Translate

Saturday, 2 September 2023

Η δημιουργία της νήσου Κύπρου (Μέρος Β) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 17/3/2019 - The Creation of the Island of Cyprus (Part B) – By George Konstantinou – Politis Newspaper, 17/3/2019

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο


Η δημιουργία της νήσου Κύπρου (Μέρος Α) - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 10/3/2019


Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020



Γένεση της Κύπρου, Ελέφαντες, Ιπποπόταμοι και Νεολιθικοί άνθρωποι - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 31/12/2017




Below in English

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 17/3/2019

Κείμενο, φωτογραφίες και βίντεο Γιώργος Κωνσταντίνου

Η συνέχεια του άρθρου μου της περασμένης Κυριακής ( Η δημιουργία της νήσου Κύπρου (Μέρος Α)) που είχα αναφέρει πως έχει δημιουργηθεί η Κύπρος και πως έφτασε η πρώτη ζωή στο νησί και τα μεγάλα θηλαστικά που ήταν οι ελέφαντες και οι ιπποπόταμοι.

Τα ζώα αυτά λοιπόν μετά την άφιξη τους στο νησί από τις γειτονικές χώρες έζησαν ανενόχλητα στην Κύπρο για χιλιάδες χρόνια μέχρι που οι άνθρωποι άρχισαν να έρχονται και να εποικούν το νησί από τις γειτονικές χώρες περίπου πριν 11 χιλιάδες χρόνια. Οι άνθρωποι τότε ήταν κυνηγοί τροφοσυλέκτες , δηλαδή ζούσαν αποκλειστικά από το Κυνήγι και πολύ πιθανόν να κυνήγησαν τα ζώα αυτά μέχρι τελικού αφανισμού. 

Μέχρι στιγμής έχουν αναφερθεί στην Κύπρο περίπου 40 θέσεις με οστά νάνων ιπποπόταμων και νάνων ελεφάντων με συντριπτική πλειοψηφία τα οστά των ιπποπόταμων. 

Ένας χώρος με οστά ιπποπόταμων και ελεφάντων βρίσκετε στον κατεχόμενο Κορμακίτη με το όνομα δρακοντοβούναρο. - Drakontovounaro 

Μια από τις πιο σημαντικές θέσης είναι αυτή στην Αγία Νάπα η οποία έχει μερικώς ανασκαφή από το γεωλογικό τμήμα της Κύπρου σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Αθηνών. Μέχρι στιγμής βρέθηκαν τα οστά από 180 ιπποπόταμους και ενός ελέφαντα καθώς και ενός είδους αγριόγατου. Από υπολογισμούς του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης στον χώρο υπάρχουν ακόμα οστά από εκατοντάδες ζώα. Ο χώρος αυτός εκ πρώτης όψεως φαίνεται να υπήρξε μια φυσική παγίδα για τα ζώα αυτά καθώς δεν βρέθηκαν σημάδια που να μαρτυρούν την παρουσία ανθρώπου. 

Μια άλλη πολύ σημαντική θέση είναι αυτή που βρίσκετε στον Αετόγκρεμμο στις βάσης Ακρωτηρίου. Η θέση αυτή ανασκάφτηκε από τον Αμερικανό Άλαν Σίμονς και θεωρήθηκε ως η πιο παλαιά θέση που αποδεικνύει την παρουσία του ανθρώπου στην Κύπρο πριν 10.500 χρόνια. Ως επί το πλείστο βρέθηκαν περίπου οστά από 500 ιπποπόταμους και οστά από δυο ελέφαντες. Ο χώρος αυτός έχει συνδεθεί με τον άνθρωπο καθώς τα οστά παρουσιάζουν καύση και τεμαχισμό. Επίσης βρέθηκαν στον χώρο και εργαλεία που χρησιμοποιούσαν άνθρωποι. Το συμπέρασμα είναι ότι οι προϊστορικοί αυτοί πρώτοι κάτοικοι της Κύπρου κυνηγούσαν αυτά τα προϊστορικά ζώα που όπως φαίνεται υπήρξαν για αυτούς σημαντική πηγή τροφής.

Η σπηλιά στον άγιο Γεώργιο Κερύνειας που βρέθηκαν οστά προϊστορικών ζώων χρησιμοποιείτε ως εκκλησία - at Agios Georgios Keryneias 

Επίσης στην παραλιακή σπηλιά των αγίων σαράντα στην ξυλοφάγου έχουν βρεθεί πολλά οστά ιπποπόταμων. Είναι σημαντικό να αναφέρω ότι αρκετοί χώροι που έχουν βρεθεί οστά αυτών των ζώων συνδέονται με την θρησκεία μας όπως και η σπηλιά αυτή. Τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι που έβρισκαν τα οστά και τα δόντια των ζώων αυτών υπέθεταν ότι ήταν τα οστά κάποιων ασκητών που ασκήτευαν και πέθαναν μέσα στο σπήλαιο, και ως εκ τούτου αγίασαν. Μέσα στην σπηλιά αυτή έχουν τοποθετήσει εικόνες αγίων και ο χώρος χρησιμοποιείτε ως εκκλησία εξου και το όνομα σπηλιά των αγίων σαράντα. Η εκκλησία μας ουδέποτε έχει δεχτεί αυτούς τους τοπικούς θρύλους. 

Ένα άλλο παράδειγμα όπου βρέθηκαν οστά ιπποπόταμων και συνδέθηκαν με την θρησκεία είναι στον Άγιο Γεώργιο Κερύνειας όπου εκεί που βρήκαν τα οστά έκτισαν την εκκλησία του Άγιου Φανουρίου. Επίσης εκεί οι άνθρωποι έπαιρναν τα οστά νομιζόμενοι ότι ήταν οστά αγίων τα κονιορτοποιούσαν και τα έτρωγαν επειδή πίστευαν ότι είχαν θαυματουργές ιαματικές ιδιότητες. Λίγα μέτρα από την εκκλησία υπάρχει μικρή σπηλιά όπου βρέθηκαν τα οστά και χρησιμοποιείτε επίσης ως εκκλησία. Σε άλλες περιπτώσεις, τα απολιθώματα των ζώων αυτών αποδόθηκαν σε υπολείμματα δρακόντων, γι’ αυτό και προέκυψαν τοπωνύμια, όπως Δρακοντόσπηλιος, Δρακοντότρυπα, Δρακοντοβούναρο, η Σπηλιά του Δράκου.

Ακόμα ένας χώρος με οστά ιπποπόταμων βρίσκετε στην κατεχομένη Άκανθου και που έχει ανασκαφή μερικώς από τον ολλανδό Πόλ Σόνταρ. Μετά το θάνατο του καθηγητή Σόνταρ, το πανεπιστήμιο του θέλησε να επιστραφούν στην Κύπρο τα απολιθώματα που μετέφερε στην Ολλανδία. Για αυτό το σκοπό τα παρέδωσαν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το οποίο αρνήθηκε να τα επιστρέψει όταν τα ζήτησε το Υπουργείο Εσωτερικών. 

Σπηλιά εκκλησάκι των Αγίων Σαράντα στην Ξυλοφάγου

Ένας χώρος με οστά ιπποπόταμων και ελεφάντων βρίσκετε στον κατεχόμενο Κορμακίτη με το όνομα δρακοντοβούναρο. Επίσης στα κατεχόμενα λιβερά υπάρχει ακόμα ένας χώρος με οστά ιπποπόταμων και ελεφάντων μέσα σε μάντρα ζώων. Άλλες τοποθεσίες που βρέθηκαν οστά αυτών των ζώων είναι στο κατεχόμενο Δίκομο στην κατεχομένη Κυθρέα και στην Κισσονεργα. Σχεδόν όλοι οι χώροι που αναφερθήκαν πιο πάνω ήταν σπηλιές  (φυσικά καταφύγια) τα όποια σήμερα έχουν κατάρρευση.

Ένας άλλος πολύ σημαντικός χώρος με οστά είναι αυτός που βρίσκετε στην παραλιακή περιοχή ξυλοφάγου που έχουν ανακαλύψει οι ερευνητές Γιώργος και Φανή Κωνσταντίνου. Στην περιοχή αυτή έχουν βρεθεί οστά ιπποπόταμων, ελεφάντων, μοσχογαλής , αρπακτικών πουλιών , χελώνα γλυκού νερού και χελώνα ξηράς. Ο χώρος αυτός δεν έχει συνδεθεί ακόμα με την παρουσία ανθρώπου. Το σημαντικό του χώρου αυτού είναι ότι τα οστά των ελεφάντων είναι πολύ πιο πολλά από αυτά των ιπποπόταμων. Τα οστά των ελεφάντων είναι σπάνια και πάντα υπερτερούσαν κατά πολύ τα οστά των ιπποπόταμων ενώ εδώ συμβαίνει το αντίθετο. Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι χαυλιόδοντες , τα δόντια και τα οστά των ελεφάντων. Τα νέα ευρήματα Επιβεβαιώνουν ότι ο Elephas sp. είναι διαφορετικό είδος από τον Elephas cypriotes. To μέγεθός του είναι σαφώς μεγαλύτερο από τον E. cypriotes.  Ποιά όμως η σχέση του με τον E. cypriotes; Αποτελεί προγονική του μορφή ή όχι; Ποια είναι η ηλικία των ευρημάτων; Χρονολογήσεις για τον E. cypriotes έχουν δείξει ηλικία των ευρημάτων Ανώτερο Πλειστόκαινο. Κατόπιν ενεργειών και έξοδα του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου έχουμε φέρει τον παλαιοντολόγο Γιώργο Ηλιόπουλο του πανεπιστήμιου Πατρών καθώς και την παλαιοντολόγο του μουσείου φυσικής ιστορίας του Λονδίνου Δρ. Victoria Heridge όπου τους υποδείξαμε τον χώρο που βρέθηκαν τα οστά. Κατόπιν των επιστημονικών μετρήσεων των ευρημάτων  έχουν επιβεβαίωση αυτό που πιστεύαν από την αρχή ο Γιώργος και Φανή Κωνσταντίνου , δηλαδή ότι πρόκειται για νέο είδος ελέφαντα με ύψος 1.80 και βάρος περίπου 600 κιλά. Επιστημονικές μέτρησες των ευρημάτων έχει κάνει κατόπιν προσκλήσεως μας και ο David Reese από το πανεπιστήμιο Γέιλ , όπου και αυτός με την σειρά του μας διαβεβαίωσε ότι πρόκειται για νέο είδος ελέφαντα.

 Η ανακοίνωση αυτών των νέων ευρημάτων έγινε σε διεθνές συνέδριο στις 23 Σεπτέμβριου του 2011 στην Carlsberg με τίτλο τα «Παλαιοντολογική Ημερίδα και Έκθεση «Τα Πλειστοκαινικά Θηλαστικά της Κύπρου – Νέα Ευρήματα»». Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στους χώρους του Κυπριακού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, εντός του ζυθοποιείου της Carlsberg, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Προστασίας Φυσικής Κληρονομιάς και Βιοποικιλότητας της Κύπρου και συμμετείχαν διεθνώς γνωστοί και διακεκριμένοι επιστήμονες. 

Οι πρώτοι νεολιθικοί άνθρωποι που εφτασαν στην Κύπρο πριν 11 χιλιάδες χρόνια  

Σε συνεργασία μας με το πανεπιστήμιο Κρήτης έχουμε παραδώσει υλικό από το νέο είδος ελέφαντα για εξαγωγή DNA Η όλη υπόθεση βρίσκετε υπό μελέτη και ελπίζουμε σύντομα να έχουμε τα επιστημονικά πορίσματα που θα δώσουν φως σε ακόμα ένα κομμάτι τις προϊστορίας του τόπου μας. 

Θέλω επίσης να αναφερθώ στον νεολιθικό άνθρωπο που αμέσως μετά από τον αφανισμό των προϊστορικών ζώων της Κύπρου έφερε από της γειτονικές χώρες διάφορα είδη ζώων για εκτροφή. Τα ζώα αυτά είναι ένα είδος άγριων αγελάδων , αίγαγρους , χοίρους , αλεπού , άγρινο, σκύλους, γάτους  και το ελάφι Dama mesopotamica. Μερικά από αυτά είχαν ξεφύγει από τον άνθρωπο και επανήλθαν στην άγρια τους κατάσταση. Τα ζώα αυτά είναι το αγρινο , η αλεπού και πολύ πιθανόν ο λαγός τα όποια υπάρχουν και σήμερα. Επίσης ένα από αυτά είναι και το ελάφι Dama mesopotamica το όποιο υπήρχε στο νησί και εξαφανίστηκε πριν 500 χρόνια λόγο ανελέητου κυνηγιού. 

Οι πρώτοι νεολιθικοί άνθρωποι που εφτασαν στην Κύπρο πριν 11 χιλιάδες χρόνια  

Η προστασία της φυσικής μας κληρονομίας πρέπει να αποτελέσει πολιτική προτεραιότητα διότι η γνώση του παρελθόντος θα αποτελέσει την συνέχεα μας για το μέλλον. Ελπίζω στην ευαισθητοποίηση των αρμοδίων για άμεση προστασία της φυσικής μας κληρονομίας που μέχρι τώρα λεηλατείται από τους ξένους χωρίς κανένα εμπόδιο καθώς όλοι οι χώροι που έχω αναφέρει πιο πάνω δεν τυγχάνουν καμιάς προστασίας. Ελπίζω επίσης σύντομα να δημιουργηθεί ένα τεράστιο κυπριακό μουσείο φυσικής ιστορίας, που με τη συνεργασία και βοήθεια των δικών μας πανεπιστήμιων θα αποκτήσουμε αυτό που χρειάζεται ο τόπος μας. Μπορούν να αξιοποιηθούν δείγματα μοναδικά παγκοσμίως που θα καταστήσουν το μουσείο κέντρο για επιστημονική έρευνα. Οι νέοι μας, μαθητές δημοτικών και γυμνασίων, φοιτητές, τουρίστες καθώς και εκπαιδευτικοί, αλλά και το ευρύτερο κοινό, θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την αξιοθαύμαστη, σπάνια και μοναδική φυσική κληρονομιά του τόπου μας. Μέσα από τη γνώση που θα πάρουν από τα εκθέματα, τις διαλέξεις και τα έντυπα θα μάθουν να αγαπούν και να προστατεύουν τη φυσική μας κληρονομιά και που αυτό σημαίνει πολιτισμός και πρόοδος. Όλα αυτά είναι τεράστιου επιστημονικού ενδιαφέροντος και θα προσελκύσουν πολλούς επιστήμονες από όλον τον κόσμο που με τις μελέτες και τα πορίσματά τους θα δώσουν πολύτιμες πληροφορίες για τον τόπο μας και θα αναδείξουν την Κύπρο σε κέντρο σημαντικού επιστημονικού ενδιαφέροντος. 

Μουσεία φυσικής ιστορίας υπάρχουν σε όλες τις χώρες του κόσμου που αποτελούν πόλο έλξης τουριστών, αλλά και ντόπιων επισκεπτών καθώς και πηγή μάθησης. Ένα κοντινό μας παράδειγμα είναι το μουσείο φυσικής ιστορίας της Κρήτης που λειτουργεί με μεγάλη επιτυχία. Στην Κύπρο έχουμε δύο αξιόλογα μουσεία, στην Αγία Νάπα το μουσείο Θάλασσας του Τορναρίτη - Πιερίδη και το μουσείο «Φώτος Φωτιάδης» στην Carlsberg στα Λατσιά, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό, χρειαζόμαστε ένα εθνικό μουσείο με κρατική στήριξη και ερευνητικά κέντρα.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ο Γιώργος Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1960 στη Λευκωσία και είναι φυσιοδίφης ερευνητής της κυπριακής βιοποικιλότητας. Φωτογράφος και κινηματογραφιστής αγρίας ζωής και πρόεδρος του συνδέσμου προστασίας φυσικής κληρονομίας και βιοποικιλότητας της Κύπρου. Με ακούραστη δράση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσον αφορά το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα του τόπου μας.

Επικοινωνία fanigeorge@hotmail.com

Τηλ. 96376823 



The Creation of the Island of Cyprus – Part B

GEORGE KONSTANTINOU, 17/3/2019

Text, photographs and video: George Konstantinou

This is the continuation of my article from last Sunday, “The Creation of the Island of Cyprus (Part A)”, in which I described how Cyprus was formed, how the first forms of life reached the island, and how the large mammals—the elephants and hippopotamuses—arrived.

These animals, after arriving on the island from neighbouring lands, lived undisturbed in Cyprus for thousands of years, until people began arriving and settling on the island from neighbouring regions approximately 11,000 years ago. At that time, people were hunter-gatherers, meaning that they lived by hunting and gathering food, and it is very possible that they hunted these animals until their final extinction.

So far, approximately 40 sites containing bones of dwarf hippopotamuses and dwarf elephants have been reported in Cyprus, with hippopotamus remains forming the overwhelming majority.

One site containing hippopotamus and elephant bones is located in occupied Kormakitis, at a locality known as Drakontovounaro.

One of the most important sites is located in Ayia Napa and has been partially excavated by the Geological Survey Department of Cyprus in cooperation with the University of Athens. So far, the bones of 180 hippopotamuses and one elephant, as well as those of a species of wild cat, have been discovered. According to estimates by the Geological Survey Department, the site still contains the bones of hundreds of animals.

At first sight, this site appears to have been a natural trap for these animals, since no evidence indicating human presence was found.

Another very important site is located at Aetokremnos, within the Akrotiri Bases. The site was excavated by the American archaeologist Alan Simmons and was considered the oldest site providing evidence of human presence in Cyprus, dating back approximately 10,500 years.

The remains discovered there consisted mainly of bones from approximately 500 hippopotamuses, as well as bones from two elephants. The site has been associated with humans because the bones show evidence of burning and cutting. Tools used by people were also discovered there.

The conclusion was that these prehistoric first inhabitants of Cyprus hunted these prehistoric animals, which appear to have been an important source of food for them.

Many hippopotamus bones have also been discovered in the coastal cave of Agioi Saranta at Xylofagou.

It is important to mention that several sites where the bones of these animals have been found are associated with religion, including this cave. In the past, people who discovered the bones and teeth of these animals assumed that they were the remains of ascetics who had lived and died inside the cave and had therefore become saints.

Icons of saints were placed inside the cave, and the site is used as a church, hence the name Cave of Agioi Saranta. The Church has never accepted these local legends.

Another example where hippopotamus bones became associated with religion is at Agios Georgios, Kyrenia, where the Church of Agios Fanourios was built at the location where the bones were discovered.

People there also collected the bones, believing them to be the remains of saints, ground them into powder and consumed them because they believed they possessed miraculous healing properties.

A few metres from the church is a small cave where the bones were discovered, which is also used as a church.

In other cases, fossils of these animals were believed to be the remains of dragons. This gave rise to place names such as Drakontospilios, Drakontotrypa, Drakontovounaro and Spilia tou Drakou – Dragon’s Cave.

Another site containing hippopotamus bones is located in occupied Akanthou and was partially excavated by the Dutch scientist Paul Sondaar.

Following Professor Sondaar’s death, his university wanted the fossils he had taken to the Netherlands to be returned to Cyprus. For this purpose, they were handed over to the University of Athens, which refused to return them when requested to do so by the Ministry of the Interior.

Another site containing hippopotamus and elephant bones is located at Drakontovounaro in occupied Kormakitis.

There is also another site containing hippopotamus and elephant bones inside an animal enclosure at occupied Livera. Other locations where bones of these animals have been found include occupied Dikomo, occupied Kythrea, and Kissonerga.

Almost all the sites mentioned above were caves—natural shelters—which have now collapsed.

Another extremely important site containing bones is located in the coastal area of Xylofagou and was discovered by researchers George and Fani Konstantinou.

Bones of hippopotamuses, elephants, shrews, birds of prey, freshwater turtles and land tortoises have been discovered in this area. The site has not yet been associated with human presence.

What makes this site particularly important is that elephant bones are considerably more numerous than hippopotamus bones. Elephant remains are rare, and at other sites hippopotamus bones have always greatly outnumbered elephant remains, whereas here the opposite is true.

The tusks, teeth and bones of the elephants are of particular scientific interest. The new findings confirm that Elephas sp. represents a different species from Elephas cypriotes. Its size is clearly larger than that of E. cypriotes.

But what is its relationship with E. cypriotes? Is it an ancestral form or not? What is the age of the remains? Dating of E. cypriotes remains has indicated an Upper Pleistocene age.

Through the efforts and at the expense of the Cyprus Natural Heritage and Biodiversity Protection Association, we brought palaeontologist George Iliopoulos of the University of Patras, as well as Dr Victoria Herridge, palaeontologist at the Natural History Museum in London, and showed them the site where the bones had been discovered.

Following scientific measurements of the finds, they confirmed what George and Fani Konstantinou had believed from the beginning: that this was a new species of elephant, approximately 1.80 metres high and weighing around 600 kilograms.

At our invitation, David Reese of Yale University also carried out scientific measurements of the remains and likewise assured us that they represented a new species of elephant.

The announcement of these new discoveries was made at an international conference on 23 September 2011 at Carlsberg, entitled “Palaeontological Conference and Exhibition: The Pleistocene Mammals of Cyprus – New Findings.”

The conference took place at the Cyprus Museum of Natural History, within the Carlsberg brewery premises, in cooperation with the Cyprus Natural Heritage and Biodiversity Protection Association, and was attended by internationally known and distinguished scientists.

In cooperation with the University of Crete, we have provided material from the new elephant species for DNA extraction. The entire matter remains under study, and we hope that we will soon have scientific results that will shed light on yet another part of the prehistory of our island.

I would also like to refer to the Neolithic people who, immediately after the disappearance of Cyprus’s prehistoric animals, brought various animal species from neighbouring regions for breeding.

These animals included a species of wild cattle, goats, pigs, foxes, mouflon, dogs, cats and the deer Dama mesopotamica.

Some of these animals escaped from human control and returned to a wild state. These include the mouflon and fox, and very possibly the hare, which still exist today.

Another was the deer Dama mesopotamica, which lived on the island but became extinct approximately 500 years ago due to relentless hunting.

The protection of our natural heritage must become a political priority, because knowledge of our past will form the foundation of our future.

I hope that the responsible authorities will become aware of the need for the immediate protection of our natural heritage, which until now has been plundered by foreigners without any obstacle, since none of the sites I have mentioned above receives any protection.

I also hope that a major Cyprus Museum of Natural History will soon be created. With the cooperation and assistance of our universities, we can acquire what our country needs.

Unique specimens of worldwide importance could be utilised, making the museum a centre for scientific research. Our young people—primary and secondary school pupils, university students—as well as tourists, educators and the wider public would have the opportunity to discover the remarkable, rare and unique natural heritage of our country.

Through the knowledge gained from the exhibits, lectures and publications, they would learn to love and protect our natural heritage, and this represents culture and progress.

All of this is of enormous scientific interest and would attract many scientists from around the world. Through their studies and findings, they would provide valuable information about our country and establish Cyprus as a centre of significant scientific interest.

Natural history museums exist in countries throughout the world and serve as attractions for tourists and local visitors, as well as centres of learning.

A nearby example is the Natural History Museum of Crete, which operates very successfully.

In Cyprus, we have two notable museums: the Thalassa Museum of Tornaritis-Pierides in Ayia Napa and the “Photos Photiades” Museum at Carlsberg in Latsia. However, this is not enough. We need a national museum with state support and research centres.

GEORGE KONSTANTINOU

George Konstantinou was born in 1960 in Nicosia and is a naturalist and researcher of Cypriot biodiversity. He is a wildlife photographer and filmmaker and President of the Cyprus Natural Heritage and Biodiversity Protection Association. He is highly active on social media regarding the environment and biodiversity of Cyprus.

Contact: fanigeorge@hotmail.com

Tel.: 96376823

1 comment:

  1. Thank you for sparking this important conversation. I look forward to reading more about your insights and experiences in future posts!
    if you need any help regarding your router please get in touch with us we are open 24*7
    https://routersetuphelp.com/steps-to-setup-xfinity-home-with-ring-doorbell-and-chime/

    ReplyDelete