See also
List of butterflys of Cyprus - Λίστα των πεταλούδων της Κύπρου
Below in English
Κείμενο George Konstantinou.
Η Lycaena phlaeas είναι μικρή ημερόβια πεταλούδα της οικογένειας Lycaenidae, με χαρακτηριστικές χάλκινες πορτοκαλί πρόσθιες πτέρυγες και ζωηρή συμπεριφορά. Η καθιερωμένη αγγλική ονομασία στην Ευρώπη είναι Small Copper, ενώ χρησιμοποιούνται επίσης οι ονομασίες Common Copper και, κυρίως στη Βόρεια Αμερική, American Copper. Η τελευταία ονομασία δεν σημαίνει ότι το είδος είναι ξενικό στην Κύπρο.
Εμφάνιση και αναγνώριση
Οι πρόσθιες πτέρυγες έχουν φωτεινό πορτοκαλί ή χαλκόχρωμο υπόβαθρο, μαύρες κηλίδες και σκοτεινό εξωτερικό περιθώριο. Οι οπίσθιες είναι κυρίως καστανές, με πορτοκαλί ζώνη κοντά στο εξωτερικό τους άκρο. Η κάτω επιφάνεια των πρόσθιων πτερύγων διατηρεί πορτοκαλί αποχρώσεις και μαύρες κηλίδες, ενώ εκείνη των οπίσθιων είναι γκριζοκάστανη, με μικρές κηλίδες και λεπτή πορτοκαλί γραμμή.
Για τους κυπριακούς πληθυσμούς αναφέρεται άνοιγμα πτερύγων περίπου 23–30 χιλιοστά. Η ένταση των χρωμάτων παρουσιάζει εποχική ποικιλία: οι θερινές μορφές μπορεί να είναι πιο σκοτεινές από τις ανοιξιάτικες. Σε ορισμένα άτομα εμφανίζονται μικρές γαλάζιες κηλίδες στην επάνω επιφάνεια των οπίσθιων πτερύγων, χαρακτηριστικό που έχει περιγραφεί ως μορφή caeruleopunctata, χωρίς να αποτελεί διαφορετικό είδος.
Στην Κύπρο υπάρχει επίσης η Lesser Fiery Copper – Lycaena thersamon. Η αναγνώριση των δύο πεταλούδων χρειάζεται σύγκριση του συνολικού σχεδίου και των δύο επιφανειών των πτερύγων.
Εξάπλωση και παρουσία στην Κύπρο
Η Lycaena phlaeas έχει ευρεία εξάπλωση στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική, την εύκρατη Ασία και τμήματα της Βόρειας Αμερικής. Απαντά επίσης στη Μαδέρα και στις Κανάριες Νήσους.
Στην Κύπρο είναι ιθαγενές, εγκατεστημένο και ευρέως διαδεδομένο είδος, χωρίς να είναι ενδημικό. Κυπριακές καταγραφές την αναφέρουν από χαμηλά υψόμετρα μέχρι ορεινές περιοχές, περίπου στα 1.900 μέτρα.
Οι φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησης τραβήχτηκαν στην Ποταμιά, στις 16 Ιουνίου 2011, από τον George Konstantinou.
Ενδιαιτήματα
Προτιμά ηλιόλουστες, ανοιχτές θέσεις με σχετικά χαμηλή βλάστηση. Απαντά σε λιβαδικές εκτάσεις, ξέφωτα, πλαγιές, άκρες δρόμων και άλλους χώρους όπου συνυπάρχουν φυτά για τις προνύμφες και άνθη για τα ενήλικα.
Οι μικρές γυμνές επιφάνειες εδάφους και οι πέτρες προσφέρουν θέσεις ηλιοθεραπείας. Αντίθετα, η πολύ πυκνή και ψηλή βλάστηση μπορεί να περιορίζει τις θερμές μικροθέσεις που χρησιμοποιούνται για αναπαραγωγή.
Περίοδος πτήσης και γενεές
Η περίοδος δραστηριότητας στην Κύπρο είναι μεγάλη. Το είδος καταγράφεται από τον Φεβρουάριο έως τον Νοέμβριο, ενώ συγκεντρωτικά δεδομένα του Cyprus Butterfly Recording Scheme περιλαμβάνουν παρατηρήσεις του σε κάθε μήνα του έτους. Αυτό δεν σημαίνει ότι εμφανίζεται συνεχώς σε κάθε περιοχή ή σε κάθε χρονιά.
Στις θερμότερες περιοχές παράγει περισσότερες γενεές από ό,τι στη βόρεια Ευρώπη. Για την Κύπρο αναφέρονται συνήθως περίπου τέσσερις γενεές, με την εποχική εξέλιξη να επηρεάζεται από το υψόμετρο και τις καιρικές συνθήκες.
Συμπεριφορά και διατροφή των ενηλίκων
Είναι δραστήρια στον ήλιο και πραγματοποιεί γρήγορες, σύντομες πτήσεις. Τα αρσενικά υπερασπίζονται μικρές επικράτειες, χρησιμοποιώντας πέτρες, γυμνό έδαφος ή βλάστηση ως θέσεις παρατήρησης. Απογειώνονται για να αναχαιτίσουν άλλες πεταλούδες ή διερχόμενα έντομα και συχνά επιστρέφουν στο ίδιο σημείο.
Τα ενήλικα τρέφονται με νέκταρ από διάφορα άνθη. Η διατήρηση ανθισμένης βλάστησης κοντά στους ξενιστές των προνυμφών προσφέρει τόσο τροφή όσο και κατάλληλες θέσεις αναπαραγωγής.
Ξενιστές των προνυμφών
Οι προνύμφες συνδέονται κυρίως με φυτά του γένους Rumex, που ανήκει στην οικογένεια Polygonaceae.
Στις κυπριακές περιγραφές του είδους αναφέρονται ως φυτά ωοτοκίας και ξενιστές τα Rumex cyprius και Rumex cristatus. Στην ευρύτερη εξάπλωση της πεταλούδας, καλά γνωστοί ξενιστές είναι τα Rumex acetosa και Rumex acetosella, ενώ έχουν καταγραφεί και άλλα είδη του γένους.
Πειραματική έρευνα έχει δείξει ωοτοκία σε περισσότερα είδη Rumex από όσα συνήθως αναφέρονται στους σύντομους οδηγούς. Η επιλογή ενός φυτού στο φυσικό περιβάλλον επηρεάζεται επίσης από το μικροκλίμα και τη δομή της γύρω βλάστησης.
Αυγά και προνύμφες
Τα αυγά αποτίθενται συνήθως μεμονωμένα στα φύλλα των ξενιστών. Η επιφάνεια του φύλλου που επιλέγεται μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες και το φυτό.
Οι προνύμφες είναι μικρές και κυρίως πράσινες, ενώ ορισμένες παρουσιάζουν κοκκινωπές ή πορφυρές επιμήκεις γραμμές. Το χρώμα τους τις βοηθά να παραμένουν δυσδιάκριτες πάνω στα φύλλα. Οι νεαρές προνύμφες μπορούν να τρέφονται από την κάτω επιφάνεια, αφήνοντας τμήματα της επάνω επιδερμίδας άθικτα και δημιουργώντας μικρά διαφανή «παράθυρα».
Νύμφωση και διαχείμαση
Μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξής της, η προνύμφη μετατρέπεται σε νύμφη σε προστατευμένη θέση χαμηλά στη βλάστηση ή κοντά στη βάση των φυτών. Η ενήλικη πεταλούδα εξέρχεται από τη νύμφη και αρχίζει τον επόμενο αναπαραγωγικό κύκλο.
Στις εύκρατες περιοχές το είδος διαχειμάζει ως προνύμφη. Η διάρκεια κάθε σταδίου εξαρτάται από τη θερμοκρασία και τις συνθήκες διατροφής, επομένως οι χρόνοι ανάπτυξης που παρατηρούνται στη βόρεια Ευρώπη δεν εφαρμόζονται αυτούσιοι στην Κύπρο.
Απειλές, προστασία και παρακολούθηση
Παρότι είναι ευρέως διαδεδομένη, μπορεί να μειώνεται τοπικά εξαιτίας της εντατικοποίησης της γεωργίας και της απώλειας κατάλληλων ανοιχτών ενδιαιτημάτων. Η διατήρηση των ξενιστών, των ανθισμένων περιθωρίων και ενός μωσαϊκού χαμηλής βλάστησης βοηθά τους πληθυσμούς της.
Στον Ευρωπαϊκό Κόκκινο Κατάλογο Πεταλούδων του 2025 κατατάσσεται ως Μειωμένου Ενδιαφέροντος – Least Concern (LC). Αποτελεί επίσης ένα από τα είδη που χρησιμοποιούνται στον ευρωπαϊκό δείκτη πεταλούδων των λιβαδιών, συμβάλλοντας στην παρακολούθηση των μεταβολών αυτών των οικοσυστημάτων.
Περισσότερα είδη παρουσιάζονται στον οργανωμένο κατάλογο πεταλούδων της Κύπρου.
Φωτογραφίες George Konstantinou, Ποταμιά, 16/6/2011.
Ταξινομία
Βασίλειο: Animalia
Φύλο: Arthropoda
Κλάση: Insecta
Τάξη: Lepidoptera
Υπεροικογένεια: Papilionoidea
Οικογένεια: Lycaenidae — περίπου 6.000 είδη παγκοσμίως.
Υποοικογένεια: Lycaeninae
Γένος: Lycaena Fabricius, 1807 — περίπου 80 είδη στην ευρεία παραδοσιακή οριοθέτηση, με διαφορετικά σύνολα στις ταξινομήσεις που αναγνωρίζουν περισσότερα χωριστά γένη.
Είδος: Lycaena phlaeas (Linnaeus, 1761)
Αρχική ονομασία: Papilio phlaeas Linnaeus, 1761
Παλαιότεροι συνδυασμοί: Chrysophanus phlaeas, Heodes phlaeas, Polyommatus phlaeas.
Κατάσταση στην Κύπρο: Ιθαγενές, μη ενδημικό είδος.
Πηγές
GBIF / Catalogue of Life — Lycaena phlaeas: ονοματολογία και παλαιότεροι συνδυασμοί. gbif.org
Butterfly Conservation Europe — Small Copper: ξενιστές και Ευρωπαϊκός Κόκκινος Κατάλογος 2025. bc-europe.eu
European Butterflies Group — Cyprus: συγκεντρωτικά δεδομένα εποχικής παρουσίας. european-butterflies.org.uk
Hasan Bağlar — Small Copper: κυπριακή εξάπλωση, γενεές και ξενιστές. hasan baglar photography
Butterfly Conservation — Small Copper: συμπεριφορά, ενδιαιτήματα και ξενιστές. Butterfly Conservation
Butterfly Conservation — Κύκλος ζωής της Small Copper. butterfly-conservation.org
European Lepidoptera and their Ecology — Lycaena phlaeas: εξάπλωση, ανάπτυξη και απειλές. pyrgus.de
Journal of Insect Conservation (2025) — Πειραματική μελέτη προτιμήσεων ωοτοκίας σε είδη Rumex. Springer Nature Link
Butterflies and Moths of North America — American Copper: κοινή ονομασία και διατροφή ενηλίκων. Butterflies and Moths of North America
Butterfly Conservation Europe — Grassland Butterfly Index. bc-europe.eu
Pierce et al. — Ποικιλότητα και οικολογία της οικογένειας Lycaenidae. PubMed
Princeton University Press — Επισκόπηση των χαλκόχρωμων πεταλούδων και του γένους Lycaena.
Small Copper / Common Copper / American Copper – Lycaena phlaeas (Linnaeus, 1761) – Cyprus
Text by George Konstantinou.
Lycaena phlaeas is a small day-flying butterfly of the family Lycaenidae, with characteristic coppery-orange forewings and lively behaviour. Its established English name in Europe is Small Copper, while Common Copper and, particularly in North America, American Copper are also used. The latter name does not mean that the species is alien to Cyprus.
Appearance and identification
The forewings have a bright orange or copper-coloured background, black spots and a dark outer border. The hindwings are predominantly brown, with an orange band near their outer edge. The forewing undersides retain orange shades and black spots, while the hindwing undersides are grey-brown, with small spots and a fine orange line.
A wingspan of approximately 23–30 millimetres is reported for Cypriot populations. Colour intensity varies seasonally: summer forms may be darker than spring forms. Some individuals have small blue spots on the upper hindwings, a feature described as the form caeruleopunctata, rather than a separate species.
Cyprus also supports the Lesser Fiery Copper – Lycaena thersamon. Identifying the two butterflies requires comparison of the complete pattern on both wing surfaces.
Distribution and occurrence in Cyprus
Lycaena phlaeas has a wide distribution across Europe, North Africa, temperate Asia and parts of North America. It also occurs in Madeira and the Canary Islands.
In Cyprus it is a native, established and widely distributed species, rather than an endemic. Cypriot records report it from low elevations to mountain areas at approximately 1,900 metres.
The photographs accompanying this post were taken at Potamia on 16 June 2011, by George Konstantinou.
Habitats
It favours sunny, open places with relatively low vegetation. It occurs in grasslands, clearings, slopes, roadside margins and other places where larval food plants coexist with flowers for the adults.
Small patches of bare ground and stones provide basking sites. Conversely, very dense, tall vegetation may reduce the warm microsites used for reproduction.
Flight period and generations
The activity period in Cyprus is long. The species is recorded from February to November, while aggregated Cyprus Butterfly Recording Scheme data include observations in every month of the year. This does not mean that it occurs continuously in every area or every year.
It produces more generations in warmer regions than in northern Europe. Approximately four generations are generally reported for Cyprus, with seasonal development influenced by elevation and weather conditions.
Behaviour and adult feeding
It is active in sunshine and makes fast, short flights. Males defend small territories, using stones, bare ground or vegetation as lookout positions. They take flight to intercept other butterflies or passing insects and often return to the same place.
Adults feed on nectar from various flowers. Maintaining flowering vegetation near larval food plants provides both food and suitable breeding places.
Larval host plants
The larvae are mainly associated with plants of the genus Rumex, belonging to the family Polygonaceae.
Cypriot accounts of the butterfly report Rumex cyprius and Rumex cristatus as egg-laying plants and larval hosts. Across the butterfly’s wider range, well-known hosts include Rumex acetosa and Rumex acetosella, while other species of the genus have also been recorded.
Experimental research has demonstrated egg laying on more Rumex species than are commonly listed in short guides. Plant selection in natural surroundings is also influenced by microclimate and the structure of neighbouring vegetation.
Eggs and larvae
Eggs are usually deposited singly on host-plant leaves. The leaf surface selected may vary with conditions and the plant concerned.
The larvae are small and predominantly green, although some bear reddish or purple longitudinal lines. Their colouring helps them remain inconspicuous on the leaves. Young larvae may feed from the underside, leaving parts of the upper epidermis intact and producing small translucent “windows”.
Pupation and overwintering
After completing development, the larva becomes a pupa in a sheltered position low in the vegetation or near the base of plants. The adult butterfly emerges from the pupa and begins the next reproductive cycle.
In temperate regions, the species overwinters as a larva. The duration of each stage depends on temperature and feeding conditions, so developmental times observed in northern Europe cannot be applied unchanged to Cyprus.
Threats, conservation and monitoring
Although widespread, the species can decline locally because of agricultural intensification and the loss of suitable open habitats. Retaining host plants, flowering margins and a mosaic of low vegetation helps its populations.
In the European Red List of Butterflies 2025, it is classified as Least Concern (LC). It is also one of the species used in the European Grassland Butterfly Index, contributing to the monitoring of changes in these ecosystems.
Further species are presented in the organised checklist of the butterflies of Cyprus.
Photos George Konstantinou, Potamia, 16/6/2011.
Taxonomy
Kingdom: Animalia
Phylum: Arthropoda
Class: Insecta
Order: Lepidoptera
Superfamily: Papilionoidea
Family: Lycaenidae — approximately 6,000 species worldwide.
Subfamily: Lycaeninae
Genus: Lycaena Fabricius, 1807 — approximately 80 species under its broad traditional definition, with different totals in classifications recognising more separate genera.
Species: Lycaena phlaeas (Linnaeus, 1761)
Original name: Papilio phlaeas Linnaeus, 1761
Earlier combinations: Chrysophanus phlaeas, Heodes phlaeas, Polyommatus phlaeas.
Status in Cyprus: Native, non-endemic species.
Sources
GBIF / Catalogue of Life — Lycaena phlaeas: nomenclature and earlier combinations. gbif.org
Butterfly Conservation Europe — Small Copper: host plants and European Red List 2025. bc-europe.eu
European Butterflies Group — Cyprus: aggregated seasonal occurrence data. european-butterflies.org.uk
Hasan Bağlar — Small Copper: Cyprus distribution, generations and host plants. hasan baglar photography
Butterfly Conservation — Small Copper: behaviour, habitats and host plants. Butterfly Conservation
Butterfly Conservation — Life cycle of the Small Copper. butterfly-conservation.org
European Lepidoptera and their Ecology — Lycaena phlaeas: distribution, development and threats. pyrgus.de
Journal of Insect Conservation (2025) — Experimental study of oviposition preferences among Rumex species. Springer Nature Link
Butterflies and Moths of North America — American Copper: common name and adult feeding. Butterflies and Moths of North America
Butterfly Conservation Europe — Grassland Butterfly Index. bc-europe.eu
Pierce et al. — Diversity and ecology of the family Lycaenidae. PubMed
Princeton University Press — Overview of copper butterflies and the genus Lycaena.
