salt-lake systems found in our country and one of the most important wetlands in Cyprus. It is a complex comprising the main salt lake, Lake Orphani, Lake Soros, Lake Spiros and a small lake situated within the airport grounds.

The salt lake is recognised as a wetland of international importance and has been protected under the Ramsar Convention since 2001. It was also designated a Special Protection Area in 2005. Larnaca Salt Lake was designated Ramsar Site No. 1081.

Most of its water comes from rainfall and the underground infiltration of seawater, as the salt lake lies below sea level. It is a shallow lake that normally holds water from November until April. The water then evaporates, leaving the salt behind and giving the salt lake the appearance of a snow-covered landscape.

In past centuries

In the past, the area of the salt lake was connected to the sea, forming a bay that was used as a harbour in previous centuries. Several stone anchors dating from the Late Bronze Age have been found within the salt lake. These provide evidence for the existence of a harbour used mainly for the copper trade and transportation. Fossils of various marine organisms that we found around the salt lake—including crabs, sea urchins and seashells—belong to species that live only in the open sea. Many ancient settlements have also been discovered around the salt lake.

Gradually, over the centuries, the entrance to the harbour became blocked. The harbour was transformed first into a lagoon and eventually into the salt lake that we know today. For centuries, it was an important source of salt for the inhabitants of Cyprus.

Salt was a very important Cypriot export during the periods of Venetian and Ottoman rule. During British rule, it was used only for local consumption. Salt was collected in August by workers who filled large baskets with it and carried them to the shore using donkeys. Later, small rail wagons were used to transport the salt, which was piled into pyramid-shaped heaps. Salt extraction continued until the 1980s.

Thousands of flamingos

Larnaca Salt Lake is known internationally for the thousands of Greater Flamingos (Phoenicopterus roseus) that visit it during the winter months, creating a spectacular sight.

Large flocks arrive in Cyprus during winter because severe winter conditions prevail in the northern countries where they had previously been. Thousands of flamingos use the salt lake as a stopping place where they can rest and feed before continuing their journey towards Africa. Several thousand, however, remain and spend the winter here when they find suitable water and feeding conditions.

Thousands of other birds also find refuge at the salt lake, including ducks, geese, gulls, terns, Black-winged Stilts, lapwings and many other waders protected under international legislation.

The principal food of the flamingos and many other aquatic birds consists of the two species of brine shrimp that live and reproduce in the salt lakes: Artemia salina and Branchinella spinosa. Artemia reproduces in the main salt lake, which has the highest salinity, while Branchinella spinosa reproduces in the other lakes, where salinity is lower.

Artemia hatches following the first inflow of rainwater into the salt lake, usually during November or December, and feeds on a unicellular alga. As the water level begins to fall through evaporation, salinity increases and the brine shrimp begin producing their eggs.

The eggs are extremely resistant and survive within the salt and under the high summer temperatures after the salt lake has dried out. They remain there until the first inflow of water causes them to hatch.

During summer, when the lake is dry, something resembling pink lace can be seen around its margins. These are Artemia eggs, which are trampled on and destroyed by people walking freely around the salt lake. This is an extremely delicate ecosystem, and any disruption can have destructive consequences for the food chain.

A delicate ecosystem

There are many dangers that can affect this delicate ecosystem. Fertilisers used by farmers in neighbouring fields can be carried into the lake by rainwater runoff, contaminating its vulnerable fauna. Toxic waste may also be dumped by irresponsible individuals into the streams that supply the salt lake with water.

In the past, a shooting range operated within the salt-lake area and contaminated it with lead shot, resulting in the deaths of several flamingos. Hunting was also permitted in some parts of the salt lake. Fortunately, these problems have now been addressed, but much more remains to be done.

One of the many continuing problems is the severe disturbance experienced by the birds. Thousands of people visit the area to see the flamingos. Many of them, often unintentionally and through lack of awareness, try to obtain a close photograph. Some even enter the water or fly camera-equipped remote-controlled aircraft—drones—causing the birds to panic.

Flamingos usually feed along the shores of the salt lake because large numbers of brine shrimp are found there. By disturbing them, visitors force the birds to move towards the centre of the lake, where they may be unable to feed. Many people also walk their dogs in the area and allow them to enter the water, frightening the birds.

The area around the Hala Sultan Tekke Mosque

People are not entirely to blame, because there will always be those who become excited and want to approach the birds more closely. The responsible authorities must assume their responsibilities by installing information signs throughout the area and fencing off the salt lake.

It is, of course, an extensive area and such a project would be costly. Nevertheless, it could be implemented through European LIFE programmes, as was done at Oroklini Lake. Several islands should also be constructed within the salt lake to provide resting areas and safe breeding places for the various bird species that nest there. Small wooded areas should also be created around the salt lake.

The area surrounding the Hala Sultan Tekke Mosque, which borders the salt lake, has become filled with countless stray cats. People who no longer want their cats abandon them there. These cats subsequently destroy the nests of birds breeding along the shores of the salt lake and also affect the fauna of the wider area.

Hundreds of foreign and local birdwatchers visit the salt lake, and several birdwatching hides should be constructed to accommodate them. One birdwatching hide already exists, but it is not situated in the appropriate location. This form of tourism has begun to grow in Cyprus and should not be ignored.

Larnaca Salt Lake is part of our natural heritage, and we are obliged to protect it as the apple of our eye, thereby contributing to the conservation of wildlife on our planet.

Following the most recent rainfall, the salt lake has accumulated a considerable amount of water. The first flamingos have arrived, and more are expected by January. We can observe them without leaving our cars, since the road runs beside the salt lake. Let us enjoy them again this year while showing greater respect for these magnificent birds.

GEORGE KONSTANTINOU

George Konstantinou was born in Nicosia in 1960 and is a naturalist and researcher of Cyprus biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker and President of the Association for the Protection of the Natural Heritage and Biodiversity of Cyprus. He is tirelessly active on social media in raising awareness about the environment and the biodiversity of our country.