Below in English
Κείμενο, video George Konstantinou
Ένα ασυνήθιστο περιστατικό θήρευσης
Στο βίντεο που κατέγραψα στην Κύπρο βλέπουμε έναν βαλτόβιο βάτραχο (Pelophylax bedriagae) να συλλαμβάνει και να καταπίνει με αξιοσημείωτη ευκολία ανατολικές σφήκες (Vespa orientalis).
Ο βάτραχος παραμένει ακίνητος μέσα ή πολύ κοντά στο νερό και περιμένει τις σφήκες να πλησιάσουν. Μόλις μία σφήκα βρεθεί σε κατάλληλη απόσταση, εκτινάσσεται προς το μέρος της, τη συλλαμβάνει με το στόμα και την καταπίνει γρήγορα. Η ίδια συμπεριφορά επαναλαμβάνεται, δείχνοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μια τυχαία επίθεση σε ένα άγνωστο έντομο.
Ένα επικίνδυνο θήραμα
Η ανατολική σφήκα είναι ένα μεγάλο κοινωνικό υμενόπτερο με ισχυρό κεντρί. Οι εργάτριες και οι βασίλισσες μπορούν να κεντρίσουν επανειλημμένα, καθώς το κεντρί τους δεν παραμένει στο σώμα του αντιπάλου όπως συμβαίνει με τη μέλισσα.
Το κέντρισμά της είναι ιδιαίτερα επώδυνο για τον άνθρωπο και χρησιμεύει ως αποτελεσματικό μέσο άμυνας εναντίον πολλών επίδοξων θηρευτών. Όταν μια ζωντανή σφήκα συλλαμβάνεται μέσα στο στόμα ενός ζώου, θα μπορούσε θεωρητικά να κεντρίσει τους ευαίσθητους ιστούς της στοματικής κοιλότητας πριν καταποθεί.
Παρά τον κίνδυνο αυτό, ο βάτραχος του βίντεο επιτίθεται χωρίς εμφανή δισταγμό και καταπίνει τις σφήκες χωρίς να παρουσιάζει ορατή αντίδραση πόνου, τραυματισμό ή αποφυγή μετά την πρώτη σύλληψη.
Ανοσία ή αυξημένη ανθεκτικότητα;
Η συμπεριφορά που καταγράφηκε δημιουργεί ένα πολύ ενδιαφέρον ερώτημα: διαθέτει ο βαλτόβιος βάτραχος κάποια μορφή φυσικής ανθεκτικότητας απέναντι στο δηλητήριο και στο επώδυνο κέντρισμα της ανατολικής σφήκας;
Από το βίντεο δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν οι σφήκες κατάφεραν πράγματι να κεντρίσουν τον βάτραχο μέσα στο στόμα. Δεν μπορούμε επίσης να αποδείξουμε πραγματική «ανοσία», καθώς αυτό θα απαιτούσε ελεγχόμενα πειράματα και φυσιολογικές ή βιοχημικές αναλύσεις.
Η καταγραφή αποδεικνύει, όμως, ότι ο συγκεκριμένος βάτραχος:
- αναγνώριζε τις ανατολικές σφήκες ως τροφή,
- τις συνέλαβε ενώ ήταν ζωντανές,
- τις κατάπιε γρήγορα και επανειλημμένα,
- δεν έδειξε εμφανή φόβο απέναντι στο κεντρί τους,
- δεν παρουσίασε άμεσα ορατές δυσμενείς επιπτώσεις.
Επομένως, ο επιστημονικά ασφαλέστερος όρος είναι πιθανή αυξημένη ανθεκτικότητα ή ανοχή και όχι αποδεδειγμένη ανοσία. Δεν αποκλείεται, επίσης, ο γρήγορος τρόπος σύλληψης και κατάποσης να περιορίζει τη δυνατότητα της σφήκας να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά το κεντρί της.
Μια παρατήρηση που προηγήθηκε της σχετικής πειραματικής έρευνας
Η συγκεκριμένη παρατήρηση δημοσιεύθηκε στο Biodiversity of Cyprus στις 30 Νοεμβρίου 2019. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε γνωστή πειραματική μελέτη που να εξετάζει άμεσα κατά πόσο οι βάτραχοι μπορούν να υπομένουν τα κεντρίσματα των σφηκών που συλλαμβάνουν.
Το 2025, δηλαδή έξι χρόνια μετά τη δημοσίευση του κυπριακού βίντεο, δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Ecosphere πειραματική μελέτη για ένα διαφορετικό είδος βατράχου, τον Pelophylax nigromaculatus, και τρία διαφορετικά ασιατικά είδη του γένους Vespa.
Στα πειράματα εκείνα οι βάτραχοι επιτέθηκαν στις σφήκες και πολλοί από αυτούς κεντρίστηκαν επανειλημμένα μέσα στο στόμα ή ακόμη και κοντά στα μάτια. Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι κατάφεραν να τις καταπιούν χωρίς να παρουσιάσουν εμφανή βλάβη. Οι ερευνητές χαρακτήρισαν το φαινόμενο ως υψηλή ανοχή στα δηλητηριώδη και επώδυνα κεντρίσματα.
Η μελέτη δεν αφορούσε τον βαλτόβιο βάτραχο της Κύπρου ούτε την ανατολική σφήκα. Τα αποτελέσματά της, όμως, ενισχύουν την ερμηνεία ότι ορισμένοι βάτραχοι του γένους Pelophylax ενδέχεται να διαθέτουν σημαντική ανθεκτικότητα στα κεντρίσματα μεγάλων σφηκών.
Πιθανές εξηγήσεις
Δεν γνωρίζουμε ακόμη τον ακριβή μηχανισμό που θα μπορούσε να προστατεύει έναν βάτραχο από το κέντρισμα ή το δηλητήριο μιας σφήκας. Αν υπάρχει πραγματική ανθεκτικότητα, πιθανές εξηγήσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν:
- φυσικά ή ανατομικά εμπόδια που δυσκολεύουν τη διείσδυση του κεντριού,
- μειωμένη ευαισθησία των νευρικών υποδοχέων στα συστατικά που προκαλούν πόνο,
- ουσίες στο αίμα ή στους ιστούς που περιορίζουν τη δράση του δηλητηρίου,
- μεγαλύτερη φυσιολογική ανοχή των αμφιβίων σε ορισμένα συστατικά του δηλητηρίου,
- εξαιρετικά γρήγορη ακινητοποίηση και κατάποση του εντόμου πριν αυτό προλάβει να αμυνθεί αποτελεσματικά.
Αυτές αποτελούν μόνο επιστημονικές υποθέσεις και όχι αποδεδειγμένες εξηγήσεις για το περιστατικό της Κύπρου.
Η σημασία της καταγραφής
Το βίντεο αποτελεί σημαντική επιτόπια καταγραφή μιας ασυνήθιστης αλληλεπίδρασης μεταξύ δύο κυπριακών ειδών. Δείχνει ότι η ανατολική σφήκα, παρά το ισχυρό αμυντικό της όπλο, μπορεί να αποτελέσει λεία του βαλτόβιου βατράχου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι δεν καταγράφηκε απλώς το υπόλειμμα μιας σφήκας στο στομάχι ενός βατράχου. Καταγράφηκε ολόκληρη η συμπεριφορά της θήρευσης: η αναμονή, η επίθεση, η σύλληψη και η κατάποση του ζωντανού εντόμου.
Η παρατήρηση δεν αποδεικνύει από μόνη της ανοσία. Αποτελεί, όμως, ισχυρή ένδειξη ότι η σχέση μεταξύ βατράχων και κεντροφόρων εντόμων είναι πιο σύνθετη από όσο πιστεύαμε και αξίζει να μελετηθεί πειραματικά για τα συγκεκριμένα είδη, Pelophylax bedriagae και Vespa orientalis.
Τα είδη που συμμετείχαν στο περιστατικό
- Θηρευτής: Βαλτόβιος βάτραχος – Pelophylax bedriagae
- Θήραμα: Ανατολική σφήκα – Vespa orientalis
- Είδος αλληλεπίδρασης: Θήρευση
- Παρατηρούμενη συμπεριφορά: Επαναλαμβανόμενη σύλληψη και κατάποση ζωντανών σφηκών
- Τόπος καταγραφής: Κύπρος
- Αρχική δημοσίευση: 30 Νοεμβρίου 2019
- Πιθανή ερμηνεία: Αυξημένη ανοχή ή ανθεκτικότητα, η οποία δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί πειραματικά για τα συγκεκριμένα δύο είδη
Βίντεο
Βαλτόβιος βάτραχος εναντίον ανατολικής σφήκας – Κύπρος
Βίντεο: George Konstantinou
Πηγές
- Αρχική καταγραφή – Biodiversity of Cyprus, 30/11/2019
- Sugiura, S. 2025 – Pond frog as a predator of hornet workers: High tolerance to venomous stings
- Kobe University – Fearless frogs feast on deadly hornets
Levant Water Frog Swallowing Oriental Hornets – Pelophylax bedriagae versus Vespa orientalis – Cyprus
Text by George Konstantinou
An unusual predation incident
In the video I recorded in Cyprus, a Levant water frog (Pelophylax bedriagae) can be seen capturing and swallowing Oriental hornets (Vespa orientalis) with remarkable ease.
The frog remains motionless in or very close to the water and waits for the hornets to approach. As soon as one comes within range, it lunges towards it, captures it in its mouth and quickly swallows it. The same behaviour is repeated, showing that this was not simply an accidental attack on an unfamiliar insect.
Dangerous prey
The Oriental hornet is a large social hymenopteran equipped with a powerful sting. Workers and queens can sting repeatedly because their stinger does not remain embedded in the body of their opponent, as happens with the honey bee.
Its sting is extremely painful to humans and serves as an effective defence against many potential predators. When a living hornet is captured in an animal’s mouth, it could theoretically sting the sensitive tissues of the oral cavity before being swallowed.
Despite this danger, the frog in the video attacks without apparent hesitation and swallows the hornets without showing any visible reaction to pain, injury or avoidance following the first capture.
Immunity or increased resistance?
The recorded behaviour raises a very interesting question: does the Levant water frog possess some form of natural resistance to the venom and painful sting of the Oriental hornet?
The video cannot establish with certainty whether the hornets succeeded in stinging the frog inside its mouth. It also cannot prove genuine “immunity,” as this would require controlled experiments and physiological or biochemical analyses.
The recording does demonstrate, however, that this particular frog:
- recognised Oriental hornets as food,
- captured them while they were alive,
- swallowed them quickly and repeatedly,
- showed no obvious fear of their stingers,
- displayed no immediately visible adverse effects.
The scientifically safer term is therefore possible increased resistance or tolerance, rather than proven immunity. It is also possible that the rapid method of capture and swallowing restricts the hornet’s ability to use its sting effectively.
An observation preceding the relevant experimental research
This observation was published on Biodiversity of Cyprus on 30 November 2019. At that time, there was no known experimental study directly examining whether frogs could endure the stings of the hornets they captured.
In 2025, six years after the Cypriot video was published, an experimental study involving a different frog, Pelophylax nigromaculatus, and three different Asian species of Vespa appeared in the scientific journal Ecosphere.
During those experiments, the frogs attacked the hornets, and many were repeatedly stung inside the mouth or even near the eyes. Nevertheless, most succeeded in swallowing the hornets without displaying visible harm. The researchers described the phenomenon as a high tolerance to venomous and painful stings.
That study did not concern the Levant water frog of Cyprus or the Oriental hornet. Its results, however, support the interpretation that some frogs belonging to the genus Pelophylax may possess considerable resistance to the stings of large hornets.
Possible explanations
The precise mechanism that might protect a frog from a hornet’s sting or venom remains unknown. If genuine resistance exists, possible explanations could include:
- physical or anatomical barriers that make penetration by the stinger more difficult,
- reduced sensitivity of nerve receptors to venom components that cause pain,
- substances in the blood or tissues that limit the action of the venom,
- a greater physiological tolerance of amphibians to certain venom components,
- extremely rapid immobilisation and swallowing of the insect before it can defend itself effectively.
These are scientific hypotheses only and are not proven explanations for the incident recorded in Cyprus.
Importance of the record
The video is an important field record of an unusual interaction between two species occurring in Cyprus. It demonstrates that the Oriental hornet, despite its powerful defensive weapon, can become prey for the Levant water frog.
It is particularly significant that this was not merely a record of hornet remains discovered in a frog’s stomach. The complete predatory sequence was documented: waiting, attacking, capturing and swallowing the living insect.
The observation does not prove immunity by itself. It does, however, provide strong evidence that the relationship between frogs and stinging insects is more complex than previously believed and deserves experimental investigation involving the particular species Pelophylax bedriagae and Vespa orientalis.
Species involved in the incident
- Predator: Levant water frog – Pelophylax bedriagae
- Prey: Oriental hornet – Vespa orientalis
- Type of interaction: Predation
- Observed behaviour: Repeated capture and swallowing of living hornets
- Location of record: Cyprus
- Original publication: 30 November 2019
- Possible interpretation: Increased tolerance or resistance, not yet experimentally confirmed for these two particular species
Video
Levant water frog versus Oriental hornet – Cyprus
Video by George Konstantinou
