See also
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Φωτογραφίες: Κώστας Κωνσταντίνου – Αγία Τριάδα, Πρωταράς, 14/9/2016 – βάθος 3 m
Upeneus pori – ξενικό είδος στην Κύπρο
Το Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989 είναι θαλάσσιο ψάρι της οικογένειας Mullidae, της οικογένειας δηλαδή των goatfishes. Δεν είναι αυτόχθονο είδος της Κύπρου ή της Μεσογείου. Είναι ξενικό Λεσσεψιανό είδος, το οποίο προέρχεται από την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και του δυτικού Ινδικού Ωκεανού και εξαπλώθηκε στην ανατολική Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της λεγόμενης Λεσσεψιανής μετανάστευσης, δηλαδή της μετακίνησης θαλάσσιων οργανισμών από την Ερυθρά Θάλασσα προς τη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Η γεωγραφική θέση της Κύπρου στην ανατολική Μεσόγειο την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη στην άφιξη και εγκατάσταση τέτοιων ειδών.
Ταξινομία
Βασίλειο: Animalia
Συνομοταξία: Chordata
Κλάση: Actinopterygii
Οικογένεια: Mullidae
Γένος: Upeneus
Είδος: Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989
Το είδος περιγράφηκε επιστημονικά το 1989 από τους Adam Ben-Tuvia και Daniel Golani. Η τυπική τοποθεσία του είδους βρίσκεται στο Eilat του Ισραήλ, στον Κόλπο της Άκαμπα, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ταξινομική ιστορία
Πριν από την περιγραφή του Upeneus pori, τα άτομα από την Ερυθρά Θάλασσα και την ανατολική Μεσόγειο αποδίδονταν συχνά στο Upeneus asymmetricus Lachner, 1954, είδος που είχε περιγραφεί από τις Φιλιππίνες.
Οι Ben-Tuvia και Golani μελέτησαν τις διαφορές μεταξύ των πληθυσμών και το 1989 αναγνώρισαν τα άτομα της Ερυθράς Θάλασσας και της ανατολικής Μεσογείου ως διαφορετικό είδος, το οποίο περιέγραψαν ως Upeneus pori.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική και για την ερμηνεία παλαιότερων μεσογειακών καταγραφών, καθώς ορισμένες αναφορές με το όνομα U. asymmetricus αφορούσαν στην πραγματικότητα το U. pori.
Περιγραφή
Το σώμα είναι επιμήκες, σχεδόν κυλινδρικό στο πρόσθιο τμήμα και περισσότερο πλευρικά πεπλατυσμένο προς τα πίσω.
Όπως και τα άλλα μέλη της οικογένειας Mullidae, διαθέτει ένα ζεύγος χαρακτηριστικών γενειακών βαρβιδίων κάτω από το πηγούνι. Τα ευαίσθητα αυτά όργανα χρησιμοποιούνται κατά την αναζήτηση τροφής στον πυθμένα.
Διαθέτει δύο σαφώς διαχωρισμένα ραχιαία πτερύγια. Το πρώτο έχει επτά άκανθες. Το ουραίο πτερύγιο είναι έντονα διχαλωτό.
Ο χρωματισμός της ράχης και των πλευρών είναι καστανός έως κοκκινωπός με κηλίδες, ενώ η κοιλιακή περιοχή είναι πιο ανοιχτόχρωμη έως υπόλευκη. Χαρακτηριστικές εγκάρσιες κοκκινωπές-καστανές ζώνες εμφανίζονται στους λοβούς του ουραίου πτερυγίου.
Μέγεθος
Σύμφωνα με το CIESM Atlas of Exotic Fishes, τα άτομα έχουν συνήθως μήκος περίπου 5–14 cm, ενώ μπορούν να φθάσουν περίπου τα 17 cm.
Διατροφή
Τα βαρβίδια κάτω από το πηγούνι επιτρέπουν στο ψάρι να εξερευνά το ίζημα αναζητώντας μικρούς βενθικούς οργανισμούς. Όπως συμβαίνει γενικότερα στα goatfishes, η αναζήτηση τροφής πραγματοποιείται σε στενή σχέση με τον πυθμένα.
Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να προκαλεί χαρακτηριστική αναμόχλευση της άμμου καθώς το ψάρι κινείται και εξετάζει το υπόστρωμα.
Φυσική εξάπλωση
Η φυσική εξάπλωση του Upeneus pori βρίσκεται στον δυτικό Ινδικό Ωκεανό, από την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Κόλπο του Ομάν.
Η παρουσία του στη Μεσόγειο είναι δευτερογενής και αποτέλεσμα ανθρώπινης μεταβολής της θαλάσσιας γεωγραφίας μέσω της διάνοιξης της Διώρυγας του Σουέζ.
Λεσσεψιανή μετανάστευση
Μετά τη διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ το 1869 δημιουργήθηκε άμεση θαλάσσια σύνδεση μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και της Μεσογείου. Έκτοτε μεγάλος αριθμός οργανισμών ινδοειρηνικής και ερυθροθαλάσσιας προέλευσης έχει εισέλθει στη Μεσόγειο.
Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως Λεσσεψιανή μετανάστευση, από τον Ferdinand de Lesseps, ο οποίος συνδέθηκε με την κατασκευή της Διώρυγας.
Το Upeneus pori συγκαταλέγεται στα ψάρια που ακολούθησαν αυτή την οδό και εγκαταστάθηκαν στην ανατολική Μεσόγειο.
Εξάπλωση στη Μεσόγειο
Μετά την είσοδό του στη Μεσόγειο, το είδος εξαπλώθηκε σε μεγάλο μέρος της ανατολικής λεκάνης. Έχει καταγραφεί μεταξύ άλλων στις ακτές του Ισραήλ, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Λιβύης, της Τυνησίας, της Κύπρου και του Αιγαίου.
Η συνεχής παρουσία και η γεωγραφική επέκταση των καταγραφών δείχνουν ότι δεν πρόκειται απλώς για περιστασιακά άτομα που εισέρχονται από τη Διώρυγα του Σουέζ, αλλά για ξενικό είδος που έχει εγκατασταθεί στην ανατολική Μεσόγειο.
Πρώτη καταγραφή στην Κύπρο
Η πρώτη επιστημονικά τεκμηριωμένη καταγραφή του Upeneus pori στην Κύπρο έγινε την 1η Ιουνίου 2004.
Το δείγμα προερχόταν από περιοχή της Λεμεσού, σε βάθος 13 m, πάνω από βραχώδες υπόστρωμα. Είχε τυπικό μήκος 11,3 cm.
Η καταγραφή δημοσιεύθηκε από τους Tzomos και συνεργάτες και αναγνωρίστηκε ως η πρώτη καταγραφή του είδους από την Κύπρο.
Παρουσία στην Κύπρο
Μεταγενέστερες έρευνες απέδειξαν ότι το είδος είχε πλέον ευρύτερη παρουσία στα κυπριακά νερά.
Σε έρευνα του 2014 καταγράφηκαν δείγματα:
Βόρεια της Αγίας Τριάδας: 11/9/2014, βάθος 3 m
Ορμήδεια: 12/9/2014, βάθος 3 m
Περνέρα: 15/9/2014, βάθος 1 m
Κατά την ίδια έρευνα το Upeneus pori παρατηρούνταν συχνά σε πολύ ρηχά νερά, περίπου 0,5–4 m, πάνω από καθαρό, λεπτό αμμώδες υπόστρωμα.
Οι παρατηρήσεις αυτές αποτελούν ισχυρή ένδειξη εγκατεστημένης παρουσίας του είδους στην Κύπρο.
Καταγραφή στην Αγία Τριάδα το 2016
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης τραβήχτηκαν από τον Κώστα Κωνσταντίνου στην Αγία Τριάδα, Πρωταρά, στις 14 Σεπτεμβρίου 2016, σε βάθος περίπου 3 μέτρων.
Η παρατήρηση είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική για το ενδιαίτημα του είδους στην Κύπρο, καθώς επιστημονικές έρευνες στην ίδια ευρύτερη περιοχή είχαν ήδη καταγράψει το U. pori σε πολύ ρηχά νερά.
Οικολογική σημασία ως ξενικό είδος
Η παρουσία του Upeneus pori αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης αλλαγής στη θαλάσσια πανίδα της ανατολικής Μεσογείου.
Η Κύπρος βρίσκεται σχετικά κοντά στη βασική οδό εισόδου των Λεσσεψιανών οργανισμών και έχει δεχθεί μεγάλο αριθμό ξενικών θαλάσσιων ειδών.
Η καταγραφή της εξάπλωσης ειδών όπως το U. pori είναι σημαντική για την παρακολούθηση των αλλαγών στη σύνθεση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων της Κύπρου και ολόκληρης της ανατολικής Μεσογείου.
Στοιχεία είδους
Επιστημονική ονομασία: Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989
Αγγλική κοινή ονομασία: Por’s goatfish
Οικογένεια: Mullidae
Κατάσταση στην Κύπρο: Ξενικό, μη αυτόχθονο είδος
Βιογεωγραφική κατηγορία: Λεσσεψιανός μετανάστης
Φυσική εξάπλωση: Δυτικός Ινδικός Ωκεανός, Ερυθρά Θάλασσα έως Κόλπος του Ομάν
Οδός εισόδου στη Μεσόγειο: Διώρυγα του Σουέζ
Πρώτη επιστημονικά τεκμηριωμένη καταγραφή στην Κύπρο: 1/6/2004
Περιοχή πρώτης καταγραφής στην Κύπρο: Λεμεσός
Βάθος πρώτης καταγραφής: 13 m
Τυπικό μήκος πρώτου κυπριακού δείγματος: 11,3 cm
Τυπικό ενδιαίτημα σε κυπριακές καταγραφές: Πολύ ρηχά νερά, συχνά πάνω από λεπτή καθαρή άμμο
Συνήθης μέγεθος: περίπου 5–14 cm
Μέγιστο αναφερόμενο μέγεθος: περίπου 17 cm
Φωτογράφος: Κώστας Κωνσταντίνου
Ημερομηνία φωτογραφιών: 14/9/2016
Τοποθεσία φωτογραφιών: Αγία Τριάδα, Πρωταράς, Κύπρος
Βάθος φωτογραφιών: 3 m
Πηγές
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989 – Cyprus. Αρχική ανάρτηση και στοιχεία φωτογραφικής καταγραφής.
Biodiversity of Cyprus – Upeneus pori
Ben-Tuvia, A. & Golani, D. (1989). A new species of goatfish (Mullidae) of the genus Upeneus from the Red Sea and the Eastern Mediterranean. Israel Journal of Zoology 36: 103–112. Πρωτότυπη επιστημονική περιγραφή του είδους.
CIESM Atlas of Exotic Fishes in the Mediterranean – Upeneus pori. Μορφολογία, διάκριση, εξάπλωση και παρουσία στη Μεσόγειο.
Tzomos et al. – New records and range expansion of Lessepsian migrants in the Levantine and Aegean Seas. Πρώτη επιστημονική καταγραφή του U. pori στην Κύπρο από τη Λεμεσό το 2004.
Iglésias, S.P. & Frotté, L. – Alien marine fishes in Cyprus: update and new records. Καταγραφές του U. pori από Αγία Τριάδα, Ορμήδεια και Περνέρα και στοιχεία για το ενδιαίτημά του στα κυπριακά νερά.
Eschmeyer's Catalog of Fishes – Upeneus pori. Ταξινομική εγκυρότητα και στοιχεία της αρχικής περιγραφής.
TEXT: GEORGE KONSTANTINOU
PHOTOS: COSTAS CONSTANTINOU – AGIA TRIADA, PROTARAS, 14 SEPTEMBER 2016 – DEPTH 3 m
Upeneus pori – an alien species in Cyprus
Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989 is a marine fish belonging to the family Mullidae, the goatfishes. It is not native to Cyprus or to the Mediterranean. It is an alien Lessepsian species, originating from the Red Sea and western Indian Ocean and having entered the eastern Mediterranean through the Suez Canal.
It is a characteristic example of Lessepsian migration, the movement of marine organisms from the Red Sea into the Mediterranean through the Suez Canal. Cyprus, because of its geographical position in the eastern Mediterranean, is particularly exposed to the arrival and establishment of such species.
Taxonomy
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Actinopterygii
Family: Mullidae
Genus: Upeneus
Species: Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989
The species was scientifically described in 1989 by Adam Ben-Tuvia and Daniel Golani. Its type locality is Eilat, Israel, in the Gulf of Aqaba, Red Sea.
Taxonomic history
Before Upeneus pori was formally described, specimens from the Red Sea and eastern Mediterranean were frequently identified as Upeneus asymmetricus Lachner, 1954, a species originally described from the Philippine Islands.
Ben-Tuvia and Golani examined the differences between these populations and in 1989 recognised the Red Sea and eastern Mediterranean fish as a distinct species, which they described as Upeneus pori.
This distinction is important when interpreting older Mediterranean records because some reports published under the name U. asymmetricus actually represented U. pori.
Description
The body is elongated, subcylindrical anteriorly and more compressed posteriorly.
As in other members of the Mullidae, a characteristic pair of sensory barbels is present beneath the chin. These sensitive organs are used to locate prey in or on the seabed.
There are two clearly separated dorsal fins, with seven spines in the first dorsal fin. The caudal fin is deeply forked.
The back and sides are generally mottled brown to reddish, while the belly is paler or whitish. Distinctive reddish-brown transverse bars occur on the lobes of the caudal fin.
Size
According to the CIESM Atlas of Exotic Fishes, individuals are commonly about 5–14 cm long and may reach approximately 17 cm.
Feeding
The barbels beneath the chin allow the fish to investigate bottom sediments for small benthic organisms. As is characteristic of goatfishes, feeding activity is closely associated with the seabed.
This behaviour can produce conspicuous disturbance of the sand as the fish moves across and probes the substrate.
Native distribution
The native distribution of Upeneus pori lies in the western Indian Ocean, extending from the Red Sea to the Gulf of Oman.
Its Mediterranean occurrence is secondary and resulted from the artificial marine connection created by the Suez Canal.
Lessepsian migration
Following the opening of the Suez Canal in 1869, a direct marine connection was established between the Red Sea and Mediterranean Sea. Since then, numerous species of Indo-Pacific and Red Sea origin have entered the Mediterranean.
This process is known as Lessepsian migration, after Ferdinand de Lesseps, who was associated with the construction of the canal.
Upeneus pori is among the fishes that followed this route and became established in the eastern Mediterranean.
Distribution in the Mediterranean
Following its entry into the Mediterranean, the species spread through much of the eastern basin. It has been recorded from the coasts of Israel, Turkey, Egypt, Libya, Tunisia, Cyprus and the Aegean Sea, among other areas.
Its continuing presence and geographical expansion demonstrate that it is not simply represented by occasional individuals entering through the Suez Canal, but is an established alien species in the eastern Mediterranean.
First record in Cyprus
The first scientifically documented record of Upeneus pori from Cyprus was made on 1 June 2004.
The specimen was collected in the Limassol area, at a depth of 13 m over rocky substrate. Its standard length was 11.3 cm.
The record was subsequently published by Tzomos and colleagues and identified as the first record of the species from Cyprus.
Presence in Cyprus
Subsequent surveys demonstrated that the species had developed a wider presence in Cypriot waters.
During a 2014 survey, specimens were recorded at:
North of Agia Triada: 11 September 2014, 3 m depth
Ormideia: 12 September 2014, 3 m depth
Pernera: 15 September 2014, 1 m depth
During the same survey, Upeneus pori was commonly observed in very shallow waters of approximately 0.5–4 m, particularly over clean, fine-sand substrates.
These observations provide strong evidence of an established presence of the species in Cyprus.
Agia Triada record in 2016
The photographs accompanying this article were taken by Costas Constantinou at Agia Triada, Protaras, on 14 September 2016, at a depth of approximately 3 metres.
This observation is particularly characteristic of the habitat used by the species in Cyprus, since scientific surveys in the same wider area had already recorded U. pori in very shallow waters.
Ecological significance as an alien species
The presence of Upeneus pori forms part of a much wider transformation of the marine fauna of the eastern Mediterranean.
Cyprus lies relatively close to the principal route through which Lessepsian organisms enter the Mediterranean and has consequently received numerous alien marine species.
Documenting the distribution and expansion of species such as U. pori is important for monitoring changes in the composition of the marine ecosystems of Cyprus and the wider eastern Mediterranean.
Species details
Scientific name: Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989
English common name: Por’s goatfish
Family: Mullidae
Status in Cyprus: Alien, non-native species
Biogeographical category: Lessepsian migrant
Native distribution: Western Indian Ocean, Red Sea to Gulf of Oman
Pathway into the Mediterranean: Suez Canal
First scientifically documented record in Cyprus: 1 June 2004
Location of first Cyprus record: Limassol
Depth of first record: 13 m
Standard length of first Cyprus specimen: 11.3 cm
Typical habitat in Cyprus records: Very shallow water, frequently over clean fine-sand substrates
Common size: approximately 5–14 cm
Maximum reported size: approximately 17 cm
Photographer: Costas Constantinou
Date of photographs: 14 September 2016
Photograph location: Agia Triada, Protaras, Cyprus
Photograph depth: 3 m
Sources
Biodiversity of Cyprus by George Konstantinou – Upeneus pori Ben-Tuvia & Golani, 1989 – Cyprus. Original post and photographic record.
Ben-Tuvia, A. & Golani, D. (1989). A new species of goatfish (Mullidae) of the genus Upeneus from the Red Sea and the Eastern Mediterranean. Israel Journal of Zoology 36: 103–112.
CIESM Atlas of Exotic Fishes in the Mediterranean – Upeneus pori.
Tzomos et al. – New records and range expansion of Lessepsian migrants in the Levantine and Aegean Seas. First scientific record of U. pori from Cyprus.
Iglésias, S.P. & Frotté, L. – Alien marine fishes in Cyprus: update and new records. Records and habitat observations from Cyprus.
Eschmeyer's Catalog of Fishes – Upeneus pori.
No comments:
Post a Comment