Η πανέμορφη Φραγκολίνα της Κύπρου - Του Γιώργου Κωνσταντίνου - Εφημερίδα πολίτης 3/2/2020 - The Beautiful Black Francolin of Cyprus

 See also

All about Cyprus - Όλα για την Κύπρο.

 Άρθρα του Γιώργου Κωνσταντίνου (162) στην εφημερίδα Πολίτης – George    Konstantinou Articles at Politis newspaper from 24/9/2017 – 1/11/2020

Black Francolin ( Francolinus francolinus ) (Linnaeus, 1766) Φραγκολίνα, Αυτοτζινάρα ή κοστέσσερα πεθερά

 List of Birds of Cyprus - Κατάλογος πουλιών της Κύπρου

Below in English

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 3/2/2020

Κείμενο, φωτογραφίa, βίντεο του Γιώργου Κωνσταντίνου

Η Φραγκολίνα είναι ένα από τα πιο όμορφα πουλιά που συναντούμε στην Κύπρο. Πρόκειται για ένα από τα πιο κατατρεγμένα πουλιά στην Κύπρο καθώς συγκαταλέγεται δυστυχώς στα κύρια θηρεύσιμα είδη της Κύπρου και κυνηγιέται ανελέητα και με μανία από σαράντα χιλιάδες κυνηγούς. Στην Κύπρο τη συναντούμε, κυρίως σε πεδινές αλλά και σε μερικές ημιορεινές περιοχές. Συνήθως συχνάζει σε καλλιεργημένες εκτάσεις με ύπαρξη νερών. 

Το κοινό και επιστημονικό της όνομα είναι Black Francolin - Francolinus francolinus (Linnaeus, 1766) Μαύρος φραγκολίνος, Φραγκολίνα, Αυτοτζινάρα ή κοστέσσερα πεθερά (στα κυπριακά) και ανήκει στην πολύ μεγάλη οικογένεια των Φασιανιδών (Phasianidae) και στην τάξη των ορνιθόμορφων. Στην Κύπρο από αυτή την οικογένεια συναντούμε ακόμα δυο είδη που είναι το ορτύκι και η πέρδικα και επίσης ανήκουν στα κύρια θηρεύσιμα είδη της Κύπρου. Το γένος Francolinus περιλαμβάνει συνολικά πέντε διαφορετικά είδη πουλιών, αλλά στην Κύπρο συναντούμε μόνο τη Φραγκολίνα.

Την  Φραγκολίνα εκτός από την Κύπρο την συναντούμε σε αρκετές ασιατικές χώρες και δεν είναι αποδημητικό πουλί. Η ύπαρξη της στην Κύπρο πολύ πιθανών να οφείλετε στην μεταφορά της από τους νεολιθικούς ανθρώπους πριν αρκετές χιλιάδες χρόνια. Να σημειώσω ότι η Κύπρος είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που φιλοξενεί το είδος αυτό και πολλοί παρατηρητές πτηνών έρχονται ειδικά στην Κύπρο για να δουν και να φωτογραφίσουν το είδος αυτό.

Παλιά η Φραγκολίνα ήταν σπάνιο είδος για την Κύπρο καθώς την συναντούσαμε μόνο σε δυο μικρές περιοχές του νησιού, η μια στην Πάφο και η άλλη στην Καρπασία. Η τεράστια άνοδος του πληθυσμού της τα τελευταία 20 χρόνια οφείλετε στις νεκρές ζώνες όπου τα πουλιά εισήλθαν από την μεριά των κατεχομένων και αναπαρήχθησαν χωρίς καμία ενόχλησή. Το 2000 οι Φραγκολίνες άρχισαν να περνούν στις ελεύθερες περιοχές και συγκεκριμένα από την νεκρά ζώνη στο Γέρι,   όπου και ήταν η πρώτη φορά που είδα το πουλί αυτό. Αυτή ήταν η αρχή για να εξαπλωθούν σχεδόν σε ολόκληρη την Κύπρο. Η Φραγκολίνα βρίσκετε στον κόκκινο κατάλογο της IUCN με τα απειλούμενα είδη του πλανήτη και πολύ κακός επιτρέπετε το κυνήγι της στην Κύπρο.

Ευτυχώς είναι δύσκολα θηράματα καθώς τα πουλιά αυτά έχουν κρυπτική συμπεριφορά και δεν πετάγονται εύκολα, αλλά μένουν κρυμμένα σε πυκνά καλάμια και πυκνή βλάστηση και με το τέλειο καμουφλάζ που διαθέτουν είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν.

Χαρακτηριστικό είναι το δυνατό κάλεσμα του αρσενικού που ακούμε συνήθως νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα κυρίως την αναπαραγωγική περίοδο, και που με αυτό τον τρόπο  κατοχυρώνει την εδαφική του επικράτεια.

Τρέφεται με μια ποικιλία τροφών, όπως σπόροι, φρέσκα βλαστάρια, χόρτα, ελιές, ώριμα φρούτα που πέφτουν κάτω από τα δέντρα και έντομα. Το καλοκαίρι ψάχνει την τροφή της συνήθως νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα, ενώ τις ζεστές ώρες της ημέρας παραμένει κρυμμένη μέσα σε πυκνή βλάστηση, κάτω από πυκνούς θάμνους και φυλλώματα αναζητώντας δροσιά, ενώ τον χειμώνα κινείται και τρέφεται καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας.

Από τον Φεβρουάριο συναντούμε τα πουλιά ανά δύο ζευγαρωμένα καθώς πλησιάζει η περίοδος ωοτοκίας. Γεννούν νωρίς την άνοιξη από τον Μάρτιο μέχρι τον Μάιο, από έξι μέχρι δώδεκα πρασινωπά αβγά, στο έδαφος σε φωλιές που φτιάχνουν με λίγα ξερά χόρτα και φτερά, μέσα σε πυκνά χόρτα και κάτω από θάμνους. Κατά την περίοδο ωοτοκίας τα πουλιά έχουν τον δικό τους χώρο και το αρσενικό προστατεύει την περιοχή του δίνοντας σκληρές μάχες με τα άλλα αρσενικά που θα την παραβιάσουν.

Η επώαση γίνετε από το θηλυκό και διαρκεί περίπου είκοσι μέρες, και τα μικρά μερικές ώρες μετά την εκκόλαψη είναι έτοιμα να ακολουθήσουν τη μητέρα τους. Κατά τις πρώτες βδομάδες της ζωής τους τα μικρά έχουν ανάγκη από τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη για την ανάπτυξή τους και για αυτό τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με διάφορα έντομα και σκουλήκια. Μπορούμε να παρατηρήσουμε τη μητέρα τους να σκαλίζει το έδαφος για να αποκαλυφθούν διάφορα έντομα ώστε να τα φάνε τα μικρά.

Πολύ εντυπωσιακή είναι η συμπεριφορά των μικρών σε περίπτωση που εμφανίζεται κίνδυνος. Στα μικρά γίνεται κάτι σαν έκρηξη και σε κλάσματα δευτερολέπτου εξαφανίζονται κάπου κοντά, γίνονται ένα με χόρτα και πέτρες και είναι εξαιρετικά δύσκολο να τα εντοπίσεις,  Όταν ο κίνδυνος περάσει, η μητέρα με ένα χαρακτηριστικό κλάμα καλεί τα μικρά να μαζευτούν ξανά κοντά της.

Τα μικρά σε ηλικία μιας βδομάδας μπορούν να κάνουν μικρά πετάγματα σε περίπτωση κινδύνου. Μένουν με τους γονείς τους μέχρι και το φθινόπωρο, και τον χειμώνα παίρνουν τον δικό τους δρόμο για να αναπαραχθούν την άνοιξη.

Η Φραγκολίνα έχει πολλούς εχθρούς, με κυριότερους τον άνθρωπο και την αλεπού που αποτελεί μάστιγα τα τελευταία χρόνια με την υπερβολική αύξηση του πληθυσμού της και κατασπαράσσει αβγά και νεοσσούς καθώς βρίσκονται στο έδαφος. Επίσης κινδυνεύουν κυρίως τα νεαρά πουλιά από αρπαχτικά πουλιά, τα φίδια και την ποντίκα. Φυσικά όλα αυτά είναι μέρος της τροφικής αλυσίδας που βοηθά να διατηρούνται οι ισορροπίες της φύσης.

Οι κακές καιρικές συνθήκες κάποτε με ισχυρές βροχοπτώσεις και χαλαζοπτώσεις οδηγούν σε μεγάλες καταστροφές αβγών και νεοσσών των Φραγκολίνων αλλά και όλων των πουλιών.

Μεγάλη καταστροφή στις φωλιές και στα νεαρά πουλιά προκαλεί ο θερισμός των σπαρτών καθώς γίνεται την εποχή αναπαραγωγής των πουλιών, καθώς οι Φραγκολίνες αρέσκονται να φτιάχνουν τις φωλιές τους μέσα στα σπαρτά. Μεγάλες καταστροφές επίσης υφίστανται και οι πέρδικες από τον θερισμό των σπαρτών, καθώς τα πουλιά αυτά έχουν τις ίδιες συνήθειες με τις Φραγκολίνες.

Οι λαθροκυνηγοί και η μη τήρηση του κότα σε περιόδους κυνηγιού έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση του πληθυσμού των Φραγκολίνων. Ευτυχώς, τώρα με τις αυστηρότατες ποινές που επιβάλλει στους λαθροθήρες η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας η λαθροθηρία έχει μειωθεί σημαντικά.

Η εκπαίδευση των κυνηγετικών σκυλιών στους αγρούς την εποχή αναπαραγωγής των Φραγκολίνων έχει καταστρεπτικές συνέπειες σε αβγά, νεοσσούς και γενικά σε όλη την πανίδα του τόπου μας.

Ας σεβαστούμε και ας προστατεύσουμε αυτό το περήφανο και πανέμορφο πουλί για να το χαιρόμαστε για πάντα εμείς και οι επόμενες γενιές και να ακούμε κλάμα της να αντιλαλεί στους κάμπους μας.

The Beautiful Black Francolin of Cyprus

By George Konstantinou – Politis Newspaper, 3 February 2020

GEORGE KONSTANTINOU, 3 February 2020

Text, photographs and video by George Konstantinou

The Black Francolin is one of the most beautiful birds found in Cyprus. Unfortunately, it is also one of the most heavily persecuted birds on the island, as it is included among Cyprus’s principal game species and is relentlessly and enthusiastically hunted by forty thousand hunters. In Cyprus, it is found mainly in lowland areas, although it also occurs in some semi-mountainous regions. It usually frequents cultivated land where water is available.

Its common and scientific names are Black Francolin – Francolinus francolinus (Linnaeus, 1766). In Greek and the Cypriot dialect, it is known as Μαύρος φραγκολίνος, Φραγκολίνα, Αυτοτζινάρα or κοστέσσερα πεθερά. It belongs to the very large pheasant family, Phasianidae, and to the order Galliformes. Two other members of this family occur in Cyprus: the Common Quail and the Chukar Partridge. Both are also among the principal game species of Cyprus. The genus Francolinus comprises five different bird species, but the Black Francolin is the only one found in Cyprus.

Outside Cyprus, the Black Francolin occurs in several Asian countries and is not a migratory bird. Its presence in Cyprus is very likely due to its introduction by Neolithic people several thousand years ago. It should be noted that Cyprus is the only European country hosting this species, and many birdwatchers travel specifically to Cyprus to see and photograph it.

In the past, the Black Francolin was rare in Cyprus and occurred in only two small areas of the island: one in Paphos and the other on the Karpasia Peninsula. The enormous increase in its population over the last twenty years is attributable to the buffer zones, which the birds entered from the occupied areas and where they reproduced without disturbance. In 2000, Black Francolins began crossing into the government-controlled areas, specifically from the buffer zone at Geri, where I saw this bird for the first time. This marked the beginning of their spread across almost the whole of Cyprus. The Black Francolin is included on the IUCN Red List, and it is very unfortunate that its hunting is permitted in Cyprus.

Fortunately, these birds are difficult quarry because they exhibit secretive behaviour and do not flush easily. Instead, they remain concealed among dense reeds and thick vegetation. Combined with their excellent camouflage, this makes them extremely difficult to detect.

The male’s powerful call is especially distinctive. It is usually heard early in the morning and late in the afternoon, particularly during the breeding season, and is used to proclaim and defend its territory.

The Black Francolin feeds on a wide variety of foods, including seeds, fresh shoots, grasses, olives, ripe fruit that has fallen beneath trees, and insects. During summer, it usually searches for food early in the morning and late in the afternoon. During the hottest hours of the day, it remains hidden in dense vegetation or beneath thick shrubs and foliage, seeking relief from the heat. In winter, however, it moves about and feeds throughout the day.

From February onwards, the birds can be seen in pairs as the egg-laying season approaches. They breed in early spring, from March until May, laying between six and twelve greenish eggs. Their nests are constructed on the ground using a small quantity of dry grass and feathers and are concealed among dense grasses or beneath shrubs. During the breeding season, each pair occupies its own territory, and the male protects it by engaging in fierce fights with other males that trespass.

Incubation is carried out by the female and lasts approximately twenty days. Only a few hours after hatching, the chicks are ready to follow their mother. During the first weeks of their lives, the chicks require protein-rich food for their development. For this reason, they feed almost exclusively on various insects and worms. Their mother can be observed scratching the ground to uncover insects for the chicks to eat.

The behaviour of the chicks when danger appears is extremely impressive. It is almost as if an explosion occurs among them: within fractions of a second they disappear into nearby cover, blending perfectly with the grass and stones and becoming exceptionally difficult to locate. Once the danger has passed, the mother uses a characteristic call to summon the chicks back to her.

At one week of age, the chicks are already capable of making short flights when threatened. They remain with their parents until autumn. During winter, they go their separate ways in preparation for breeding the following spring.

The Black Francolin has many enemies, the main ones being humans and foxes. In recent years, the excessive growth of the fox population has become a serious problem, as foxes devour eggs and chicks found on the ground. Young birds are also threatened mainly by birds of prey, snakes and rats. Naturally, all these predators form part of the food chain that helps maintain the balance of nature.

Adverse weather conditions, including occasional heavy rainfall and hailstorms, cause extensive losses of Black Francolin eggs and chicks, as well as those of many other bird species.

The harvesting of cereal crops causes extensive destruction of nests and young birds because it takes place during the breeding season. Black Francolins often choose to construct their nests within cereal fields. Chukar Partridges also suffer heavy losses during harvesting, as they have similar nesting habits.

Poachers and the failure to observe hunting bag limits result in a reduction in the Black Francolin population. Fortunately, poaching has now decreased significantly due to the extremely severe penalties imposed on offenders by the Game and Fauna Service.

The training of hunting dogs in the countryside during the Black Francolin’s breeding season has devastating consequences for eggs, chicks and, more generally, for all the wildlife of our country.

Let us respect and protect this proud and beautiful bird so that we and future generations may enjoy it forever and continue to hear its call echoing across our countryside.