See also
Organized links for everything on this blog – Οργανωμένοι σύνδεσμοι για όλα σε αυτό το ιστολόγιο
Flora of Cyprus - ORGANIZED LINKS - Χλωρίδα της Κύπρου - ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙΚεντρική πύλη προς τους καταλόγους, τα άρθρα και τις φωτογραφικές ενότητες της κυπριακής χλωρίδας. / Central gateway to catalogues, articles and photographic sections on Cyprus flora.
Red Data Book category
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντίνου – Γιαλούσα
Ένα λευκό άνθος πάνω στην άμμο
Η Ipomoea imperati, γνωστή στα αγγλικά ως Beach morning glory, είναι ένα πολυετές έρπον φυτό των αμμωδών ακτών. Οι βλαστοί της απλώνονται πάνω στην άμμο και ανάμεσα στα πράσινα φύλλα εμφανίζονται μεγάλα λευκά, χωνοειδή άνθη με κιτρινωπό λαιμό. Η χαμηλή της βλάστηση μπορεί να περάσει απαρατήρητη μέχρι να ανοίξουν τα άνθη, τα οποία ξεχωρίζουν έντονα στο παράκτιο τοπίο.
Στην Κύπρο αποτελεί αυτοφυές, μη ενδημικό είδος και περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου ως Κινδυνεύον – Endangered (EN). Η διατήρησή της συνδέεται με την προστασία των φυσικών αμμωδών παραλιών και των αμμοθινών.
Ονομασία και βοτανική ταυτότητα
Η αποδεκτή επιστημονική ονομασία είναι Ipomoea imperati (Vahl) Griseb. Ο σημερινός συνδυασμός δημοσιεύθηκε από τον August Grisebach το 1866. Η αναγραφή του Vahl μέσα σε παρένθεση δείχνει ότι το αρχικό όνομα στο οποίο βασίστηκε ο συνδυασμός είχε δημοσιευθεί από διαφορετικό συγγραφέα.
Στην παλαιότερη βιβλιογραφία το είδος απαντά και με την ονομασία Ipomoea stolonifera. Στα αγγλικά χρησιμοποιείται επίσης το Fiddle-leaf morning glory, λόγω του μεταβλητού σχήματος των φύλλων του. Στην ελληνική φυσιογνωστική βιβλιογραφία έχει χρησιμοποιηθεί η απόδοση Ιπομοία του Ιμπεράτι.
Ανήκει στην οικογένεια Convolvulaceae – Κονβολβουλίδες, μαζί με τις περικοκλάδες και άλλες ιπομοίες.
Περιγραφή και αναγνώριση
Είναι άτριχο, πολυετές φυτό με μακριούς, έρποντες βλαστούς. Η βλάστηση παραμένει χαμηλή, όμως οι βλαστοί μπορούν να επεκτείνονται για αρκετά μέτρα και να σχηματίζουν ρίζες στα γόνατα, δηλαδή στα σημεία από όπου εκπτύσσονται τα φύλλα.
Τα φύλλα είναι εναλλασσόμενα, έμμισχα, σχετικά παχιά και σαρκώδη. Παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία σχημάτων, ακόμη και πάνω στο ίδιο φυτό: μπορεί να είναι επιμήκη, λογχοειδή, ωοειδή ή λοβωτά. Η κορυφή τους συχνά είναι στρογγυλεμένη ή εμφανίζει μικρή εγκοπή.
Τα άνθη εμφανίζονται συνήθως μεμονωμένα στις μασχάλες των φύλλων. Η στεφάνη είναι χωνοειδής, περίπου 3,5–5 εκατοστά σε μήκος, λευκή, με κιτρινωπό εσωτερικό. Σε ορισμένους πληθυσμούς περιγράφεται και πορφυρή απόχρωση βαθύτερα στον λαιμό.
Οι καρποί είναι ξηρές κάψες, σχεδόν σφαιρικές έως ωοειδείς, που μπορούν να περιέχουν έως τέσσερα σχετικά μεγάλα σπέρματα.
Διαφορά από άλλες «Beach morning glories»
Η αγγλική ονομασία Beach morning glory χρησιμοποιείται και για την Ipomoea pes-caprae. Τα δύο είδη έχουν παρόμοια έρπουσα ανάπτυξη, αλλά η I. imperati έχει λευκά άνθη και συνήθως στενότερα, περισσότερο μεταβλητά φύλλα. Η I. pes-caprae έχει συνήθως ρόδινα έως πορφυρά άνθη και πλατιά φύλλα με χαρακτηριστική εγκοπή.
Η κοινή ονομασία επομένως δεν αρκεί για ασφαλή αναγνώριση. Χρειάζεται εξέταση των ανθέων, των φύλλων και των υπόλοιπων βοτανικών χαρακτηριστικών.
Παγκόσμια εξάπλωση και παρουσία στην Κύπρο
Το είδος έχει εκτεταμένη εξάπλωση σε τροπικές και υποτροπικές ακτές, με παρουσία και στη Μεσόγειο. Η Κύπρος περιλαμβάνεται στη φυσική του εξάπλωση.
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης προέρχονται από τη Γιαλούσα. Η κυπριακή επιστημονική βιβλιογραφία περιλαμβάνει επίσης καταγραφή από αμμώδη παραλία στη Λέμπα, στην επαρχία Πάφου, ενώ το είδος αναφέρεται και στη χλωρίδα της χερσονήσου Ακρωτηρίου.
Οι καταγραφές δείχνουν την παρουσία του σε διαφορετικές παράκτιες περιοχές του νησιού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι συνεχώς ή ομοιόμορφα κατανεμημένο κατά μήκος των ακτών.
Βιότοπος και οικολογικές προσαρμογές
Η Ipomoea imperati αναπτύσσεται σε ανοικτές, ηλιόλουστες αμμώδεις θέσεις κοντά στη θάλασσα. Αποτελεί πρωτοπόρο φυτό που μπορεί να εγκαθίσταται σε παράκτιες επιφάνειες με αραιή βλάστηση.
Αντέχει σε φτωχά υποστρώματα, υψηλές θερμοκρασίες της άμμου, αμμοβολή από τον άνεμο και μέτρια κάλυψη από μετακινούμενη άμμο. Η ριζοβολία των βλαστών σε περισσότερα σημεία βοηθά στην εξάπλωση και στην αγκύρωσή της.
Στο ευρύτερο περιβάλλον των αμμοθινών της Κύπρου συναντώνται επίσης το γαλανάγκαθο – Eryngium maritimum, η ευφορβία η παράλιος – Euphorbia paralias και ο κρίνος της θάλασσας – Pancratium maritimum.
Κύκλος ζωής και βλαστητική εξάπλωση
Ως πολυετές είδος, διατηρείται για περισσότερες από μία αυξητικές περιόδους. Παράγει επιμήκεις βλαστούς που αναπτύσσονται στην επιφάνεια ή λίγο κάτω από την άμμο. Όπου οι κόμβοι έρχονται σε κατάλληλη επαφή με το υπόστρωμα μπορούν να ριζώσουν και να δημιουργήσουν πρόσθετα σημεία στήριξης και απορρόφησης νερού.
Ακολουθούν η παραγωγή ανθοφόρων οφθαλμών, η άνθηση, η επικονίαση και η ωρίμαση των καρπών. Οι κάψες ανοίγουν όταν ωριμάσουν και απελευθερώνουν τα σπέρματα.
Η βλαστητική εξάπλωση σημαίνει ότι μια εκτεταμένη κηλίδα βλάστησης δεν αντιστοιχεί υποχρεωτικά σε πολλά γενετικά διαφορετικά άτομα. Αυτό έχει σημασία τόσο για την καταμέτρηση των πληθυσμών όσο και για τη διατήρηση της γενετικής τους ποικιλότητας.
Άνθηση, επικονίαση και διασπορά
Τα άνθη ανοίγουν το πρωί και κλείνουν αργότερα μέσα στην ημέρα. Η περίοδος ανθοφορίας μεταβάλλεται ανάλογα με το κλίμα και την περιοχή· σε θερμές περιοχές μπορεί να είναι παρατεταμένη.
Στη βιολογική βιβλιογραφία το είδος περιγράφεται ως αυτοασύμβατο, δηλαδή η δική του γύρη δεν εξασφαλίζει κανονικά επιτυχή γονιμοποίηση. Η μεταφορά γύρης μεταξύ συμβατών φυτών είναι επομένως σημαντική για την παραγωγή σπερμάτων. Στα άνθη προσελκύονται μέλισσες.
Τα σπέρματα μπορούν να διασπείρονται επιπλέοντας στο θαλασσινό νερό. Αυτό συμβάλλει στην ευρεία παράκτια εξάπλωση, αλλά η άφιξη σπερμάτων σε μια παραλία δεν εγγυάται την εγκατάσταση νέου πληθυσμού.
Κόκκινο Βιβλίο της Κύπρου
Η Flora of Cyprus παραθέτει για το είδος την αξιολόγηση του Κόκκινου Βιβλίου:
Κινδυνεύον – Endangered (EN), με κριτήριο C2a(i).
Το κριτήριο αφορά μικρό πληθυσμό ώριμων ατόμων, συνεχιζόμενη μείωση και περιορισμένο αριθμό ώριμων ατόμων στους επιμέρους υποπληθυσμούς. Πρόκειται για αξιολόγηση σε επίπεδο Κύπρου.
Η ευρεία παγκόσμια εξάπλωση δεν αναιρεί την ευπάθεια των κυπριακών πληθυσμών. Επιπλέον, η μεγάλη επιφάνεια που καλύπτουν οι έρποντες βλαστοί μπορεί να δημιουργεί εντύπωση αφθονίας μεγαλύτερης από τον πραγματικό αριθμό ανεξάρτητων φυτών.
Απειλές και προστασία
Η διατήρηση του είδους εξαρτάται από την παραμονή κατάλληλων φυσικών παραλιών. Η παράκτια οικοδόμηση, η ισοπέδωση αμμοθινών, η απομάκρυνση βλάστησης και η έντονη κυκλοφορία πάνω στην άμμο μπορούν να καταστρέψουν τόσο εγκατεστημένα φυτά όσο και θέσεις αναγέννησης.
Η προστασία χρειάζεται να περιλαμβάνει ολόκληρη τη βλάστηση της παραλίας και τη φυσική δυναμική της άμμου. Οριοθετημένες προσβάσεις, αποφυγή οχημάτων και διατήρηση των έρποντων βλαστών στη θέση τους είναι χρήσιμα πρακτικά μέτρα.
Η παρακολούθηση πρέπει να εξετάζει την ανθοφορία, την καρποφορία και την εγκατάσταση νεαρών φυτών, πέρα από την επιφάνεια που καλύπτουν οι υπάρχοντες βλαστοί.
Χρήσεις, καλλιέργεια και επιστημονικό ενδιαφέρον
Σε χώρες όπου είναι αυτοφυές χρησιμοποιείται ως παράκτιο φυτό εδαφοκάλυψης και σε αποκατάσταση αμμοθινικής βλάστησης. Προτιμά ηλιόλουστη θέση και αμμώδες, στραγγιζόμενο υπόστρωμα. Πολλαπλασιάζεται με σπόρο και βλαστητικά· πανεπιστημιακές δοκιμές έχουν επιτύχει ριζοβολία μοσχευμάτων με κόμβους.
Στην Κύπρο, η καλλιέργεια ή η ενίσχυση πληθυσμών χρειάζεται κατάλληλο πολλαπλασιαστικό υλικό και σχεδιασμό που προστατεύει τους άγριους πληθυσμούς. Δεν πρέπει να αφαιρούνται φυτά από τη φύση για μεταφορά σε κήπους.
Το είδος έχει μελετηθεί πειραματικά για αντιφλεγμονώδεις και αντισπασμωδικές ιδιότητες εκχυλισμάτων. Αυτά τα αποτελέσματα δεν αποτελούν απόδειξη ασφαλούς θεραπευτικής χρήσης στον άνθρωπο. Σε αμερικανικές κηποτεχνικές πηγές αναφέρονται περιστασιακά τετράνυχοι και προσβολές από τον ρυγχοφόρο της γλυκοπατάτας· οι αναφορές αυτές δεν τεκμηριώνουν αντίστοιχες προσβολές στους κυπριακούς πληθυσμούς.
Ταξινομία
- Βασίλειο: Plantae
- Αγγειόσπερμα – Ευδικοτυλήδονα
- Τάξη: Solanales
- Οικογένεια: Convolvulaceae
- Γένος: Ipomoea
- Είδος: Ipomoea imperati (Vahl) Griseb.
- Παλαιότερη ονομασία: Ipomoea stolonifera
- Κατάσταση στην Κύπρο: Αυτοφυές, μη ενδημικό
- Κόκκινο Βιβλίο Κύπρου: EN – C2a(i)
Πηγές
- Flora of Cyprus – Ipomoea imperati — κατάσταση στην Κύπρο και αξιολόγηση Κόκκινου Βιβλίου. a dynamic checklist
- Kew – Plants of the World Online — αποδεκτή ονομασία, δημοσίευση και εξάπλωση. Kew Science
- Biodiversity of Cyprus – Οργανωμένος κατάλογος χλωρίδας.
- Smithsonian Institution – Flora of the Hawaiian Islands — μορφολογία. naturalhistory2.si.edu
- Lonard & Judd, 1999 – The Biological Flora of Coastal Dunes and Wetlands — οικολογία και αναπαραγωγή. scholarworks.utrgv.edu
- Hand, 2020 – Various noteworthy records of flowering plants in Cyprus και Visit Akrotiri – Plants — κυπριακές καταγραφές. mediahub.bo.berlin
- University of Florida – Beach morning-glory — αναγνώριση, πολλαπλασιασμός και χρήση στις αμμοθίνες. ask.ifas.ufl.edu
- North Carolina State University – Ipomoea imperati — ημερήσια άνθηση, καλλιέργεια και πιθανά προβλήματα. North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox
- Anti-inflammatory and antispasmodic activity of Ipomoea imperati — πειραματική έρευνα. PubMed
- Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης – Η Φύση, τεύχος 111 — ελληνική απόδοση της ονομασίας. ΔΕΚ
Beach morning glory – Ipomoea imperati (Vahl) Griseb. – Cyprus
Text by George Konstantinou
Photographs: George Konstantinou – Gialousa
A white flower on the sand
Ipomoea imperati, commonly known as Beach morning glory, is a perennial creeping plant of sandy coasts. Its stems spread across the sand, with large, white, funnel-shaped flowers appearing among the green leaves, their throats tinged yellow. The low vegetation can remain inconspicuous until the flowers open and stand out against the coastal landscape.
In Cyprus it is indigenous and non-endemic, and is included in the Red Data Book of the Flora of Cyprus as Endangered (EN). Its conservation is connected with protecting natural sandy beaches and dunes.
Name and botanical identity
The accepted scientific name is Ipomoea imperati (Vahl) Griseb. August Grisebach published the current combination in 1866. Vahl’s name in parentheses indicates that the original name on which the combination was based was published by another author.
Older literature also refers to the species as Ipomoea stolonifera. Another English name is Fiddle-leaf morning glory, reflecting the variable shape of its leaves. The Greek rendering Ιπομοία του Ιμπεράτι has appeared in natural history literature.
It belongs to Convolvulaceae, the bindweed or morning-glory family.
Description and identification
It is a hairless perennial with long, trailing stems. The vegetation remains low, but the stems can extend for several metres and root at their nodes, the points where leaves arise.
The leaves are alternate, stalked, relatively thick and fleshy. Their shape varies considerably, even on the same plant: they may be oblong, lance-shaped, egg-shaped or lobed. Their tips are often rounded or slightly notched.
Flowers usually appear singly in the leaf axils. The funnel-shaped corolla is approximately 3.5–5 centimetres long, white with a yellowish interior. A purple colouring deeper in the throat is also described in some populations.
The fruits are dry, nearly spherical to egg-shaped capsules that can contain up to four relatively large seeds.
Distinguishing other “Beach morning glories”
The name Beach morning glory is also used for Ipomoea pes-caprae. Both have a similar creeping habit, but I. imperati has white flowers and generally narrower, more variable leaves. I. pes-caprae usually has pink to purple flowers and broad leaves with a distinctive notch.
The common name alone therefore does not provide reliable identification. Flowers, leaves and other botanical features must be examined.
Worldwide distribution and occurrence in Cyprus
The species has an extensive distribution along tropical and subtropical coasts, including occurrences in the Mediterranean. Cyprus forms part of its native range.
The photographs accompanying this post are from Gialousa. Scientific literature on Cyprus also includes a record from a sandy beach at Lempa in Paphos District, while the species is listed in the flora of the Akrotiri Peninsula.
These records demonstrate its occurrence in different coastal areas of the island without implying continuous or uniform distribution along the shoreline.
Habitat and ecological adaptations
Ipomoea imperati grows in open, sunny sandy habitats near the sea. It is a pioneer plant capable of establishing on coastal surfaces with sparse vegetation.
It tolerates nutrient-poor substrates, high sand temperatures, wind-driven sand scouring and moderate burial by accumulating sand. Rooting at multiple nodes assists its spread and anchorage.
Tolerance of salt spray does not imply unlimited tolerance of prolonged seawater inundation. Its zone of establishment is also influenced by seedling survival, sand movement and competition with other species.
Other characteristic plants within the wider environment of Cyprus’s sand dunes include sea holly – Eryngium maritimum, sea spurge – Euphorbia paralias and sea daffodil – Pancratium maritimum.
Life cycle and vegetative spread
As a perennial, it persists for more than one growing season. It produces elongated stems that develop on the surface or just beneath the sand. Nodes making suitable contact with the substrate can root, creating additional points of anchorage and water uptake.
Flower buds develop, followed by flowering, pollination and fruit maturation. The capsules open when ripe and release their seeds.
Vegetative spread means that an extensive patch does not necessarily represent many genetically distinct individuals. This matters both when counting populations and when conserving their genetic diversity.
Flowering, pollination and dispersal
The flowers open in the morning and close later in the day. Flowering season varies with climate and location and can be prolonged in warm regions.
Biological literature describes the species as self-incompatible, meaning that its own pollen does not normally ensure successful fertilisation. Pollen transfer between compatible plants is therefore important for seed production. Bees are attracted to the flowers.
Seeds can disperse by floating in seawater. This contributes to the species’ broad coastal distribution, but seeds arriving on a beach do not necessarily establish a new population.
Red Data Book of Cyprus
Flora of Cyprus reports the following Red Data Book assessment:
Endangered (EN), under criterion C2a(i).
The criterion concerns a small population of mature individuals, continuing decline and a limited number of mature individuals within individual subpopulations. This is an assessment at the Cyprus level.
Its broad worldwide distribution does not remove the vulnerability of Cypriot populations. Furthermore, the extensive area covered by trailing stems can give an impression of abundance greater than the actual number of independent plants.
Threats and protection
Conserving the species depends on retaining suitable natural beaches. Coastal construction, dune levelling, vegetation removal and heavy traffic across the sand can destroy established plants and regeneration sites.
Protection should encompass the entire beach vegetation and natural sand dynamics. Defined access routes, keeping vehicles away and leaving trailing stems undisturbed are useful practical measures.
Monitoring should assess flowering, fruiting and seedling establishment alongside the area covered by existing stems.
Uses, cultivation and scientific interest
In countries where it is native, beach morning glory is used as a coastal groundcover and in dune vegetation restoration. It prefers full sun and sandy, freely draining substrates. Propagation is by seed and vegetatively; university trials have successfully rooted stem cuttings containing nodes.
In Cyprus, cultivation or population reinforcement requires suitable propagation material and planning that protects wild populations. Plants should not be removed from the wild for transfer to gardens.
Extracts of the species have been investigated experimentally for anti-inflammatory and antispasmodic properties. These findings do not establish safe therapeutic use in people. American horticultural sources occasionally report spider mites and sweet potato weevil; those reports do not document corresponding infestations in Cypriot populations.
Taxonomy
- Kingdom: Plantae
- Angiosperms – Eudicots
- Order: Solanales
- Family: Convolvulaceae
- Genus: Ipomoea
- Species: Ipomoea imperati (Vahl) Griseb.
- Older name: Ipomoea stolonifera
- Status in Cyprus: Indigenous, non-endemic
- Cyprus Red Data Book: EN – C2a(i)
Sources
- Flora of Cyprus – Ipomoea imperati — status in Cyprus and Red Data Book assessment. a dynamic checklist
- Kew – Plants of the World Online — accepted name, publication and distribution. Kew Science
- Biodiversity of Cyprus – Organised flora checklist.
- Smithsonian Institution – Flora of the Hawaiian Islands — morphology. naturalhistory2.si.edu
- Lonard & Judd, 1999 – The Biological Flora of Coastal Dunes and Wetlands — ecology and reproduction. scholarworks.utrgv.edu
- Hand, 2020 – Various noteworthy records of flowering plants in Cyprus and Visit Akrotiri – Plants — Cypriot records. mediahub.bo.berlin
- University of Florida – Beach morning-glory — identification, propagation and dune uses. ask.ifas.ufl.edu
- North Carolina State University – Ipomoea imperati — daily flowering, cultivation and potential problems. North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox
- Anti-inflammatory and antispasmodic activity of Ipomoea imperati — experimental research. PubMed
- Hellenic Society for the Protection of Nature – Η Φύση, issue 111 — Greek rendering of the name.
