See also
List of Moths of Cyprus you will find in this blog (Lepidoptera)
Below in English
Κείμενο: Γιώργος Κωνσταντίνου
Ο μεγάλος κηρόσκορος
Η Galleria mellonella, γνωστή ως μεγάλος κηρόσκορος, είναι νυχτοπεταλούδα της οικογένειας Pyralidae. Πρόκειται για κοσμοπολίτικο είδος που απαντάται στις περισσότερες περιοχές του κόσμου όπου εκτρέφονται μέλισσες.
Το ενήλικο έντομο είναι σχετικά διακριτικό και δεν προκαλεί άμεσα ζημιές. Οι προνύμφες του, γνωστές ως κηρόσκωροι ή waxworms, αναπτύσσονται μέσα σε κυψέλες, εγκαταλειμμένες φωλιές μελισσών και αποθηκευμένες κηρήθρες.
Η παρουσία του είδους στην Κύπρο ευνοείται από το θερμό κλίμα και τη διαδεδομένη μελισσοκομική δραστηριότητα.
Μορφολογία του ενήλικου
Το ενήλικο έχει μήκος σώματος περίπου 10–18 χιλιοστά και άνοιγμα πτερύγων που μπορεί να φτάσει περίπου τα 30–41 χιλιοστά.
Οι πρόσθιες πτέρυγες είναι στενές και επιμήκεις, με γκριζοκάστανο, σταχτί ή καστανό χρώμα. Μπορεί να παρουσιάζουν ακανόνιστες πιο ανοιχτές και πιο σκούρες περιοχές, οι οποίες προσφέρουν αποτελεσματική παραλλαγή πάνω σε ξύλο και παλιές κηρήθρες.
Όταν το έντομο αναπαύεται, κρατά τις πτέρυγες κλειστές κατά μήκος του σώματος. Οι στοματικές προσακτρίδες προεκτείνονται προς τα εμπρός και δίνουν στο κεφάλι χαρακτηριστική μυτερή όψη.
Τα θηλυκά είναι συνήθως μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα αρσενικά. Το ενήλικο στάδιο είναι βραχύβιο και εξυπηρετεί κυρίως την αναπαραγωγή.
Τα αυγά
Μετά το ζευγάρωμα, το θηλυκό εισέρχεται συνήθως τη νύχτα στην κυψέλη ή πλησιάζει αποθηκευμένες κηρήθρες. Τοποθετεί πολυάριθμα πολύ μικρά αυγά σε προστατευμένες σχισμές, αρμούς και κοιλότητες, όπου οι εργάτριες μέλισσες δυσκολεύονται να τα εντοπίσουν και να τα απομακρύνουν.
Τα αυγά έχουν περίπου σφαιρικό σχήμα και ανοιχτό λευκό, κρεμ ή ελαφρώς ροζ χρώμα. Ο χρόνος εκκόλαψης εξαρτάται κυρίως από τη θερμοκρασία και την υγρασία.
Σε θερμές συνθήκες η ανάπτυξη είναι γρήγορη, ενώ σε χαμηλότερες θερμοκρασίες επιβραδύνεται σημαντικά.
Η προνύμφη
Η νεαρή προνύμφη είναι πολύ μικρή και ανοιχτόχρωμη. Καθώς αναπτύσσεται, μπορεί να φτάσει περίπου τα 25–30 χιλιοστά. Το σώμα της είναι υπόλευκο, κρεμ ή γκριζωπό, ενώ η κεφαλή και η προθωρακική πλάκα είναι πιο σκούρες, συνήθως καστανοκόκκινες.
Η προνύμφη αποτελεί το δραστήριο και καταστρεπτικό στάδιο του εντόμου. Ανοίγει στοές μέσα στις κηρήθρες και τις επενδύει με πυκνά μεταξωτά νήματα.
Δεν τρέφεται αποκλειστικά με καθαρό κερί. Η ανάπτυξή της ευνοείται ιδιαίτερα σε παλιές κηρήθρες που περιέχουν γύρη, υπολείμματα μελιού, περιττώματα, κουκούλια και εκδύματα των προνυμφών των μελισσών.
Οι καινούργιες, καθαρές κηρήθρες είναι συνήθως λιγότερο κατάλληλες για την ανάπτυξή της από τις παλιές, σκουρόχρωμες κηρήθρες γόνου.
Ζημιές στις κηρήθρες
Καθώς οι προνύμφες ανοίγουν στοές, καταστρέφουν τα κελιά και αποδυναμώνουν τη δομή της κηρήθρας. Τα μεταξωτά νήματα, τα περιττώματα και τα υπολείμματά τους σχηματίζουν πυκνές μάζες που μπορούν να καλύψουν μεγάλες επιφάνειες.
Σε έντονη προσβολή, οι κηρήθρες μετατρέπονται σε ένα μπλεγμένο σύνολο από κατεστραμμένο κερί και μετάξι. Οι προνύμφες μπορεί επίσης να προκαλέσουν φθορές σε ξύλινα τμήματα της κυψέλης όταν δημιουργούν κοιλότητες για τη νύμφωσή τους.
Οι ζημιές είναι ιδιαίτερα σοβαρές σε αποθηκευμένες κηρήθρες που δεν προστατεύονται από μέλισσες. Μέσα σε ενεργές κυψέλες, οι ισχυρές και υγιείς αποικίες μπορούν συνήθως να εντοπίζουν και να απομακρύνουν αυγά και μικρές προνύμφες.
Ισχυρά και αδύναμα μελίσσια
Ο μεγάλος κηρόσκορος δεν αποτελεί συνήθως την αρχική αιτία κατάρρευσης ενός ισχυρού μελισσιού. Η σοβαρή προσβολή μέσα σε ενεργή κυψέλη αποτελεί συχνά ένδειξη ότι η αποικία έχει ήδη εξασθενήσει.
Μικρός πληθυσμός εργατριών, ασθένειες, απώλεια βασίλισσας, έλλειψη τροφής, κακή διαχείριση ή άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες μπορεί να αφήσουν τμήματα της κυψέλης απροστάτευτα. Οι προνύμφες εκμεταλλεύονται τότε τις εγκαταλειμμένες κηρήθρες και πολλαπλασιάζονται γρήγορα.
Σε ισχυρά μελίσσια, οι μέλισσες περιπολούν τις κηρήθρες και περιορίζουν την εγκατάσταση του εντόμου. Για αυτόν τον λόγο, η διατήρηση υγιών και πολυπληθών αποικιών αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης.
Νύμφωση
Όταν ολοκληρώσει την ανάπτυξή της, η προνύμφη αναζητά προστατευμένο σημείο μέσα ή κοντά στην κυψέλη. Κατασκευάζει ανθεκτικό μεταξωτό κουκούλι, συχνά σε σχισμή, γωνία ή μικρή κοιλότητα του ξύλου.
Μέσα στο κουκούλι μετατρέπεται σε νύμφη. Αρχικά η νύμφη είναι σχετικά ανοιχτόχρωμη και σταδιακά σκουραίνει μέχρι να εμφανιστεί η ενήλικη νυχτοπεταλούδα.
Η διάρκεια του σταδίου αυτού εξαρτάται από τις περιβαλλοντικές συνθήκες. Σε θερμό κλίμα ο συνολικός κύκλος ζωής μπορεί να ολοκληρωθεί γρήγορα και να αναπτυχθούν περισσότερες γενεές μέσα στο ίδιο έτος.
Νυκτόβια δραστηριότητα και επικοινωνία
Τα ενήλικα δραστηριοποιούνται κυρίως τη νύχτα. Παραμένουν κρυμμένα κατά τη διάρκεια της ημέρας και πετούν όταν μειώνεται το φως.
Τα αρσενικά παράγουν υπερηχητικούς παλμούς και χημικά σήματα που συμμετέχουν στην προσέλκυση των θηλυκών και στο ζευγάρωμα.
Το είδος διαθέτει ιδιαίτερα ευαίσθητα τυμπανικά όργανα ακοής. Η ικανότητα ανίχνευσης υπερήχων βοηθά επίσης τα ενήλικα να αντιλαμβάνονται τους εντομοφάγους νυχτερινούς θηρευτές, ιδιαίτερα τις νυχτερίδες.
Πρόληψη και αντιμετώπιση
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην καλή υγιεινή και στη σωστή διαχείριση των κυψελών και των αποθηκευμένων κηρηθρών.
Τα ισχυρά μελίσσια πρέπει να διατηρούν χώρο ανάλογο με τον πληθυσμό τους, ώστε οι μέλισσες να μπορούν να ελέγχουν όλες τις κηρήθρες. Οι πολύ αδύναμες αποικίες χρειάζονται έγκαιρη εξέταση για να εντοπιστεί η πραγματική αιτία της εξασθένησής τους.
Οι αποθηκευμένες κηρήθρες πρέπει να ελέγχονται τακτικά και να διατηρούνται σε καθαρούς, κατάλληλα αεριζόμενους ή διαφορετικά ασφαλείς χώρους. Οι παλιές και πολύ σκουρόχρωμες κηρήθρες είναι περισσότερο ευάλωτες και χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Κηρήθρες με σοβαρή προσβολή πρέπει να απομονώνονται, ώστε οι προνύμφες να μην εξαπλωθούν στο υπόλοιπο αποθηκευμένο υλικό. Οποιαδήποτε μέθοδος καταπολέμησης εφαρμόζεται σε μελισσοκομικό εξοπλισμό πρέπει να είναι εγκεκριμένη και ασφαλής για τις μέλισσες, το κερί και τα προϊόντα της κυψέλης.
Ο ρόλος του στη φύση
Παρότι θεωρείται επιβλαβές είδος στη μελισσοκομία, ο μεγάλος κηρόσκορος αποτελεί φυσικό μέρος των οικοσυστημάτων όπου ζουν κοινωνικές μέλισσες.
Σε εγκαταλειμμένες φωλιές, οι προνύμφες συμβάλλουν στην αποδόμηση παλιών κηρηθρών και οργανικών υπολειμμάτων. Τα αυγά, οι προνύμφες, οι νύμφες και τα ενήλικα αποτελούν επίσης τροφή για αρπακτικά και παρασιτοειδή έντομα, αράχνες, πουλιά και νυχτερίδες.
Η σύγκρουση με τον άνθρωπο προκύπτει κυρίως όταν το είδος αναπτύσσεται σε κυψέλες και σε κηρήθρες που προορίζονται για μελισσοκομική χρήση.
Χρήση στην επιστημονική έρευνα
Οι προνύμφες της Galleria mellonella χρησιμοποιούνται ευρέως ως πειραματικοί οργανισμοί σε μελέτες μικροβιολογίας, ανοσολογίας, τοξικολογίας και λοιμώξεων.
Έχουν έμφυτο ανοσοποιητικό σύστημα με αρκετές λειτουργικές ομοιότητες προς βασικούς μηχανισμούς άμυνας των σπονδυλωτών. Μπορούν επίσης να διατηρηθούν σε θερμοκρασίες κοντά στους 37°C, γεγονός που επιτρέπει τη μελέτη μικροοργανισμών που προκαλούν ασθένειες στον άνθρωπο.
Η χρήση τους μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των σπονδυλωτών που απαιτούνται στα πρώτα στάδια ορισμένων πειραμάτων. Το μικρό κόστος, η εύκολη εκτροφή και ο σύντομος κύκλος ζωής τους έχουν ενισχύσει σημαντικά τη χρήση τους στα εργαστήρια.
Οι έρευνες για το πολυαιθυλένιο
Οι προνύμφες έχουν προσελκύσει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της δυνατότητάς τους να προκαλούν χημικές μεταβολές στο πολυαιθυλένιο, ένα από τα συνηθέστερα πλαστικά.
Έρευνες έδειξαν ότι ουσίες στο σάλιο τους μπορούν να οξειδώνουν και να αποπολυμερίζουν το υλικό υπό εργαστηριακές συνθήκες. Η ικανότητα αυτή πιθανόν σχετίζεται με την προσαρμογή τους στην επεξεργασία του κεριού, το οποίο παρουσιάζει ορισμένες χημικές ομοιότητες με το πολυαιθυλένιο.
Η ανακάλυψη είναι σημαντική για τη μελέτη ενζύμων που ενδέχεται να αξιοποιηθούν μελλοντικά στην επεξεργασία πλαστικών αποβλήτων. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η εκτροφή ή η απελευθέρωση προνυμφών αποτελεί πρακτική λύση στο παγκόσμιο πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης.
Η καταγραφή στην Κύπρο
Το άτομο που παρουσιάζεται στην ανάρτηση φωτογραφήθηκε στην Κύπρο.
Η παρουσία του είδους στο νησί είναι αναμενόμενη, καθώς ο μεγάλος κηρόσκορος έχει παγκόσμια εξάπλωση και συνδέεται στενά με τις μέλισσες, τις κυψέλες και την αποθήκευση κηρηθρών.
Ταξινόμηση
Text by George Konstantinou
The Greater Wax Moth
Galleria mellonella, commonly known as the greater wax moth, is a nocturnal moth belonging to the family Pyralidae. It is a cosmopolitan species occurring in most regions of the world where honeybees are kept.
The adult is comparatively inconspicuous and does not cause damage directly. Its larvae, commonly called waxworms, develop within beehives, abandoned bee nests and stored honeycombs.
Its presence in Cyprus is favoured by the island’s warm climate and widespread beekeeping activity.
Adult Morphology
The adult has a body approximately 10–18 millimetres long and a wingspan that may reach about 30–41 millimetres.
The forewings are narrow and elongated, with greyish-brown, ashy or brown colouration. Irregular lighter and darker areas may provide effective camouflage upon wood and old comb.
At rest, the wings are folded lengthwise along the body. The labial palps project forwards and give the head a characteristic pointed appearance.
Females are generally larger and heavier than males. The adult stage is short-lived and serves principally for reproduction.
The Eggs
After mating, the female generally enters a hive at night or approaches stored honeycombs. She lays numerous minute eggs within protected cracks, joints and cavities where worker bees have difficulty detecting and removing them.
The eggs are approximately spherical and white, cream or slightly pink. Their incubation period depends principally upon temperature and humidity.
Development is rapid under warm conditions but slows considerably at lower temperatures.
The Larva
A newly hatched larva is extremely small and pale. As it grows, it may reach approximately 25–30 millimetres in length. Its body is whitish, cream or greyish, while the head and prothoracic plate are darker and usually reddish-brown.
The larva is the active and destructive stage. It excavates galleries through the honeycomb and lines them with dense silken threads.
It does not live exclusively upon pure beeswax. Development is particularly successful in old comb containing pollen, traces of honey, faecal material, cocoons and cast skins from honeybee larvae.
New, clean comb is generally less suitable for its development than old, dark brood comb.
Damage to Honeycomb
As the larvae excavate galleries, they destroy cells and weaken the structure of the comb. Silk, droppings and other debris form dense masses that may cover extensive areas.
During a severe infestation, combs are reduced to a tangled mixture of damaged wax and silk. Larvae may also damage wooden parts of a hive when excavating cavities in which to pupate.
Damage is particularly serious in stored comb not protected by bees. Within active hives, strong and healthy colonies can normally detect and remove eggs and young larvae.
Strong and Weak Colonies
The greater wax moth is not usually the original cause of the collapse of a strong honeybee colony. A severe infestation within an active hive frequently indicates that the colony has already become weakened.
A small worker population, disease, loss of the queen, food shortage, poor management or other pressures may leave parts of the hive unprotected. The larvae then exploit abandoned comb and multiply rapidly.
Within strong colonies, bees patrol the comb and restrict the establishment of the moth. Maintaining healthy and populous colonies is consequently the most important preventive measure.
Pupation
After completing its growth, the larva searches for a protected location within or close to the hive. It constructs a resistant silken cocoon, frequently inside a crack, corner or small cavity in the wood.
Within the cocoon it transforms into a pupa. The pupa is initially comparatively pale and gradually darkens until the adult moth emerges.
The duration of this stage depends upon environmental conditions. In warm climates, the complete life cycle may be rapid and several generations can develop during the same year.
Nocturnal Activity and Communication
Adults are principally nocturnal. They remain concealed during the day and fly as light levels fall.
Males produce ultrasonic pulses and chemical signals that participate in attracting females and courtship.
The species possesses highly sensitive tympanal hearing organs. Its ability to detect ultrasound also helps adults perceive nocturnal insectivorous predators, especially bats.
Prevention and Management
Prevention depends principally upon good hygiene and appropriate management of hives and stored honeycombs.
Strong colonies should be provided with space proportional to their population so the bees can control every comb. Very weak colonies should be examined promptly to identify the underlying cause of their decline.
Stored comb should be inspected regularly and kept in clean, suitably ventilated or otherwise protected conditions. Old and very dark combs are more vulnerable and require particular attention.
Severely infested combs should be isolated to prevent larvae from spreading through the remaining stored material. Any control method applied to beekeeping equipment must be approved and safe for honeybees, wax and hive products.
Its Role in Nature
Although regarded as a beekeeping pest, the greater wax moth forms a natural part of ecosystems inhabited by social bees.
Within abandoned nests, its larvae contribute to the decomposition of old comb and accumulated organic material. Its eggs, larvae, pupae and adults also provide food for predatory and parasitoid insects, spiders, birds and bats.
Conflict with humans arises primarily when it develops inside managed hives and honeycombs intended for beekeeping.
Use in Scientific Research
Larvae of Galleria mellonella are widely used as experimental organisms in microbiology, immunology, toxicology and infection research.
They possess an innate immune system with several functional similarities to fundamental defence mechanisms in vertebrates. They can also be maintained at temperatures close to 37°C, allowing researchers to study microorganisms that cause diseases in humans.
Their use can reduce the number of vertebrates required during the initial stages of some experiments. Their low cost, ease of rearing and short life cycle have contributed greatly to their value in laboratories.
Research on Polyethylene
The larvae have attracted considerable scientific attention because of their ability to produce chemical changes in polyethylene, one of the most widely used plastics.
Research has shown that substances in their saliva can oxidise and depolymerise the material under laboratory conditions. This ability may be connected with their adaptation to processing beeswax, which shares certain chemical features with polyethylene.
The discovery is important for investigating enzymes that might eventually assist in the treatment of plastic waste. It does not, however, mean that breeding or releasing the larvae is a practical solution to global plastic pollution.
The Record from Cyprus
The specimen presented in this post was photographed in Cyprus.
Its occurrence on the island is expected, since the greater wax moth has a worldwide distribution and is closely associated with honeybees, beehives and stored honeycombs.
Classification
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Lepidoptera
Superfamily: Pyraloidea
Family: Pyralidae
Subfamily: Galleriinae
Genus: Galleria Fabricius, 1798
Species: Galleria mellonella (Linnaeus, 1758)
Common names: Greater wax moth / Honeycomb moth
No comments:
Post a Comment